Sosialurinarkiv
Sosialurin 1935-10-26, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 26. oktober 1935síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

i ; 4 | Fólkatings- valið. I. Nú verður fólkatingsval í Før- oyum hin 11. novembir. Teir menn, ið bjóða seg fram, eru harrarnir Jóanes bóndi Patursson, A. Samuelsen, sýslu- maður og P, M. Dam, lærari. Hesir tríggir harrar eru løg- tingsmenu, og ein og hvor, sum fylgt hevur við í blødunum, kennir teirra starv á tingi. Meðan P. M. barst Dam av ollum alvi hevur fyri at fáa í gyldi allar tær lógir, sum kunna vera til gagns fyri hin minna mannin, so hava hinir báðir sett fotur í spenn ímóti. Demir í so máta tróla ikki. Vit kunna neyna nokur, sum ellisrentulóg, invalidurentu- lóg, kostskúlamálið, jarðahvals- lógin, bankmålid, apotekara- málið, málið o. s. fr. læknamålid, sakførara- Hvussu J. Patursson hevur mólarbeitt jardareforminum er Eg vil við at æsir. almanna kunnugt. ikki troytta lesararnar læða oll hesi mál út í Eg vil bert siga, at oll hesi mál meira hin lívsmál fyri landi. A valdegnum eiga ell arbeiðsfólk og minni eru minna mannin her á og allir fiskimenn at stemma á P. M. á Danating, so vita vit, at øll Dam. Kemur hann niður hesi mál og mong onnur verða framd til bata fyri hin ognar- leysa Feroyingin. menninir, Paturs- Hinir báðir son og Samuelsen hava nú í sitið Hvat hava teir eill mannaminni niðri á Danatingi. gjørt til gagns fyri land og fólk. Ég vil ikki siga, at einki er gjørt. Eg kann t. d. Tvøroyri og i Vågi og nevna kaiurnar í Havn, á nakrar stubbar av akvegi onkun- slaðni í landinum; men út yvir lað síggja vit einki. Og hvat er hetta at tala um í eitt heilt mannaminni? Hetta er nakað eins og at ugga smáborn við sukurmola. Lívið krevur, at her má gerast nakað til gagns fyri vinnulívið, einki, um ein lítil og tað batar lappi verður ásettur her og har. Tá eitt klæði er rotið, kann tað ikki bata at seta nakrar betir á tað. Nei, tað má tveitast burtur og eilt nýtt má fåast aftur í staðin fyri. Vinnulív okkara er komið í slíkt ólag, at nú má tað broytast má heilt frá grundini av, og ti P.M. Dam veljast niður á Dana- ting. Hann er tann einasti, ið kann útinna tað slórverk, ið nú krevist. Hitt privala kapitalistiska sy- stemið er ikki hóskandi her á landi; tí er skilið so ringt, sum tað er. Vit megu oll fylkjast øksl móti akslum og ganga ta social- demokratisku leiðina. Møtid tf fjøllment á valdegnum og stemmið á P. M. Dam! [I. Harrarnir J. Patursson og A. Samuelsen, sum nú bjóða seg fram sum valevnir til fólkatings- valið, sitið á Danatingi. Hverjar skreytir hava í eitt mannaminni hava teir gjørt í oll hesi ár? Lesa vit »Dimmalælting«, síggja vit kunngeringar um eina tvangsauktiónina fyrr og aðra eftir. Ein fiskimaður fyrr og annar eftir fer á húsagang. Skipini,sum eru einasti stuðul okkara eru flest oll tey somu sum vóru, fyrst ið vit kunnu minnast. AL tonn ftíðarinnar hevur sett merki silt á tey, vila vit, Nakrir menn hava roynt al keypa nýggj skip; men teir eru flest allir farnir av knóranum. Harfyri tora menn ikki at keypa skip. Arbeiðsloysi, neyð og armóð stendur nú fyri durunum og er tíverri longu víða hvar i Før- oyum. Leglingið ger einki fyri at bøta um viðurskiftini og rikis- dagsmenninirgera hvaðna minni. hesi viðurskifti Um vánaligu summar PM. Dam var einsamallur f ti part- illa til og at nakað málti gerast, allir landsins hevur nú í staðið hart stríð á loglingi. stóð inum, sum segði, at hinir søgdu, at væl stendur til. Beint nú framman undan valinum skrivar »Dimmalætting« um øll tey nýggju skipini, sum logtingið skal fáa til