leygardagur 26. oktober 1935síða 1

+ JAVNADUR BRODURSKAPUR FRÆLSI Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, | 20 ovr. á 3. og 4. síðu Nr. 43. | Við sterri lýsingum fæst avsláttur í prísinum. | Leygardagin 26. oktober 1935. Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið -+ Porto. verður bilagt á posthúsinum, bræv savnarsteðum Telf, 143. og skrivSlovuni. Blaðið 9. árg. Hverja leið? Tvær hugsjónir metast nú skarpari enn á nøkrum sinni áður: Øorumegin hin socialistiska, ið setur heildarinnar, landsins interessur framum einstaklingsins, fåtalsins, og hinumegin aftur- haldsins, konservatismunnar hugsjónin, ið knæsefur og verjir sum fyri lívinum ein- staklingsins, fåtalsins framihjárætt, einarætt til at låtast og liva óheftur i skalfan og valtan av vinnulivinum, framleiðslu, keyp og sølu - uttan plån og hensyn til annað og onnur enn seg sjálvan, sítt „heilaga ego". Hin seinna hugsjónin, hin konservativa, hin privatkapitalistiska hevur verið roynd og er enn fann ráðandi her á land - og hon hevur ført land og fólk á húsagang og ramasta vesældóm. Hesa hugsjónina vrakar arbeidaraklassin kring allan heimin og fylkist inn á ta socialistisku leiðina. Hitt greiðasta demið hernum eru tey seinastu valini í norðanlondum, har tann socialdemokratiska hug- sjónin hevur vunnið tann eina stórsigurin fyri og annan eftir. Í Danmerk vunnu javnaðarmenn fyri nekrum degum síðani um 100.000 nýggjar atkveður, og førdu við glans full segl gjøgnum tann sturtingar- stormin, ið afturhaldid østi ímóti teimum. Av hesari stórfylking um ta socialistisku hug- sjónina i okkara grannalondum eiga Føroyingar og fyrst og fremst hin arheiðandi fjøldin á landi og sjógvi at læra. Hvar er leiðin? verður spurt | og Hitler sóu tað, at tað batti um allan heimin. Allur heim- urin kennir seg vónbrotnan av teirri privatkapitalistisku manna- Henda mannagongd gondini. hevur fort tjóðir og ríkir út á ormindahús, út í la herviligaslu flokju og tílíkt skilaloysi, at hóast yvirproduklión er at kalla av ollum neyðsynjarvorum, ræður neyð kanska hungur og sum ongatíð áður í mannasoguni. Eisini her á landi reisir hella enn á spursmál seg sterkari nøkrum sinni: Hvar er leiðin? Tí eisini her hevur hill privat- kapitalistiska syslemið ikki bert rent hornini av sær sjålvum, men heila landið á húsagang. Í åtheiminum hava menn meiri og meiri vent eygu síni ímóti teirri socialistisku leiðini. Sjálvt uppviklararnir Mussolini teimum einki at halda fram við at fyrihalda fjøldini ta privat- | kapitalislisku leiðina. Teir máttu læna frá leirri socialistisku sam- felagslæruni. Ja, Hitler gekk so langt, at hann kallaði sín flokk hin nasjonal-socialistiska. Tað er ein tragedia, ein sorgar- leikur, at hesir tikið teirri socialistisku læruni fyri at skuldu hava burtur úr villfora veljarafjøldina, lí tå ið royndirnar komu, vísti lað seg, at teir einans vóru reiðskop hjá stórkapitalismuni, sum fgjøgnum hesar menn høvdu latið seg i fáraklæði, men vóru innan úlvar móli ollum frælsi og rætli minni- mansins. Aldri hevur arbeiðara- fjøldin verið harðligari niður- bundin tilómyndingar og vesæla- vælli enn undir hesum monnum. háðir stórmenn | Henda tragedia sýnir bjartast, at | kreppu, id er við at snøra so fólkið aldri má geva ræðið upp | fast at, at hon ikki er livandi í hendur einstaklingsins. Men tí | hjá teirri stóru fjøldini, ið einki betur hevur tað ikki eydnast | eigur og einki hevur uttan hendur allastaðni at gera »kubb« undir | sínar at liva av, hendur, sum folskum skinni. Lærdir av skað- | fáa minni og minni í hverjum anum í diktaturlondunum hava | at gera á landinum — og á arbeiðararnir í nordanlondunum | sjógv tykist eisini at fara at árvaknir staðið vakt um demo- | verða ilt hjá mongum at sleppa, kratismuna, fólkastýrið, og á | og so gevur hann so sára lítið demokratismunnar grundarlagi | til at tyggja lívið við. eru Norðlendingar — Íslendingar, Nú er stund hjá Foroyingum Norðmenn, Sviar og Danir í | at fylgja sínum starvsbrødrum størri og størri flokkum fylkst | í útheiminum, at fylgja sínum um socialismuna. gronnum og frændum og kvilta Enn hava tó Forovingar verið | vid ta falittadu