leygardagur 17. august 1935síða 1

FRÆLSI 20 oyr. á 3. Útlendingar ella Lýsingaprísur fyri petitreglu: og 4. síðu. avslåttur í prísinum. 'FOROYA : 30 oyr. á forsíðuni, Við sterri lýsingum fæst L Leygardagin 17. august | 1935. JAVNADUR | Kostar kr. 1,50 fjodringsårid Føroyingar ? Eru afturhaldsfiokkarnir, sambandið og sjálvstýrið, vørn og verja fyri utlendskar kapitalistinteressur ? Ti av okkara landi fer i hundraðum av fús- undum óneyðturviliga! Okkara fátæka fólk, fiskimenn og arbeiðsmenn, rinda onnur hundraðir av túsundum, ikki av vvirskoti, men „av undirskoti“, til sakferarar, ið verða beittir á ammingarnar og ermindahúsini.. Tolir okkara land hetta? Nei og aftur nei! må ein breyting henda, hetta óskil má ruddast burtur! Javnaðarflokkurin hevur uppskot á tingi um ta neydsyntn blarging og sparnað. Føroya fólk kemur ti at ásanna, um afturhalds- flokkarnir framvegis unna útlendskum kapitalistum betri enn Føroya løgtingi, Føroya landi, og Foroya fólk kemur nú at åsanna, um afturhaldsflokk- arnir vilja verja armóðina, húsagangsbúgv og fjeld- ina, sum i hesi krepputid berjast við stórum undir- skoti, móti einum eykabrandskatti i sakferaragjaldi. Síðani = brunalryggingarmálið varð reist á fyrsta sinni, hava latið í brunatryggingarpeningi út av Foroyar milljønatali í okkara landi í åtlendskar kapi- talistlummar. = Hetta er ræðu- ligt! Men ið vit vita, at teir, ið hava haft tað er skiljandi, lá málið til viðgerðar, hava ta lívs- skodan, at hilt privata, annað- hvert tað er útlendskt ella inn- lendskt, ikki má nervast ella skerjast á minsta hált. — Her stóðu jú hundraðir av tåsundum, ja milliónur upp á spæl fyri teir útlendsku privatkapitalistarnar! Foroyingur, hugsa um, hvussu dýr henda verjan av privatka- pitalístisku interessunum hevur verið Foroya landi! Javnaðarmenn krevja hetta óskil broytt við uppskoti um, at leglingið fær henda peninga- streym, ið nú rennur frá okk- um. Allir Foroyingar mega fylkjast við javnaðarmonnum í hesum máli. Peningstrot! Kassarnir tómir! Vit orka einki! Leglingið kann einki! Alt er á húsagangi! So er talan. So ljóðar innan sum uttan tings. Hetta er rætt, sum nú er stalt og skipuð her á landi. Men Harvið er harvið er ikki alt sagt. einans undirstrikað, at vit megu hava eina aðra skip- an, eitt annað slýrislag. — Hill privatkapitalistiska styrislagid má | rymast. Førovingar megu fylkj- ast inn á fa socialistisku plan- økonomisku landaskipanina, ið uttan himpr leidir oll tey hundrað í út- lúsundini, sum nú fara lendskar lummar, í løglingsins kassar. Tað frættist nú frá londum, ið fíggjarliga eru illa stillaði, at tey uttan himpr fora út í hilt praktiska lívið Gl bjarging fyri landið uppskot, sum vit javnað- armenn hava barst fyri og fram- Her hugsa vegis vil særliga um okkara krøv til berjast fyri. tingid um al taka einkarsolu við Men hjá okkum hevur staðið í botni her. ymsum stórartiklum. Afturhaldsflokkarnir hava í hes- um málum sum í oðrum heldur viljað vart privatkapitalistiskar interessur enn stimbrað loglings- ins fíggjarligu evnir. Men eisini her og ikki minst her má Føroya fólk vakna og krevja við javnaðarmonnum. Hvar ið tå ferðast her á landi, møtir (i einum harmarópi móti tí ræðuliga óskili, sum ley sein- astu árini er komið inn á okk- | Her ara fólk: sakforaranýtslan. Nukað áðrenn Eflersoe sáli tók al virka sum sakførari, var sakforari noyddur atflyta burtur hiðani; lí hann fekk ov lílið at gera. Og meginpartin av Effers- øes tíð vóru sakforaútreiðslurn- ar ikki stórvegis at tala um. — Men so var fridurin úli. Ein kom fyri sakførari og annar eftir inn f okkara av kreppu hart rakta land, eg eftir skalli og