leygardagur 8. august 1936síða 1

| síðu Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, | Nr 32 20 oyr. á 3. og 4. . ' avslåttur i prisinum, Vid størri lýsingum fæst | | BRÓÐURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið | r verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 10. arg. | og skrivstevuni. Telf, 143. | Hví st Spa endur nia í flammum ? Fólkaflokkurin bar stórsigur heim við seinasta val uppá fylgj- andi stevnuskrå: Í Spaniu duga um 40 pet. av lesa ella fólkinum hvorki at skriva. Hetta óskil málti rudd- burtur. Í Spaniu skuldi hvor maður og kvinna, sum ikki vóru býtt, koma at duga bæði Hin tað er hon, ið al lesa og skriva. ognar- leysa fjøldin ikki hevur havt høvi til nakran skúla — skuldi fáa eins góðar skúlar, ið nú eru í Norðanlond- um. Kirkjan átti triðjungin av all- ari spanskari nationalformuu. Kirkjan var haraftrat slyðjað av hóp av statinum og hevði ein framíhjárættindum. Hin stórsti framíhjárætturin var frítaking Hetta Kirkjan var av ollum skattum. mátti broytast. nóg rík at klára seg sjálva og meir aftr- at. Staturin kundi ikki forsvara al oysa pening burtur til hana, meðan so. slórur vesældómun var at hjálpa uppá. Statsins stuðul mátti tí falla burtur, og in ødiliga ríka katólska kirkj skatt slóru góðsum og ríkidomi eins in mátti rinda av sínum og vanligir statsborgarar. Munurin millum rik og fåtæk er størri í Spaniu enn í nøkrum ødrum europeiskum landi tey ríku og fínu hava sínar særligu stóru og stásiligu gotur al ganga í, meðan proletarhóp- urin má halda seg til sínar ruskgøtur. — Arbeidsløn og onnur kor arbeiðarafioldarinnar vóru Verri enn ring. Tad av jarð, sum ikki kirkjan átti, átti eitt fåtal av rikmonnum o. s. fr. Her måtti broytast. Hin minni- nøkunlunda menti mátti fáa lívslíkindi. Tey stóru góðsini, ið lógu ódyrkað, máttu útstykkj- ast. Spania er ríkt uppá málm og ymist fjallaråevni, sum eigast av teim stóru, sum ongan dugna- fulla nýlslu av teim. Mesta var givið hava havt at gera skap burlur í konsessjónum til Eng- og aðrar útlendingar. lendingar Hilt um reigg almenna målti taka sær her og yvirtaka tey stóru fjallavirðini! Og so framvegis. Men helta dåmdi íkki kirkjuni og yvirklassanum. » Kirkjan vildi framvegis vera skattafri og behalda síni framm í- hjárættindi. Og ríkmannaklussin, fólkið í rættsleysar ið higartil hevði havt sínari maki sum skapningar og sum hevði skaltað ollum virðum ikki við tað fólkaflokkinum at og valtað yvir Spanialands, vildi góða loyva gera slíkar stórar broytingar. Hertil kom so endurreisingin av lí gamla krígsandanum við fascismuni og nazismuni, sum sela tað sum hægsta mál at vera krígssterkt, sigra og vinna harradømi yvir oðrum fólkum og fólkaslogum. Tá id nazisman og fascisman høvdu synt seg sum verjarar av stórmannaflokkinum, gingu rik- mannaflokkurin og kirjan sam- an vid fascistunum og national- istunum og gjørdu uppreisn móti demokratinum, fólkaflokk- inum, og settu, sum vit hvonn dag hoyra í radio, alt Spania- land í flammur. Í radio hoyrist frá, hvussu kirkjur og kloystur verða brend- lað verður ar samstundis sum upplýst, at orsøkin til tess er, at kirkjurnar hava verið brúkt- ar til goymslu av maskinbyrsum og spreingjuknollum og