leygardagur 29. juni 1935síða 3
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Jóansekustevnan
Tvøroyri 1935.
23., joansøkuaftan, var sunnu-
dag. Jóansokustevnun var tí
ætlað at vara í tveir dagar.
Veðrið var frálíkt báðar dag-
arnar, hilt besta á árinum.
Um ikki stevnan kom at falla
ætlað,
ikki minni spennandi og athuga-
sum hon
júst gjørdist
lig fyri tí, særliga fyri Suður-
oyingar.
Hin fyrri dagurin varð íkki
,
hildin å Tvøroyri, men f Hvalbæ,
har ið grindadråp dró alt fólkið
til sín. Hesa »umlegging« mundi
neyvan nakar vera ófegin yvir,
kenna vit Førovingar!
joansøkudagin vóru
Sjálvan
flest oll útlúgvað aflaná grinda-
strevid. Kappleikirnir máttu tess-
vegna fara frum seinri á degi
enn fråløsi. Salt al siga, vænl-
aðu vil, al hesir leikir fóru at
verða avlýstir — menn, ið høvdu
tuskast í grind um nåltina, kundu
ikki eftir vera fúsir til
kappróður og aðrar Ílróttir, ið
Men
dagin
krevja »allan mannin«.
leikirnir fóru ló fram.
Í kappróðrinum luttóku
1) »Havnarbåturin« og >Suðr-
ingur«, 10-mannafør — »Havnar-
vid
2) »Tjaldrid« og »TFoflaregin«,
båturin vann | sekundum.
S-mannafor, hin fyrri av Tvør-
Vági.
»Tjaldrid« vann við 6 sekundum.
oyri, hin seinri úr
3) »Silid« úr Havn og »Ørvar-
oddur« av Tvøroyri, mannaðir við
kvinnum. »Silid« vann stórliga.
»Ørvaroddur« er vist eitt ov stórt
lasafar at nýla til kapping.
vann bálurin hjá Jens á Hvíta-
trimum dreingjabálum
nesi. Hesir bálarnir vóru alli
av Tvøroyri.
Í kappsvimjingini luttoku:
1) Kaj Petersen, Gunnar Mor-
allir
Tvøroyri.
lensen, Sylvi Jespersen,
ungir dreingir Á
Gunnar vann.
2) Ester Thomsen, Tvøroyri, og
Sara Hansen, Havn. Såra vann.
Mortensen, Tvør-
Berg
5
3) Asbjørn
oyri, og Jógvan Hvalbæ.
Jógvan Berg, ið leikti sum selur
á sundi, vann.
Síðan
Talararnir vóru: Jacob Olsen,
S. P. úr Konoy og P. M.
Harra úr Konoys tala stendur
var fundur.
Dam.
aðrastaðni í blaðnum.
So kom fåtboltsleikurin millum
T,b. og V. b.
bjart hann,
Einki sýndi so
sum hvussu úl-
lúgvaðir menn vóru av degnum
frammanundan. Leikurin var eitt
} eiti og eingin kampur. Nakrir
spælarar vóru ikki so frætt sum
í bollklæðum.
Tvoroyrarmenn vunnu 5—0,
Á kvoldi dundi dansur í holl,
til ferðafólkið so við og við fór
avslað og fjaraði dansistovurnar
lómar.
Ein óvanlig, men sera áminn-
ingarik jóansoka.
Máling
Tapet
Linoleum
Ti. 81. Poul Arne Poulsen. |
ÚR SUÐUROY
Kirkjan
og
andsmentan.
Tað er vorðið nú á sama hált
í Foroyum millum ein part av
»menladu«,
kullaðu
leimum so
í leirri romanlisku
tíðini í Tysklandi fyri ea. 100
al tað lykist al
> móli
sum lað var
árum síðani,
at sleikja
vera hægsli
fyri leirri katólsku kirkjuni á
lann mest vamlisliga hátt; bert
>
(í hon er ein fornlfdarleivd —
hevur mangan alda »palinu« á
sær. Særliga er tað slík ófestir
fyri ikki at sign vingliskoltar, ið
hava malið religiónarkumpassina
runt. Og tå leir ongantíð hava
verið ferir fyri at ganga ultan
høkjur, er katolicisman teimum
ein hent prukku, so leingi hon
heldur.
