leygardagur 22. juni 1935síða 3

| je ” SAMTALA við harra Jaspur Hjelm keypm. í Vági. Harra Hjelm gevur javn- aðarmonnum viðhald Í centraliserings- uppskotunum. Vit koma á land í Vági í Suð- uroy. Tað er ein góðveðursdagur. Liv og virkan tykist at vera eyðkenni — lív og virkan, fræls og góð kor er tað, id okkum torvar her á landi. Men tess verri — lív og virkan og enn minni fræls og góð kor er ikki | eyðkenni kring Føroya land í dag. liv og virkan er í Vági. — Fyri tað eiga keypmenninir har tøkk og æru. Men fræls og góð kor kunnu ikki sigast til fullnar at vera, fyrr enn arbeiðarin eis- viku fær sítt ar- ini til hverja heiði goldid kontant —- og tað fær arbeiðarin tess verri ikki f Vági. Vit Hjelm hitta keypmann Jaspur — hann kemur niðan av teim veldugu fiskastykkjunum, ið hann hevur lagt og stoðugl er við at okja. »Hava tygum stundir til eina stutta samtalu«, spyrja vit. — Hann tekur urið úrlummanum, lítur upp í loftið og kannar eftir, um veðrið loyvir honum at nyta eina lotu innan dura. „Jú. Men eg havi knapparstund- ir, tygum síggja, oll fiskastykk- ini eru takt við fiski. Skal regn koma, kann eg ikki sita inni, skilja tygum. Tað eru ikki smá- summur, ið standa upp á spæl. Nú er nakað fram liðið — lat okkum siga kl. 5. Tá kann eg vera til tygara nýtslu um tað ikki regnar, væl at merkja.« Vit kantóri hansara. , hilla so harra Hjelm á Tað kunn ikki sigast annað, enn at okkum metir stórur blidskapur — og so eru vit javnaðarmenn og lagdir út fyri at vilja hverjum keypmanni til lívs, lí vit mana fiskimanninum og arbeidaranum til sjálvir at taka ábyrgdina í vinnulívinum sum í landastýr- inum, og lí vil åtala so hart, sum vil orka, tå id érættur og ímóti Lí minna manninum, arbeiðara- og harðskapur fer frum fiskimannafjøldina. Sessaðir, spyrja vil, um. Harra Ijelm, id er heitur og tikin av arbeiði sínum, hevur líkasum ikki stundir til at lurta eftir kurteisligum innleiðingum. ið blaðfólk vil, sparir okkum orð, slær út Hann skilur, hvat við hondini síggja nú ikki bara liljur og rósur at Vil ikki til nakad, id er vert »Ja, lygum — tað er vera forrættningsmaður. — koma at kalla eitt resultat uttan sveitta- brot og høvurbrot og nervaspenn- ing. Men gremja seg um — forrættnings- lívið ber hetta við sær. lad er vist einki ut Og vil, ið eru forrællningsmenn, hava | helta lívið andi tí, at viteru lyntir til spenn- vall okkum — ætl- ing og spekulalión ella rættari: lottaríspæl. Ja, forrætiningslívið er ikki minni eill lotlaríspæl enn dugnaskapur. Hann, ið einki vágar, hann einki vinnur, ræður ikki minst í forræltningslívinum. Eg byrjaði 19 ára gamal al handla við timbri. Ég vil ikki koma inn upp á, hvussu trupult tað var at fáa byrjað. Men eg siga ið tað hevur at siga kann ló so mikið, at eg veit, hval at standa Á berum botni við ongum oyra í lummanum — tað er Eg havi alt annað enn stuttligt. tí so ilt við at síggja fólk ganga arbeiðsleyst uttan for- ljenastu, og hevur kanska hetta ikki verið minsli uppslrammarin til mín um at fúa mest møgu- ligt arbeiði í gongd. Eina tíð arbeiddi eg í felags- skapi við Daniel Thomsen. — 1926 skiltust vil, og eg byrjaði einsamallur. Tað vil vera galið av mær al klaga yvir gongdina — tað hev- stútt hevur ur gingið fram eflir. — Stundum staðið harl á, men so hevur tað til aðrar líðir Mín for- rælining hevur í dag stórt virði. gingið lætt og lidiligt. Turkihúsið, hill »modernada« í Foroyum. Fisku- lygum síggja har, er óivað stórsta og mest stykkini vóru ikki stór