leygardagur 1. juni 1935síða 3

ve 4 Amtmadurin sigur okkum frå, at umsjónar- maðurin á Feroyingahavnini hevur sent »Grønlands Styrelse« hesa frågreiding: »Herved tillader jeg mig at indberelte, at ved min An- komst til Færingehavnen d. 9. April d. A. bemærkede jeg, at Vraget af Kutteren Drelnes Skæret, var drevet bort fra hvorpaa den var strandet sidste Sommer. Ved al Folkene fra jeg, at Vraget var sel hos forhøre mig Utorkarmiul, er- farer drivende i Isen ved Tvilling- øerne sidst i Marts, men ikke observeret, hvorfor del siden maa anses for sunket, Saa snart Ísforholdene lilla- blive der del, skal Havnen undersøgt, da Vraget vil være farligt for Sejladsen paa Hav- nen, hvis det er ganet ned der. Kutteren Tjaldrid, der Møllers Vig, kan endnu ikke staar besigliges, da den er inde- frossen i Isen.« * + Tórshavnar havn. 26. mai Pluto, sleipari, vid einum Vestmanna- Sólarris Hamborg sandpumpara. (il 23.000, Hogoy úr oynnur, Turid 33.000, 28. og Hull Øgur við 46 við slykkjugóðsi, 28. kalvum, sum leir við Suðuroy, 29. 18.000, 30 við høvdu fiskað Garnes dampari, salti til Skálaberg, fór Seagull 21.000, 26.000. King Arthur, norskur CI. Clemenlsen. til Bjarnaoynna, Gracie 30.000, Phebe Blómudagur. felug sjåku« hevur sín árliga >blómu- „Foroya móti tuberklu- blåmurnar Tad er eill stórt og gott arbeið, hetta dag< hósdagin, og kosta sum vant 10 oyr. felag hevur avrikað fyri at hjálpa teimum, ið tuberklar hava, og næstingum; lí eiga oil at veita felagnum lann stuðul, tey eru før fyri. Í (Úr Suðuroy). Feroyskur politikkur. Í brátt ein mannsaldur hevur foroyskur politikkur snúgva seg um samband og sjálvstýri. Herum hevur ofta staðið hart stríð. Ein kendur sjålvstyrismadur segði um hetta stríðið, at sjálvslýris- menn í øll tey árini, síðani stríðið byrjaði, høvdu drigið sambandsmenn aftaná seg eins og ein maður leiðir eina kúgv. kann tað vera Í vissum forum rætt. Sjálvslýrismenn hava altíð verið fúsir at fremju móður- málsins rælt, men har hava sambandsmenn altíð sett føtur í spenn ímóli. Tó at sambands- flokkurin í hesum følur-f-spenn politikki hevur havt alla ta tjóðskaparliga sovandi fjøldina Í lið við sær, hevur luð eydnast sjálvslýrismonnum at draga sam- handið hópin langt aftaná sær. Men meðan hella stríðið mill- um sambandið og sjálvstýrið er farið fram, hevur hin minni ÚR SUÐUROY Máling Tapet Linoleum mit, 81. Poul Arne Poulsen. landi verið maðurin her gloymdur. Arbeiðsn:enn í ødrum londum Danmørk, Noreg og Svøriki hava stovnað politiskar flokkar og selt leirra egnu menn inn Í kommunuslyrir og landastyrir, | og nå eru teir komnir so langt ráða f fram, at javnuðarmenn ollum Nordanlondum, um ikki einsamallir, so 16 saman við | ødrum frísinnaðum monnum. Nú fyrstani landi eru arbeiðsmenn her á farnir al rembast við og fáu eyguni upp fyri, al eisini her á lundi má nakað gerast fyri hin minna mannin. Arheiðsfólk fiskimenn á strevast á land- inum, og sjónum, ikki bert sleipa og slreva, men sela lívið í vága fyri at bjarga fødina og halda Men aðrir strúka avslað við vinninginum, sær og sínum heila landinum uppi. og fiskimenn fáa tann minsta partin. Tað má vera nógv fyri al vila sær hjá monnum, sum nú í vár hava barst móli stormi og havódn og mangan hava sæð deyðan fyri eygunum, at leir og teirra kona og børn skulu einki vita sær ullun armóð og neyð einans av ringum stýri Í landinum. . Hevdi loglingið havt stór- handil við ellum, sum nýtist umborð í skipunum og hjálpt reiðarunum at seli fiskin bein- leiðis, so kundi millumhandl- ara ágóðin komið Føroyingum kundu havt ráð at latið fiskimenn fingið tilgóðar, og lá reiðarar meira fyri fiskin og meira pro- cenlir eisini. Hevdi monnum og arbeiðsmonnum al løgtingid hjálpt fiski- stovna brúksfelog runt um Í landinum, so kundu verurnar fingisl ein stóran part bílugari. Men meðan eg tali um brúks- feløg, kann eg ikki lata vera al nerta eitt sindur vid Føroya Fiskimannafelag. Høvdu fram- fúsir menn havt stjórnað hesum felag, so kundu brúksfelog fyri langari líð síðan verið stovnað í hvørjari