Fin Årni heldur f næstseinasta
»Sociali« eina rælta pønitenspræ-
diku fyri mær og skyldar meg
fyri at vera trongskygdan: tréta
alla andsmentan. Samtidis gev-
ur han ein »prøva« uppá sína
egnu andsmentan, og honty kist
tidiliga at prógva, ut hann hoyrir
til hitt omanfyri neynda slagið,
(í er hann so kunnugur við ley
udventislisku >húsdjórinis, með-
an lað av hansara grein sólaklárt
sæst, al hansara dagliga beili nú
ikki er langt frá Villumslá.
Hann tykist alls ikki at taka
til,
fram
hensyn al mínar pgreinal
sum ræltleiding lil
av N. A. Eidesgaard
ið gjordu
komu
tvær greinar
Absalon Joensen
og
pávakirkjuna syndafría, eins og
hon gjordi påvan Í 1870. Ov
hugsan tykist lað
eftir hansara
al vera son andsmenlan, at
slíkt, ið gevur lesaranum eina
fullkomuliga rangvorga m) nd,
skal stunda óálaluð væl al
merkja tå lað el hin kalólska,
prukkan, sum pyntað er upp å
og gjord hundradfalt snotuligari
Eg gav eina fult
enn hon er.
ål sakliga frågreiding um páva-
kirkjuna og hennara brøgd
nok
sall k særliga tey dimmu,
tí hinir bóru fram bert tey ljósu,
annars kundi myndin ikki
og
verða fullkomin Eg kann lí
ikki taka til takkar við at verða,
um ikki beinvegis, so óbeinvegis
skyrdur sum mentunarleysur,
meðan teir, ið skamrósa stórs
kulturforðara í heiminum, skulu
standa óátalaðir also góðkendir
hátt
sum menltaðir menn.
Árni roynir at:káva ul yvir
kirkjunnar brotsverk vid teirri
påskyldning, al lað vóru óvarga-
dýr, ið nýttu kirkjuna sum skol-
bjålva fyri sínum ringu gerðum,
Men hava
líggja
verri enn í 11, 12 og 13 old, lá
og at hon var ósek.
pávarnir nakrantfø sær
teir høvdu so væl sum einaveldi
Í meginparlinum av Europa;
mundi nakar tora tå at nýla
kirkjuna sum skolbjålva? Tú
skrivar eisini so »rørandi« um
tann kloystrini hava
haft
arnar«,
tydning,
við at avskriva »klassikar-
Tað, Vesteuropa goymdi
var ikki stór-
av klassikarum,
vegis; fyrst og fremst ein
brotin Aristokeles, ið kirkjan van-
skeplaði fyri so at hava hansara
»auloritet« at stydja hin skinkl-
andi kalólsku teologiin á. Og
lað hendi líka ofta, at munk-
arnir, ið onga hylling høvdu á
klassikarum, »raderndu« óerstull
iligar skriftir burt fyri at skrivn
ymisk! kalólskt tvætl upp å í
staðin.
Nei, Eystromanararnir, oftani
sjálvir keisararnir, vóru teir, ið
goymdu tær vomlu skriftirnar,
og síðani í Byzans trongsilstid í
14 og 15 árhundraðinum fordu
til Ita
lien, og løgdu harvid grundar-
vísindamenn tær við sæt
lagið fyri renessancina.
AL kirkjan, sum Árni sigur,
var ein so ovurhanda verja fyri
tey fálæku, er meir enn ivinga-
samt. Hon brandskallaði jú
Europa old eflir old bæði hog
og låg, fyri at »hoffid« í Rom
kundi liva í súsi og dúsi. Men
annars var lað einki al rósa
henni fyri, um hon gjordi eilt
sindur av nyllu fyri peningin,
serliga tå ein minnist til, at tað
var kærleiksboðarinum frá Na-
« 001 Ser f løi
egu CE 1)
zaret, hon lgja.
