Sosialurinarkiv
Sosialurin 1935-07-20, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 20. juli 1935síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

| | | | AR oyr. á 3. og 4. „Forlorin“ stoltleiki, hoyrið stórmannsreypið! --: „Nei, vi har vissnok ikke noe, som kalles krise . ... „... Krisevanske- ligheder har vi ikke. Da vi for fjorten dager siden drog hjemmefra, for en stor fangst- ekspedisjon til Grønland paa fiske . . Et tiltak som vil greie sig godt med torskefiske. En annen ekspedisjon drog paa kveitefiske ogsaa under Grønland. Desuden er 70 skonnerter paa fangst ... Ialt er vel 4000 mann drad avsted paa fiske. fylgju »Tidens Tegn«.) (Jóanes Patursson í Bondur hava verið í Noregi. Teir hava lýðiliga ikki smoykt sær burlur. Stórt, høvdingaligt »store Kare«! — Ja, soleiðis skal (ad vera, síggja tit. I »positur«! Og landsins storsti jarddråttur kann vera tað. Hann hevur ráð til ein »geslus«, sum maðurin segði. Og vil eru so góðviljaðir al trúgva lí, at maðurin er komin so Í »rolluna« sum »den store Karc — ella — fyri at halda okkum til »Tidens Tegn«s kar- akteristikk — sum »hørende til de store, politiker, dikter, kongs- bonde, høvding og sagnskikkelse representant og et overhode slektledd«, at hann for lusen veruliga tryr sær sjálvum og er harlil gåvadur við teimum fyri ein sjålvan sælugerandi evn- um at steingja seg inni f sini dreymaverð, gloymandi alt tað vonda og ónda f hesi verð, har í millum ta herviligu kreppu, sum hevur rivid og skrall og i kollvelt her á landi í ikki minni muni en í Noregi. Forrætningar, virki og fyritøkur eru — sum hvorjum manni ullan Jóanesi boltað, og fleiri standa fyri at fara niður stórbónda kunnugt — fyri. Vit hugsaðu okkum 16 so miklan >realistiskana sans hjá lóanes bónda, at hann hevði evni at síggja helta skrall innan fyri, um vil so megu siga, sín J egna stand, sjålvt um tad fór fram við hansara dreymaeygu, ut ley seinastu árini eru nokur av teim svárastu hjá fiskarum og einum slórum parti av ar- beiðarum síðan hungurstíðina, | Lýsingaprísur fyri petitreglu: Nr. 29. | » síðu. avsláttur | | | 30 oyr. á forsíðuni, | Vid størri lysingum fæst Í prísinum. lá ið við tarabladnum í munninum. fólkið segðist at doyggja >Nei, vi har visstnok ikke noe som kalles krise«, sigir Jóannes bóndi sum líðindi í Hval og fiskimadur (il > ir Foroyum. Foroya arbeiðari slíkt einum foroyskum løgtingsmanni sigir los av og landslingsmanni, ið skal hava tað lil uppgåvu og treyt á sær al granska og kenna tey veru- » ligu fólksins viðurskifti til botus? Hvat sigir hin alt kalla »kronisk« arbeiðsleysi? Hvat sigir hin få- tæki staturin, fjøldin í Foroyum, sum hevur eina bruttuinntøku, ið liggur niðun fyri 1000 kr. pr. familju? Tó Jóanes bónda, og hon tykist al einasladni er kreppa hjå vera svår og nívandi: hesar blómandi líðirnur gera tíð Ómogy- uligt at fáa húskarlar: »Det blir vondt om arbejds- kraft i jordbrukelc. Men 1å id asti skuggi, verður nd, sum hann hella er hin ein- sigir, »vel en raad«. tað væl til fíggjarliga tuð minni væl vorðið politiskt. Stendur hjá Jóanes bónda, er ikki | Nú beint aftaná at hava verið vitnið til, at sjálvur hann hin hægsli profeturin innan fyri sjålvstyrid er rikin út úr sjålv- slýrisblaðnum, og hansara flokk- ur — vegna hann og hansara afturhaldslið — er sprongdur, er tað »psykologisk« athugaligt attaka upp aftur orðaskiflið um hin politiska standin: Spyrjarin: »Ogsaa politiken synnes aa ha de beste utsikler.