leygardagur 16. mai 1936síða 1

SE oyr. å 3.. og 4. — Lýsingaprísur hy ri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, ) síðu. avsláttur í prísinum. Við størri lýsingum fæst BRÓÐURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið Porto. Blaðið .- verður bilagt á pøsthåsinum, brævsavnarstødum 10. ar | og skrivstovuni. Telf, 148. ud Úti á tromini ... Vit megu niður fyri = Slitnar línan? Vit eru fíggjarliga úli á trom- ini. Og tað er hvorjum manni eyðsæð, al vil megu niður fyri. Vil sleppa ikki at verða uppi á, Hin vit duga um vil fegnast vilja. stóri spurningurin er, um eru førir fyri at gera eina 1 , línu á okkum, so vil ella kunna siga okkum heilskapaðar niður å botn, niður í urðina, niður at sjóarmálanum og leita okkum ein slíggj upp aftur á slættlendi, aftur á leiðir við tryggum undir fótum, leita okkum aftur á livi- ligt trygt lendi. Føroyar eru í dag á húsagangi. Hitt Summir gamla er við at rúka. stuðlarnir eru longu roknir, aðrir eru so eydsynliga ikki af falla tidartonnini, fyri ellisbrekum. løstadir, al teir orka standa, men megu fyri Spurningurin er, hvussu fallið skal fara fram, hvat ið vit evna at sela íslaðin. Eitt at hilt av elli merkta og burtur- má ikki henda, tað er, viknaða vinnulív okkara dettur niður fyri, fer niður um tromini at vil gera so á al fólk, ikki orkar al uttan okkara ikki lað manningin, loslast so, at seg upp inn á n nýggjar leiðir, ný liviligar gøtur og leiðir. reisa aftur á feitur og taka seg gætur, j g y aflur, JS 5 ggjar jar Í | y: Javnaðarmenn hava allíð sæð, altíð fólk, okkara talað og víst á, at okkara vinnuliv og starv, okkara fíggjarliga skipan nærk- aðist at tromini og vildi — tað kundi ikki umrindast — detta fyri bakka. Vit hava tí sam- stundis líka síðan vit komu ” å ting manað til at gera á okkum, veita okkum fíggjarliga styrki til at byrja av nýggjum, frá grundini aftur. Hill Tað, ið okkara grannar hava rýmt fyri nógvum Tað útgera gamla. árum síðani. Vil okkum til nakað nýtt. Vit máttu og mongum mátti fara. máttu - vit sluppu ikki ultanum tað fylgja tíðini, ikki vera aftari enn næstingar, skyldmenn og grannar okkura. Men tað var sum at tala fyri deyvum oyrum. Hitt gamla var gott og svaraði enn nýtiligt, måtstødan. Undarligt! So syrgi- øl! ligt! So syrgiligt, ti nú er hill gamla farið. manni eyðsýnliga deydsdømt - Nú er tað fyri hvorjum doltið niður fyri, farið fyri bakka. Og — so kennist tað hvorjum fiskimanni, hvorjum arbeiðara, ja, óivað hverjum Foroyingi — tað er, sum um vil hava forsømt at gera á okkum. Ein sjálvli, ein kold ræðsla líka sum legst um kvorkrarnar fyri tað ein at falla í skeljasor. Og er so legið, at ein andstøda, illvilji reisist móti leim, ið ráll hava fyri borgum, og sum hava í hitt gamla ikki var eldri, men vildi einans dúgað uppá, al kunna halda seg og til allar tíðir geva fólki livsmakt, livsevni og livitreysti. Hill gamla er við at fara niður fyri — tað gerst ikki við. Men, Vit liva og Foroya fólk. kunna ikki, vil mega íkki latast longur sum um, al hetta íkki erein verunleiki, ein virkuligheit, sum ber deyðan í hølunum, um vil ikki sjálvir gera á okkum, um vit íkki sjálvir royna at bjarga okkum og dubba okkum til nýti arbeiði, nýtt virki. Latum okkum bíða, latum okkum »se Tiden anc tað kunna vit ikki forsvara. Nei, so salt sum hann, ið fer niður fyri eilt snipst berg uttan at gera línu á seg, er deyðanum vísur, tað, at ífall