leygardagur 17. august 1935síða 2

| de det ikke kunne nægles, at den Kultur, vi kalder vor Kul- tur, er bleven højnet netop ved den Lære, der blev fremsat af Kirken, selv om den for Tiden staar for Skud i vore hjemlige Blade. storiker vil nok indrømme, at For enhver uhildet Hi- Muhamedanismen har frembragt vidunderlige Ting, vi lænker paa den mozzarabiske Ktiltur i Syd- spanien, pan de vidunderlige Paladser og Moskéer, den har fremtryliet — vi beundrer ogsaa Hinduismens store vidunderlige Bygningsværker; men det er ikke disse Kulturer en Højning af Kvinden gik ud fra. Detene System hylder endnu den Dag i Dag Flerkoneriet, og hvad der sker af Tragedier bag Harems- murene, er der kun faa, der ved Besked om — — — og det var heller ikke Hinduismen, der afskaffede den Uskik, at den stakkels efterladte Hustru skulde brændes i levende Live paa Baalet sammen med sin afdøde Mands Lig, hvor der ikke fore- ligger nogen som helst Skyld eller Brode. Det kan godt være, at man siger: Her dømmer du dig selv. Jeg indrømmer gerne, og enhver Katolik, især de, som har An- det samme, at svar, vil gøre man ikke engang skulde have brændt en Forbryder (at Bruno ansaas for at være det, kan der ikke være nogen Tvivl om) i levende Live, lige saa lidt skulde have slæbt Katholikker til Ty- Men det gæl- som man overbeviste burn i London. der altid om at sætte sig ind i Iidens Tankegang og forstaa Fremgangsmaaden ud fra den, ikke fra det 20. Aarhundredes Indstilling. | At Giordano Bruno kunde gaa paa Nerverne, vil vi allere- de have set af, at Lutheranerne ham i Helmstiidt udelukkede fra Kirkefællesskab. Hans Om- flakken Lande og Byer viser det samme: i næsten alle Europas 1576 Genua, Nola, Savona, Tu- rin, Venedig, Padua, Bergamo, Milano og Chambéry; 1580 Ge- neve; 1582 Lyon, Toulouse, Pa- ris; 1583 London, Venedig, Pa- ris; 1886 Wittenberg; 1588 Prag, Helmstádt; 1594 Frankfurt (hvor- | fra han blev udvist), Ziirich, | Venedig. I Venedig var han begyndt paa et større Værk om de syv Kunster, der skulde overrækkes Paven, men som ikke blev fuld- endt, da han paa sin Værts An- for Relten. givelse blev stillet Men hvad Tiden ikke kunde forstaa — og hvad man nu til Dags vist nok heller ikke kan forstaa — er, at han í 1592 í Venedig forkastede de Skrifter, hvori han havde skrevet »altfor filosofisk, uærbødigt, og ikke som god Kristen«, og den 3. Juni 1592 tilbagekaldte »alle Vildfa- relser, Kætterier og Tvivl o. s. v. vedrørende den Katholske Tro«, men den 15. Januar 1599 efter en anden Proces i Rom nægtede at forkasle forskellige hæretiske Teser, der blev fore- lagt ham, og i Stedet for ikke kunde dy sig for at haane An- klagemyndigheden. — Den 20. AKTIESELSKABET FØROYA BANKI let for Retten, og her paastod han i aaben Strid mod sine eg- ne tidligere Udtalelser, Indrøm- melser og Paastande í sine Skrif- ter, at han ikke nogensinde hav- de fremsat dem. Ud fra disse Forudsætninger blev han dømt, Th. King, Præst. Løgtingid 1935. Brunatrygging. A. Samuelsen beindi málið í nevnd. P. M. Dam: Brunatryggingarmálið er gam- alt. Um lað er so nógv skrivað og talað, at langur orðadráttur er óneyðturviligur. Tað stendur nu øllum greitt, at tað er skila- leyst, at so nógv hundrað túsund fara Ul av landi okkara fyri brunatrygging og a. t., her må broytast. Tað kann ikki vera torført hjá Foroya løgtingi at fáa eina brunalrygging í lag. — Nakrir saman og slovnadu »Trygd« — privatmenn tóku seg og tað sigist at ganga væl. Hetta felag má endurlryggja, og fer lí kanska stórsti peningurin úl av landinum. Ætlanin við tingsins bruna- (rygging er al spara allan trygg- ingarpeningin í landinum. Tað var ein dagin talan um at vinna tinginum pening. Tá góvu A. Samuelsen og aðrir mær viðhald fí, at tað var vert at hugsa um at vinna landinum pening við at fáa fatur í tann