leygardagur 24. oktober 1936síða 1

SOCIALDEMOKRAT FRÆLSI Nr. 3. Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 eyr. á forsíðuni, 20 oyr. á 3. og 4. síðu. Við avslåttur í þrísinum. -FØROYA- Við størri lýsingum fæst „Dimma“ og „Krossur“ við „vovsunum, „Norðlýsið“, „Þanblaðið“ og „feroyafíðindi“ hvína og rína heilavillir av sorg yvir, at landstingsvalid fór so fram, at:javnaðarmenn tóku fenninar úr teim. Jóannes bóndi Patursson hevði við nevaduki lovað hevnd yvir at sjálvstýrisskákið, hevdi sett hann skák og mát! Og so hevdi hetta vælsignaða >skákið<,so »konfus« tað var, lokað kansin at vinna saman við javnaðarmonnum av hondum! Hetta við oðrum gjørdi, at »Krossur« kendist so smoitur- skotin fyrstu ferð aftaná lands- lingsvalið. Men tå id »skåkid« uppdagaði, at sjålvstyrisbéndin kortini ikki var manndrepari, og at tad mátti sign okkurt, fekk »Krossur« nakad av målinum aftur — Gud skal tó vita, at hopið lítið er. Andras, sambandshovdingin, og heila fylgið í tinginum hevdi kastað seg oman við at avreiða chefredaktorin og formannin fyri sambandsfelagnum í Havn til socialistarnar, so flokkurin minkaði niður í 7, og gjerdist hann so góður javnaðarmaður, at hann varð javnur við javn- naðarflokkin. Hetta lók »pippid« frá »Dimmu«, so hon í sínum fyrsta nummari fór al droyma »bedriftir« í sínar møguligu jarðareforminum og uppaftur- prenta síni heilavillu tíðindi til Rilzau valdagin. Men seg so frætt aftur, at hon hætti eisini hon fekk styrkt sær at glepsa eftir javnað- armonnum, t6 so kraft- og saftleyst — leir dekans javnaðarmenn fóru avslað við gift- og tøkutonnunum ! Í Í Í >Norðlýsiða fekk L. S.s eru tíðindi í rangastrupan og goysli tey út aftur við einari ræðuligari »blamagu«, id luktaði av hålv- sodnadari konservis. Men kanska ferð »blamagnuna« av vaskað klætt lað næstu fær sær og seg í aflur sín »pena« ham. »DagbladiO« breyt hvísluna viðatskumpa køstin fyri Jóannes tað líka javnaðarmenn burtur, misli tað bónda, so sum ella ræddist tongina, ið heyði tikið tenninar úr tí. Men næstu ferð hevði tað tikið sær eina kenning og royndi at tjånka fram eitt gleps. »Føroyatidindi fekk eitt kon- servativt sjokk yvir sambandsins borgarliga socialistmurch og svanasong, so alt skifti fyri tí. Vit vilja ikki vera »skadefro« — lad sømir seg aldrin lí sigrandi. Tó kunnu vit ikki lata vera við at smílkast at sambandsins >hallueinaliónum“< frá landslings- valinum — vit vóna 16, at hin kaldi verunleiki ikki verður ov kaldur, tå ið »hallucinatidnirnar« hvørva. Og tað er ikki minni stuttligt í sjálvslýrinum, sum misti sjálvslýrið og less interessur burtur í duninum frá leirra niðurbundnu sjålvstyrishetju. — Men Foroya fólk tekk kamphanarnar frá 1906 so teirra hanaleikur er glaðast eru vit yvir, at knokkroyttar, at úti ! Er „Norðlýsið“ óvitingur ella varðhundur móti socialistunum fyri „ríkmannaliðið“? Tað kenst á málinum sum „hond og heili“ skelvur fyri gotristykkjunum, ið skuldu koma at ljóða við Grenlands strendur. Tað eru óvitingar, ið renna við hálvum orði og flyta frá sær rong og ósomiliga frumborin tíðindi. Hetta kann sigast um >Norð- lysid« viðvíkjandi