leygardagur 14. mars 1936síða 2

Bókaummæli. Árbók Foroya Búnaðarfelags 1935. Ein bók, ið hver, sum setur haka i jørd, má eiga! Á triðja sinni hevur Føroya Búnaðarfelag sent út eina árbók og tað tykist næstan at vera ein regul, at tær fyri hvert ár vera betur og betur. Henda síðsta árbókin er í 14 deildum ella greinum. 1. deildin er lóg felagsins, 2. limalisti, 3. skipan felagsins (tær ymsu neyndirnar), 4. starv fel- agsins (peningur, ið felagið hevur at sita fyri). Og so koma greinirnar: J. Huusgaard skrivar um » kålk — ein stult og greid grein um okkara kálkfátæku føroysku jørd, og hvussu neyðturvuligt tað er fyri allan vøkstur, at henni verður tilflult meira kálk. Grein hans endar við hesum orðum, sum vit loyva okkum at taka upp aftur: >Yvirhovur kann sigast um kálk, al tað hevur ein avgjørdan tydning fyri plantuvøksturin, ikki ein- ans sum beinleiðis tødevni, men eisini sum eitl jarðarbetandi evni, ið soleiðis kemur grødini óbeinvegis til nyltu og harnæst teimum djórum, ið greðina skulu njóta, og fyri tað lriðja jarðabrúkinum í síni heilda. H. J. eplasoluna Jacobsens grein um verið Hon Valis- málli næslan hin mætasta í bókini. sigur frá hinum storstu unum fyri eplasøluni i Foroyum, og hvussu teim kann komast til ikki sigast livs, og lað kann annað, enn at maðurin er ber- søgin og vikki leggur fingrarnar ímillum“. Í greinini letur hann prenta upp uppskot til eina skipan fyri eplasølu, sum Før- oya Búnaðarfelag hevur gjert. Ein skipan, sum, um hon kemur í lag, óivað verður holl bæði keypara og seljara. Hann sigur, at hann heldur tað vera galið, um løgtingid fæst til at steingja fyri innflytan ella á ein ella annan hátt at skerja frían handil við eplum, fyrr enn Foroyingar sjålvir hava bett um hesa veru. Heldur skuldi hitt almenna til- stuðla og undirbygt eina fríska livandi búnabarmentan í hesum fólki við at latið okkum fingið húnaðarskúla, og við skipan av ognarvidurskiftunum og skipan bånadar- av lóggávu, so hægri mentan kundi gróð fram og trivist,« C. J. Bech, djóralækni, hevur eina áhugaverda grein nm vleysavatn hjá seydi«; ein óhug- nalig sjúka, ið hevur vundið nógv uppá seg í Foroyum. »Um lånividurskifti fyri jarð- abrúkarar í Føroyum« eitur ein grein av landbrúkskonsulenti- num M. W. viðurskifti fyri føroyskar jarða- Liitzen, um láni- brúkarar, soleiðis sum tey eru nú, áðrenn jarðareformurin er vorðin lóg. Patursson skrivar spreingievni«, Þáll um »Bråk av Hann nevnir fyrst la tíðina, lá spreingievni enn einki annað krút varð nýtt: Greiðir so frá teim nýggjaru spreingievnunum og hvussu nógv lættforari og í brúki bíligari tey verðu heldur enn krútið, ið borast skal fyri. Sigur so f stuttum — men ógv- uliga greitt — frá, hvussu hesi nýggju nýlast, spreingievnini skulu hvat megi tey hava og hvussu tey megu handfarast. W.-L. bókini ein stuttan nekrolog yvir Thumas Egholm, bónda í Hvalvík. >Tíðarskiflið< av H. J. Jacob- hevur í sen sigur okkum frá tí syndar- ligu aroyling, ið kom í innan- fyri landbúnað okkara, tå Før- oyingar fingu sær »hjallin á sjonum«. Bóndurnir høvdu yvir- høvur ikki lagt sina jørd soleiðis nýta maskinur at teir kundu í staðin fyri tað nógva fólk, sum fór av gorðunum á sjógvin at søkja sær vinnu, soleiðis sum jarðaeigararnir í grannalondu- num gjørdu, lá teir stóðu yvir- kollvelting. fyri eini líknandi Okkara bóndir stóðu í so gott sum ollum lutum