vit ikki veita okkum bjargingar- so vist salt er og kraft, nýggjar inntøkur, nýtt fíggjarligt grundarlag, eru vit livandi deyðir. Ti megu menn nú á royndar- slundum handla, handla undir ábyrgd og treysti á seg sjálvan. Vit eru økonomisk dottnir oman. Vit mega bjargast! Hilt privata evnar als einki. Tí má hiltalmenna taka sær um reiggj. Føroya løgting og statur megu leggja rygg til, ikki bert til ein- staklingin, men undir eini tílíkari skipan, at alt fólk, fyrst og fremst slitmannaflokkurin, má bjargast. Í okkara hondum liggur at lata leglingið leggja rygg til. Al tað, tað skal og eigir al gera eru óivað allir menn uttan iva um. Ti má løgtingid koma saman nú beinanvegin fyri at viðtaka sína skyldu móti landi og fólki! Abessinia. Mussolini kunnger, at Abessinia er lagt inn undir Kaliu og at hetta ikki skal kunna broytast uttan við vápnamakt. Tyskland góðkennur hesa avgerð, meðan Frakland og U. 8. Á. alt fyri eitt mótmæltu. Onglend og tey flestu av hinum fólkasam- bandslondunum væntast eisini at vilja mót- mæla føkuni av Abessiniu. leygardag var hill på. rn Seinasla italiska slórráðið komið saman til fundar í Rom fyri at viðgera Abessiniaspurningin. Tann dagin vórðu hildnar stórar paradir ymsasladni í Italiu, kirkjuklokk- urnar kimaðu um alt landið — 4 og ikki at tala um annað, sjálv- sagt var hver stong flaggskrydd. Um tíðina á kvoldi kunn- gjørdi Mussolini, at stórráðið hevði avgjørt al innlima Abes- siniu í Ialiu, og at hin italiski kongurin, Victor Emanuel, var keisaður lil yvirhøvd yvir hesum nýggja“ italiska landspartinum, meðan herforarin, Badoglio, ið eigur »heidurin« av landatøkuni, var settur til vicekeisara. helt í nú heyði Rom aftur fingið sítt Mussolini talu síni, at keisarríki, og at tað hevði tikið tað við blonkum vápnum á sama hált, sum Rómverjar gjørdu í fyrndini, og eingin skuldi taka hetta landið frá teimum. Fuscisman hevði nú sínum fjúrlanda ári lagt grund undir eitt nytt Rómarríki, og hetta stolta ríki hovdu allir Italiamenn I skyldu at verja og okja um støðugt gera størri og sterkari, so lað kundi verða eins stórt og sterkt og hitt gamla Rómar- ríkið. Abessinia var nú gjort til ein part av laliu, og lalia vildi ikki tola, at nakar uttanfyri standandi legði seg úti Italia Abessiniu spurningin teir vildu avvísa alla innblandan í henda spurning, og, um tað gjordist neyðugl, við vápnum verja ogn sína. Henda lala Mussolinis vakti eftirans og gleði um alt landið. froin stor, har stóð Í Rom var hópur av frammanfyri Palazzo Venezia, haðani Musso lini talaði, og fagnaðarróp teirra ferðir so áhaldandi, vóru fleiri at diklalorurin málli stedga á, fyri at tað skuldi kunna eydnast honum al fáa hildið taluna, so tey, hon varð hildin fyri, kundu finna nakað hopi í henni. — Tá hann var liðugur við reðuna, | Í | | | | | | lók = mannamúgvan at rópa hurrå og syngja fosturlandssangir & 2) HEJ 5 — so sum eitt krígsgalið fólk oftast plagar al tíggja sær. Tað sær sostalt líverri ógviliga illa út fyri verðaldarfriðinum ella ið hvussu er fyri friðinum í Europa; tí tað sigur seg sjålvt, at ley ymsu europeisku londini, seinastu árini hava sum í hesi roynt at gjørt eitt arbeiði fyri at sikra friðin — og sum virku- liga hava havt eina alvarsam: meining aftanfyri — og hvers arbeiði ikki bert hevur verið lótir, tey kunnu íkki lata eitt lílið land verða kevt undir maktgirnd og havisjúku av lí stórríkinum, ið fyrsta