leygardagur 20. juli 1935síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
|
|
|
|
AR
oyr. á 3. og 4.
„Forlorin“ stoltleiki,
hoyrið
stórmannsreypið! --:
„Nei, vi har vissnok
ikke noe, som kalles
krise . ...
„... Krisevanske-
ligheder har vi ikke.
Da vi for fjorten dager siden
drog hjemmefra, for en stor fangst-
ekspedisjon til Grønland paa fiske
. . Et tiltak som vil greie sig
godt med torskefiske. En annen
ekspedisjon drog paa kveitefiske
ogsaa under Grønland. Desuden
er 70 skonnerter paa fangst ...
Ialt er vel 4000 mann drad avsted
paa fiske.
fylgju »Tidens Tegn«.)
(Jóanes Patursson í
Bondur hava verið í Noregi.
Teir hava lýðiliga ikki smoykt
sær burlur.
Stórt, høvdingaligt »store
Kare«! — Ja, soleiðis skal (ad
vera, síggja tit. I »positur«! Og
landsins storsti jarddråttur kann
vera tað. Hann hevur ráð til
ein »geslus«, sum maðurin segði.
Og vil eru so góðviljaðir al
trúgva lí, at maðurin er komin
so Í »rolluna« sum »den store
Karc — ella — fyri at halda
okkum til »Tidens Tegn«s kar-
akteristikk — sum »hørende til
de store, politiker, dikter, kongs-
bonde, høvding og sagnskikkelse
representant og et overhode
slektledd«, at hann
for lusen
veruliga tryr sær sjálvum og
er harlil gåvadur við teimum
fyri ein sjålvan sælugerandi evn-
um at steingja seg inni f sini
dreymaverð, gloymandi alt tað
vonda og ónda f hesi verð, har
í millum ta herviligu kreppu,
sum hevur rivid og skrall og
i
kollvelt her á landi í ikki minni
muni en í Noregi. Forrætningar,
virki og fyritøkur eru — sum
hvorjum manni ullan Jóanesi
boltað,
og fleiri standa fyri at fara niður
stórbónda kunnugt —
fyri. Vit hugsaðu okkum 16 so
miklan >realistiskana sans hjá
lóanes bónda, at hann hevði
evni at síggja helta skrall innan
fyri, um vil so megu siga, sín
J
egna stand, sjålvt um tad fór
fram við hansara dreymaeygu,
ut ley seinastu árini eru nokur
av teim svárastu hjá fiskarum
og einum slórum parti av ar-
beiðarum síðan hungurstíðina, |
Lýsingaprísur fyri petitreglu:
Nr. 29. | »
síðu.
avsláttur
|
|
|
30 oyr. á forsíðuni, |
Vid størri lysingum fæst
Í prísinum.
lá ið
við tarabladnum í munninum.
fólkið segðist at doyggja
>Nei, vi har visstnok ikke noe
som kalles krise«, sigir Jóannes
bóndi sum líðindi í
Hval
og fiskimadur (il
>
ir Foroyum.
Foroya arbeiðari
slíkt
einum foroyskum løgtingsmanni
sigir
los av
og landslingsmanni, ið skal hava
tað lil uppgåvu og treyt á sær
al granska og kenna tey veru-
»
ligu fólksins viðurskifti til botus?
Hvat sigir hin alt kalla »kronisk«
arbeiðsleysi? Hvat sigir hin få-
tæki staturin, fjøldin í Foroyum,
sum hevur eina bruttuinntøku,
ið liggur niðun fyri 1000 kr. pr.
familju?
Tó
Jóanes bónda, og hon tykist al
einasladni er kreppa hjå
vera svår og nívandi: hesar
blómandi líðirnur gera tíð Ómogy-
uligt at fáa húskarlar:
»Det blir vondt om arbejds-
kraft i jordbrukelc.
Men 1å id
asti skuggi, verður nd, sum hann
hella er hin ein-
sigir, »vel en raad«.
tað væl til fíggjarliga
tuð
minni væl vorðið politiskt.