privatkapitalist- eflirbåtur her. Higartil hava teir | isku stjórnarleiðina og fylkjast hættað sær at reisa seg | inná ta einastu sunnu minni- politikki, id | ikki ímóli lí ómaga munna stjórnarleið : hevur borið fólkið ål í ta sváru SOCIALISMUNA Arbeiðarar og fiskimenn, fjøldin í Feroyum! Danir, Norðmenn og Svíar, rekið afturhaldið av stjórnarpellum. Latið arbeiðara-, minnimannapolitikkin, latið socialismuna umboða tykkum á tingi og á rikisdegi! ÚRSLITIÐ følkatingsvalinum í Danmark 22. oktober 1935. Stjornarfilokkarnir bera stórsigur úr valinum. Telegram til „Feroya Social-Demokrat“. København, 21. Oktober 1935. Fer Regeringen har stemt 910567 Vælgere. Oppositionen fik 745560 Stemmer. Socialdemokratiet vandt 99000 Stemmer og 6 Man- dater, Venstre tabte 90000 Stemmer og 10 Mandater, hvoraf 5 til L. S., Højre tabte 1 Mandat. Stillingen er herefter: Socialdemokratiet 68 Mandater, Venstre 28, Konservative 26, Radikale 14, L.S. 5, Kom- munister 2, Slesviger 1. Justitsminister Zahle som nu fylder 70 Aar, trækker sig tilbage. Muligvis udnævnes 2 nye Ministre, men de Radikale bevarer 3 Med- | lemmer af Regeringen. Klokkan 4 midvikumorgunin segdi danska radio soleidis frå úrslitinum: 759022, 98183 meir enn 1932, 68, vunnu 6. 294290, 4759 - 292275, 89567 minni enn 1932, 28, tuptu 10. Sucialdemokratielt: Det Konserv. Folkeparti 26, taptu 1. Venstre (A. Samuelsen): L.S. (Det Frie Folkep.) 352766, stillaði ikki í 1932, 5, vunnu 3. Kommunislar: 27051, 9862 meir enn — 2, National Socialistar: . 16181, 15430 — 0. Det Slesvigske Parti: 12621, 2757 — i, Retsstalsforbundet: H158, 80 minni [ I, Det Radikale Venstre: 151527, 6306 meir enn 1932, 14, Stjórnarflokkarnir, socialistarnir og teir radikalu, hava so statt 82 ímóti 66 monnum. sigur, tað hevði vælfáur droymi ferð at skipa ríkisstjórn saman við At javnaðarmenn í Danmark tingsvalið, var væntandi, fóru at laka seg fram við fólka- | um. Teir koma aftur hesa men, | at leir skuldu vinna slíkan stór- | leim radikalu. Javnaðarmenn fingu 68 og teir radikalu 14 menn inn á ling, og hava hesir báðir flokkarnir 16 menn meir á tingi enn allir hinir tilsamans — so fólkalings- valið í Foroyum kann ikki koma at nerva meirlutan nakað. Hvussu nær javnaðarmenn eru við at hava reint fleirtal í Dan- merk sæst av hesum: Tær av- givnu stemmurnar vóru 1.606.680 javnaðarmenn høvdu sum ávíst omanfyri 759.022 av teimum. Ein forskjóling av o.u. 23.000 stem- mum frá hinum flokkunum yvir vildi til juvnaðarmenn, givið teim reinan meirluta í stemm- um. Men ein frumgongd, sum lann, teir við hesum vali hava sýnt verðini, er væl so stór, at ut finna hon sjáldan vil koma sín líka og er samstundis eitt ófert álitisprógv til ríkisstjórnina. Frá útheimi. Frá París fræltist, at vidur- skiftini millum Italiu, Frakland | og Ongland eru nakað balnad. skal fram un, Mussolini hava selt uppskot hvat ið er lað minsta, hann vil hava, um hann nú skal gevast. Hann vil hava mest sum allan sunnara part av Abessiniu, og so krevur hann, at Abessina skal setast inlernalionalt slýri, og at Italia skal hava størsta orðið at siga. Tað. er væntandi, at hvørki fólkafelagið ella nakar kann samtykkja hesum. Frá sjálvum krignum í Abes- ltalia- hava latid flogfør tveitt siniu frættist ikki stórt. menn nakað av giftgass niður yvir eitt abessinskt herlið, og nógvir hermenn vórðu sjúkir, men fáir doyðu. ltaliamenn ætla ut laka byin Jijiga. I hesum bvi er nógv vatn, og hevur hann soleiðis nógv at týða. Abessiniarar hava har 300,000 mans og hinir 140.000. Tað kann væntast, at stórt slag verður har fyrsta dagin. Abessin- tarar vilja fyri all ikki missa henda býin. Í Eysturríki er friðaligt og Fay | er aftur ministari. Frá Onglandi frættist: Svar var komið frá Frankaríki, men England hevði enn einki offiici- elt svar fingið, men eftir ti, sum út var komið væntaðu leir gott svar. Italiensku soldatarnir í Suður- abessinien líða av vatnneyð. Vatni dugir illa nokk at vaska sær í. 10 ríkir hava tikið seg saman um sanktiónina. forhandlað við Laval hevði Mussolini. Einki var komið út um forhandlingina, men lað tyk- ist, sum møguligleikir fyri friði eru nærri nú. undir fm Ge