tess líðinda- beran og umtalan um landstings- valid, Tflfkt høpileyst møsn sum tad, ið »Nordlysid« javnadarmannastødunn í lands- sigur um tingsvalinum vildi aldri sæð dagsins ljós, um høvundin visti besked — sjálvandi forútsæð, at hann ikki hevði bakhegg móti socialislunum í kviltanum. Og litir | JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR tað við tað sama, at orðalagið og framburð- lat okkum siga urin gevur okkum tó ein ferðil av illgruna um, at (ad ikki er sørt fyri lyndi til at geva hetta bakheggið. Tf vit vita, at høv- undin í >Norðlýsinume er vit- andi um, at bin føroyski javnadar- aldri dikleraður av flokkurin hevur verið nøkrum í før- oyskum politikki uttan av síni heimligu slevnuskrá. Og vil ivast ikki sjálvur persónliga aldri hevur trúð, at hevur dikterað javnaðarmonnum ella annar Stauning í Foroyum viðvíkjandi lands- tingsvalinum. >Norðlýsischevundin kennir reglurnar fyri Foroya javnaðar- flokki; ið avgera alt í fsroyskum | politikki uttan nakra uppíbland- ing uttanifrå. Tað hevur ikki verið nakar og verður aldri nakar uttanfyri Føroyar, sum dikferar yvir Feroya javnaðarflokki. Og soleiðis var við landstings- valinum: Tann, ið minst grunaði valið av Poul Niclasen, var Stauning. Einki val hevur verið meiri føroyskt-socialistiskt enn lands- tingsvalið. Vit greiddu atkvoðu fyri Poul Niclasen, tí hann erkleraði seg at vilja ganga yvir til javnaðar- | menn — og tað er hverjum manni greitt, sum hevur hitt minsta sindrið av skili uppá politikk, at Poul Niclasen ikki kann standa innanfyri samband- ið, sum er »væsensforskelligt« frá socialdemokratinum, sam- hann er límur í stundis sum javnaðarflokki. >Konsekvens- urnar« av limaskapi í javnaðar- flokkinum er m. a. at berjast móti forskelligt« frá socialismuni. Hetta yNorðlýsiða at skilja, eins og at hin føroyski ollum, sum er >væsens- eigur javnaðarflokkurin ikki á nakran hált gav seg upp til sambandið, um hann fyri at vinna høvi til at fremja lívslýdningarmikil socialpolitisk mål lat sín lands- tingsmann vera við til at lala bardagan um nekur 30 ára gomul klandurs punktir millum sambandið og sjálvstýrið hvíla í eini lvey ár. Tá ið »kompromis« talan skuldi vera um kundi tað ikki vera bíligari. Jaynaðarflokkurin hevur onga- tíð og vil ongatíð principielt binda seg til samband líka so lítið sum til sjålvstyrid — teir eru báðir »væsensforskellig« frá socialismuni, Og fyri alt tað: | - leygardagin 24. oktober 1936. — í, at neyndi høvundi 1) Treytirnar fyri, at javnaðar- menn taka lóggávuvald til við- gerðar, eru, at ikki konservativir, | reaktionerir, sambands- og sjálv- stýrismenn verða teir ið hava fleirtalið at lógirnar. gera og viðlaka 2) Flaggmålid hava javnaðar- menn viljað lóggivið um, men tað vildu sjálvslýrismenn einki vita av — teir skuldu hava tað til at rumbla vid! 3) Vit kunna fåa øll javnadar- manna og sjålvstyrismannakrøv uppfyllt uttan at tað skerjir »Dansk som Rigssprog«. Men åsannan av hesum vil taka lívið av sambands- og sjálvslýris stríðan uppá kvams- vís. Men tað vil kanska >Norð- lýsise-hovundin ikki, tí tað vil seta hitt sociala á odda — og tá er deyðsfári fyri >ríkmanna- lidid«, ið »Nordlysid« er sett til at verja. kanska Á Føroya Løgtingi 1936. Útskiftingarstarvið í Feroyum. 