Sosialurinarkiv
Sosialurin 1935-12-23, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mánadagur 23. desember 1935síða 1

allar 8 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Nr. 51. 20 oyr. á Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni, | 3. og 4. síðu. avsláttur i prísinum, Við sterri lýsingum fæst | > -FØROYA- JAVNAÐUR Mánadagin 23. desember 1935. SOCIALDEMOKRAT YNSKIR ØLLUM LESARUM SÍNUM | GLEÐILIG JÓL OG GOTT KOMANDI ÁR JÓLAHALD BURTUR AV BYGD »Spanska sjåkan« hevdi slept | mær so ússaligan og veikan, at eg hell meg ikki til al fara heim til jólar. Ég skalv og | rystist å beinunum sum nøkur songarkona, og tad var ikki at bjóða til at »klåra« vegin utlan af hvíla — taka til her Sanatoriu- sum ley í hvorjum spori. Nei, var einki at gera utlan al gista >Tórshavnar býr um høg- tíðina — fyri gull, og ikki er gamansleiku: heilsan fæst ikki aftur í at gera seg úl langa leið á vetratíð við virkingunum av so | ringari sótt í kroppinum. Men vil so vera, at hugur og minni leila heim at kendum golum og til grannar og kunningar. Ikki yvir at dylja, var lað við ringum lannabiti, at eg sá starvs- brødir ferðabúnar og við ferða- skríni hasta oman at bryggjuni at sleppa sær heim og vilja sløkt | og vinir á hegtíðini. — Tfn neyðarmaður — hell ein fyri — tå sær út til at vera komin til ta dýru líð. Farvæl hin gamli og gleðilig jól, og skikka tær nú so væl, meðan vit eru burtur. Grem leg kortini ikki um tað verða eflir; tú verður at hava jól og góðar dagar í hevuðsslaðnum. Jólu- gæsnar í Havnini smaðka, og hugnaligt er at ganga Havnar gøtur helst um j6ltidir ! — Jú — hugsaði eg — gaman í hjá tær at skemtast, tú skuldi vita, hvussu lað er at sita eftir á fremmandum plássi, meðan oll ganga ílatin at fara sær heim og halda jól. — Men hvat, einki gjørdist við, eg mátti royna at longsilin ikki fór al ovdygt, og hýrurin fór at verða laka mær so ringur, at eg einki fór at fáa burtur úr hesum jólum. Veðrið var tíbetur av tí besta. Klár luft og so eitt følv av kava, sum lá og skygdi og lýsti í tí elektriska ljósinum. Hver handil stóð og glógvaði og skein: høvdu sett sær tað, ið hevdist, út í vind eyguni og slóð so har sum lokkandi ogn at bjóða farandi fólki unum og kanska (veita sær eill hyggja sær at lut- innum: hyggj burtur fyri eilt ella annað oyra Á tinganest. Munur er nå i - hugsadi eg — ikki er undur í um onkur kvoður >oh, Havnin, og Havnin, tann deiliga Havn, so fegin eg gevi meg inn í lin favn .. .« »Tilsetningarnir« og >livir-pól- arnir« úti á bygd kunna ikki mela saman við sukurlatu- pukkarnir, silvurtoyið og glitur- pappírið í Hav nar-handlum. Tað er her sum (ad stendur um bakarain, »der bor paa Nørregade« og hevur kringlur jólakakur, og alla dýrdina og kanst lú fáa, um tå bara hevur pening; men »har du ingen, saa kan du gaa med en lang Næse,« — Klokkan ringdi, og eg sá fól k vegnum at fara í kirkjuna. skunda sær oman efti Tað var jólaaftan, og kirkjan stóð upplýst, so ljósið úr vind- eygunum fór sum ein streymur og sum oman eflir oman á vegin. Eg våladi eitt heimleyst her á gøtunum, kirkjuklokkan jólaaftan leitar allíð minnið aftur á farnar líðir og vekjur upp eymar kenslur. Kenslur mínar vóru meiri opnar og særligar enn vanligt; mær tokti at hoyra fyri oyrunum, í ti eg fór inn um kirkjugåtlina, ljóðið frá eini neyðarsligari bygdaklokku, und- arliga veikliga,"tóktist so smæin og einslig; og so sá eg eitt lítið og Eg hoyrdi 4 rúm, stólar á rað kendar ryggir í stólunum. einum heldur eisini ljóðið á pípandi orgli spælt við >tveimum fingrum“. Tað ljóðaði bara sum eitt lítið suð innan fjórstemla pipuorglid í Havnar- kirkju, sum nú leikaði kunnugar > jólasálmar og dróg málini at sær. Mær tókti eisini, tá ið presturin fór al kendan lesa mann koma kórsgáttina, sela sær ljósið væl til rættis, tí sjónin kanska bilaði, og fara at lesa lesturin. Jólaboðið og óhugan á mær at sita her í fremmandari kirkju, tuð linkaði øvundina inn á teir, ið so góða eydnu høvdu at koma heim til jóla1; men var tað mær korlini sum eg sat og droymdi: I » í hugnaligari kirkju her fokkara høvudsstadi og (lurtadi eftir » góðum sangi og væl úllogdum orðum, men sal nú kortini Í kirkjuni í heimbygdini og sang við kendum fólki og hoyrdi kent mál lesa lestur upp. Tey nýggju bonaslogini ljóða, og alt fólkið fer úr aftur kirkjuni. Eg málti fylgja við og sleppa mær heimaflur. Nátturðalíð mundi fara at vera, og so mundu tey fara og tendra jólalræið. Vindeyguni í Havn sýndu, at flestu her tey høvdu ijolatræ. Eg kendi einki til henda útlendska jólasið at tendra ljós, sum stóðu einum træi, kundi uppi á og einki jólaligt finna í tí. Ég