« Jóanes bóndi: »Jeg antar, det blir det retning av sclvstyrepolitikken. forskyvning av hele i Og antagelig kommer det (il aa bli en sammenslutning av dem, som vil fremme jordbruket. Om det blir et jordbruksvennlig par- ti, ter jeg ikke si, men i den retning gaar det. 0Odelsbønder og odelsmenn vil verne og heg- ne om odelsretten, og det er visse tendenser, som truer denne relten. Truer er kanskje sterkt sagt, men enkelte vil svekke den. Í januar og februar er det valg til lagtinget, og jeg tror, den po- litiske utvikling vil gan i den rigtige retning. Altsaa jolig 'e ing riglig retning, selv politikken guar i Eins og Jóanes lykjast hinir 8 yKJ bondurnir at breggja stårmanns- lign av paradisinum í Foroyum: san veksler jeg noen ord »Og med en gaardbruker om den daglige levemaaten, og han me- ner, man har det godt med fanrekjøll og poteter som daglig kosta. Hvussu nógvir arbeiðarar og fiskimenn munu hava sevdakjøt til dagligan kost?« JAVNADUR Leygardag hin 20. juli 1935. Katólska kirkjan. Svar til harra King. (Endi.) So er tað Copernicus. Eisini her má eg lrúgva, al harri King skrivar móti belri vilandi; lí sum prestur må hann hava skil á, hvorjur bokur, ið sellarv eru á Index svartilisli hjá katolikkunum. Eins og bíblin hevur Copernicusar slóð- bråtandi verk staðið á hesum lista sum ein bók, id er fjøldini banna at lesa — líka upp móli okkara líð. So kann einhver ætla, hvussu kirkjan heyut dåma hann. Galileo Galilei ringa viðferð, sigir harra King, fekk ikki nakra fyri sín vilinskap, men tí »han var en daarlig Teolog!« Hvat er ein góður teologur, harra King? Eg haldi høvudsteolog- urin má vera hann, ið er eins og Anselm av Canterbury sigir: »Eg trúgvi fyri al falal« Altso: ein góður leologur má allarhelst ongan heila hava, vera so tómur í grúkinum sum eitt ålblåst egg. (Eg ivist heldur ikki f, at heims ins størsti idiotur var heimsins storsti dogmatikari; lí ein slík bollasuppa sum dogmatikk finst ikki í heiminum). So lygum kunna ikka krevja, at Galilei, sum nellupp var ein maður við heila, skuldi vera ein góður teologur. — Hann segði: Jorðin gekk runt um seg sjálva. Tað kundu teologarnir sjálvsagt ikki fata, og lí noyddu teir hann at taka síni orð aftur, ella kom hann í klórnar á innkvisiliónini; men fongslinum slapp hann ikki undan, (a0O er sannleikin. Og Giordano Bruno! Hansara slórsti feilur var, at hann eisini hevdi ovnógvan heila; kanska hin (í hann framselti slórsta tanka, ið nakranlíð er tonklur, nevniliga at himnarúmd in er endaleys! At kunna hugsa sjálvur var jú brots- ein lanka verk, lí hirdu leologarnir hann á bálið og ikki nakar staft- ur; tí stalur og kirkja í Rom var jú eill, har heyði påvin valdið. Tygum ógvast so mikið yvir, var gjordur at eg segði, påvin syndafríur í 1870. Tað haldi eg ikki, er nakað at rópa so um; lí hava menniskjur målt til at eitl hált, hvat kann so vera í vegin gera annað feilfritt á ein fyri at gera tað kvilt fyri allar feilir? logikkur. Tað skuldi verið sunnur Men ein teologur »nidurverdigar« seg kanska ikki til at teinkja »logisk«. At leir