leygardagur 22. februar 1936síða 1

FRÆLSI Fiskimenninir. So leggur tann foroyski fiski- flotin onnur ár. Hjá fleslu monnum eru lað í hav aflur í ár eins og tung spor al fara frá sínum heimi. Øl tey, ið búgva úli á bygd, vita, hvussu Obugnaliga deydligt tað ið menninir og fiski- alt lann sigu er dag, tå farvæl reinskast. Tú kemur út, og tú sær íkki annað tómar enn gøtur, bert undir hvørjum skjøldri. Og so lann óhugnaliga kensla, ið vera má á leimum, ið eiga burlur- farandi slekt, kenningar, tå tey líta aftur um bak og hugsa um árini, ið fóru, hvussu mangur, ið lá fór úr bygd og ikki kom í hana aftur. ikki lað líkið til orða, um ein líknar várferð- á Suður- ið ári. Já, er ovsltórt irnar hjá Føroyingum aftur Og á máli, al landið við eitt kríggj, dregur á ár undan lað ofta Føroyar eflir fólkatalinum mong er so havt ár missa líka so nógv maunnalív eill stórt land í horðum bardaga. við Íslands strendur sum ar Og so leir, ið undan ári hava balst til skips frá tí leir fingu prestahondina á høvdid, og (8) 5 inntil nú teir eru vangagráir o kroppstirdir, og so eru líka so blóðfálækir sum tå leir fóru — ikki ja, nógvir eiga tak yvir høvdinum, kunnu verða riknir undan lonini hverja lotu, tað skal vera. Tað er einki at undrast vvir, lað fyri petitreglu: JAVNAÐUR forsíðuni, 30 oyr. in frågreiding. Føroya Fiskimannafelag og Suðuroya sýsla. Vegna tað opinbera stríð, sum Í reiðara- al blødunum millum fiskimenninar Um telagið hevstid 1933, ti nú tykist koma til orða í og fiskimannafeluvið skuldu samráðast um kontrakl- Í Suðuroya sýslu og hinar fiski- | ina, visti tað seg at partarnir | menninar í Føroyum, kann tad | ikki kundu koma ásamt. Forliks- alt endaði í tvørari ósemju. Þó vóru ivaleyst vera áhugavert fyri al- at maðurin kom upp í; men menningina í landinum fáa eina álítandi frágreiðing frá høvudspunktini bert um lasta- hvussu hella stríð er uppkomið, | til mannin og siglingarloyvi t. v. s og hvussu tad hevur mennst 1) antin lastamaður skuldi vera nú allur felagsskapur fiskimanna | ella ikki, 2) at reiðarar skuldu millum tykist at standa í váða. | geva fiskimonnum loyvi lil at Tað er ollum kunnugt, at tað sigla við skipinum á aðra havn í mongum vidurskiftum av og á | fyri har at selja sin frábýtta fisk. Tå brotnar, varð sett í verk ein ur- | vísir seg at vera ein lvídráttur allar forhandlingar vóru millum Suðuroya sýslu og For- oyar norðanfyri Suðuroyarfjorð; | avstemning um streikast skuldi hvarí tað nú liggur, er ikki gott uppá hesi punktir ella ikki. at vita. Tann 22. febr. 1934 fyrilág úr- Tað vísti seg eisini tíðliga í | slítið: 1780 fiskimenn slemmuðu líðini, al hesin tvídráltur var fyri streiku og 362 stemmaðu tilstedar innanfyri fiskimanna- | ímóti, meðan 823 felagsmenn felagið, sum íbirt var 1911 norðan | íkki stemmaðu. Streikan var fjørd, men árið eftir eisini um- | harvið samtykt. fatadi Suðuroya sýslu. Fleiri Henda streikan vardi 16 ikki ferðir hevur hesin merkjuligi | leingi. Tá ein tíð var umliðin lvídráttur komið til orða innan- | komu fleiri brøv inn til felags- felags, men ferð eftir ferð hevur | stjórnina har bóðu um Felagið álti lá golt 16000 kr. kontant, og skuldi menn hann javnað seg ikki | streikapening. útaftur; minst av leirri grund, at Suðurova sýsla hevði so góðar felagshug- | hesin peningur bytast út, var aðar álitismenn í stjórn felagsins. | lætt at síggja fyri endan 15 til Ymsa staðni frå, serliga norðan eina Tá nú ein Suðuroyingur í 1932 kr. manns, tað var alt. til målti tad lykjast at verða ein var valdur felagsformann, fyri vóru menn farnir at hugsa trygd fyri at felagsskapurin mil- meira edrúguliga um málið, og Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni, Telf. 148. lingina og kom ásamt við reið- arafelagid um einu kontrakt fyri 1935, 1936 og 1937 á so nær sum 1934. siglingarloyvið sama grundarlagi sum Streikupunktið : var ikki um at lala, lastamaður skuldi vera fyri suðurlandstúrin | bert; men sum nýggj punktir | | komu uppí, at manningin slapp | frå at føra kol og salt umborð og ul menn skulu eiga 50 kr. um mánaðin kontant frá reið- ara. At Suðuroyingar íkki høvdu gloymt hina nidurløgdu streikuna, duldi hann ikki fyri, I 10 id um al slíta frå nieil einki ri ullan Sunnbiar søkn; teir hovdu givið greitt besked. Stjórn ti mundi fara felagsins var at alt mestur sun viss Í, at renna samun aflur. 