Stendur
hjá Jóanes bónda, er ikki
|
Nú beint aftaná at hava verið
vitnið til, at sjálvur hann hin
hægsli profeturin innan fyri
sjålvstyrid er rikin út úr sjålv-
slýrisblaðnum, og hansara flokk-
ur — vegna hann og hansara
afturhaldslið — er sprongdur,
er tað »psykologisk« athugaligt
attaka upp aftur orðaskiflið um
hin politiska standin:
Spyrjarin: »Ogsaa politiken
synnes aa ha de beste utsikler.«
Jóanes bóndi: »Jeg antar, det
blir det
retning av sclvstyrepolitikken.
forskyvning av hele i
Og antagelig kommer det (il aa
bli en sammenslutning av dem,
som vil fremme jordbruket. Om
det blir et jordbruksvennlig par-
ti, ter jeg ikke si, men i den
retning gaar det. 0Odelsbønder
og odelsmenn vil verne og heg-
ne om odelsretten, og det er
visse tendenser, som truer denne
relten. Truer er kanskje sterkt
sagt, men enkelte vil svekke den.
Í januar og februar er det valg
til lagtinget, og jeg tror, den po-
litiske utvikling vil gan i den
rigtige retning.
Altsaa
jolig 'e ing
riglig retning,
selv politikken guar i
Eins og Jóanes lykjast hinir
8 yKJ
bondurnir at breggja stårmanns-
lign av paradisinum í Foroyum:
san veksler jeg noen ord
»Og
med en gaardbruker om den
daglige levemaaten, og han me-
ner, man har det godt med
fanrekjøll og poteter som daglig
kosta.
Hvussu nógvir arbeiðarar og
fiskimenn munu hava sevdakjøt
til dagligan kost?«
JAVNADUR
Leygardag hin 20. juli 1935.
Katólska kirkjan.
Svar til harra King.
(Endi.)
So er tað Copernicus.
Eisini her má eg lrúgva, al
harri King skrivar móti belri
vilandi; lí sum prestur må hann
hava skil á, hvorjur bokur, ið
sellarv eru á Index svartilisli
hjá katolikkunum. Eins og
bíblin hevur Copernicusar slóð-
bråtandi verk staðið á hesum
lista sum ein bók, id er fjøldini
banna at lesa — líka upp móli
okkara líð. So kann einhver
ætla, hvussu kirkjan heyut
dåma hann.
Galileo Galilei
ringa viðferð, sigir harra King,
fekk ikki nakra
fyri sín vilinskap, men tí »han
var en daarlig Teolog!« Hvat
er ein góður teologur, harra
King? Eg haldi høvudsteolog-
urin má vera hann, ið er eins
og Anselm av Canterbury sigir:
»Eg trúgvi fyri al falal« Altso:
ein góður leologur má allarhelst
ongan heila hava, vera so tómur
í grúkinum sum eitt ålblåst egg.
(Eg ivist heldur ikki f, at heims
ins størsti idiotur var heimsins
storsti dogmatikari; lí ein slík
bollasuppa sum dogmatikk finst
ikki í heiminum). So lygum
kunna ikka krevja, at Galilei,
sum nellupp var ein maður
við heila, skuldi vera ein
góður teologur. — Hann segði:
Jorðin gekk runt um seg sjálva.
Tað kundu teologarnir sjálvsagt
ikki fata, og lí noyddu teir hann
at taka síni orð aftur, ella kom
hann í klórnar á innkvisiliónini;
men fongslinum slapp hann ikki
undan, (a0O er sannleikin.
Og Giordano Bruno!
Hansara slórsti feilur var, at
hann eisini hevdi ovnógvan heila;
kanska hin
(í hann framselti
slórsta tanka, ið nakranlíð er
tonklur, nevniliga at himnarúmd
in er endaleys! At kunna hugsa
sjálvur var jú brots-
ein lanka
verk, lí hirdu leologarnir
hann á bálið og ikki nakar staft-
ur; tí stalur og kirkja í Rom
var jú eill, har heyði påvin
valdið.
Tygum ógvast so mikið yvir,
var gjordur
at eg segði, påvin
syndafríur í 1870. Tað haldi eg
ikki, er nakað at rópa so um;
lí hava menniskjur målt til at
eitl
hált, hvat kann so vera í vegin
gera annað feilfritt á ein
fyri at gera tað kvilt fyri allar
feilir?
logikkur.
Tað skuldi verið sunnur
Men ein teologur
»nidurverdigar« seg kanska ikki
til at teinkja »logisk«.
At leir frægast mentadu í ka-
síggja upp á
lólskum londum
BRÓÐURSKAPUR
Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið
verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum
Telf.
og skrivsiovuni.
Porto. Blaðið
9. | årg.
143.
