Sosialurinarkiv
Sosialurin 1935-06-29, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 29. juni 1935síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Jóansekustevnan Tvøroyri 1935. 23., joansøkuaftan, var sunnu- dag. Jóansokustevnun var tí ætlað at vara í tveir dagar. Veðrið var frálíkt báðar dag- arnar, hilt besta á árinum. Um ikki stevnan kom at falla ætlað, ikki minni spennandi og athuga- sum hon júst gjørdist lig fyri tí, særliga fyri Suður- oyingar. Hin fyrri dagurin varð íkki , hildin å Tvøroyri, men f Hvalbæ, har ið grindadråp dró alt fólkið til sín. Hesa »umlegging« mundi neyvan nakar vera ófegin yvir, kenna vit Førovingar! joansøkudagin vóru Sjálvan flest oll útlúgvað aflaná grinda- strevid. Kappleikirnir máttu tess- vegna fara frum seinri á degi enn fråløsi. Salt al siga, vænl- aðu vil, al hesir leikir fóru at verða avlýstir — menn, ið høvdu tuskast í grind um nåltina, kundu ikki eftir vera fúsir til kappróður og aðrar Ílróttir, ið Men dagin krevja »allan mannin«. leikirnir fóru ló fram. Í kappróðrinum luttóku 1) »Havnarbåturin« og >Suðr- ingur«, 10-mannafør — »Havnar- vid 2) »Tjaldrid« og »TFoflaregin«, båturin vann | sekundum. S-mannafor, hin fyrri av Tvør- Vági. »Tjaldrid« vann við 6 sekundum. oyri, hin seinri úr 3) »Silid« úr Havn og »Ørvar- oddur« av Tvøroyri, mannaðir við kvinnum. »Silid« vann stórliga. »Ørvaroddur« er vist eitt ov stórt lasafar at nýla til kapping. vann bálurin hjá Jens á Hvíta- trimum dreingjabálum nesi. Hesir bálarnir vóru alli av Tvøroyri. Í kappsvimjingini luttoku: 1) Kaj Petersen, Gunnar Mor- allir Tvøroyri. lensen, Sylvi Jespersen, ungir dreingir Á Gunnar vann. 2) Ester Thomsen, Tvøroyri, og Sara Hansen, Havn. Såra vann. Mortensen, Tvør- Berg 5 3) Asbjørn oyri, og Jógvan Hvalbæ. Jógvan Berg, ið leikti sum selur á sundi, vann. Síðan Talararnir vóru: Jacob Olsen, S. P. úr Konoy og P. M. Harra úr Konoys tala stendur var fundur. Dam. aðrastaðni í blaðnum. So kom fåtboltsleikurin millum T,b. og V. b. bjart hann, Einki sýndi so sum hvussu úl- lúgvaðir menn vóru av degnum frammanundan. Leikurin var eitt } eiti og eingin kampur. Nakrir spælarar vóru ikki so frætt sum í bollklæðum. Tvoroyrarmenn vunnu 5—0, Á kvoldi dundi dansur í holl, til ferðafólkið so við og við fór avslað og fjaraði dansistovurnar lómar. Ein óvanlig, men sera áminn- ingarik jóansoka. Máling Tapet Linoleum Ti. 81. Poul Arne Poulsen. | ÚR SUÐUROY Kirkjan og andsmentan. Tað er vorðið nú á sama hált í Foroyum millum ein part av »menladu«, kullaðu leimum so í leirri romanlisku tíðini í Tysklandi fyri ea. 100 al tað lykist al > móli sum lað var árum síðani, at sleikja vera hægsli fyri leirri katólsku kirkjuni á lann mest vamlisliga hátt; bert > (í hon er ein fornlfdarleivd — hevur mangan alda »palinu« á sær. Særliga er tað slík ófestir fyri ikki at sign vingliskoltar, ið hava malið religiónarkumpassina runt. Og tå leir ongantíð hava verið ferir fyri at ganga ultan høkjur, er katolicisman teimum ein hent prukku, so leingi hon heldur. Fin Årni heldur f næstseinasta »Sociali« eina rælta pønitenspræ- diku fyri mær og skyldar meg fyri at vera trongskygdan: tréta alla andsmentan. Samtidis gev- ur han ein »prøva« uppá sína egnu andsmentan, og honty kist tidiliga at prógva, ut hann hoyrir til hitt omanfyri neynda slagið, (í er hann so kunnugur við ley udventislisku >húsdjórinis, með- an lað av hansara grein sólaklárt sæst, al hansara dagliga beili nú ikki er langt frá Villumslá. Hann tykist alls ikki at taka til, fram hensyn al mínar pgreinal sum ræltleiding lil av N. A. Eidesgaard ið gjordu komu tvær greinar Absalon Joensen og pávakirkjuna syndafría, eins og hon gjordi påvan Í 1870. Ov hugsan tykist lað eftir hansara al vera son andsmenlan, at slíkt, ið gevur lesaranum eina fullkomuliga rangvorga m) nd, skal stunda óálaluð væl al merkja tå lað el hin kalólska, prukkan, sum pyntað er upp å og