25. november varð eflir regl- unum val av felagsformunni til at taka við starvi frá Í. januar 1935. Eftir broytingini skuldi stjórnin velja teirri nýggju lóg- nú felagsformannin, og varð tå Poul huus, Torshavn. Siirsjold heyrði valdur harra Juul Djur- soleiðis bert ein mánuð eftir av Á hesum fundi var at sínari líð. — rølt stóð einki un), nakar skiln- aður fyri í Suðuroy, og varð fundurin lokin í lí skili. Tað tí lá felagsskrivarin kom heldur óvæntað, 18. december fekk fylgjandi telegram frá Sii sjold: »Kalla stjórnarlimirnar saman til fund í Tórshavn fríggj- i | adagin fyrstkomandi, serdeilis | viktig sak liggur fyric. Felugs | skrivarin telefoneraði í stundini til allar 5 stjórnarlimirnar norð- BRÓÐURSKAPUR -+ Porto. Blaðið Í - 10. årg. Siirsjold læs upp bræv frå øllum sóknarformonnum F. Fs uttan honum, sum sat fyri Hvalbiar sókn, hvarí teir bóðu um at loysa felagsskapin. Stjórnarmenn Foroya Fiskimannafelags stóðu bilsnir yvirfyri hesum og hildu seg ikki til at upplaka forhandling um tflikt vandamál í stundini. | — Teir høvdu ikki verið minni | bilsnir, høvdu leir lå vitað, at | longu milt í december 1934 | meðan Siirsjold sat sum for- | maður F.F.s, hevdi hann á samt sysluformann F. F.s og søknar- formenn F. F.s í Suðuroy verið varð eitt fiskimannafelag fyri Suðuroynna fundi, har á stovnuð kallað: »Suduroya Fiskimanna- felag«, men lad vístu eir ikki enn, lí um tað hevði harra Siirsjold ikki sagt eilt ord. Ut sendingarnir fyri Suðuroy kravdu ein part av ognum Feroya Fiski- mannafelags til Suduroyar Fiski- mannafelag og lótu forstandu, at teir utlan víðari ætladu at taka limagjaldiO fyri 1934 til teirra felag. Til lað fyrra svaraðu stjórnarmenn F. F.s kortanei, og tað seinna ráddu teir Suð r- oyingum frá al gera, lí li.) var heilt og aldeilis ólógligt. Sostatt endaði hesin fundur úrslitaleysur. 8. februar 1935 var aftur fundur í Havn. Skiparafelugið vildi hava hvussu (ad til greiðu á, skuldi seg Fiski- mannafelag, sum nú gjørdi krav at stilla Suðuroya uppá vera ein mannafelag. Fyri Suðuroya Fiski- organisation javnstillað Foroya Fiski- mannafelag vóru møttir Rasmus og er lítið at finnast at, at | lum = sunnara og nordara part | leir flestu komu tå til tað úrslit, anfyri Suðuroyurfjorð, = men | Siirsjold, sum tå var formaður hesir menn verða beiskir og | av Føroyum fór at:styrkna. at teir ikki sóu sín fordeil vid | eingin vildi koma á fund nú | í hesum felagi, og tveir stjórnar- illskast og ofla kanska ovunda Í treysti til hesa áskoðan fekk | at liggja heima summarið uppá | tætt fyri jól, tá fundur júst | limir við honum. Sýsluformenn hann, hvors lagna fall so, at hin nývaldi formaður: harra | hesi bæði punklini. Vegna henda | hevði verið, og leir einki vistu Foroya Fiskimannafelags, sum hann ikki í stormi og kavaroki Rasmus Siirsjold ålagda la plikt, | tilstand, sum ikki var nøkrum | um hver henda »vikliga« sak | nú vóru vitandi um, at Siirsjold noyddist at streva fyri sitt breyd å | at hann skuldi ferðast um landi | manni nordanfjørds ókunnigur, | var. | í januar mánaði, altso eftir aut Suðurlandinum ella í Grenlandi. fyri at virka felagsskapinum til | kallaði forlíksmaður saman til | Fylgjandi telegram varð lísent | hann var farin frá sum for- Vit sum heima sita, kunnu frama, og var honum harfyri | fundar an nýggjum 8. mars, og | til Siirsjord: „Havi telefonera maður EF. F.s, hevdi tikid ímóti kanska siga sum so, al mangur | goldið ferðapeningur og dagpen- | á hesum fundi kom hann við | til sysluformenninar, ómoguligt roknskapi og limagjaldi frá í heiminum má stríðast líku so ingur eflir rokning. Hvat årslitid | einum uppskoti, sum teiðara- | halda fund fríggjadagin, bræv | Sunnbiar og Froðbiar sóknum hart fyri at bjarga lívinum sum av ferðum formannsins varð | felagið og meirlutin av stjórn | vid Smiril.