bygd í Foroyum; men tíverri hava okkara fiskimenn verið so slutiskygdir, at teir hava valt afturhaldsmenn at styra Foroya Fiskimannafelag. Tá fiskimenn kunna gera lid, at teir velja aflurhaldsmenn at leirra felag teirra orga- tað ikki logið, velja afturhaldsmenn al nisatién — so er at leir landinum, og so er lað slýra i ikki logið, um fiskimenn fúa sviðið soð fyri all teirra strev og stríð. Tíbelur er ein partur av okkara fiskimonnum vakn- uður og dugir ul síggja lunn stóra óræll, sum hin minni maðurin her á landi má líða. | Tað ræður nå um, al lit, sum vaknaðir eru, royna allastudni, har til koma millum tykkara kammeratar, at tala við teir og royna at fúa teir at síggja tann órætt, tit líða av lí, at afturhalds- landinum. Herum menn ráða í , skriva meira í næsta skal eg blað. J. H. Danbjørg. katólska kirkjan Absalon Joensen. pevur Harri Absalon Joensen í »Dimmalælling« nr. 35 eina rámundi mynd av sær sjálvum sum søguskrivara í dóminum við sornkonuni, ið blakar kornið í keslin og goymir dumbunu. Øll hansara grein til verju fyri hjartabarnið, katólsku kirkjuna, er ikki unnað enn dumba. Ein kemur straks at á orðalakið: >Tungt er al hoyra l........€ lá ein maður treður fram og við einum erpnum handakasti sópar all, framsettu, til tað vísindamaðurin, ið mólstoðumenninir síðis, og so vísur seg, at hesin erni ger hinar til bodberarar av ven halvstuderet Seminarisme«, ikki kann mélprégva ein einasta av teirra påstandum. Hansara mólprógy eru bert tosingarhállir av sama slag, sum nunnurnar kunnu læra óvilarnur Villumslá At Absalon Joensen ikki hevur meira skil á søguni, enn kúgv uppá »sinnop«, sýnir hansara vakra ævintýr um kirkjuna sum »Hvol fremjara av upplýsing. der var Personer, som ærligt længtes efter Oplysning, der var Mænd dede ut give den Oplysning, de Kirkens altid rundhaan- med. Hvussu inde villug sad kirkjan hevur verið at givið og tikið hennara slødu móli andsmentan, sæst av t. d. til Kopperni- cusar læru. Bert deyðin bjargaði honum undan leirri »vælsignilsis- ríku vidferd«, kirkjan hevði reitt honum: fyrst píndur á tann mesl hátt og síðani djóriska steiktur á lí »tradisjonellu« kirkjuliga bålinum! heppin var ikki Giarduno Bruno. Hann lótu eftirfylgjararnir av kærleiks- og fridsbodaranum, Jesus av Nazarelh, steikja til Guds æru! Galileo Galiléi hevði fingið somu lagnu, um hann ikki, píndur og plágaður av Kristi lænarum, og hann hevði gamul sum var, tikið síni orð aftur. Hella eru bert try tey kendaslu dømini av í 100.000 lali, hvussu villug kirkjan og ley prógva skiluliga, verið til at tikid vid lær- ætlast, hvussu mikið lann mentan hevur hevur dómi; og harav kunn verið verd, hon hevur kunnað givið frá sær. Á lí grundarlagi, triggir andskappur legdu, byggir heim- omanfyri nevndu hesir minnast aftur tílíkur almennir urin í dag, og ikki á sogum um | CTS MR »halgar menn og kvinnur«, hvar av helvtin eru brolsmenn av versla slag. A.J. tekur Luther, Melanchton, prógv fyri, hvussu hált mentadir kirkju- Zwingli og Calvin, sum og kloysturskúlarnir vóru, og sigur, al eingin protestantur hevur náað teimum í lærdómi enn. Men upp lyst kloystur og kirkju til til heljar; viðvíkur so hesir menn hava jú nett- og hvat leirru mentan vóru teir bert bern av síni tíð og ikki vísari enn so, at teir vildu nýla makt fyri al fremja teirra færu. Calvin læt enntá hin vidgilna læknan, Servet, brenna, ein skammblettur, sum ikki vaskast av honum, og eitt prógv fyri, hvussu lítið hann Hevdi valdið ikki í grundini var mentaður. hin kalólska kirkjan haft sum vilja, stóðu vit óivað hægri Calvín í dag; tukkað beinvegis so óheinvegis — nog enn um ikki Luther tråbøtarunum, ið men verið — og hinum Ð brutu hennara einaveldi, hevur altíð verið nakuð av andsfrælsi í Vest- og Norðeuropa; og hesi lond hava ført heimin fram, meðan Sudureuropa — har hin katólska kirkjan hevur bólstað og við sínum oyðandi fangørm- villandi sorta líka il niður í um og goysan av drap alt andsfrælsi - okkara tíð lá sokkið armóð og yvirtrúgv og hvor frí- sinnaður tanki týndur við morð og båli. »Sjålvt hundur skal hava sin rætl.