pening, ið óneyðturviliga fer út av landinum, allso spara land- inum fyri at missa pening. Her er av sønnum lalan um eilt mál, hvarvið løgtingid kann við at taka tað í hendur sínar fáa nógvan pening og spara fyri landinum í stórum. N. Debess: Sjálvstýrið um foroyska brunatrygging 1918. reisti spursmálið Málið var fyrr borið inn á ting í 1916. Í 1905 var tað av manni fyrstu ferð lagt á ting. Málið er so stalt gamalt. Men einki er komið burtur úr — jú: ein ógvuliga stórur bunki av papp- fri. Einaferð var spurt kring um Feroyar, hverjir vildu ganga við til tvungna brunalrygging. — Tær stóru bygdirnar vóru flestar við. — Men fær smærru vístu málið burtur. — Vansin hevur verið reassureran. — Staturin vildi endurlryggja, um tvungið var al tryggja. Men nýlist stat- ur? Er løglingid ikki nóg mik- ið? Ég haldi jú Ein kundi talað um ta idealistisku skipan, at ley fyrstu árini skuldi tann, ið trygdi, fáa minni, um brendi. Tá ið so grunnurin var vaksin seg slóran, var full trygging fyri oll. Men hetta fór varla at bera til; tí idealistar. menniskjuni vóru ikki A, Samuelsen: Ein kann vera beingin fyri, at hetta mál vil koma at klemma Hovedkontor: Stiflel THORSHAYN AKTIEKAPITAL 06 RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—3. Hovedkontoret i Thorshavn tillige aabent 6—7 for Ind- og Udbetalinger. En Stilling som Sygeplejerske ved Sana- toriet i Hoydal er ledig fra den 1. Oktober d. Á. Aarlig Løn- ning 960 Kr. samt fri Station og fri Tjenestedragt. Den, der an- tages, vil være al betragte som antagen paa Prøve det første Aar, hvorefter Afgørelse om fast Ansættelse træffes. Ansøgning indgives ved per- sonlig Henvendelse til Overlæge Lynge senest den 30. ds. Thorsh., d. 12. August 1935. Lagtingets Sanatorieudvalg. lívið úr einum oðrum stórum máli, sum Dam hevur stemmað fyri og verið glaður við — jarða- reformurin. Í jarðareforminum var uppskot um eina foroyska Løgtingid skal Stakkals brunatrygging. garantera, siga teir. løgting, ið skal garantera alla- steds. = Hvat verður løglingsins garantiur verdur til síðst? Einki! Debess og Dam tala um, al nógv hevði verið vunnið, um tingið hevði haft sær sína egnu brunatrygging. Men hvat vita Dam og Debess um tað? Einki! Dam rósar »Trygd« — men har er jú ikki stórt vunnið. Eg ivist ikki í ti, at »Trygd« reass- urerar, og at til reassurancan fer meginparturin av lryggingar- peninginum. »Frygd« kann so ikki vera tad, ið Dam ynskir. Tað kann vera vert at forhandla Tað er brent so lítið, siga menn. Ja. Men er lað ikki grund tilat vera'beingin vid >Trygdc. og siga: av lí at tad ikki hevur brent so leingi, hava vit brand til góðar. Jú fleir forsikra, tess fleiri brandar. Sum sagt, málið verður loyst í jarðareforminum. Eg veit tí ikki, hví vit skulu > reisa tað aftur nú. Debess: Ég ivist ikki i, at innast inni er Samuelsen samdur við Dam og meg. 1904 vóru allir samdir. »Trygd« endurtryggjar. Rætt! Men tað endurlryggjar við meir enn 50%, Vit vilja ikki »Trygd« til livs. >Trygd kann jú glíða inn f Jøgtingsins trygging. — Ég haldi upp á tvungna trygging — nógvar bygdir, særliga Havnin, tryggja all, at kalla hvert hús. brennur, jú A. S. sigir: meir meir er lryggjað í Havnini brennur lítið! Men tað er ótrygt at hava ólryggjað! Hunn talaði so gjølla um, hvat ið logtingið spart við at hava sjálvlryggjað 10000 kr.! Hvat vildi so leglingið ikki spart fyri landið, um (vungin trygging var longu hevði yvir all í Føroyum? — Hesin peningur hevði verið tekur í dag! (Framhald.) 1906. Afdeling: TRANGISVAAG Ellisheimið Tórshavn. Góðskan ímóti børnum, goml- um og ødrum hjålpaleysum er målstokkurin fyri samfelagsins sum einstaklingsins »humanitet«. Í Havn er reist teim gomlu eitt sera gott, hugnaligt og væl innrællað heim, ið kann húsa 25 lreingjandi ellisfólkum. — Helta heim ereftir okkara viður- skiftum sera stortikid og til stór- an heiður fyri Havnar býarstýr- ið, sum hevur bygt tað uttan studning frá stati ella tingi. 