óbúnir at taka tað tíðarskiflið, sum kom. Hann heldur, at fyri at fáa jarðabrúkið upp aftur til ein toluligan vinnuveg krevyjast maskinur og onnur amboð men lað er langt frá nóg mikið, heldur hann: jarðabrúkarin má læra at nýta síni amboð á rættan hátt, má læra, al jørdin er >breyð fyri honum“, við slødugum ar- beidi dag eftir dag, hann má læra at handla, at keypa og selja og at mela pening og penings virði. — Vit kundu havt hug at prenta alla hesa frálíku greinina uppaftur her í bluðnum, men til tess verður hon nokk ov drúgv. Um »Nydyrking í Noregic skrivar H. J. Jacobsen eina grein. At hitt almenna skal hava sett so nógv inn uppá at hjálpa tí norska landbrúkinum upp og stuðlað tað so væl peningaliga, tað er fyri okkum Føroyingar aldeilis ófatuligt í samanburði við okkara egnu viðurskifti. Bókin endar við tveimum smágreinum: »Um at goða høsn« og »Beinleidis studningur til ný- dyrkingar.« Tann maður, ið fæst við jorð mátti illa kunnað verið hesa bók fyri uttan, og hon kostar bert I kr. (limir Búnaðurfelagsins fáa hana fyri 85 oyr.) so vit mæla ollum til at keypa hana. Hon er skrivað so, al mangir, ið lesa hana, vilja leingjast eftir tí næstu árbókini. England vil økja sín her. Tvungin verjuskylda - higartil hevur verið frívilligt at fara í herin. »Social-Demokraten« sígur: Ved Fodboldkampen mellem Fulham og Derby Couly sad fire Tusind Mennesker og lyttede til Højtalerne, der forlalte om den storartede Tilværelse i Hær, Fell- Flande og Luftmarine. Chef for Verdenskrigens Gene- ralstab, gav i et Interview Ud- tryk for Nødvendigheden af øget Rekrutlering. kræve Han undgik ganske vist at tvungen Værnepligt, men indrømmede dog, at hvis ikke frivillig Re- tilstrækkeligt kruttering gav Mandskab, maatte man tage Til- flugt til andre Midler. Eykatingsetan 1936. Sleipistød i Grønlandi. J. Simonsen talaði sjålvstyrisvegna. Hann greiddi frå skiparafelagsins støðu. Tað málið, tí tað var so avgjorl neyðlurviligt at hevði reist fáa loyst. Skip sum »Tjaldrid« hovdu kanska ikki farið fyri einki, um sleipistød var í Gron- landi. Grønlandsstyrid hevdi sýnt malsjónskheit við ikki al taka »Tjaldrid« upp. Talarin helt hetta skip ikki vera, sum Gron- landsstýrið segði, ov tungl fyri sleipistoðna í Holsteinsborg. A. Samuelsen helt, at Men nú var lað vorðið so dýrt. málið var gamall. Upprunaliga var talan um 80.000 kr. Verkfrødingurin, ið hevði verið har uppi, var komin til eina kostnaðarætlan yvir 300.000 kr. Hetta var ikki lætt at lyfla. J. P. Davidsen (javn.): Tá ið sakin er komin inn á ting, er tað li, al sum viður- skiftini nú eru, er stórur fåri fyri mannaliv og miss av skipum, ið kundu bjargast, um vit høvdu eina sleipistoð har uppi. Tað er ræðuligt at hugsa sær, at skip ikki kunnu undirsøkjast og enn minni fáa eina slørri uppáhból. nakað, er Men tev projektini, ið frammi liggja, At her má gerast hvorjum manni eyðsæð. eru so ógvuliga dýr — og hvor veit sær útveg fyri at fáu henda nógva pening? Tað mátti kunna gjørst nakað væl fyri eina hampu- liga peningasummu. Tað eru menn, sum meina, at spurning- urin loysist við einari turrdokk. Hetta måtli tingið fáa undirsøkt eisini. Í Grønlandi flødir og fjarar so ógvuliga nógv, al ein turrdokk skuldi kunna latið seg gjørt, skulu vit fáa eina beding eftir ti stóra og dýra projektinum, kann eg ikki hugsa mær, al tað kann gerast, uttan so er, al