frá kirkjuni skal vera skotið yvir tólkahópin. Spanska stríðið er eitt stríð millum fólkafrælsi og hitt svartasta krigs- og stór- mannaveldi, styðjað av tí ovurríku katól sku kirkjuni. | Í Føroyaferd Staunings. |- 26. juli komu ministararnir Stauning og Alsing Andersen aftur til Keypmannahavnar av ferð til Foroya og Íslands. »Social-Demokraten« hevði eina samrødu við Stauning um ferðina, og segði hann hana at vera væleydnaða í allar málar. Fyrst nevnir hann, at hann ong atíð móttikin í Íslandi og Foroyum; áður hevur verið so væl serliga væl móttikin í Foroyum, og tekur hann so til méttøkuna í Havn hesa ferð í samanburði við lær báðar fyrru ferðirnar, hann hevur verið her. Føroysk Ósemja er nú vikin fyri einum sunnum politikki. Hovuðsmenn sjálvstýrisflokks- ins meltu upp lið um lið við hinum og tóku seinni lut í samráðingunum beint lvørt- urímóti lí, sum hendi í 1930. Her er hend ein serdeilis gleð- ilig broyting í fólksins politisku áskoðan. Við flokkinum er leiðin hinum socialde- mokratiska brotin út av teim meiningsleysu partílinjunum, sum fyrr vóru einavaldandi, og nú hómast ein gongd eftir reellum politiskuni Nú kann síggjast fram) tíð, tå allar kreftir{ verða sameintar um at taka tok | linjum. móti eini í virkuligum arbeiði fyri fólksins interessum. Teir stóru vansarnir, sum ráma allan úlfluttning. hava verið sera harðir móti vinnu lívi Íslands og Foroya, ið skulu flyta út stóra nogd av fiski, men ikki hava møguligleika at taka aftur í voru nakað til muns av ti, úflandið krevur. So sum vidurskiftini nú eru í ltaliu og Spaniu er næstan stongl fyri innfluttningi har, og eru stórir meinbogar fyri at fáa pening úr hesum londum fyri avreidd- finnast ar verur Tf megu nýggir marknaðir og avgerðir, sum kunnu lryggja ein reglulig- an útfluttning til hesar markn- aðir og tryggjan fyri gjaldið. 5 Planøkonomi i Føroyum. Vit prenta her upp ein pari av greinini: For Færøerne er de økono- miske Spørgsmaal om muligt | | | | | | | | endnu mere indviklede. Jeg tror ikke, vi fortsat kan lade Færøernes Befolkning bygge sin Tilværelse paa et forældet Fi- skeri, som nu og da helt svigter og i gunsligste Tilfælde giver KØDCENTRALEN Tlf. 173... KONGEBROEN Tlf. 173. Altid 1. Kl. ungt Oksekød, Paalæg og Konserves. En Gros & En Detal. Bygdeordrer ekspederes omg. Fiskere og Arbejdere en Sult tilværelse. Der maa lægges Plan for dette lille Samfunds Udvik ing, eru alt ov nógvir í saman ling, Fiskeriet maa moderniseres, | burði við tann pening, sum men maa samtidig afpasses efter | Y'nnist av arbeiði teirra. Sjó- Afsætningsmulighederne. Koope | rifi okkara er vorðin gomul rativ Drift maa fremhjælpes | ikki tíðarhóskandi. Men ogsaa for at udvikle Befolknin | kundu vil fingið hana lagda um, gens eget Initiativ og nye Virk | 7 at ein helvt av manningini somheder maa skabes. De ikke | kundi veitt fyri sama peningin helt ubetydelige Muligheder, som | 98 hin helvtin åjavnt allar tær Jorden siver. maa igen udnyttes | arbeiðsleysu hendurnar, ið nú som í gamle Dage. Færøerne | finnast her, kundu setst í slik kan ikke henligge som Ode- | arbeiði á landi, sum gjordu marker, der ikke drives. Hvad | okkum ferar fyri at føda og der er af Jord maa tages i An- | klæda