leygardagur 21. november 1936síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
|
Lysingaprisur fyri petitreglu:
20 oyr. á 3. og 4. síðu.
avsláttur í þrísinum.
BRÓÐURSKAPUR
SU Gr. á JOPSIOUDI, |
Við sterri lýsingum fæst |
Intet Land er haardere ramt
af Krisen end Færøerne.
Men vi hverken vil eller maa opgive Kampen:
Det færøske Folk og Færøernes Lagting
maa anstrænge sig til det yderste
0g
Regeringen og Staten maa forstaa den
stærkeres Pligt til af hjælpe den svagere.
Der er Land,
ramt hanrdere af Krisen
næppe noget
der er
end Færøerne, naar man und-
tager Spanien, der nu forbløder
sig under den feudal-kapitalisti-
ske, fuscististe og klerikale Mili-
tærmasakre, den grufuldeste og
mest djævelske, Menneskeheden
har oplevet.
Hvis man overfor Danskerne
skulde illustrere Situationen,
kunde man passende drage en
Sammenligning mellem den paa
Færøerne herskende Situation,
og hvordan Forholdene vilde
tegne sig for Danskerne under
blev
en Krig, hvor Danmark
afskaaret fra al Handelsforbin-
delse med England — en Situa-
vilde
fuldstændig Ruin
tion, som ære ensbety-
dende med
for Danmark.
Ligesom England er det domi-
nerende Marked for de danske
Landbrugsprodukter, saaledes
var Spanien saa godt som det
eneste Marked af Betydning for
indtil
Færøerne, Borgerkrigen
brød ud.
Tabet af det spanske Marked
har været intet mindre end en
Kataslrofe for det færøske Fiske-
Dette i
med, ai en Omlægning af Fiske-
rierhverv. Forbindelse
riet til Ferskfiskeri er udelukket
grundet paa, at Færingerne ikke
kan erholde nogen Ferskfiske-
kvota, gør Situalionen i den
Grad kritisk for den færøske
Fiskeibefolkning, at Spørgsman-
let om en Indstilling af Hav-
af enkelte
fiskeriet er berørt
som værende aktuelt.
Det er
saaledes tegner sig i. Horisonten
Men et
kraftiut Folk dør ikke.
sorte Skygger, der
for Færingerne. leve-
Vi op-
giver ikke Haabet og Troen. Vi
end
vil oplage om
Betingelserne
Kampen,
for at kunne
komme igennem er umenneske-
lig haarde — og vi vil sejre.
Vort Erhverv, vore Arbejdere
og Fiskere, Færøernes Lagting
maa anstrænge sig til det yderste.
Og den danske Regering, den
danske Stat maa i højere Grad
end nogensinde forstaa den
stærkeres Pligt til at hjælpe den
svagere.
Kun der ikke fra Statens Side
gøres noget for at erholde det
spanske Marked lilbage, saalænge
som Borgerkrigen raser dernede,
san maa der være Muligheder
til Stede
Markeder for Klipfisken og for,
for al erobre nye
at der bliver lildelt Færingerne
en større Andel i Danmarks
Ferskfiskekvola i
andre Lande.
Á Føroya Løgtingi
1936.
Figgjarlig uppgerð við Danmark.
Patursson:
Í summar varð hildin ein fólka-
fundur, har fundarfólkið sam-
tykti at biðja løglingid krevja
sítt ræði aftur og slíta
tað bandið, sum bindur okkum
gamla
til Danmarkar.
»Nu stander Landet í Vaade,«
sum tad stendur í kvæðnum.
Her gersl einki ullan at taka
eitt ódnartak.
Vit lata
skipa fyri landi okkara. At lað
ikki ber til at lata Danskin ráða
her, síggja vit best
kunna ikki Danskin
á gráu bók.
Hon bindur okkum í eitt træla-
band.
Vit mega hava álit á okkum
sjálvum eins og fedrar okkara.
Ein maður, sum sígur í fugla-
bergi, má hava dirvi og álit á
skulu
sær sjálvum. Tá menn
um ein streymtanga,
lað
fram.
rógva
mega leir hava treysti, at
teir skulu vinna Annars
verður illa vorðið. Vil mega krevja
okkara gamla heimaræði aftur,
so løgtingid fær lóggávuvald og
ræðið í Foroyum.
England og |
At sambandsmenn ikki vilja
loysa bandið, vita vil, og nú er
ein flokkur uppá 6 menn sum
stydjar sambandið.