gjord hundradfalt snotuligari Eg gav eina fult enn hon er. ål sakliga frågreiding um páva- kirkjuna og hennara brøgd nok sall k særliga tey dimmu, tí hinir bóru fram bert tey ljósu, annars kundi myndin ikki og verða fullkomin Eg kann lí ikki taka til takkar við at verða, um ikki beinvegis, so óbeinvegis skyrdur sum mentunarleysur, meðan teir, ið skamrósa stórs kulturforðara í heiminum, skulu standa óátalaðir also góðkendir hátt sum menltaðir menn. Árni roynir at:káva ul yvir kirkjunnar brotsverk vid teirri påskyldning, al lað vóru óvarga- dýr, ið nýttu kirkjuna sum skol- bjålva fyri sínum ringu gerðum, Men hava líggja verri enn í 11, 12 og 13 old, lá og at hon var ósek. pávarnir nakrantfø sær teir høvdu so væl sum einaveldi Í meginparlinum av Europa; mundi nakar tora tå at nýla kirkjuna sum skolbjålva? Tú skrivar eisini so »rørandi« um tann kloystrini hava haft arnar«, tydning, við at avskriva »klassikar- Tað, Vesteuropa goymdi var ikki stór- av klassikarum, vegis; fyrst og fremst ein brotin Aristokeles, ið kirkjan van- skeplaði fyri so at hava hansara »auloritet« at stydja hin skinkl- andi kalólsku teologiin á. Og lað hendi líka ofta, at munk- arnir, ið onga hylling høvdu á klassikarum, »raderndu« óerstull iligar skriftir burt fyri at skrivn ymisk! kalólskt tvætl upp å í staðin. Nei, Eystromanararnir, oftani sjálvir keisararnir, vóru teir, ið goymdu tær vomlu skriftirnar, og síðani í Byzans trongsilstid í 14 og 15 árhundraðinum fordu til Ita lien, og løgdu harvid grundar- vísindamenn tær við sæt lagið fyri renessancina. AL kirkjan, sum Árni sigur, var ein so ovurhanda verja fyri tey fálæku, er meir enn ivinga- samt. Hon brandskallaði jú Europa old eflir old bæði hog og låg, fyri at »hoffid« í Rom kundi liva í súsi og dúsi. Men annars var lað einki al rósa henni fyri, um hon gjordi eilt sindur av nyllu fyri peningin, serliga tå ein minnist til, at tað var kærleiksboðarinum frá Na- « 001 Ser f løi egu CE 1) zaret, hon lgja. At stríð kirjunnar móli kong- um og keisarum var fyri at forða vald og maktgirnd teirra, ljóður so øvugl, sum tud var »inspirer- aða úr Villumslá. Ti hevur mín góði Arni nakrastaðni Í verðaldarsoguni lisið um slíkar ] sfelzar . F 1 "1 mr valdgriskat yvirgangskroppat sum påvarnar Gregoi VII og Innocens IT til dømis? Legg teir saman við Ludvig 9. av Fraklandi og Hendrik III av T> klan Í; , Í; | RP un vsklandi, 10 livdu nukao um somu líð, so sær lå mun á monnum. Og Fridrikkur H av Tysklandi Sicilian (d. 1250), id er skýrd- ( Í '5 ur »fyrsta modernað menniskja hvussu mangar ferðir hægri slóð hann ikki í andsmenlan enn pávarnir og teirra harkalið, og hvussu mangar ferðir dámligari er hann ikki enn pávin í stríðn- um leirra millum? Hansara virki ll hin mest evnaríka, ið søgan veit at hansara handlangarar út. oyddi påvin og hansara hin Hohenslaufiska, ein um siga, ruddaði pávin og Nær fyrnaðist påvakirkjan ta líð, hon hevdi so mikið vald, fyri al elva morð og brand leggja bann og interdikt yvir londini lað rámuði sum altid, (å leir sløru stríðast, mest ley ormu og fátæku, sum hon var 5 skyldug at verja, bert kong- arnir rørdu ein fingur, ultan eftir hennara boðum? Hvat 1200 viðvíkur og somuleiðis okk- Danmarkar stórlíð um ara, so er lað einki allakka ku- tólsku kirkjuni fyri; stórlíðir koma og fara uttan ávirkan av religiónini. Gríkkararnir í Pe- TN | rikles døgum høvdu ikki påv- unum heldur enn Zeus attakka fyri, al teir standa sum eilt lýs- andi fyridømi í mentan enn tann Og Arabarnir, leir at dag í dag. hovdu heldur einki takka pávanum fyri. Men hygg, hvussu nógv skjótari teir vóru forir fyri at byggja ein kullur upp av stumpunum, leir fingu frá an- tikkini, enn hitt katólska Ku- ropa, sum av fyrstu tíð hevði allan hin rómverska kulturin at 1 1,1 byggja á, men oyddu hann bur! við religiónar grylum og páva- boðum. Al haft so ógviligan lut skúlin í Kirkjubø hevur f, at Sverri