okkum vid egna virki, tå vendelse. Selvforsyning med | mundi liðið væl at verið figgj- Kartofler, Grøntsager, Fierkræ. | arligt sjálvbjargnir. | Flyta vit åt fyri einar 7 mill. Æg og Kød er en Mulighed, og naar man planmæssigt optager | kr. årlig forslær hetta einki skulu flyta inn alt tað, hesin so leingi vit landið brúka ; den Opgave, som det er at skaffe aftur í nærsagt Vinterfoder til Faar og Kreatu- | vit skulu men rer, kan Landbrugsvirksomhe- rikiligur, um vit Hin- Udvikling, | | Tad er bert at taka upp aftur danner den forøges øanske væsentligt, | Peningur er Det er muligt, at ældgamle | sjálvin kunnu produsera allar | vørur av týdningi og sum vil Fjendomsforhold dringer for en sund noyðast at brúka. men saadanne Hindringer maa kunne fjernes ein nú skjótt gamlan sannleika verður, at tað verður Dernæst man man haabe. at | Í lå sagi I på . . . | ógvuliga ringt at sleppa av við det nu genoptagne Kulbrydnings- meira klippfisk enn hann, vit ubejde maa blive fortsat og vise sig økonomisk holdbart, og | "4 €ru førir fyri at avreiða. So ligeledes at Planerne om Udnvi- | hesin vegurin at veita landinum neyvan hin telse af det sjældne Ler i Kul- | Meira pening er rætti. Sjålvt um tað eydnast at bjærget maa blive fuldbyrdet Men saa maa man iøvrigt vente | finna einhvønn nyggjan markn- Initiativ med Hensyn til saakal- | 90» 50 er at óttast fyri, at teir, det Husflid: Tilvirkning af Strøm- vit nå hava, fara at vikna meir ' ' (8) veir n »ir -ovaet per, Trøjer, Tæpper o. s. v., | 98 meir, alt sum teir strevast eftir at gerast meira »sjålvfor- Sostatt hvortil de færøske Faa afgiver herlig Uld, og endelig synandi«, kann tað spørge! væntast, at nøgdin av man' med god Grund, om der | veyvan ikke kan etableres Baadebygge- | klippfiski, vit hereftir koma . Nut 1 ro . akri rier og andet Haandværk. som | at yta ut, verður til nakran | mun slørri enn hon er nú Og i høj Grad tiltrænges. » | so kemur ein vansin enn. Verður Færøernes Lagting har med den nuværende Tilstand faaet | nakar nýggjur marknaður at Opgaver at lose af anderledes | kunna geva ein prís fyri fisk Betydning end det Kævl som í | okkara, sum liggur bara nærtil Fortiden har optaget Sindene, / 50 hegt, sum vit eru vanir at og man man alvorligt haabe, at | rekna vid í Spaniu Neyvan. ! Initiatix | Og allir vita, at fiskidrift okkara saadant viser sig sam- men med Erhvervsfolkenes Ini- | arbeiðir so tungt, at hon sanni- tiativ, thi saa bliver der liga ikki hevur råd at missa ogsaa Mening i at Staten yder Støtte, | nakad oyra. blot er til Af- Her verða so tvey 6dnartøk uden at denne hjælpning af Øjeblikkets Nød. at taka: Leggja fiskivinnu okk- ara um, so hon verður meira fjølbroytt og við minni mann- Hesi orðini prógva, at Stau- ing kann veita landinum líka ning skilur reiðiliga væl tey før nógv ella meir av peningi, með- oysku vidurskiftini í dag, an virki eftir virki mega set- Allir munnu vera á einum | ast á stovn á landi fyri at geva máli um, at teir menn, ið vit | fólki arbeiði og spara landinum hava á sjónum, teir, sum eru óneyðuga úlflytan av peningi. so gott sum leir einastu, sum Og hesum má íkki longur veita landinum beinleiðis pen- | drálast við, tí arbeiðs- og pen-