al byrja men tey eru vaksin hvort við, einasla ár, og havi eg haft frægd f at gera tey snotuligari og prýði- ligari í hvørjum, sum nú ráðini hava verið. Í dag kann eg breiða einar 2000 ballur á leimum. — Hin keypi eg. Sum lygum er kunn- fiskin, eg lurki, mesta ugt, keypti eg og hinir keyp- menninir í Vági hópin av ís- lendskum fiski í fjør, sum var seldur og eksporteraður til Spa- sun ikki nien línufiskur og blandaður saman við okkara sluppfisk. Eg keypti eisini væl av grønlendskum fiski henda seinasta mest fyri al geva fólki arbeiði; vinningurin upp á hann var lítil og eingin. { skip havi eg nú sjálvur, og har umframt reiði eg úl 5 onn- ur skip. Men lygum. Ja, í teirri núverandi driftini er eitt ógvi- liga stórt men. Hon er avold- að. nm PHon á sama hált longur, tí hon gev- ur nógv ov lítið til fiskimenn- kann ikki fara fram inar til at liva av og til reiðar- arnar til at halda driflina gang- andi, og arbeiðsfólkið á landi fær eisini ov lítið av arbeiði. Vit megu og skulu modernisera okkum. Eg persónliga havi allíð tonkt upp á trolaradrift — men kapi- talurin trýlur. — Hetta er ein uppgáva, ið má loysast av fleiri, undirlikin og styðjað av landin- um. Og skal eg í sambandi hervið siga, at tit javneðarmenn hava rætt í tykkara kritikki yvir, at vinnulív okkara er so plan- | Fundur. Jøansøkudag kl. 6 s. p. verður fundur við Kongavegin við Larsens skósmiðju. Tveroyra framtíð. | Joansøkustevni å Tvøroyri. Få Ætlanin er Jóansokudag í år at halda hesar leikir á Tvør- | oyri, um nóg nógv tekna seg: Kappróður (kvinnur, menn og Kappsvimjing (kvinnur, menn Fóltbólisleikur. dreingir). dt eingir ). Hann, ið hug hevur at luttaka í kappingunum, bidist tekna seg sum skjólast og seinast tann 22. í h. Nevndin. tom — Sl ——TT— — fd Keypið Suðuroyar margarin! tað smakkar altíð væl! E3 A —— E3 c { Máling | Tøkk. Hjartaliga tøkk veita vit øll- Tapet Linoleum Tf. 81. Poul Arne Poulsen. um, ið sýndu okkum hávirðing á brúðleypsdegi okkara. Hov, {. 10. Juni 1935. Josefine og Daniel Midjord. leyst og »slykkjavist«, sum Danir siga. Okkum tørvar centraliser- ing. Særliga nú, tå ið vit við hesi vanlukku konlingentering frá ållondunum verða trongdir og gyrdir frá ollum hornum, lreingja vit til, al, í hvussu er, okkara fiskahandil verður cen- traliseraður, lagdur í eilt kantór, so vil koma at standa sterkir úteftir og ikki sum nú, hvar ið onkur, í fiskasølu ókunnugur ella í illloyalum konkurancu, kann selja so skaft, al tað kem- ur allari leirri føroysku fiska- søluni til skaða. Eg gevi tykkum javnaðarmonn- um fullan rætt í, at okkara vinnu- lív må umleggjast, og al tað bert kann umleggjast við, at:all- ar kreftur cenlraliserast til eina soleiðis heildarkraft. Tidin er nú, at mangar gamlar gelur mega forlátast. Tíðin kreyurnú eitl nylt lag, eina nýggja sjón upp á vidurskiflini, hetta koma vit ikki uttan um tí oll menn- rætt (il al teirra arbeiði og at fáa arbeiði. iskju hava liva av Teir, ið hava ábyrgdina, leiðsl- una av samfelagsins vidurskift- um, hava la tungu uppgåvu ut syrgja fyri, al hesin rættur ikki verður skerdur,« »Hvussu nógv fólk hava tyg- um í arbeidi?« »Um 100 fyri ultan fiski menn- Í arbeidsløn rindi eg um Hetta inar. árið einar 150000 kr. týðir ikki so lítið fyri Vágs bygd. leggja til: Hjá mær skyldar eingin arbeiðari.< Og lat meg »Hvat halda tygum um kravið um konlanta betaling av arbeiðs- lønini?