lí besta finnur fyri gott at seg inn gera á tað. Og allur heimurin er greiður yvir, at Mussolini her spælir høgt spæl, so hogt, at tað lætt kann koma at os dilegøja Italin fullkomuliga; tí Mussolini er neyvan tann maður, ið gevur ettir í efstu stund — alt týðir uppá, al hann letur standa til, til skúlan kollsiglur. mót- Og longu sunnudagin mælt Kraklamd, at Abessinia varð legd undir Itatiu lað er somikið meira undrun irverl sum Frakland higartil hevur staðið Ogviliga veikt til Abessinia spurningin. U.S. Á. hevur eis mólmælit landatøkuni. Og, tø at Ongland ikki enn hevur mót mælt, so ivast eingin Í, at tal verður lad, ið harðligast tekur (il målmælis, lå av ftornar. Onglendingurin er kaldur og hévligur í meðferð, men hjarta- lagið er heill og so hevur hann eisini slórar inleressur i Abessiniu, sum hann neyvan kann hugsast at vilja lala eitt fremmant stórland fáa ávirkan á. Fólkasambandsráðið er komið saman m. a. fyri at viðgera Abessiniaspurningin. Har er a gjørt, at sambandið skal taka stødu til henda spurning um miðjan juni mánað. sendimenninir Hinir italisku við baróni Aloisi á odda rýmdu | Í | | | | | | | | | | Í | | | Í Í Í —weiciei av fundinum, tí ein sendimaður var komin fyri Abessiniu. Abes- sinia, segði Aloisi, var ikki til longur — tað hoyrdi til Jtaliu og lað kundi lí íkki senda mann til fundar í fólkasamband- inum. Í Abessiniu var eingin, sum kundi geva einum politisk- 5 um sendimanni nakra fullmakt T uttan lialiamenn. Hann vildi halda seg burtur frá fundunum, sendi- Italia standa sum limur so leingi hin abessinski maðurin saí har; men vildi stødugt av fólkasambandinum. Hinii eru nú italisku sendimenninir heimaftur farnir eftir ordrum frá Mussolini. Hin abessinski keisarin hevur úr Jerusalem sent fólkasam- bandinum telegram, har hann sigur, at hann, so illa hann er royndur higartil, tó stødugt hevur tað treysti til fólkasambandið, at lað vil geva Abessiniu loyvi at l liva sum eilt frítt land og vi beina hitt italiska rånsmanna- liðið út haðani. Keisarin er vorðin nervasjúkur. sum ikki er at undrast yvir, aflaná alt lað, hann hevur út- staðið. Tað er lí so mikið meira harmiligt at ltaliamenn í Jeru- salem, synir av teirri tjóð, ið sigir seg at vilja »civilisera« Abessiniu, skulu hava funnið sær frægd í at háða hann, har hann nú er staddur — slíkt er einki mætari enn at sparka ein falnan mann. Ur Abessiniu frættist, at hin enska »Reyda kross< steðin hevur fingið ordrar frá Italia- monnum at vera úti av landinum, áðrenn 14 dagar eru lidnir. Bæði ensk og fronsk bloð eru um, at Mussolini å einum måli hevur gjørt fólkasambandinum eina stóra tænasta við at taka sendimenn sínar heim aftur, og irbeiðið Í Geneve verður so læltforari, nå Italia heldur blød halda tað vera stóra og óhetandi nógv seg burlur haðani. Fleiri skomm, al Italia ikki langt síðani er koyrtút úr fólkasambandinum. Ein limur av tí enska parlament- inum spurdi um dagirnar Baldwin um Ongland ikki vildi vera við til at styðja eitt møguligt upp- skot frá teim neutralu løndunum um at koyra Italiu út úr fólka- sambandinum, og um Ongland sjálv! meldaði ikki seg út, um tað ikki varð samtykt. Baldwin svaraði, at eilt slíkt uppskot fyrilá ikki, og at tað var ikki gott at siga enn, hvussu Ongland stillaði seg, um lad kom at fyri- liggja. Hann helt ikki, at sakin var so Onglandi ålvarsom, at nýttist at fara ul úr fólkasam- bandinum. lg HT TR se +