15 tåsund er sjålvt fyri høv- uðsstað okkara ein stórur pen- ingur al forrenla og avdraga. Hertil kemur hin dagliga driflin, ið sjálvsagt ikki ber seg við ti ellisrentu, tey gomlu fáa. | Her er so statt ikki bert talan um eina eygablikkiliga hjálp — eina ferð fyri allar — men um einn varandi eykaútreiðslu til ley gomlu. Betri enn til at hjálpa leim hjálpaleysu kann hilt almenna ikki nýta sín pening. Tey gomlu, ið heila sítt lív hava lænt samfelaginum, hava livgandi hond ið ellið uppiborið eina frá samfelaginum, tå tekur at boyggja. Tað er heiður fyri ein by, ið boyggir høvdid fyri hesum rætti og roynir at fremja hann eftir ferimuni. Vit vildu ynskt, at lad mátli líka so eydnast at reist fleiri prýðilig ellisheim sum hetta í Havn kring um í landi okkara. Hin 9. í hesum mánaði vóru lingmenn, læknar, prestar og aðrir bodnir til al síggja heimið. og loglings- formaðurin hildu reðu við hilt Byrådsformadurin til slíkar samkomur vanliga kaffiborð. Sunnudagin hin 11. í h. varð húsið vígt av próstinum J. Dahl. Danskir bondur Tað er einki al ivast í, al nógvir av leim donsku bøndun- um sita í ringum korum, so lad er væl einki at siga lil, at teir royna, lad teir kunna, at betra ley. Men harfyri má eingin lrúgva, at tað bert vóru neydstaddir danskir bondur — teir 25—30 lús. menninir, ið gingu ta lil- tiknu kravgonguna, leir flestu koyrdu kortini, til Keypmanna- Nei, har vóru sanniliga ríkmenn ímillum. havnar ólavsokudag. Donsk blød siga frá, at í hóp- inum vóru, millum aðrar reiði- liga væl slillaðar landmenn, 6 góðseigarar, sum tilsamans áttu 18 milljónir krónur í peningi sum eflir vanligum máli svarar til 31.000 Tað er so nógv, sum og jorð, donskum tunnur. 2000 familjur væl kunna liva av. »Nøgv vil meir hava«, sigir hill forna orðið. Allir teir, sum lutt6ku í bónda- ferðini, vóru heldur ikki bøndur; summir húskarlar og arbeiðs- leysir lótu seg keypa at fara við til at økja um falið. Ein av ådurnevndu 6 góðs- eigarum hevdi á góðsum sínum sell upp eina plakat, har hann segði frá, at teir arbeiðarar, ið vildu verða við í bóndaferðini skuldu fáa fría ferð og tvær dag- lonir afturat. Teir vóru ikki heilt fáir, sum leknaðu seg hjá honum. Amtsbókasavnið hevur fingið tvær stórar bóka- gávur, eina frá frú Selma Ef- fersøe, einkjan eflir O. Effersoe, og eina frå harra Ejnar Fors Bergstrøm, blaðm. við »Svenska Dagbladet«, Stockholm. Argir. Midvikukvøldid hevði byrådid til viðgerðar málið um upptøku av Argjum i Tórshavnar komm- unu. Av byrådslimunum vóru 5 fyri upptokuni og 4 ímóti; men avgerð varð tó eingin — sakin fór aflur í neynd. Ókeypis. Vit eru bidnir at siga frå, at limir kunnu fáa »Dyralæru« av Mikkjal á Ryggi Poul Málfelagsins og »Hondbollsreglur« av Petersen ókeypis. Verkfall vid havnabyggingina í Klakks- vík byrjaði mánadagin. Arbeið- ararnir hava sállmála við ar- heiðsgevararnar, sum áselur, al tå S-límadagurin verður inn- límalonin setaslt Hetta vilja arbeiðararnir gera galdandi fordur, skal upp í 90 oyr. punktið við havnabyggingina. — Nú er royndarstund fyri Klakksvíkar arbeiðsmannafelag, tá hvor ein- stakur limur skal vísa hvat hann dugur sum felagsmaður, og lá felagið skal sýna, at lað eigur ta samanhaldið, ið gevur megi. — Vit vóna, at verkfallið ikki kemur al vara ov leingi, og al årslitid verður arbeiðar- unum til frama. Sjálvmorð. TA »Primula« var á veg frå Reykjavík til Vestmaneyjar nú seinast varð ein av manningini varur við, at ein av ferðafólk- unum, ein Íslendingur, var farin lynningina við einum revolvara (I Maðurin leyp til, men áðrenn hann náddi honum, skeyt Íslendingurin seg, maðurin treiv eftir honum, fekk um revolvarin, meðan Íslending- urin fall í havið og sakk. út um hondini.