At stríð kirjunnar móli kong-
um og keisarum var fyri at forða
vald og maktgirnd teirra, ljóður
so øvugl, sum tud var »inspirer-
aða úr Villumslá. Ti hevur
mín góði Arni nakrastaðni Í
verðaldarsoguni lisið um slíkar
] sfelzar . F 1 "1 mr
valdgriskat yvirgangskroppat
sum påvarnar Gregoi VII og
Innocens IT til dømis? Legg
teir saman við Ludvig 9. av
Fraklandi og Hendrik III av
T> klan Í; , Í; | RP un
vsklandi, 10 livdu nukao um
somu líð, so sær lå mun á
monnum.
Og Fridrikkur H av Tysklandi
Sicilian (d. 1250), id er skýrd-
( Í
'5
ur »fyrsta modernað menniskja
hvussu mangar ferðir hægri slóð
hann ikki í andsmenlan enn
pávarnir og teirra harkalið, og
hvussu mangar ferðir dámligari
er hann ikki enn pávin í stríðn-
um leirra millum? Hansara
virki
ll
hin mest evnaríka, ið søgan veit
at
hansara handlangarar út.
oyddi påvin og hansara
hin Hohenslaufiska, ein
um siga, ruddaði pávin og
Nær fyrnaðist påvakirkjan ta
líð, hon hevdi so mikið vald,
fyri al elva morð og brand
leggja bann og interdikt yvir
londini lað rámuði sum altid,
(å leir sløru stríðast, mest ley
ormu og fátæku, sum hon var
5
skyldug at verja, bert kong-
arnir rørdu ein fingur, ultan
eftir hennara boðum?
Hvat
1200 viðvíkur og somuleiðis okk-
Danmarkar stórlíð um
ara, so er lað einki allakka ku-
tólsku kirkjuni fyri; stórlíðir
koma og fara uttan ávirkan av
religiónini. Gríkkararnir í Pe-
TN
|
rikles døgum høvdu ikki påv-
unum heldur enn Zeus attakka
fyri, al teir standa sum eilt lýs-
andi fyridømi í mentan enn tann
Og Arabarnir, leir
at
dag í dag.
hovdu heldur einki takka
pávanum fyri. Men hygg, hvussu
nógv skjótari teir vóru forir fyri
at byggja ein kullur upp av
stumpunum, leir fingu frá an-
tikkini, enn hitt katólska Ku-
ropa, sum av fyrstu tíð hevði
allan hin rómverska kulturin at
1 1,1
byggja á, men oyddu hann bur!
við religiónar grylum og páva-
boðum.
Al
haft so ógviligan lut
skúlin í Kirkjubø hevur
f, at Sverri
varð ein so menskur droltur,
Tað man vera
ið
er lítið tråligt.
tev. vidføddu evnini, eiga
prísin; lí lá á døgum, lá lítil og
eingin kullurur var, nýttust ein-
um konga ikki nógvan bókligan
kunnleika fyri at gerast eilt stór-
Besta domi f so mála
menu.
er keisarin Karlamagnus, ið ikki
lærdi al
fyrr enn á ellis árum
skriva sfll,
Og
navn
so til síðst, mín góði Arni
og eins væl harra King, sum eg
nema við Í
' |
skal næstu grein,
fyri mær eru oll villfarandi fúr
sum lå sigir eins, anlin
tey búgva í Føroyum, Rom,
Arabiu, Indiu ella Kina. Og fyri
mær má hver Foroyingur blíva
sáligur upp á sín mála; eg havi
alls einki ímóli, at ein moské
ella budhistpagoda verður bygd
undir liðini á hvorjara kirkju.
So mikið frísinnaður og ment-
aður maður eri eg. (Eg kvíði
fyri, at Árni »hin frisinnadi« og
King lora ut siga lað sama.)
