leygardagur 2. november 1935síða 2

— P 3 kanska heldur hann tað nú vera ov seint? Fiskimenn og arbeiðarar!latið ikki sambands- ella sjålvstyris- rúnarbinda tykkum við framman- menn fogrum undan vali. Kannið heldur eftir, hvat hesir menn hava gjert fyri tykkum — ella rættari: ímóti lykkum — á legtingi og ríkis- metið fjølmentir við orðum nú degi, og valborið fyri at seta teir av og velja tykkara egna mann inn á Danating og seinni, tá logtings- valið verður, setið lá eitt stórt fleirlal av javnaðarmonnum inn á ting; fyrst tá kunnu tit vænta tykkum fullan frama av valinum, tí sósialisma er arbeiðarapoli- tikkur! verður A. Samuelsen neyvan sosialistur longur enn til 12. november. Stemmið tí uppá P. M. Dam. Javnaðarmaður. „Mangt umskiftist á mannsins ævi.“ Ja, mangt umskiftist á mannsins ævi, segði Tróndur gamli. Hver kundi hugsað sær, at tað nakran- tíð kundi koma at henda, at flokksformaður sjálvstýrisins á nøkrum sinni lat seg stilla upp sum fólkatingseyni, hann, sum fyri fáum árum síðani setti fram ta áskoðan, at sjálvstýrið aldri átti at stilla upp mann til hetta ting, tí tað var nyttuleyst — ein móti so nógvum! Ja, so harðliga gekk hann fram, at næstformaður flokksins mátti mólmæla honum. Hann man halda nógv um egnu megi og makt, at hann skal kunna út- nakað, stuttum ikki helt nakran sjálv- rætta har hann fyri styrismann kunna útrætta nakað. Hann metir annars, sum oøll vita, ikki Foroyingar hátt í hesum tíðum. — Hann ferðast nú runt um landið at fortelja fólki, at tveir Føroyingar eru einki mentir móti einum Danskara, og lá roknar hann enntá seg sjálvan fyri annan — slíkt kann sigast at vera álit á sjálvan seg, og væl hóskandi einum sjålv- g stýrismanni! Tað sigst í >Tingakrossic >blað sjålvstyrismanna«, at amtmaðurin er farin at koyra tað vera lad, at ein ódugna bóndi kann koyrast bøndur frá. Kann so galið? Ja, rætt ei frá eftir galdandi lóg; men enn kann hann ikki koyrast frá eftir | lí nýggja jarðareforminum, tí hann er ikki vorðin til lóg. Teir nogvu av Føroya bóndum rekja væl garð sín, og er tað tí eingin góð tænasta,slórsti bóndi landsins ger teimum við at loypa tílíkt út Í sum at teir Nevn kunnu døma um, hvørvitt orå, mugu koyrast frá. mannin, so fólk hann varð frákoyrdur við órætlti. Tann sum I gamla lógin, seinastu flíðini hevur verið so róst í samanburði við Gráubók, kann væl geva leim so gott fóta- festi, at leir ikki fáast frå? Sjálvstýrisformaðurin = hevur verið tingmaður í eitt manna- minni, og nakrar ferðir hevur hevur danska gav ti radikal-socialistiska poli- inum, ið greivunum, góðseigarunum, gros- serunum og slórkapilalistunum. framburdspolitikki. Føroyingar, fiskimenn og arbeið- arar, avgera um teir skulu sýna teirra donsku arbeiðs- og starvs- broðrum samsemi og felagshug til at gera korini betri og betri hjá fjøldini, fyrst og fremst fí, ið freistar lagna. Nú skulu Føroyingar avgera, um fleir skulu sýna hann havt meirluta á tingi, og stundum vidurskiftini hava tå ligid soleiðis fyri, at hann kundi prógva, at flokkur hansara helt sjålvstyrisleid, men altíð hevur borið at tíkið á seg og flokk sín nakra ábyrgd. hann undan Í 1930 var fyri eitt uppskot (líkt tí í 1906) um fíggjarviður- skifti okkara. Eftir ti uppskoti skuldu vit fingið meiri ræði sjålvir, men flokkur hansara tordi ikki at taka ábyrgdina, ja, lað segðist, at teir fyri at koma í minniluta, koyrdu mann úr flokkinum. Val slóð fyri durum, so lad var ikki so lika til. — Flokkurin tordi ikki at lata seg falla upp á høv- uðsmál sítt: meir sjálv- stýri í Feroyum. Árið eftir fóru umboðsmenn til Danmarkar mál um sama og vóru allir á einum máli um at samtykkja ein