varð ein so menskur droltur, Tað man vera ið er lítið tråligt. tev. vidføddu evnini, eiga prísin; lí lá á døgum, lá lítil og eingin kullurur var, nýttust ein- um konga ikki nógvan bókligan kunnleika fyri at gerast eilt stór- Besta domi f so mála menu. er keisarin Karlamagnus, ið ikki lærdi al fyrr enn á ellis árum skriva sfll, Og navn so til síðst, mín góði Arni og eins væl harra King, sum eg nema við Í ' | skal næstu grein, fyri mær eru oll villfarandi fúr sum lå sigir eins, anlin tey búgva í Føroyum, Rom, Arabiu, Indiu ella Kina. Og fyri mær má hver Foroyingur blíva sáligur upp á sín mála; eg havi alls einki ímóli, at ein moské ella budhistpagoda verður bygd undir liðini á hvorjara kirkju. So mikið frísinnaður og ment- aður maður eri eg. (Eg kvíði fyri, at Árni »hin frisinnadi« og King lora ut siga lað sama.) Men ey kann ikki ligandi ! A 1 hoyra upp á, hvussu hin ka tólska kirkjan, ið hevur ivaleyst so stor brek, sum nakað annað ligións samfelag, sum el I Og nógv longri villst frá teirri gøtu, Jesus av Nazaret vísti okkum at vanen eftir, enn nakað annað kristi samfelag Mormonarar- nar kann ein ikki væl rokna fyri kristnar og sum, eins og oll hini í praksis, so fullkomu- løn hevur svikið hansara æru, verður skamróst, beint móti oll um søvuligum sannleika! 8 Men Arni, eg voni, at tå ikki 7 í næstu grein siglir undir følsk- 1 Haggt. um Poul F. Joensen. Grind í Hvalbæ. Jóansokuaftansmorgun var Naltestud í seyði. Niels Hvalbæ hugdi og eftir Hvyggjandi út á sjógvin fær hann lá eyga á eina grind, id liggur spok og Hvalbiarfirð- floytir sær inni á inum. Um eilt bil er grindabod yvir alla Suðuroynna. = Veðrið | var av tí besta, og sum vanligur fólk bátarnir kliklu út eflir vågunum, síður er, tuslu av stað — og fjøllini livdu í menniskjum, ein åførur hýrur og rómur var á øllum. Grindin til kl. 11. at sjógvurin var so varð hildin | Tess vegna klárur, eydnadist ikki at fáa hana Meginpari at gera landgongd. urin varð tí stungin niður. 317 hvalir vóru merktir, áði enn seðlarnir komu út. Aftaná | varð nakað væl uppfiskad ) | menn ælla einar hálvfjórða hundrað hvalir at hava latið lívið | | „Njarðlingur“ 4 | hevur seinasta túr selt fyri ? yvir 300 pund sterling, ið er yvit ' 11000 krónur. 4 | í | ' | „Havellen“ | fer á sildaveiðu. | | | Th. M. Strøm og Sofus Strøm ” | eru útsendir til Grønlands fyri á | at gera »Tjaldrid« aftur. | Interview | um læknarferðina frá Sandvík | til Tórshaynar 21. Í h. kemur Í blað. næsta | | | | | | | Hollandske Trawlere | | | Í | * oste generer danske Fiskere. 1 | ; | . | Før slukkede Lanterner gaar de | Í Nattens Mulm og Mørke ind | over Territorialgrænsen og 0 | ødelægger ; Vestkystfiskernes Redskab Í | Innspektiónin er eisini aktuel | i Danmark. | Í Socialdemokratinum sten | De danske Fiskere vi h | lands Vestkyst har í í s þ Tid værel Genstand f« í LIE Chikaneri fra en hollandsk og | belgisk Trawlerflande, son t Antal af ca. 200 Trawlere fiske ; | tæt inde ved Ydergrænsen for F | vorl Selerrlorium. 5 | * | Ved Samtaler med S Á | Esbjerg Havn erfarer deres kot AA | respondent, at de fremmede Fi í | skeres Overvreb lager (il Dav 7 ; til Dag. Skipperne paa Fred JA rikshavnerkulterne »Danmark : ; og > Niels Anen« medd« er s ledes, at nogle af de hollandske Trawlere Gang paa Gang over i | skrider Grænser vort Teri í) lorium. Flere Nætter í Træk 18 el de for slukke Ía eri &+ vaget ind pua vori Soterritorium 5 og har navni i Omraade | mod Nvini (IC) Ol | vt dan ske lungenel for flert Hundrede Kroner. Situationen vil sikkert blive mere utaalelig i de kom- mende Dage. Da der blæseren Veslenvind, drives Tungerne læn- | gere og længere ind mod Land, | hvilket sikkert vil øge Hollæn- dernes frække og mod de dan- | ske Fiskeredskaber hensynsløse | Paagaaenhed. + | Der mana hurtigsi muligl el p | Fiskeri-Inspektionsskib herover, Í saa de udenlandske Trawlere kan blive vist pua Plads.