leygardagur 11. mai 1935síða 3

Nú ber at javn- aðar borði. (Framhald.) Í teim tveimum greinunum, sum eg nú beint framman undan havi skrivað, havi eg nortið eitt sindur við lann nýggja tollin, hin t. v. s. luksustollin, og nýggja løgtingsskattin. Ég helt fram, at einhver góður Føroy- ingur má vera glaður við eftir forimuni at rinda tann nýggja beinleiðis og um- skaltin bæði vegis; ti vit vita øll, at land okkara liggur í 6røkisskapi og treingir til umveling bæði inni í landinum og fram við strond- ini, ífall livandi skal verða í Foroyum. Vit kunna ikki vænta, at Danir skulu hava okkum eins og reivaborn, nærsagt foða og klæða okkum, tá vit einki gera lað, ið sambandsflokkurin sjálvir. Helta er hin gamli livdi og doyði uppá. Eg segði: doyði hin uppá, tí tað er greitt, al gamli = sambandsflokkurin er deyður og livnar aldri upp aftur — tíbetur. Í »Føroyatidindi« spøkja nakrir av lí gamla sambands- flokkinum, sum einki vilja rinda til løgtingid. Hevdi tað av illum kundi tað so verið tollum, so verið, halda ieir; sjálvandi lí, at so kundu leir stóru sloppið biligari, teir, sum nógva mjólkina eiga, tí teir nýtast jú ikki al keypa so mikið kaffi og sukur sum hann, ið ikki eigur sýru í vegg. Men tfbetur er hesin skaði- ligi flokkur maktaleysur nú, og vit kunna siga: betur seint enn ongatíð. Té skulu mong ár ganga, og nógv valn skal renna í sjógv, áðrenn lann skaði er afturbottur, sum hin gamli sam- bandsflokkurin voldi. Ein tann størsti skadin, hesin vanlukku flokkur: voldi, var tann, at fólkið er noyðst al streyma frá teim smáu bygdunum og inn í stórbygdirnar — í so slórari mongd, at arbeiðsloysi byrjar at leggja stórbygdirnar. sína keldu hond yvir Tvøroyri er eitt dømid í so máta. Suðuroynna, Fyri al neyna so hava småbygdirnar ligið í stårum órokisskapi, og harfyri er fólk flutt til Vágs og lil Tvøroyri. Hvussu mong ár eru ikki umliðin, síðan sambands- høvdingurin lovaði Hovbingum og Porkerningum, at leir skuldu fáa studning til umvølan av lendingaviðurskiftunum? Teir skuldu bert slemma uppá sam- bandið, so skuldi alt verða leyst og liðugt. Men hví kom einki? Jú, svarið er greitt: løglingid álti ongan pening og kundi tess- vegna ongan studning veita. Hvaðani skuldi so studningurin koma frá? Hovbingar og Porkerningar vórðu uggaðir við, at staturin skuldi veita studning til umvolan av teirra lendingarviðurskiftum. seg ugga smábarn, lá tað fær sukurmola ; Teir lótu eins og men nú síggja teir, at leir hava verið nógv ov góðtrúnir; men hvat er harvið at gera? Í staðin fyri at ugga fólk við tómum lyftum, skuldu okkara ÚR SUÐUROY leglingsmenn fyri fleiri árum síðan havt hugsað um at fingið loglinginum inntøkur á lagaligan hált, og soleiðis kunnað bott um dlivikorini í teim smærru bygdunum fyri at børn, sum har vaksa upp, skulu kunna trívast har heldur enn at yvir- fylla tær stóru bygdirnar, sum hava ivaleysa nokk við at foða tad arbeiðsfólkið, sum har er framman undan. Um hesi viðurskifti stendur grein í »Tingakrossi« nr. 15 við yvirskriftini: >Bygd og byur«. Henda greinin er sera alhuga- verd. Hon greiðir frá, at fólkið í Foroyum er vaksið frá 1925 til 1930 við 1365 í tali í all. Í hetta vaksin við 406 íbúgvarum, Tórs- tíðarskeiðið er Klakksvík havn 304, Tveroyri 164, Vágur 151, Vestmanna 90, Fuglafjørdur (I og 201, ella falt 1360. »Iletta talid sigur so mikið, al tað, sum fólkið i Før- Skålafjørdurin við oyum vaks frå 1925-30, kunnu vit finna aftur í teim neyndu havna- stoðum.