Danbjørg:
Eg ætlaði mær einki at síga í
men av lí, at hr.
uppá 6 menn, sum styðjar sum-
hesum máli;
Patursson talar um ein
veil eg, at hann
5
bandid, so
meinar vid javnaðarflokkin.
Hartil
luttaka í lí stríðnum um sjálv-
vil eg síga, at vit íkki
stýri og samband, sum Foroya
fólk — Føroya logling — hevur
stríðst um í 30 ár. Hetla er eitt
stríð í tóman heim. Vit eru ikki
bundnir til nakran av hinum
flokkunum. Vit taka støðu í
hvorjum einstakum máli, soleiðis
vit halda vera rætlast, og sum
tað
gagns fyri arbeiðsfólk og fiski-
vit halda, at kann vera til
menn og fyri Foroya land og
fólk í síni heild.
Tað er rætt, sum Patursson
sígur, at vil mega hava álit á
okkum sjálvar bæði á landi og
á sjógvi, í politikki og øllum
forum.
skuldu fara
Tá teir gomlu
um ein streymtanga, løgdu teir
fyrst inn á ein maka fyri al
kanna eftir, um homlubondini
vóru sterk nokk, um árar og
tað ålli at
Soleidis eiga vit eisini at
annað var so, sum
vera.
gera í politikki; lí annars rekast
vil um sum áraleysur bátur
fyri veður og vind. Tad mega
vit vara okkum fyri.
Fyri at kunna hava sjálvstýri
mega vil fáa okkum inntøkur.
Nú liggja uppskot frá javnaðar-
monnum frammi um at veila
løgtinginum inntøkur á lagu-
ligan hált. Latum okkum fáa
tað uppskotið vidtikid, so ganga
vit eitt stórt stig fram Á sjålv-
hjargnisleiðina. So kunna vit
styðja vinnulívið bæði á landi
og sjógvi, og tå fyrstani kunna
vit tala um sjálvstýri. Hr. Paturs-
son lalar um gráu bók. Hann
kann ikki halda talu longur,
uttan hann hevur gráu bók til
niðurlag. Hetta er lann bókin,
sum skal veita ognarleysum
Hetta
verið eitt sjálvstýrismál.
monnum jørd til tradir.
målti
Tí tað er ein treyt fyri sjålv-
bjargni, at vit grønka land okkara.
Holm Jacobsen: 5
Eg vil geva Patursson rætt í
ollum lí, hann fordi fram. Tann
seinasti talarin hevur einki dirvi.
Hann segði ein dagin, at hann
vildi Patursson fría reisu,
ífall
milliónur í útlondum. Vit hava
geva
Patursson kundi lána 2
ikki rætt til at lána uttanlands.
Vil eru undir tvang, tað sæst á
selucentralinum.
| hostar kr. 1,50 tjórðingsárið -—- Porto. Blaðið
verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum 10 árg
, . 140 . .
| og skrivstovuni. Telf. 143.
Patursson:
Tå Danbjørg rædur okkum
.
til at fáa okkum innløkur; so
lata
munar einki. Vit mega taka eitl
vil eg hann vita, at tað
lán uppá 2—3 milliónur al sela
okkara land f stand við.
Trond Hansen:
Hví gera Patursson og aðrir
ikki
at vif
møguligleikarnar soleiðis,
ljena meira pening, so
vit ikki nýtast at lána?
Danbjorg:
Fáa vit innløkumålini fgjøgn-
um, so kunna vit taka lán; lí
tá hava vit pening at rinda
rentur og avdrått við. Kann
Holm
hvar vit kunna lána 2—3 milli-
,
Jacobsen vísa okkum á,
ónir, so vil eg garantera fyri,
at okkara støda í tí danska
ríkinum ikki skal forða fyri at
fáa lánið. Vísir tað seg, at okk-
ara statsrætlsliga sloða tá forðar
okkum, so vilja vil javnaðarmenn
vera við at broyta hana.
Antidansk.
Í 30 ár hevur alt poliliskt stríð
her á landi snúgvað seg um
sjálvslýri og samband — eilt
nyttuleyst stríð í lóman heim.
Vinnulívið, sum av rætlum átti
at verið styðjað, er vanrøktad,
og harvið er okkara land og
fólk sokkið
og armóð.
niður í vesældóm
At veita gomlum og sjúkum
ta hjálp, id tey av sonnum
treingja til og hava rætt til, hevur
nógv ov lítið verið hugsað um.