slal- urin tekur undir, grønlandsstyrid er sterkt interesserað í eini tílíkari beding fyri síni egnu skip. Í so fall er tað rímiligt, at slaturin og gronlandsstýrið hesa gera beding. Vit kunna so nýta hana ímóti betaling. Heldur løglingid seg kunna, so kanska lað betalti nakað. Men statur og grønlandsstyrid ikki sum sagt, vilja kostnadin, må reiggj, lí sum lað hevur verið, kann lað bera hin stóra tingið taka sær um í framtidini ikki verða. Radiopeiling. A. Samuelsen greiddi frá málinum. Tað var skiparafelagið, ið søkti um at fáa útvarpa radiopeiling frá landi, kundu peiling eflir ti. so skipini laku radio- AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkonltor: THORSHAYVN Stiflel 1906. Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL 06 RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Årt udføres. Kontortid 11—3. Hovedkontoret i Thorshavn tillige aabent G— 7 fer Ind- og Udbetalinger. Dygtig Navigator som kan skaffe noget betydelig Capital GI mid- lertidig Laun imod god Sikkerked, kan vente godt Motorskib at føre til Sydlandet. — In- teresserede bedes hurtigst indsende skriftlig Ansøgning med Opgi- velse om Capitalstørrelse under Billet mrk. »77 Leibhaver« til »Føroya Social-Demokrat«. be KVELKAFOS BLANDADUR KUNSTGJØDNINGUR fult anerkendur av forsegsstatiónum og størri og smærri landbråkum, fæst aftur i år hjå N. S. JOHANNESSEN'S Eftf. i Havn. Bílegg tidliga við TROND HANSEN Hitlers „friðarboðskapur“ til heimin verður „eks- korderaður“ av sáplagný frá hansara túsund- tals heri, ið hann leinr marsjera inn Í hitt „neutrala“ landið millum Fraklands og Týsklands. Tá ið Hitler hevur nakað stórt í kviltanini, letur hann við salut, dundur og kasta út um reyp land og ríkið og alla verðina, ut hann í Krolloperaini vil fram- bera sín boðskap eins og hin stóri messias og frelsari fyri verðina. Nú um dagirnar boðaði hesin nazislanna avgudur frá einum av sínum slóru boðskupum. Øll verðin darraði í spenningi, lí lað hevur leingi ligið í luftini, al hin stóri harri hevði nakað í kvittanini. Boðskapur Ilitlers var ein lorusláttur móti bolsivikunum, ein stórreypun av, hval ið na- Hon zisman var fyri verðina. | | | | | | | | skuldi beinleiðis haft fría verðina fyri einum kommunistiskum undirgangi. Hann bedýraði sín friðarhuga, men samstundis sum hann lograði fyri verðini, hevjadi loftið og hann stríðsnevan á boðaði frá, al meðan hann talaði hesi fridarord, marsjeraðu stórir bølkar av lí tyska herinum inn í lað »nculrala« landið, id er ímillum Fraklands og Týsklands. ógvaðisl Frakland og verðin yvir hesi boð. Ein herur inn í neytrala »zonu« ímóli Locarnu- sállmálanum hildu franskir menn sum beinleiðis krígs erklering. Øl verðin spyr (i: Verður krigseldur og undirgonga fyri Europa? helt, at hetta mál sum all, ið Poulsen (javn.) vidvikli sjóvinnuni, var av stórum lýdningi fyri sjómannin og fiski- vinnuna. Það råddi um til eina og hverja líð at vita, hvar ið ein var staddur. Til tess skuldi radioútsendingin hjálpa. Men tessverri høvdu ikki oll skip radio — og tey, ið ikki høvdu lad, kundu íkki nýta radiopeiling. Radioutsending i Grenlandi. Simonsen (sjálvst.) vidmælti, at fiskimenn á kom- andi sumri komu at fáa tíðindi uppi í Grønlandi frá Feroyum. P. Niclasen (samb.) Tók undir við málinum, talaði um okkara telefonsendara, sum hann helt kundi styrkjast so hann kundi sendu mikið, al