“ »Krossur« ógvast yvir einki al tøl, og tað er hesi g undrast yvir; lí al hetta kemur at enda galið, er ollum hugsandi sina vón Ul jarðareformin, sum greitt. >Krossurc selur kann gera (ad, at fólk fáa haga- jørd til uppdyrkingar. Latum okkum vóna, at frægari verður, lá gjøgnumførdur! men tann líðin kemur neyvan aftur, tå fólk liva av eini kúgv, sjålvt um hon er ein góð hjálp aftrat hjá fiski- og arbeiðsmanninum. Vit eiga ga sjálvandi al gera alt fálæk fólk fáa jerð til uppdyrkingar, fyri al hvat vil kunna og leir sum fyri egið g menn, gagn at fremja, royna at forða fyri jarðareforminum, mega vil merkja sum ringar Føroyingar, og teir mega ikki sila á almennum pollum longur her á landi; men jarðareformurin einsamallur er ikki nokk — langt frá ti. tíð, tå Foroya gull«; men tann líðin Tað var ein »ull var er farin og kemur neyvan aftur. Nú er tað fiskurin, ið er Foroya gull, og óivað verður lað soleiðis framvegis í okkara líð og helst fólk búgva í landi okkara. so leingi, sum verða at Klippfiskurin er hovuðsvinnu- vegur okkara, og sjålvt um vit eiga al royna aðrar leiðir sum t. d. at fora út ferskan fisk og dósafisk o. s. fr., so verður tað størsti óivað so, alt parturin verður førdur út sum klipp- fiskur. Hetta er orsøkin til, at Vágur, Tvøroyri, Klakksvík, Tórs- havn, Vestmanna, Fuglafjørdur og Skålafjørdur vaksa, medan aðrar bygdir í Feroyum minka. Hetta, al fólk stórbygdunum, er gott og væl; fær arbeiði í men (ad kemur ein líð, og hon er ikki fjar, tå arbeidsfjøldin í hesum bygdum er vaksin, so mikið, at ein partur verður al ganga urbeiðsleysur, og lå er jarðareformurin er — Keypið Suduroyar margarin ! tað smakkar altíð væl! E3 deyðin í durinum. Á Tvøroyri er longu so vítt komið, at ein gongur nakað gerast, stórur partur arbeids- leysur. Har må ífall al eingin skal líða neyð. Løgtingid kvíðar seg vid al inn- fora lógina um arbeidsloysis- studning til Føroyar, tí vit hava ikki ráð at rinda tær útreiðslur, sum henda løgin krevur; men ráð al av teim foroysku bornunum fáa fóðurtroti? Tí tað unglingar, > ? hava vit lata ein part tuberklar av born og vita vil, al g sum fáa ovveika ella ovlitla fødi, eru vís í at fáa luberklar og aðrar herviligar sjúkur, sum skjótt beina fyri teim og oyði- leggja alt samfelagið. Stutt og greitt al siga: Vit eru í eini kreppu, sum eilur arbeiðsloysi, og hendan kreppan breiðir seg meira og meira her á landi. Vit kunna nú ikki longur standa hendur í hupp og lala alt ganga sína skeivu gelu; men vil mega byrgja fyri, so at hesin krefl- seg meira og oyðileggja svullur ikki skal breiða meira og okkara samfelag meira, enn hann hevur gjørt higartil. Fyrst mega vil hjálpa leim arbeiðsleysu í stórbygdunum, og harnæst mega vil gera korini í leim smærru bygdunum liviligari, soleiðis at tey born, ið har verða fodd, skulu kunna liva har. Eitt tað fyrsta, ið er ai gera, er at bola um lendingarvidurskiftini úti í kring um bygdirnar, so- leiðis at skip skulu kunna leggja at og lossa fisk upp og taka fisk inn. Sjálvandi kann hetta ikki alt gerast eflir eindum ári; men tað ræður um al byrja nú beinan vegin og halda áfram á hvorjum ári. At ein stórur partur av hesum longu skuldi verið gjørl, er ein ikki koma sannleiki, sum vit ultanum. Nú er deyðin í dur- inum, ífall vit ganga somu leið, sum afturhaldsflokkarnir her á landi hava gingið til hendan dag; ti at líta á ein annan, er vissur deyði. Annaðhvort tað er einstaklingur ella ein tjóð, ið annans náði og lívið vil liva av miskunn, so vita vil, al verður armóðsligt. Sambandspolilikurin = byggir uppá tað, at Føroyingar skulu hava sama rætt til tann danska stalskassan sum Danir; men vil mega minnast til, at Danir rinda stalsskal, men lad gera Føroy- ingar ikki. At hetta ikki ber til í longdini, mega vilt Føroyingar gera okkum greitt. Harfyri mega vil gera eilt av lveimum: annað- hvort leggja okkum at doyggja ella búgva okkum soleiðis, al løgtingid kann fáa meira inn- tøkur. (Meira) J. H. Danbjørg. EG NR SR Ein genta sekist til 1. juni. Ragnhild Dam. Tíðindi. Porkeri, 1. maí 1935 