finansplan. Sjálvstýrisformaðurin við flokki sínum lat soleiðis sambands- menn (sum lá sótu við fleirtali) fora okkum eitt fel longur fram á sjálvstýrisleið. Slíkt eru sjálv- slýrismenn at velja inn á Dana- ting. F. Føroya fólk! Stríðið ímillum afturhaldid og i framburdaflokkarnar harðnar Hetta Hetta ræður í Danmork. hvorjum. ræður her á landi. Fyri stuttum brýndist hetta stríð so hvasst, at neyðugt var eina Fram- at fáa uppgerð. burðsflokkarnir, tann socialist- iski og hin radikali, ið høvdu ræðið í fólkalinginum og sótu við landaslýri, kundu ongan veg koma við teirra uppskotum, ti tey vóru feld í landstinginum av afturhaldinum, vinstra og hogra, sum har sita við meir- lutanum, hóast teir hava færri atkvoður aftanfyri seg enn teir, ið sótu við róðrið. Hetta kundi ikki ganga. Eftir góðum parlamentariskum siði mátti tí fólkið verða spurt, hverja poliliska leið, tað hevði tað radikal- afturhalds- hug at ganga —: socialistisku ella leiðina ? Og varð valg ásett. Fólkið er spurgt niðri í Danmark, og tað hevur talað og sagt ein hin harðasta valdóm yvir afturhalds- søguni politikkin. Sjáldan í ein framburðspolitikkur fingið tílíkt álitisprógv, sum hitt fólkið tann 22. oktober tikkinum. Aftaná at ár fingu javnaðarmenn nú 22. okt. 6 nýggjar menn, ca. hava stýrt í 6!/, hin eina framgongd uppá 100 000 at- kv. meir enn 1932, meðan mót- støduflokkurin vinstra, ið sýslu- maður Samuelsen styðjar, misti 10 menn og høgra Í mann. Hetta hitt danska fólki gav aflurhald- var altso tað svar, ið verður styðjað av Nú hava Feroyingar at taka stødu fyri afturhaldspolitikki ella Nú skulu arbeiðsloysis tungu meirlutanum í tí dansku fólka- tinginum, arbeidarafjøldini, ein knýttneva við at senda niður á ling menn, sum erklera, at vilja standa >last og brast« saman við afturhaldinum, greiva, jardavidurskiftum. Tað hastar ti okkara egnu og í prísi konku- áðrenn loyvl verður at innfora ókeypis kostarhaldi) má loysast, góðseigara, grosseranna og stór- kapitalistanna politikki. Foroya javnadarflokkur hevur heitt á um at stilla meg meg javnaðarmanna vegna til fólka- tingsvalid hin 11. november í ár. Samslundis sum eg boði fólki frá, at eg havi jállað hesari áheitan, loyvi eg mær at siga: Ég vil, um fólk gevur mær tann heiður at velja meg, vera við at styðja tann flokk, ið við allari megi vendir sær móti greiva- og stórkapitalistapolitikk- inum, hvors hugsjón kan sigast við Pålls: »Vertin á hvat annar fær, eg orðum Nólsoyar skal nora at mæra. Eg vil leggja alla mína orku fremja á fyri al tey mál, ið kunna vera okkara samfelagi at gagni bæði til sjós og lands. Og her er eitt stórt arbeiði at gera: Okkara skipafloti hastar at verða endurnyggjadur. Betri sjóverja — og møgulig víðkan av sjómarkinum hastar ikki minni. Skil á og málvísan plan i okkara fiskasølu og arbeiði fyri nýggjum lýdningarmikil marknaðum er ein spurningur at loysa. Eina almenna regulering av viðurskiflunum, so at mest mogu- ligt arbeiði verður í landinum, er eitt mál, ið má loysast bæði skjótt og brátt, at ikki hin hervi- liga kreftin, sum eitur arbeiðs- loysi skal taka mergin úr fólki okkara. Eina fyri Foroyar hóskandi sosiala forsorg — her er fyrst al nevna arbeidsloysisstudning fyri ar= invalidutrygging og beiði — tolir ikki at tarnast longur. Tað er harður lervur á at fáa eina umskipan av okkara ikki bert við at fáa framt »gråu bóka; men sola og hagreiðing av okkara landbúnaðar vorum megu lyftast uppá eitt slig, sum kann beræltiga eina skipan, ið regulerar soleiðis, at vit fyrst eta rancadyktugu búnaðarvorur — útlendskar. Mál-, ræltar- og skúlaspurn- ingurin (fríur realskúli við so hitt oyðandi stríðið um hann verður endað með