“ Hella bræv varð | 1934 ll fordeil fyri Sudurovar- Feroyingurin. fyrsta árið, skal ikki vera um fiskimannafelagsins — samtyklu. | sent sama dag og var harí gjørt | felag beint tverturímóti samlykt Væl kann tað vera. Men vist | rett her, men tå limatal felagsins | Streikan varð so avblást. og | greitt skil fyri, hví sýslufor- | til fundarbók F. F.s 21. decbr. er lað, at einki fólk í heiminum | hetta ár gekk upp frá 2774 til | allir menn nordanfjørds fóru so | menninir íkki vildu koma til | 1931, sum hann sjálvur heyrði hevur hardbalnari liviveg enn 9119, kann tað ikki metast úr- tilskips uttan al nakað ovugt fundar, og at leir kravdu at vita, | undirskrivað, noktaðu bort út Føroyingurin: líðliga á vári í slítaleyst hvat tilsluttningi til | orð hoyrdist frá teimum; men | hvor henda »viktiga« sak var, | at forhandla við hann. At'tað ódnarveðri við slíkum gomlum felagið vidvikti, sjålvt um tad | bakbrotid kom úr Suðuroy. | áður enn leir komu; men dagin | seinni var roynt at kákla hetta neyðar ferum at sigla so mangar | ikki var til peningaliga fram- | Ikki soleiðis, at Suðuroyingar | eftir, áðrenn brævið var fram- | so, at roknskapur og peningur míl frá sínum heimlandi og leggja gongd fyri felagið. vildu halda fram við streikuni, | komið, kom annað telegrammið | baru vóru tíkin í varðveitslu segat veiða fisk við eina so bera Árið eftir kom uppskot frá | tá norðanfjarðarmenninir fóru soljóðandi: „felagformaður og fyri fyrst, bætti íkki, lí í brævi og vandamikla strond sum suður- bygdum, har formaðurin hevði út; nei, men leir lótu hoyra frá sýsluformaður Jensen koma við | frá sjálvum Siirsjold av 20. land Íslands er, uttan vík at halda ferðast, um at hann skuldi hava | sær. i >Feroya Social Demo- | Smiril tórsdagin til felagsfund | januar, aftanå, at stjórn F. F.s innå ella nes at kroka undir. fasta løn, helta var samtykt av | krat fyri 20. mars 1931 kom ein | í Tórshavn, kann ikki útsetast.“ | hevdi latið málið til sakforara, Vit, sum eftir eru, kunnu einki stjórnini, — fyrrverandi formenn grein við yvirskriftini: >Tit sum | Hetta telegram varð víðari sent | standa hesi orð, ið ikki eru at annað siga, einki annað ynski | høvdu ikki haft fasta løn — nú | forráddu = okkum“, og hon var | til sýsluformenninar, sum so | misfala: lyta fram enn (ad: at hann, ið | varð hon sett til 70 oyri pr. | einki minni enn eini krigsbod. | komu á fund í Havn 21. december ollum ræður, má verja oggoyma | felagslim og er so enn. Eisini Um heystið 1934 skuldu aftur | 1934. Teir vóru ikki lítið bilsnir, | okkara fólk, so tað hetta år | hh sleppur undan teim neyðum, lad | u 50 mong ár hevur tikid ímóti, | fr og at eydnurfkari tíð má renna | ti upp fyri land og fólk okkara. lá ella árið ferðaðist formaður samráðingar verða um kontrak- | tå felagformaður nú metti upp m landið, felagsskapinum til | tina. Felagsformadurin, R. Siir- | vid 3 monnum, sum søgdu seg ama; men (drslitid vísti seg | sjold, sum árið fyri hevði verið | at vera útsendingar, ið skuldu verri ikki at vera so glæsiligt | hart ímóti at geva eftir í streik- ið frá leið. umálinum, mølti nú til forhand- | sy forhandla um at skilja Suðuroyar slu frå sum eill serstakt felag. »Vil, ið eru stjórn Suðuroya Fiskimannafelag, undrast stór- liga á, at lil ella tykkara vilja framleggja cilt heitt og harðligi bróðurstríð at renna sakferara á ålilismenn Suður- so