Klandrið um sjålvstyri og sam-
band, samband—sjålvstyri o. s. fr.
hevur rungað á hverjum veljara-
fundi og á Føroya løgtingi, og
tað hevur fyllt tey føroysku
bloðini tíðliga og seint.
Í oll hesi ár hevur >Dimma.c
hildið
sambandsflokkinum við at ræði
sjálvum og
lívið í sær Í
fólk við (i, at allir teir Føroy-
ingar, sum ikki stydjadu sam-
bandsflokkin, vildu kula all
bond, sum binda Føroyar og
Danmark saman.
Í langar tíðir hava menn og
kvinnur her á landi talað um,
at tað fór ikki at bera til longur
at togast aftur og fram og aftur
og
sjálvstýri.
fram bert um samband og
Her málli eilt annað
lag fånst á, soleiðis at vinnu-
lívið kann verða slyðjað og
lógir
Við
hesum og oðrum líknandi málum
neyðturvuligar socialar
setast í gildi í Feroyum.
fyri eyga varð hin foroyski
javnaðarflokkurin stovnaður. —
Menn og kvinnur úr sambands-
og sjálvslýrisflokkinum, sum seta
tað al styðja vinnulív okkara
KØDCENTRALEN
Tif. 173. KONGEBROEN Tlf. 173.
Altid 1. Kl. ungi Oksekød,
Paalæg og Konserves.
En Gros & En Detail.
Bygdeordrer ekspederes omg.
åsamt seta f gildi tær socialu
lågirnar, veita løgtinginum inn-
tøkur o. s. fr. hægri enn hitt
nyltuleysa klandrid um samband
og sjålvstyri, fylktust um slevnu-
skrá javnaðarflokksins og styðj-
aðu hann.
Ikki so skjótt varð javnaðar-
flokkurin = stovnudur, fyrrenn
»Dimmalætling« fór at kanna
best kundi
styggja Foroya fólk burtur frá
eftir, hvussu hon
javnaðarílokkinum. Hon 16k
sjálvandi til sítt gamla skrýmsl
og ræddi fólk við tí, at teir flestu
høvdu
javnadarmenninir fyrr
verid sjålvstyrismenn og tf vildu
riva Føroyar leysar frå Dan-
mark. Hin fyrrverandi blað-
styrari »Dimmulættingar« gavst
tí hann
Men
»Dimma.« fingið
róðrið, og
undir
við hesum mesninum;
sá, al tað fordi onga leið.
nú hevur
mann (il
leitað
ingini eftir hinum gamla skrýmsl-
nýggjan
hann hevur væð-
inum, og funnið tað hevur hann,
hýggjuskotið, fullt í spinnilvevi
og oðrum lílíkum. Hetta skrymsl-
ið eitur nú »Antidansk« og
hongur fremst á snútanum á
»Dimmu.« miðvikudagin hin 18.
í hesum mánaði. Á, ja! mangt
er í neyðini nýtt.
At landið treingir til pening,
Vit
javnaðarmenn vilja gera alt, ið
vita vit allir Føroyingar.
gerast kann, fyri at veitu pening
tilvegar. Meguligvís má lingid
upptaka eitt lán. Ég vóni, at
lánið fæst í Danmerk; men fæst
einki í Danmørk, má tað takast
uttanlands. Eg veit, at Danir
vilja hjálpa okkum, og at okkara
statsrættsliga støda ikki forðar
okkum fyri at upptaka lán. Men
vísir tað seg, al vit ikki kunna
fáa pening til láns vegna okkara
støðu í ríkinum, so má hon
broytast — alt má broytast, sum
tarnar okkara sanna framburði.
orð viðgangi eg at hava
sagt, og tað, ið
»Dimma.« hevur funnið, og so
Hesi
hetta er alt
hon (tl veljerarnar:
>Socialdemokraterne vil bort
. Tag jer +
til OS. ... Vi
veittrar
fra Danmark.
Vare . . kom
vil opretholde vor nuværende
Statsretslige Stilling i Riget . . .«
Kanska orðaljóðið er
eitt sindur oðrvísi, men tankin
er hesin. Men hví sigur »Dimma.«
einki um, hvat sambandsmenn
vilja gera fyri at bjarga landi
0. s. fr.