sá heldur eitt rað av ljósum standa í einum vindeyga og skyggja út í eill trongt skot ella eitt small tún. Sum eg skuldi treingja meg út um kirkjudyrnar millum alt fólkið, lók eitt meg í okslina og bað gott kvold. Ég vendi mær á og sá eitt kent andlit, men sum vant plægdi at vera, var eg gloymskur og mintistikki navnið aftur. Ég minlist bara aflur á ein Íslandslúr: bein í einum longum parhosum, sum komu ímillum hitt evangeliið, al eg sá fram á tær kenslur, tað birtir, doyvdi „0 Var | Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið verður hílagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum | og skrivstovuni. út av einari yvirkoyggju, og so eilt mál fult í svøvni, ið illskliga bað koyra sær kaffi í eitt krúss og skeldaði um óljóð á vaktini. mátti bara gera tað: í Eg losinum at bera meg undan at nevna nøvn. Ert tå i Havn, hin gamli? spyr hann. Ja, svari eg tað meini eg, eg gangi í skúla, og nú var spanska sjúka mær so gramm, at eg noyddist at liggja eftir her sum lamskolin lomvigi um hoglíðina. Men hvussu ber tað lil, at tú gongur her og sýnist so heimakendur? Ja, lað mást tú væl spyrja sigur so hann Eri eg ikki vorðin Havnarmaður. Ég havi fingið arbeiði her við havnina og havi fest bugs havi konu og tað heila konan er norsk. Kg var í Norra fyri nekrum árum síðani og hevði pláss á einum garði har; og so, lá ið eg selti kós við heimaftur, hevði eg konu 5 mær og hevði fingið slag aftur at — eg meini, avkom var komið og tað av góðari rót. Men hann hvussu er lað vorðið var líðindafróður, og eg slapp ikki til orða — tå byrt sjálvandi sum »logerandie, vil tå ikki koma til okkara og halda jól í kveld? Vit búgva í einum kjallara her uppi eina staðni. S »Lokalini« eru ikki so galin, og so frælt man vera líkið til, al vil hava ein náttverðabila til eilt fólk afturat. Tú kanst senda til teirra, tú býrt hjá og siga, at tú ikki Eg måtli lakka fyri tilboðið. Eg var kemur til nátturða. so ókunnugur ið kvussu var og kundi jólaaflan eins væl sita hjá einum sum hjá eðrum lað var ein stutlleiki eisini at vila, hvussu hann bøladist og síggja sprundið, hann hevdi drigið sær úr úllondum. jú, eg fylgdi honum eftir. Hann var sum fjøruti og førdi orðið alla tíðina. Tað var eisini mangt at tala um: vil høvdu ikki sæst í langar tíðir, og hóast vil ikki hevdu verið nakrir rættir »stallbrødrir«, so var hópur av minnum at laka uppaftur, og hýrur min batnadi í stórum. Lagið á honum var so ófert, at eins illfýsni målti tidna, antin ein so vildi ella ikki. vit al At endanum komu durunum. Nú var vilið runnið so mikið aflur at mær, at eg var doltin á, hvat tað var, hann hæt, so hatta skerið var >kláruðd. Har var uppskrytt. Jólatræið fitl ein rættiliga fittur stabbi stóð í einum kassa og glógvaði og lýsti. Ég var boðin innum, og konan kom út at taka ímóli gestinum. — Tú sært, eg komi sjálvur ein annar aflur, men hetta er BRÓÐURSKAPUR Telf. Porto. Bladid | 143 | 9. árg. góður kenningur, sum eins og eilt villfarandi fár rakst á vegnum, og sum eg lók upp, og nú hevur tú okkurt gott til okkara. Skerpi- kjøt ella ræst kjøl ella okkurt annað góðgæti. Hon var blíð, ikki annað at siga. Íkki var hon vekur, tað var synd al siga kubbut og fjøsi- mikil og syntist at vera farin um tað besta. Ég hugsaði, at honum nýttist ikki eystur til útlanda at fesla sær slíkt vív: so frætt mundu vit eiga onkun- staðni her í oyggjunum ! Hon tosaði hålvbrotid — sum tey siga. Eitt brongl, sum ein sannur »filologur« skuldi fáa skil á. Har var — værsgo, værsgo og hrr, mor, far og parafin — og Guð floddi henni »sum ertur úl av ein sekka. vili alt, ið frá Men blíðskapurin var óferur av báðum tveimum. Bæði kappadust | um at bjóða tann fremmanda, lað góða á borðinum stóð og sum í húsinum fannst. Lít á, helt hann fyri, at hyggjuráðini sær eitt afturat tað eru al fáa sær; hvussu trupull kann vera manga ferðir, so veil ein, at hann hevur nakran at stríðast fyri. Og ein noyðist at streva, um hann so er leysur; og lá ið saman um kemur, fer all hansara strev kanska til villfremmind. Ja, vit angra ikki, at Hans og eg funnu hvert annað, mælti ikki hon og eg angri heldur pá, al eg kom til Føroyar. Men vinur lín hevur kanska onkun, sum hann droymir um, legði hon aftur at og smíltist aftur at. Jú, so sanniliga var heita frálíkur jólaaftan Ovæntandi hugnaligur, og eg var so liðnaður hesum og komin so í lag av g báðum fróu hjúnunum, ið tóktust at taka »livid«, sum ftað fall, at tey fingu meg up] gólvið til endan, og til teiti og frøi fyri báðar óvilar teirra kvóðu og sungu vil so fró og skemlulig um jólalræið, eins og var helta ein vanligur hvonndagsleikur fyri okkum.