frægast mentadu í ka- síggja upp á lólskum londum BRÓÐURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum Telf. og skrivsiovuni. Porto. Blaðið 9. | årg. 143. AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkonlor: THORSHAVN Stiflet 1906. - Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—3. Hovedkontoret i Thorshavn tillige aabent 6—7 for Ind- og Udbetalinger. Á Åarvegnum 57 Bílig, nyltug og fiks ting, m. a. bílig spisustell í fajansu, hond- málað spisustell í modernuðum lilum. Nil Glavsøku vænta vilt al fáa úrval í keramik og glus Vasar og annað við vorum og >Heilsan frá Torshavn« o. m. a. Harlil fáa vit galvaniseraður vor- ur: vaskigrýlur, baljur og spannir LEIKUTOY. í í ymsum støddum JACOBSEN, telef. 2 Romastampur æsi í Thorshavns Mælkeforsyning & Margarinefabrik. Fin røsk og ålitandi genta kann fáa pláss við tað sama. Prenism. vísir á. C. SCHLEISNER KGL. HOF FARVERI KØBENHAVN ÆLDST OG FORNEMS]I H Þú På > „> 3 FA Farvning og kemisk Rensning. Indlevering til P. ALBERG. TELEFON 101 »relikviir« á lann hált, harra King greiður frá, er væl tråligt. Men tey »dupplystu« trúgvandu til allar megi til at gera hava jú tíðir trúð upp á leirra tekin og gera luð enn lann dag í dag og hava sýnt leimum guddommi- ligan heiður og verða enntá styrkt í hesi trúgv av prestunum. Tað hava so mangir prógva, ið hava londum. verið í kalólskum 120, harra King skrivar um Jesusar kross, er jú uldeilis ótr ú ligt. ler og Magistari Poul Lessøe Miil- Østrup professari, sum aldeilis ikki hava nakað horn í katolsku kirkjuni, og til, lí síðuni á sum eg laki leir eru mest måtahildnir í sínum meti av teimum søguskrivarum, eg kenni, 1, al tað eru so nógvar splint- tað krossar! Og hvat er ikki forfarið sigt ur, al eru lil fleiri stórar i 2000 ár. Atkalolikkarnir sjálvir eru greiðir yvir hesa óforu rúgvu av krossarelikvium, sýnir teirra »forklåring«, at krossurin hevði ley evni ikki at minka, hvussu nov io var av honum tik Men hetta er harri King snúð- ugur til at bera fram millum proltestantar, Um påva Leo N sigir Østrup at: hann var nærmast friteinkju Hovr, harri King, hvat markisan av Montua, Ísabella av Este. skrivar heim til skaltmeistara sín: »Åv leirri orsøk, at vil eru so upplikin av leimum dagligu > samverum við hesar virðinga- verdu kardinalar, al vit ikki hava tíð at koma til messu, er lað mín vilji, at tå fer til hina góðu guds móður i St. Paula og gevur henni tríggjar dukalir og biður hana lesa mess kk um, so leingi vit eru burtur«. Kardinalarnir sveimuðu sum Hugur um sukurmolar um fårst innuna og hennara vøkru fylgis- movyggjar, og losið gekk runt í Rom um (ad meir en heila »forhold«, ið var í millum leir og lær. Hetta var vid Leo X hoff. Slíki sýnir ikki nakra heita trúgv hjá pávanum; lí sum harrin er, verða sveinarnir! Pávaborgin var jú heimstað fyri øllum ódygdum, sum upp kunnu roknast lá á dogum. að vila lygum væl eisini, harra King. So var lað Ignatius Loyala, ið harri King sigir meg hava sagt ósannheit upp á bakið á. Men Ignatius lad, eg havi sagt, er satt. Lovala sigir, al fyrsta einum jesuilli er at plikt hjá gera all; honum verður páboðið, sjålvt um lad er at myrða ein 58 Á rå SU Aj ad : | Få + ! í . j +» 4 ” + ; Í ;* hk F 3 : “ 3 i] 2 F. * hu «3 Í p + t £ ; F i i . á