leygardagur 19. september 1936síða 1

en [| UU gg FRÆLSI SOCIALDE JAVNAÐUR 20 oyr. á 3. og 4. Nr. 38. | Lýsingaprísur fyri petitreglu: síðu avsláttur í prísinum. 30 yr. á forsíðuni, | Við sterri lýsingum fæst | Leygardagin 19. september 1936. BROBURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið 4} Porto. Blaðið rv verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 10 art | og skrivstovuni. Telf. 148. ' . Stórur javnaðarmanna val- sígur við landstingsvalið hin 15. í h. m. Vinstra verður knasað, meðan teir konsertivn hava stóra framgongå. Av teim minnu flokkunum halda teir radikalu at kalla sísðuna, meðan bæði hin í sk = e Kring hitt danska ríkið var ógvuliga stórur spenningur fyri landstingsvalinum, ið fór fram | hin 15. í li, nm. | Fór tað at eydnast stjórnar flokkunum al renna vinstra- og høgra minnitalsmaktina umkoll, var hin standandi spurningurin. Allir partar løgdu allar árar borð fyri at bera sigurin Métmælisflokkarnir, yvir heim. vinstra og høgra (konservalivu) Ð vóru ógvuliga ósmædnir. Tað eru vist fá val,sum teir »slårud Slauning val I valið. hetta vinur við sum A | bødlar og dråpsmenn Í | | | | . 1 *x Í hava so dálkað teirra hendur við |] | | | | 1 Í o, s. fr., søgdu leir. | Men tross hesa ræðuligu agita- | sjón sigraði Stauning sum fåar | ferðir áður. Hesin sigurin fyri rikisstyrid er so mikið meira undrunarverdur, sum (ad plagar at vera leir, sum silið hava við ræðið, ið verða við undirlutan. Kitt soleiðis sum hent ei stýri, sum fyri javnaðarmanna stýrið í Danmark, ferð eftir ferð | Í aftaná long og strong kreppuár stígur fram í stórum má vera | eitl skila stýri, cilt golt slyri. | « > oleiðis sigur hvor åskodari | og hann, ið ópartískt kannar hin socialdemokratiska styrishåltin, verður samdur í hesum. Stødan við næstseinasta og seinasta landstingsval er soleiðis hjá javnaðarmonnum, vinstra, radikalum og konservativum: 612 val- valmenn Javnaðar menn: menn 1928 og 769 1936, ein framburður uppá 157 valmenn og tveir lands- tingsmenn. Radikalir: 184 valmenn 1928 og 177 valmenn 1936, tapt 7 valmenn men fingu sama lands- lingsmannatalið aftur. Vinstra: 645 valmenn 1928 og 1936, taptu 189 valmenn og 5 landslingsmenn. 156 valmenn Konservalivir: 267 valmenn | 1928 og 380 vulmenn 1930, ein framburður uppá 113 val menn og 2 landstingsmenn. L.S. ella »Det frie Folkepartic ætlandi Í landslingsmann. Um valdar valmenn og landstingsmannin á Bornholm verður lutakast millum vinstra og javnuðarmenn, ið fingu hvor sínar 23 valmenn, hóast javnaðar- menn fingu yvir 600 atkvoður meir enn vinstra. Rættlsstalsflokkurin, nazistar og Tyskarar fingu ongan lands- tingsmann valdan. Stoðan í landstinginum kann verða ein av seks: a) 38 stjórnarflokkamenn (37 Bornholmarin), 36 vinstra og hogra, I L. S.-maður og 1 Før- oyingur. stjórnarflokkamenn, 37 bh) 37 vinstra og høgru (36 Born- 5 S.-maður og Í Ð holmarinn), Í 1. Føroyingur. c) 39 stjórnarflokkamenn (37 Bornholmarin og Førovingin), 3/ vinstra og høgru (36 L.S.- mannin). d) 38 Foroyingin), 38 vinstra og hogru (37 L. e) 37 stjórnarflokkamenn, 38 stjórnarmenn (37 S.-mannin). vinstra og høgru (37 + L. S.- g mannin), Í Foroyingur. f) 37 stjórnarflokkamenn, 39 vinstra og hogru (36 Born- holmarin L. S.