vegar. Hví hevur lingið einki gjørt fyrr? Framman undan vali hava vit mangan fingið vekur orð og feitt flesk — væl at merkja valg- flesk; men hetta agnið er væl so rotid nú. Eg hugsi, al einki skilafólk býtur í tað. Einaferð var hin socialdemo- kratiski ríkisdagsmaðurin Hans Nielsen úr Danmørk heruppi. Hann ógvaðist størliga yvir, hvussu ringt arbeiðsfólk og fiski- lað. hesi viðurskifti menn í Feroyum hovdu Hann talaði um í danska ríkisdegnum, tá hann var niður aftur komin. Hann hugsaði óivað, at teir foroysku úlsendingarnir fóru at taka undir við sær fyri at royna at beta um viðurskiftini í Foroyum. Men tað gjørdu leir ikki. Tvortur- Við harra Samuelsen ímóti Rytter undir liðini fekk gjort grin og látur burtur úr Hans Nielsen, og ekkóið í »Dimmu« svaraði aftur um Hans, »der havde været udenlands«. Hetta var meint við Hans Nielsen, sum hevði verið í Foroyum. Heim afturkomin til »den lille Bondeby fortalte han nu stolt og kry til Fryd for store og for smaa om, hvad í fremmed Land han | saa. Og skont en Del deraf var sandt, var der dog megen Logn iblandte. Alt, sum Hans Nielsen hevði sagt, varð soleiðis gjorl til eina stóra lygn, sum eingin kundi lurta eftir. Og tí liva tey føroysku arbeiðsfólkini og fiski- menninir enn í somu korum ella verri enn lá. Vilja tey fáa livilig fátæku kor, so Foroya fólk mega ley melta fjølment á valdegnum hin 11. november og stemma á P. M. Dam. J. H. Danbjørg. Tandlæge Kaaber praktiserer i Klaksvig indtil 30. Oktober og paa Suderø fra ca. 15. November. Klinikken i Thorshavn stadig aaben ved Tandlæge Frk. Hansen. AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: THORSHAVN nýmótans. 39 til 158 kr. Regnfrakkar fyri kvinnur og Manfólkaklædningar, bláir og ymis Skjårtur, ymist flippum, líllar, frá hvítar, frå 0,80 til 1 mánað. Sokkar, maco, ull, Flippur, øll sløg. Silkislips frá 0,85 til silki, Merki t,00 kr. 2,15 til 9,70 kr. og ymsar aðrar í stórum úrvali. til kvinnur, til biligar prísir. Ordrar til bygdirnar Politiskur fundur i Havn. Hóskveldið var politiskur fund- A. Sa- | muelsen og Dam gjørdu fundin, ur i Sjónleikarhúsinum. og við mikið stríð og slrev var tað eydnast leimum at fáa J. við. | A. Samuelsen innleiddi við | Patursson al síga, at socialistar hevdu vunnið ein stórsigur í Danmark; tað vísti at ministeriið var sterkt, og al Slauning var álitið hjá donskum veljarum. Hann segði seg altid at hava kunnað urbeitt væl saman við minnisleriinum Stauning og mælti áhoyrarunum til at: velja seg aftur til fólka- lingsmann. P. M. Dam vísti á, at bæði sambands- og sjálvstýrisflokkurin vóru afturhaldsflokkur (konser vativir). Tað sást best, av lí úr- sliti, teir vóru komnir til eftir 30 ár. Um fólk støðugt vildu halda uppá aftur- at hava virkað í | P#4ið: so kundu ley Stiflel Tjúkkir, vælseymaðir manfólka-vetrarfrakkar 19,50 til 87 kr., fyri 8 ur ten meets Í frå 8 Kvinnu- -vefrarkápur við pelskraga O menn frå Do 0. fyri born frá 6,50 til 10,50 kr. frá 32 il littir, 1,85 uttan flippur, frå Bíligari koma síðst í november ekta »Løvemærke« frá 0,65 til 1,10 kr. 8 Ø O O O O O O O O g 8 Seingja- og ferðateppir 8 Handklæðir og lummaturklæðir 8 9 O O O 1 manufakturvorur. Kuffertir og leðurverur Kambar, rakiblød og -maskinur. menn og børn, Galosjur til kvinnur, børn og gummistivlar koma i novembir. verða ave móti postkrevjan. HAVNAR KONTANTHANDIL P.f 000000000000000000000 bert | 1906. Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL 06 RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—3. Hovedkontoret i Thorshavn tillige aabent 6—7 for Ind- og Udbetalinger. ungar dreingir 36,50 kr., 18 til 39,50 kr. 58 kr. vid ella ultan 5,20 til 9,50 kr. til 8,70 kr. silki, frå 1,10 til 3,65 kr. í heilt stórum úrvali menn og | : | | | reiddir samvitskufult og Q Q Q 000 stemma uppá annan teirra, hvønn, ja, tað gjørdi lað sama, teir vóru politiskir tvillingar. Men ynsktu fólk, at nakað munagott framstig skuldi verða hitt arbeidandi harvið burturúr fyri fólkið og landið » sum heild, so var bert ein vegurin at ganga: javnaðarleiðin. Hann nevndi so domi eftir domi uppá hvussu einigir hans- ara mólsløðumenn høvdu verið køvt mál eftir verið til arbeiðarar, Miðvági. Til métstødumenninir í tinginum í at mál, ið kundu frama fyri t. d. turkihúsið í hetta ikki eilt einasta orð at siga. fiskimenn og høvdu visti við J. P, á málið, tá Hann á, hvussu sjálv- stýrismenn odda høvdu køvt socialistar å fyrsta sinni løgdu jardaspurn- ingin inn á ting, Málið innihelt m. a. uppskot um, at kongs- og prestajørdin skuldi verða Men tað var lætt at skilja, at so var, tí nú alla føroyska jørd til privatogn. Og loglingsins ogn. vistu oll, at J.P, vildi hava so kundu teir jardaleysu hava loyvi til at rópa hurra fyri tí fødilandi, sum teir einki áttu í. J.P.og aðrir royndu við ósann- indum at vísa fólki at jardareform- urin var til skaða fyri landið, istadin fyri, sum hann verunliga er, til slóran bata. Í Grønlandsmålinum var hann ivaleysuri,atallir Føroyingar vóru åeinum måli, eisini hesir triggir følkatingskandidatarnir. = Hann helt seg hava storri mogulig- leikar at gera nakað munagott í hesi sak, sum socialistur kundi hann dagliga ávirka partamenn- inar í Danmark, sum jú sótu í stórum fleirtali. Hin einasti vegurin burtur år ti ófori, Føroyar vóru komnar í, landshandil við øll- (koli, 0.0.) fyri at veita tinginum pen- var al fáa um stórvorum salli, olju ing at arbeiða við. Utflutning- urin mátti centraliserast. J. Paturson helt eina rødu, sum hann hevur hildið ár eftir ár í eini 20—25 ár (søgulig við misløkum, sum vant). So talaði hann um jardareformin og Grøn- landsmålid. Stuttligt var at hoyra, hvussu hann royndi at lemja jarðareformin. Síðani høvdu ymsir orðið, harímillum N. Niclasen úr Sør- vági, ið gjørdi seg so aldeilis til láturs, sum eingin maður fyrr hevur gjort seg á fundi í Havn. Í ordaskiftinum um jarðare- formin kundi J.P. ikki forsvara nakað av lað er ferðast einsamallur lí, hann hevði sagt, so forståiligt, at hann vil um landið. Fyri javnaðarmannin var hesin ein stórur fundur sigur. Lætt er at verja, har eingin er at herja! Jóannes bóndi Patursson, ið boðið seg fram til fólka- ferðast hevur tingsmann, hevur longu víða um landið og agiterað — tað lykisl, sum hann ikki reiði- liga hevur hug ella dirvi at fylgjast við hinum kandidatunum og skifla orð við teir, men roynir at vinna ein lættkeyptan sigur, har hann kann rokna við lítlari ella ongari mólstoðu. helt Miðvági, har hann eina og aleina talaði greiddi frá hátt. men at lata nakran annan Týskvoldið hann fund um jarðareformin og honum á sín egna løgna Hann talaði í tveir tímar; fáa orðið, tað tordi hann ikki! Hann hevur jú sínar egnu hugs- jarðaspurningin og anir um greiðir tær fyri fólki á sín hátt! Men tað hann heldur eru egininleressurnar, seg verja, so lað er kanska lítið at siga til. N. í Sorvági Niclasen, góðseigarin endaði fundin og segði frå, al eingin kundi fáa loyvi at tala, tí nú skuldu teir til Sandavágs at halda fund. fekk tø til at bera eina heilsan fram fyri Ein Miðvingur loyvi stórbóndan í Kirkjubo. Hann segði, at P. M. seg á almennum fundi sugt Jó- bæði A. Samuel- sen og hann høvdu ringt hann R B Dam hevði biðið annesi frå, at upp fyri at bjóða honum til