alla. Grønlandsmålid, ið fremst av ollum spurningum, krevur mansins fulla áræði, arbeiðs- og samráðingarevni. Mong málini kundu nevnst enn. Sum javnaðarmaður vil eg arbeiða. Og tann fyrimun, ið eg sum javnaðarmaður kann hava, vil eg nýta til at fremja okkara veydsynjarmål, fyrst og fremst grønlandsmålid, so kunnu vinna sómdir har uppi. Á flokksfundum, neyndarfundum og alla staðni, ið eg komi saman stendur Foroyingar huga at royna al yvirbevísa teir i, al vil eiga eins stóran ræ!l at krevja og fáa verju og hjálp sum Grønlendingar, og at Grøi- lendingar einki missa, men heldur vinna við at Førovingum verður givið góð arbeiðs- og fiskilíkindi við Grønland. Ég heiti á Føroya veljarar, fiskimanna- og arbeiðarafjoldin:,, fellið afturhald'ð og greiði atkvoðu fyri framburð:- slígið fram og politikkinum. Við kvødu og hávirðing. við mínar partamenn — ið nú P. M. Dam. sila við ræðið — vil eg hava í PARTAFELAGIÐ HAVNAR TIMBURHANDIL TELEFON 250 TØRSHAVN TELGR TIMBUR Besti svenski viður Kryðsfinér. i Alt annad byggjutilfar og biligastu prisir. Am C. SCHLEISNER KGL. HOF FARVERI KØBENHAVN ÆLDST OG FORNEMST Farvning og kemisk Rensning. Indlevering til P. ALBERG. TELEFON 101. Korrespondance (brævaskifti). Ein einsligur maður í Tórs- havn ynskir brævaskifti við møguligum giftarmáli fyri eyga við eina kvinnu, ið ikki må vera undir 35—40 ár. Viðkomandi frábiður sær at verða hildin fyri gjøldur og svarar berl uppá brøv, ið skrivað eru í álvara og við fullum navni og adressu, samstundis sum hann lovar avgjørda løgn viðvíkjandi tilsendum brøvum. Billet merk! 888 verður send til »Føroya Social-Demokrat«, Tórshavn. Ferdaætlan fyri s.s „Rask“. Úr Foroyum 29/10 20/11 | Í Aalborg 1/11 26/11 Ur — 2/1l 27/11 i Hamburg 1/11 29/11 Ur — 8/11 2/12 Í Hull 10/11 1/12 Ur — 13/11 7/12 Í Føroyum 16/11 10/12 P/f Skipafelagið Føroyar. Løgtingi0 1935. Kæra viðvíkjandi bytan av destruksjonarkjøti, Nevndin, id hevdi haft spurn- ingin til vidgerdar, skjeyt til, at kjól framvegis verður sent til Føroyar; tó ikki fyrr enn straks eftir nýár. Broytingaruppskot var frammi um at fáa kjøt við jólaskipinum. J. O. Joensen talaði fyri, at: broylingarupp- skotið varð vidtikio. Kr. Djurhuus segði seg at vilja ganga við (il broylingaruppskotid. N. Niclasen harmur yvir broytingar- Tað prísirnar. Havnin var ein so góðu: var uppskotið. vildi trykkj:. marknaður líka til jólar. Metta: kundi sigast at vera gott fyri Havnina, ið keypir, men ring! fyri produsentarnar, sum komu at líða nógv við hetta. PM. Dam. mælti til at greiða atkvoði: fyri broytingaruppskoltinum. Tað vóru mong — lessverri ov mon ráð til at ið ikki høvdu keypa kjøt. Fyri ley vildi ein biligur kjøtbiti verið kærkomin. N. Niclasen hevði ráð ai keypa kjøt — honum nýttist rímilig! als ikki at keypa, hann var jú stórur produsentur. Men honum nýttist ikki at vera bangin fyri at kunna sleppa av við sín produktur fyri ti, um fólk, ið ráð (il alt voru, fingu ein ikki hovdu keyp.: hansara dýru kjøtbita. Annars var ilt at fata, al tann stóri maður í Seyrvågi ikki kundi ganga við til, at fåtæl folk fingu kjøt líka áðrenn nýtt ár, tå ið hann segði seg al kunna ganga við til, at:tey fingu Hesi: kjøt líka afluná nýttar. fáu dagarnir kundu íkki gera lann munin. Debess at síggja, at tað 8—10 Havnar av dugdi ikki kundi gera skaða, um kroppar komu til hesum bíliga kjøtinum. A. Samuelsen helt, at vildi ein verja, mátti noktast yvir tað heila. Men so vill kundi talarin ikki ganga, !“ hetta kjølid kom ikki í vegin fyri solu av foroyskum kjo... Hann helt annars, at vanskilig- heitirnar vóru stórar fyri at fån kjøt við jólaskipunum. N. Niclasen: Tað var ikki langt síðan einli ære