AKTIESELSKABET
FØROYA BANKI
Hovedkonlor:
THORSHAVN
Stiflet
1906. - Afdeling:
TRANGISVAAG
AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000.
Bankforretninger af enhver Art udføres.
Kontortid
11—3.
Hovedkontoret i Thorshavn tillige aabent 6—7 for Ind- og Udbetalinger.
Á Åarvegnum 57
Bílig, nyltug og fiks ting, m.
a. bílig spisustell í fajansu, hond-
málað spisustell í modernuðum
lilum. Nil Glavsøku vænta vilt
al fáa úrval í keramik og glus
Vasar og annað við
vorum og
>Heilsan frá Torshavn« o. m. a.
Harlil fáa vit galvaniseraður vor-
ur: vaskigrýlur, baljur og spannir
LEIKUTOY.
í
í ymsum støddum
JACOBSEN, telef. 2
Romastampur æsi í
Thorshavns Mælkeforsyning
& Margarinefabrik.
Fin røsk og ålitandi
genta
kann fáa pláss við tað sama.
Prenism. vísir á.
C. SCHLEISNER
KGL. HOF FARVERI
KØBENHAVN
ÆLDST OG FORNEMS]I
H Þú På > „> 3 FA
Farvning og kemisk Rensning.
Indlevering til P. ALBERG.
TELEFON 101
»relikviir« á lann hált, harra
King greiður frá, er væl tråligt.
Men tey »dupplystu« trúgvandu
til allar
megi til at gera
hava jú tíðir trúð upp
á leirra tekin
og gera luð enn lann dag í dag
og hava sýnt leimum guddommi-
ligan heiður og verða enntá styrkt
í hesi trúgv av prestunum. Tað
hava so mangir prógva, ið hava
londum.
verið í kalólskum
120, harra King skrivar um
Jesusar kross, er jú uldeilis ótr ú
ligt.
ler og
Magistari Poul Lessøe Miil-
Østrup professari, sum
aldeilis ikki hava nakað horn í
katolsku kirkjuni, og
til, lí
síðuni á
sum eg laki leir eru mest
måtahildnir í sínum meti av
teimum søguskrivarum, eg kenni,
1, al tað eru so nógvar splint-
tað
krossar! Og hvat er ikki forfarið
sigt
ur, al eru lil fleiri stórar
i 2000 ár. Atkalolikkarnir sjálvir
eru greiðir yvir hesa óforu rúgvu
av krossarelikvium, sýnir teirra
»forklåring«, at krossurin hevði
ley evni ikki at minka, hvussu
nov io var av honum tik
Men hetta er harri King snúð-
ugur til at bera fram millum
proltestantar,
Um påva Leo N sigir Østrup
at: hann var nærmast friteinkju
Hovr, harri King, hvat markisan
av Montua, Ísabella av Este.
skrivar heim til skaltmeistara
sín: »Åv leirri orsøk, at vil eru
so upplikin av leimum dagligu
>
samverum við hesar virðinga-
verdu kardinalar, al vit ikki
hava tíð at koma til messu, er
lað mín vilji, at tå fer til hina
góðu guds móður i St. Paula og
gevur henni tríggjar dukalir og
biður hana lesa mess kk
um, so leingi vit eru burtur«.
Kardinalarnir sveimuðu sum
Hugur um sukurmolar um fårst
innuna og hennara vøkru fylgis-
movyggjar, og losið gekk runt í
Rom um (ad meir en heila
»forhold«, ið var í millum leir
og lær.
Hetta var vid Leo X hoff.
Slíki sýnir ikki nakra heita trúgv
hjá pávanum; lí sum harrin er,
verða sveinarnir!
Pávaborgin var jú heimstað
fyri øllum ódygdum, sum upp
kunnu roknast lá á dogum.
að vila lygum væl eisini, harra
King.
So var lað Ignatius Loyala,
ið harri King sigir meg hava
sagt ósannheit upp á bakið á.
Men
Ignatius
lad, eg havi sagt, er satt.
Lovala sigir, al fyrsta
einum jesuilli er at
plikt hjá
gera all; honum verður páboðið,
sjålvt um lad er at myrða ein
58
Á
rå
SU
Aj
ad
: |
Få
+
! í
.
j
+»
4
” +
;
Í
;*
hk F
3
:
“
3
i]
2
F.
*
hu «3
Í p
+
t
£
;
F
i
i
. á