Apríl mánaður, ið nú er end aður, hevur verið sjáldsama góður. Størsti parturin av fisk- inum. ið førdur varð úr Íslandi, er turrur. Higar til bygdina kom væl av fiski, so fólk hava fingið arbeid. Wilhelm Tummas hevur n) liga sent tvær skipslastir — ella rællari sagt: tveir skipsfarma — higar. »Grace« var her á vánni og legði fiskin upp, meðan fiskurin frå »Mariu« varð førdu! her Í út higar. Nú er so frætt liggja bygdini, at jaktir kunna við bryggjuna og lossa. Lítið hevdi verið fyri at gjørt lendingar- brúnna so langa, at sluppir kundu lagt at henni; men nær verður tað? Kommunan kann einki gera einsamøll, og at fáa studning frá loglinginum er neyvan vænt- andi. Porkerningar eins og aðrir hava gingið bæði apríl og mui- fys at velja teir menn, sum hava lovað gull og grønar skógir; men herum vil eg ikki skriva meira á hesum sinni. So góður sum apríl mánaður hevur verið, so kundi ein vænlað, at seyðurin spældi undan, hvor einasti; men so er ikki. Her í bygdini kunnu vit ikki klaga; men í Hovi er ut av lagi. Har er svarlafelli á øllum trimum høgunum. — Regnið seinasta summar beindi fyri seyðinum, meina menn. Alt doyr í vatni. Utiróður hevur eingin verið her um leið, einki hevur fingist. Ein ungur maður higani úr bygdini, Jacob Ihomsen í Skemmuni, tók stýrimanspr: í Íjor og tad stóra skiparapróg í ár í Keypmannahavn ba hevur fingið pláss sum lriðji stýrimaður við skúlaskipinum »Danmark« og skal fara umborð í fyrra parlinum av juni mánað. Hann kemur fyrst heim at vitja. Beint nú er gjørdur liðugur ein svimjingarhylur, her í bygd ini, sum er bæði djúpur og rúm ligur, so nú vóna vit, at unglingar hiðani úr bygdini skulu kunna bjóða sær fram til kappsvimjing næsta ár á jóanssoku. Tó hetta er ikki hovuðssakin. Mesta tydn- ingin hevur svimjingin tessvegna, betri fyri at eingin ílrótlur er heilsuna enn svimjing J. H D, | | Í | | Í | | | | | Mit Vaanhus i Tveraa sælges meget billigt og paa særdeles gode Betingelser, nemlig: Kan overtages uden nogen Udbetaling, J. P. Vang. Tapet Linoleum Tit. 81. Poul Arne Poulsen. i Skrig og Skraal og Nøgendans. Religiøse Fanatikere laver ubeskrivelige Scener. Bevægelsens Tilhængere driver omkring i Haparandas Gader med en skrigende og sværgende Profetinde i Spidsen. Fire af den saakaldte Korpela 15 vægelses Profelel hvis LEd€l Korpel: bebudede den »flyvende Ark«s Ankomst, afholdt fol nogen Tid len et Bønnemøde i Landsby Pajal Andre DLCÓUCE í 1111111 Cl del og | blevet hold Moder, og Bevægelsens Í engere, blandt n ilk€ der er mange rigt Bon- del hat nedlag årbejdet og driver on paa Gaderne ned en skrigende og sværgende Profetind Spidsen De reliøse Fanatikere generer ind leni | D Gaden og sel i Husent i) gel Folk op og skælder dem ud Der foregaar de u kriveligsle Sce- jer under og efter Bonne- møderne, bl. a ekomn der Nogendans. Politiet w tilkaldt og en Korpelianer, som var paa Grænsen af Sindssyge, er paa Foranledning af Myndig- hederne blevet lægeundersogt og sat under Tilsyn, Beboerne er skrækslagne og lør ikke ga len eftel lorkels Fren 1d Fanatikerne vil rive Kirken ned og styrte den Fi | ( Í | (1 t í rt tt let ( Í lage vil Í i IN ( red og tyrl ligesom de Præsten og Bladenes Í tanter Lensstyrelsen i Lulea har nu sendt to Statspolitibetjente til Karesuando for at imødegaa Uroligheder. == == - = Kreugers Gæld opgjort: 1,342,704,000 ! Tid Anmeldelser af For nogen siden udløb Terminen for Fordringer i Ivar Kreugers Kon- kursbo, og derpaa meddeltes det officielt, at de anmeldte For- dringer omregnet i svensk Mønt andrager 1,342,704,000 Kr. Er Of UU! …m…mø 5 8. | þí * - 8 ” * ER #1 wx' GA ko + ég PR P ; to ; sv ” * 4, si må % 4 Få i “ + F 64 í Al ' si å á GÅ » hr i . at; + ø, . + í % ' P . 3 ' . 2 ' p ' 4; > + ' 3 . í i 1. «i "