- pávarnir gingu á odda við allari Men tå vóru leir ikki katolikkar men Tað var víst ein tíð, tá mentan, »rænessance«-lfdin, fullgóðir heidningar, sum t.d. Leo 10, ið skal hava sagt: „Ævintýrið um Kristus hevur verið (ll ómetuligt gagn fyri okkum prestar«. A. J. ut vísdómsorð, at kirkjan fylgir við líka hann endu ley So sigur enn ung og > líðini og er lað Sjålvt í svarlastu frisk. Jú, skal hava rætl i! miðal- old høvdu påvarnir, 16, teir kúgaðu kongar og keisarar, so 5 mikla skomm Í sær, at teir ikki Men nú lað settu seg javnar við Gud! okkara líð, bakka út móli gongur niður á við slór- lop hjá teirri kalólsku kirkjuni, og oll auloritelstrúgv er undir- grivin, taka teir á fundi í Rom 1870 og gera påvan syndafrian! altso javnan við Várharra! Slíkt eru jassar. Eitt sindur hava teir óivuð smæðst yvir sína orvilis gerð, ti fyri íkki al gera mismun so lóku leir og reinskaðu allar syndir av Mariu moy eisini! Tað einasta nú ið eftir er, er at vidlaka, al påvin skal ongatíð doyggju; og tað man ivaleyst vera eilt spæl hjá katolikkunum, særliga nú A. J. komin teimum til hjálpar. A. J. bibliuni prógva, at slíkt sinnsjåkt kann nakra slaðni úr geip er eftir boðum Jesus av Nazareths? Hann, ið gjørdi seg so líllan, sum hugsast kann, og sum segði, ul tunn, ið seg sjálvan skuldi háll, og hann, ið selli seg sjálvan hált skuldi Nei, ung og frísk. selli niður, hann sela sum til dømis påvin — hann seta niður! katólsku kirkjan er íkki Hon beinum í stendur enn við báðum svarlastu miðaleld. Tað gevur al blin, at enn tann dag í dag, klandrasl ymiskar kirkjur í katólskum londum um, hver ið hevur tann rætta skrokkin av hesi ella hasi halguni. Skal ein taka slíkt í álvara, og lad gera kultolikk- arnir — mugu einstakir »heilagir« hava haft eini menn og kvinnur 1—5høvd umframt40—50 fingrar og bein hareftir! tí so nógvir limir eru oflast goymdir og kannaðir sama eigarmanni. Og (il hesar gomlu leggir, ið óivuð ofta eru av dråps- og ránsmonnum, tí leirra limir vóru lættaslir al fáa falur í Í vomlum døgum, — verður biðið í størstu vundagle víða hvar, meðan prestarnir útbýla syndanáðir til tey trúgvandi. Av Jesusur krossi goyma katolikkarnir so nógvar pektaðark sneisar, at var alt savnað saman í ein dunga, vildi tað verið fleiri skipsfarmar! Men kirkjan er ung og frísk og fylgir við (Oini, sigur Á. J. Á. |}. er antin sum søgumaður ein trúgvur eftirfylgjari at Ignatius Logala, ið lærir, at »tå lín fyrisloðu- maður sígur, al nakað er svart, so skalt tú svorja uppá, at Ind er svart, sjålvi um lað so ei hvítt!: ella hevur hann ikki meira skil uppá kirkju- og verðaldarsogu, enn hundur uppá heiligdóm. Og lá má eg ráða sum orðatakið sigur: bliv Læst !e Joens: n. honum til, »Skomager ved din tidindi Av tí, al te) ganga her um leiðir, at eg skal hava borið spansku sjúku higar Í ; 4 oynna, skal eg loyva mær al greiða frá viðurskiflunum hesum viðvíkjandi. Eg fór í míni páskafrílíð norður til Klukksvíkar at halda p I ISKIV. Komin hagar, frætti eg um ein og annan, ið sjúkur var, men av tí, at »influenza« vanligu plagar at ganga hesa ársins líð, hugsaði eingin um nukuð annað og tá ið læknin har norðuri eisini gav tað út fyri hesa sjúku, ikki meira um lað, hugsaði eg lí eg hevði verið sjúkur av influenzu A ferdini suðuraflur kendi eg beint frammanundan. frískun, og komin meg ikki heilt til Vágs fór eg beinan vegin til læknans, men hann segði seg alls ikki kunna finna nakra sjúku við mær og hell fyri, al eg var frískur. Tá ið nú læknin hevði sagt meg at vera frískan, hell eg meg bert vera ferðumóðan; men lå ið ey kom ut til Porkeris, kendi eg meg so måttleysan, at eg måtti í song, og lá eg so ein dag sjúkur har. Um hetta er spanska, eg havi havt tann dagin, er mær ókent, men sjålvt um so er, ivist eg ikki í af oll rætthugsandi fólk vilja geva mær viðhald, tå ið eg haldi meg hava gjørt mína skyldu, tí tá ið læknarnir segdu meg al vera frískan, hvussu kundi eg so vila, eg hevdi spansku? Meinhard Johansen, Hov. B á + 3 Fr