oðrum at døma var Effersoe sáli bert ein »Lilleput« at meta aftur í móti hvorjum av hesum »kuratørum« og »inkassatørum« í okkara vesaldømi, story, sum lítið sall sakforarastarv. og einki hava at gera við Vit vilja einki siga við persónarnar. Teir gera arbeiðið, teir verða bidnir al gera — og menn vita teirra »løntariffir«. — Men óskilið er líka meinandi fyrt tí, og fólksins krav um vorn í neyðini er kort- ini ikki minni rættindad. Foroya javnaðarflokkur hevur á tingi um at veita krav inni fólkinum hesa vorn og trygd við at seta í gildi lóg, id einans loyvir tveimum fastløntum sak- forarum — einum áklagara og einum verjura — at virka í For- oyum. Aftra aflurhaldsflokkarnir seg vid at ganga fólki til hjálpar her, er tað bert eilt prógv til, sum ber at endalykt hesa flokka, tá fólkið harmatikid vil rópa yvir leirra hovur: Mene, mene tekel ufarsin, vigaðir og fundnir ov lættir! g000000000000000000000 um tungan er nóg so hvøll. Um vitið sum brýnda stálið ! Hvat bata rópini snjøll? Trællur lønar vinum illa; tað er hin æviliga gongd. VÍGT SKALDINUM J. H. O. DJURHUUS FJALLID vid bleytum rondum oO = = = z - = Le] i] |} n Hann spjaðir um seg spillu sum dái á grønkandi ong. Q 8 dettur niður í urðagrót so detta høgir hamrar, ið fyrr prýddu fjallsins fót. Hitt veika lyndið blotnar, O O Q x = Um skaldið yrkir um slatur og brigdar oðrum slíkt, tit gevið tí ikki gætur; tí slatur er skaldinum vígt. MAGNUS SKÆLING - Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143. EMOKRAT BRODURSKAPUR 9. årg. Katolicisme og Aandsfrihed. (Fortsat.) Det er jo givel, at Kirkens Opgave ikke først og fremmest bestaar i at fremme Videnska- skaben, men Opgaven er, efter Stifterens Mening, »at lære alle Folkeslag at overholde alt, hvad jeg har befalet jer«, Mt. 28, 20. Men det kan jo ikke nægtes, at der udgik og stadig udgaar en stor Indflydelse fra Kirken. — Man behøver bare atlænke paa, at Paverne hidkaldte Videnskabs- mænd og Kunstnere som Michel Angelo og lod dem arbejde for Paven og Videnskaben. — Der var og er en Del Videnskabs- mænd, der for Tiden nelop ar- bejder paa Pave Pius den 11tes Forunledning, lænk paa Marco- ni, hvis Dygtighed Radiovæse- nets Udvikling har alt at takke for. Tænk paa den Videnskubs- Kardinal, Ehrle, der under Leo III, Pius X., Ben. XV. og NI. har udtænkt Ð en genial Melode for at bevare mand og Pius de gamle værdifulde Manuskrip- ter, der var ved at smuldre hen eller ved den hyppige Brug var udsat for alskens Overlast, der ved sit ihærdige Arbejde bidrog til Middelalderens dybere For- staselse. Det sidste anerkendes af alle og anerkend- til Ære for hans 80. Fødselsdag Videnskabsmænd tes især, da der ham paa udgaves »Miscellanea Ehrliana«. De forskellige Forskere og Fi- lologer, Professorer og Privat- lærde — af den sorleste Farve helt hen til det mest »liberale« Sindelag, hyldede en Mand, der Pavens som Embedsmand og Præfekt for Vatikanbiblioteket var saa broad-minded, at han gennemførte den Ordning, at alle dets værdifulde Haandskrif- ter og Dokumenter og Bøger kunde indses af hvilkensomhelst Videnskabsmand. Det kan langlfra siges om alle de forskellige Statsbiblioteker rundt om i Verden. At del pavelige Observalorium, hvor Jesuitpater Hagen har ud- ført et videnskabeligt højtstaa- ende Arbejde om de saakaldte Taagestjerner, er anerkendt af alle Astronomerne, siden ingen havde givet sig i Lag med del Arbejde før, viser i det mindste, al Paverne ikke staar fjendtligt overfor Videnskaben, og at de- res Betydning for hele Verdens sig med Aandsliv kan maale Brunos. Men paa det Omraade vil vi maaske aldrig komme til at ha- ve samme Opfaltelse. Dog bur-