-mannin og For- oyingin). Bróstsjúkrahúsið i Hoydølum til slaklingar ynskir 70 lomb miðskeiðis í næsta mánað. Lomb ini mugu vera mell al viga yvir 12 kg hvort og farmagjald til Havnar íroknað prísin. Boð verður latið inn á Løgtings- skrivstovuna seinast 26. í h. m. Bróstsjúkrahúsneyndin. | | | | í millién kr. til Føroya. Nakað reidarafelngnum, formaður Fo síðani fóru menn frå Fiskimannafelus ( : i gs Og am ova > maðurin til Danmarkar al tingast við rfkisstyrid um selusentral fyri fiski. Nú frættist, ul ríkisstjórni: villug al veita eing entralurin av ferm interesser HÓL l yuljónunum. verður | Súni vanligur sølti- ti Hesin peningur skal { til rindan av »konslater- i og møguliøum fram- lap fiskasøluni eins og til á inarbeiða nýggjar markn- húaheggarakynstri. aðir. Harnæst hevur fiskaribankin jáltað at finunciera sentralin, so lán kan fáast uppá fiskin har- við peningacirkulusjó verður manna millum. Harumframl er nakað av milliónini avlagt til beinleiðis propugandu fyri før- oyskum fiski í Danmørk. Janus Kamban er fyrsti mynd- høggari í Feroyum. Á ólavsoku ið var hevði hann framsyning av sínum lístarverkum her í Fólk sýning gætur; hetta var en stør gav hesari fram- Havn. 9 nyhending, ein nýggj listargrein gg] 58 hevdi fingið sín mann her heima hjá okkum. Vit høvdu frætt áður, at Janus Kamban kundi gera skreytir í sínum listarstarvi; fyri einum tveimum árum síð- ani varnaðust Danir um hann, tað var fyri eina mynd av ein- sum hann um silandi munni, hevði framsýnað á Charlotten einu virði- hana. Nú at síggja leit borg, og hann fekk liga heiðurslon fyri fingu vil høvi til lutir, Janus síðani hevur gjør! Tey, ið vitjaðu ólavsokufram- sýningina, vórðu ivaleyst bilsin yvir hvussu lætt fatiligt tað mål 1 var, ið hesin myndhøggarin tal- aði. Vit minnast ein lítlan lut: eini breið hjún á eini breiðari sofu — ein mynd, id er so full Joum tyngd og lrygg » av líggjari 9 hugnað. Har var myndin av einari hålvvaksnari gentu, eitt fínt og kensligt arbeiði; so al- mannasatt er hetta gjørt, at tað hugtekur okkum oll, annaðhvort ella Viðari vóru fleiri vanligari mynd- vil hava listarskil ikki. ir, meinlikar og greinliga lIÝs- andi lað, ið er egið teirra av- varandi. Ein hvílandi, forlig kvinna, høgd í foroyskum grøli — hon er av somu rótini sum hjúnini og tunn sit- 9 tey breiðu andi maður, jO Kamban fram- sýnti í Keypmannahavn: tað eru kát og stuttlig myndafoslur, sum fáa okkum at smírast, men sam- stundis er hetta myndaverk, ið á náttúrligan hált hvfla í síni egnu tyngd og sínum egna før- Og so var har ein stand- leika. Og mynd av einum reðara, ein klók- ur álvarsmaður — tann foroyski politikarin og undangongumad urin Niels Winther. Tað er royndur lutur, at Janus Kamban, so ungur hann er, hevur nógvar dygdargávur. vorðnar so Tíðirnar eru jú her í Foroyum, at vit meira og meira noyðast at bjarga okkum sjálvum fíggjarliga, og tá vit nú á dogum noyðast at taka ímóti hjálp aðrastaðni frá, er tað við ringum tannabiti. Og mentunar- liga er stødan tann sama: vil mugu kappast við onnur norðurlandu mentunarfólk. hvorki meirella minni. Tann glaða »dillettanta«-tfdin er farin; og tå samstundis tey fíggjarligu viðurskiftini eru verri enn ring, er tann foroyski lístarmaðurin í dag ikki beinavegin at ovundu. Janus Kamban er tó kanska eina frægust fyri, tí hann hevur hesi vækignadu eynini til at vern einfaldur og tættfaliligur. Tad var ynski- at at tað vakra einfeldni í hansara lislum varð fatad O undirtikið av hansara landsmønnum. Hansara stand- Niels Winther er tað storri mynd a fyrsta foroyska mynd- hoggaraverk. Hann er førur at skapa okkum fleiri. Nútíðar Íslendingar gera nógv fyri at vinna teirra myndandi listarmenn fyri Islandi, vit åltu at gingið í somu sporum; lað verið hóskandi, at Niels Winther-mynd; væl eru tfdirnar hevdi it, d. logtingið keypli Janusar ringar, men ongatíð so ringar at Ind ikki loysir seg at veita einum landsmanni ein ungum dugnað og einum gomlum lands- manni og undangongumanni eitt såmiligt minni. W. Heinesen. þ