Men ey kann ikki ligandi
! A 1
hoyra upp á, hvussu hin ka
tólska kirkjan, ið hevur ivaleyst
so stor brek, sum nakað annað
ligións samfelag, sum el
I Og
nógv longri villst frá teirri gøtu,
Jesus av Nazaret vísti okkum at
vanen eftir, enn nakað annað
kristi samfelag Mormonarar-
nar kann ein ikki væl rokna
fyri kristnar og sum, eins og
oll hini í praksis, so fullkomu-
løn hevur svikið hansara æru,
verður skamróst, beint móti oll
um søvuligum sannleika!
8
Men Arni, eg voni, at tå ikki
7
í næstu grein siglir undir følsk-
1
Haggt.
um
Poul F. Joensen.
Grind í Hvalbæ.
Jóansokuaftansmorgun var
Naltestud í
seyði.
Niels Hvalbæ
hugdi
og
eftir Hvyggjandi
út á sjógvin fær hann lá eyga
á eina grind, id liggur spok og
Hvalbiarfirð-
floytir sær inni á
inum. Um eilt bil er grindabod
yvir alla Suðuroynna. = Veðrið
| var av tí besta, og sum vanligur
fólk
bátarnir kliklu út eflir vågunum,
síður er, tuslu av stað —
og fjøllini livdu í menniskjum,
ein åførur hýrur og rómur var
á øllum.
Grindin til kl. 11.
at sjógvurin var so
varð hildin
| Tess vegna
klárur, eydnadist ikki at fáa hana
Meginpari
at gera landgongd.
urin varð tí stungin niður.
317 hvalir vóru merktir, áði
enn seðlarnir komu út. Aftaná
| varð nakað væl uppfiskad )
| menn ælla einar hálvfjórða
hundrað hvalir at hava latið lívið
|
|
„Njarðlingur“ 4
| hevur seinasta túr selt fyri ?
yvir 300 pund sterling, ið er yvit '
11000 krónur. 4
| í
| '
| „Havellen“
| fer á sildaveiðu.
|
|
| Th. M. Strøm og Sofus Strøm ”
| eru útsendir til Grønlands fyri á
| at gera »Tjaldrid« aftur.
| Interview
| um læknarferðina frá Sandvík
| til Tórshaynar 21. Í h. kemur Í
blað.
næsta
|
|
|
|
|
|
|
Hollandske Trawlere
|
|
|
Í
| *
oste
generer danske Fiskere. 1
| ;
| .
| Før slukkede Lanterner gaar de
| Í Nattens Mulm og Mørke ind
| over Territorialgrænsen og 0
| ødelægger ;
Vestkystfiskernes Redskab
Í
| Innspektiónin er eisini aktuel
| i Danmark.
| Í Socialdemokratinum sten
| De danske Fiskere vi h
| lands Vestkyst har í í s þ
Tid værel Genstand f« í LIE
Chikaneri fra en hollandsk og
| belgisk Trawlerflande, son t
Antal af ca. 200 Trawlere fiske ;
| tæt inde ved Ydergrænsen for F
| vorl Selerrlorium. 5
| *
| Ved Samtaler med S Á
| Esbjerg Havn erfarer deres kot AA
| respondent, at de fremmede Fi í
| skeres Overvreb lager (il Dav 7 ;
til Dag. Skipperne paa Fred JA
rikshavnerkulterne »Danmark : ;
og > Niels Anen« medd« er s
ledes, at nogle af de hollandske
Trawlere Gang paa Gang over i
| skrider Grænser vort Teri í)
lorium. Flere Nætter í Træk 18
el de for slukke Ía eri &+
vaget ind pua vori Soterritorium 5
og har navni i Omraade |
mod Nvini (IC) Ol | vt dan
ske lungenel for flert Hundrede
Kroner. Situationen vil sikkert
blive mere utaalelig i de kom-
mende Dage. Da der blæseren
Veslenvind, drives Tungerne læn-
| gere og længere ind mod Land,
| hvilket sikkert vil øge Hollæn-
dernes frække og mod de dan-
| ske Fiskeredskaber hensynsløse
| Paagaaenhed. +
| Der mana hurtigsi muligl el p
| Fiskeri-Inspektionsskib herover, Í
saa de udenlandske Trawlere
kan blive vist pua Plads.