1. viðgerð. Winther greiddi frá málinum og meinti at útskiftingarstarvið er nógv ovdýrt, soleiðis sum tað nú er Tað ífall vil fingu eitt úl- skipað. hevði verið væl bíligari skiftingarkontór í Feroyum. Danbjørg: Eg skilji væl, at Føroya Bún- aðarfelag hevur lagt hetta málið inn á ling og biðir um ikki at úlskiftingarstarvið lala stogga. Úlskiftingin hevur ómetaliga Menn, sum stóran fyrr áttu eilt lítið petti her og annað har, hava í teim bygdum, tydning. har úlskift er, fingið jørdina saman f eitt ella tvey stykkir, sum oftast nærhendis húsunum og harvið lagaligari at dyrka. Men sundur aftur í fleiri smápettir. Her mega Eisini bidir felagið tingid um at jørdin má ikki reglur setast fyri. gera útvegir fyri, at útskiftingar- starvið kann verða bíligari, og at útskiftingin verður bílig fyri jarðaeigararnar. Høvdu vit kontór í Føroyum, hevði útskifting ikki verið nær til so dýr sum nú. Vit síggja t. d., at Líggjas Húsgarð bjóðar sær til at úlskifta Nolsoyar bygd fyri 12000 kr. Í Porkeri kostaði útskiftingin 42000 kr. bert 37 merkur, meðan í Nolsoy eru 48 Her er stórur munur. Húsgarð Har eru merkur. Hr. Líggjas setir sum lreyt, at hann skal karvast | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstøbum og skrivstovuni. Telf. 143. | 10. árg. | KØDCENTRALEN fif. 173. KONGEBROEN Tlf. 173. Altid 1. Kl. ungt Oksekød, Paalæg og Konserves. En Gros & En Detail. Bygdeordrer ekspederes omg. fåa loyvi at nyta føroyskt mål við åtskiflingina. Tað vóni eg, at hann fær loyvi til. Okkara flokkur styðjar sakina. A. Samuelsen. Til Hr. Danbjørg vil jeg sige, Parti imod, at Hr. Húsgarð taler færøsk. at vort ikke har noget Winther helt tað ikki vera neyðugt at gera so nógvar vegir, sum gjørdir eru í teim bygdum, har útskift er. Danbjorg: Eg meinti, at Líggjas Húsgarð skal hava rætt at nýta føroyskt mál bæði munnliga og skriv- liga og ikki einans »tale færøsk«, soleiðis sum hr. S. úttalar seg. Málið fór í nevnd. Sela av føroyskum eplum. 1. viðgerð. Patursson: Í Íslandi hevur ríkisstjónin alla eplasølu í hondum sínum og kann steingja fyri innflutt- útlendskum eplum, ningi av so leingi nøkur fslendsk eru at fáa í landinum. Fyrr breydføddu Føroyar Føroyingar við eplum og eisini við korni. Íslendingar trúðu fyri nokrum árum síðan, ikki vaksa í at eplir kundu | landi teirra. Teir umtrent breyð- foða seg nú við eplum og dyrka korn á o. u. 200 gorðum. A. Samuelsen. Epladyrkarar avtala ein prís, og selja summir fyri undirprís. Nú skipaða vilja teir hava eplaseluna við lóg. Mær betri, um teir skipaðu hevði dámað slíkt privat. J. P. Davidsen: Eplini eru ójevn, og tí má vraking ásetast. Á heystardegi má fáast at vita, hvussu nógv ið er í landinum av eplum. Einki má innferast, fyrr enn tey feroysku eru uppi; men sjálvandi má so prísurin verða hóskandi. Trond Hansen: Soleingi tey feroysku eplini eru eins góð og tey útlendsku, og prísurin er nakað lann sami er tað eingin grund fyri at inn- fera útlendsk eplir, Eplir tola A 6 A