« »Oførn væl. Hella kravid er full út berættignåd og neyð- turviligt fyri at:sanera okkara forrætlningslív og fáa tad inn Á | eina sunna leið fyri so væl ar- heiðsfólk sum fyri keypmanns- slandin. Vónandi verður lað ikki so leingi, til kontantsystemið eisini verður gjøgnumført her á plåssinum.« Vit samlaluna og úllala okkara von takka harra Hjelm fyri um, at lað má eydnast honum at sela meiri og meiri arbeiði i gongd. Úr jerðini. Mor- ein Traarmaðurin Hålvdan tensen f Øravik fann nå dagin try lálgastykki í traarstykki sínum. Hesi stykki tykjast at vera frá gamlari líð, helst frá teirri tíðini, tá sjórænararnir herjaðu land okkara, og Foroy- d > novddir al ingar vóru fjala mat og dýrgripir burtur frá húsum, so ófriðarmenninir ikki skuldu fan falur Í lí. Tá ið friðarligari líðir komu, var tað fjalda heimtað aftur. Men sum sagnir ganga frá, hendi tað inir tóku fólk ella drupu te; ikki sjaldan, al ránsmenn- og var lá tað av teim rændu fólkunum fjalda aldri heimtað aftur. Einum, ið finnur í jørð síni = eyðsýniliga fjaldar lutir, mangt til hugs um ið fjalt høvdu, rennur tí tidirnar lå og ley, men sum kanska aldri sluppu at heimta tað aflur til húsa. Skipini eru nú ley flestu farin til Gron lands. Hin stóra skonnartin hjá leirri donsk— foroysku ekspedi- sjónini sigldi sunnudagin av Vági. Aftaná hana sigldu tveir | I ingin, um síldabálarnir tó ikki vóru ov smáir at halda so langa leið fyri at balast har uppi úl á heystið. Hann, ið landshav heldur yvir Grøn- f so småum skipum, veil sær ikki nógv gotl al fara til! * * Kolamálið. Nú sigst fyri vist, atkolamálið er komið inn undir land. Luta- peningurin 500.000 sigsl vera teknaður, mesti porturir av Donum. | 100—200 menn vilja fáa þei: við hill ætlaða ko gjEIrvIrki Er hellu rælli, lætla 1 lað hervuliga arbeiðsl sum valdað hevur Tvø ob ej aslu árin Ofta hevur vel hildið, al >nú fer at: verða álvara av kolanál inum“, men less verri eru vón- irnar brostnar. Vit vilja vóna, at ætlunin ikki brestur hesa ferð 4 Óhapp. Formuður arbeiðismannufelags yFylkingear harra Erik Larsen ræðuliga var lýsdagin fyri (i óhappi at delta niður av einum taki. Hann varð borin á sjúkra- húsið. Hvussu stóran mein hann hevur fingið, veit ein íkki enn. Vónundi sleppur hann við musklaspreinging yvir mjadn- arnar og liðina, sum lóku í. Bein, heldur læknin sigst —, einki vera brotið. farra E. Larsen var vid al tjøra takið. Ohappid sigsl at skyldast, at krókarnir á stidjan- slóð á, gloppu uppav. um, hann + Ein grein Poul Í . frá harra Joensen: Kirkjan og andsmentan« må bíðja til næsta blað. Reglementet or Grinde- fangsten paa Færøerne. S Í Í S 10, Í. Sik. iudføjes efter Ordet »Østerø«: »samt Fugle- fjord pua Øslerø S 2 Til S 12 føjes som nyl 2 Stykke: Brug af eksploderende eller giftige Stoffer ved Dræbning af forbudt. Overtrædelse Bøder fra 10 Grind el heraf straffes med til 40 Kr. Í $S 19 á udgaar 2. Stykke. føjes som nyt 3. Punk Jordehvalen i tum: den ved SI i nærværende Bekendtgørelse au- toriserede IHvulvauag, Fuglefjord ia Østerø, og i de 5 Hvalvaage, ler herefter autoriseres, bortfal- der uden Erstalning, naar Afløs- ning sker í Henhold til Lov for af 11. Maj 1935 om Afløsning af de til Jordegodset Færøerne . . | i . on sildabåtar, ið skulu arbeiða sam- | knyttede Retligheder ved Fangst an við henni í Gronlandi. sindur óslæll var úl fgjøgnum firðin, og fólk, ið stóðu og eyg- leiddu hesi for, bóru fram spurn- | Eitt | af Grindehval. Denne Bekendtgørelse træder i Krafl straks. —« en æ er A æg í á. i ál i i i 5 GÅ “ 4 Í * í » ål 3 . í bj q 6: ; ) 0 i Rr bi + gg á i