Sosialurinarkiv
Sosialurin 1936-11-21, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 21. november 1936síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

| Lysingaprisur fyri petitreglu: 20 oyr. á 3. og 4. síðu. avsláttur í þrísinum. BRÓÐURSKAPUR SU Gr. á JOPSIOUDI, | Við sterri lýsingum fæst | Intet Land er haardere ramt af Krisen end Færøerne. Men vi hverken vil eller maa opgive Kampen: Det færøske Folk og Færøernes Lagting maa anstrænge sig til det yderste 0g Regeringen og Staten maa forstaa den stærkeres Pligt til af hjælpe den svagere. Der er Land, ramt hanrdere af Krisen næppe noget der er end Færøerne, naar man und- tager Spanien, der nu forbløder sig under den feudal-kapitalisti- ske, fuscististe og klerikale Mili- tærmasakre, den grufuldeste og mest djævelske, Menneskeheden har oplevet. Hvis man overfor Danskerne skulde illustrere Situationen, kunde man passende drage en Sammenligning mellem den paa Færøerne herskende Situation, og hvordan Forholdene vilde tegne sig for Danskerne under blev en Krig, hvor Danmark afskaaret fra al Handelsforbin- delse med England — en Situa- vilde fuldstændig Ruin tion, som ære ensbety- dende med for Danmark. Ligesom England er det domi- nerende Marked for de danske Landbrugsprodukter, saaledes var Spanien saa godt som det eneste Marked af Betydning for indtil Færøerne, Borgerkrigen brød ud. Tabet af det spanske Marked har været intet mindre end en Kataslrofe for det færøske Fiske- Dette i med, ai en Omlægning af Fiske- rierhverv. Forbindelse riet til Ferskfiskeri er udelukket grundet paa, at Færingerne ikke kan erholde nogen Ferskfiske- kvota, gør Situalionen i den Grad kritisk for den færøske Fiskeibefolkning, at Spørgsman- let om en Indstilling af Hav- af enkelte fiskeriet er berørt som værende aktuelt. Det er saaledes tegner sig i. Horisonten Men et kraftiut Folk dør ikke. sorte Skygger, der for Færingerne. leve- Vi op- giver ikke Haabet og Troen. Vi end vil oplage om Betingelserne Kampen, for at kunne komme igennem er umenneske- lig haarde — og vi vil sejre. Vort Erhverv, vore Arbejdere og Fiskere, Færøernes Lagting maa anstrænge sig til det yderste. Og den danske Regering, den danske Stat maa i højere Grad end nogensinde forstaa den stærkeres Pligt til at hjælpe den svagere. Kun der ikke fra Statens Side gøres noget for at erholde det spanske Marked lilbage, saalænge som Borgerkrigen raser dernede, san maa der være Muligheder til Stede Markeder for Klipfisken og for, for al erobre nye at der bliver lildelt Færingerne en større Andel i Danmarks Ferskfiskekvola i andre Lande. Á Føroya Løgtingi 1936. Figgjarlig uppgerð við Danmark. Patursson: Í summar varð hildin ein fólka- fundur, har fundarfólkið sam- tykti at biðja løglingid krevja sítt ræði aftur og slíta tað bandið, sum bindur okkum gamla til Danmarkar. »Nu stander Landet í Vaade,« sum tad stendur í kvæðnum. Her gersl einki ullan at taka eitt ódnartak. Vit lata skipa fyri landi okkara. At lað ikki ber til at lata Danskin ráða her, síggja vit best kunna ikki Danskin á gráu bók. Hon bindur okkum í eitt træla- band. Vit mega hava álit á okkum sjálvum eins og fedrar okkara. Ein maður, sum sígur í fugla- bergi, má hava dirvi og álit á skulu sær sjálvum. Tá menn um ein streymtanga, lað fram. rógva mega leir hava treysti, at teir skulu vinna Annars verður illa vorðið. Vil mega krevja okkara gamla heimaræði aftur, so løgtingid fær lóggávuvald og ræðið í Foroyum. England og | At sambandsmenn ikki vilja loysa bandið, vita vil, og nú er ein flokkur uppá 6 menn sum stydjar sambandið. Danbjørg: Eg ætlaði mær einki at síga í men av lí, at hr. uppá 6 menn, sum styðjar sum- hesum máli; Patursson talar um ein veil eg, at hann 5 bandid, so meinar vid javnaðarflokkin. Hartil luttaka í lí stríðnum um sjálv- vil eg síga, at vit íkki stýri og samband, sum Foroya fólk — Føroya logling — hevur stríðst um í 30 ár. Hetla er eitt stríð í tóman heim. Vit eru ikki bundnir til nakran av hinum flokkunum. Vit taka støðu í hvorjum einstakum máli, soleiðis vit halda vera rætlast, og sum tað gagns fyri arbeiðsfólk og fiski- vit halda, at kann vera til menn og fyri Foroya land og fólk í síni heild. Tað er rætt, sum Patursson sígur, at vil mega hava álit á okkum sjálvar bæði á landi og á sjógvi, í politikki og øllum forum. skuldu fara Tá teir gomlu um ein streymtanga, løgdu teir fyrst inn á ein maka fyri al kanna eftir, um homlubondini vóru sterk nokk, um árar og tað ålli at Soleidis eiga vit eisini at annað var so, sum vera. gera í politikki; lí annars rekast vil um sum áraleysur bátur fyri veður og vind. Tad mega vit vara okkum fyri. Fyri at kunna hava sjálvstýri mega vil fáa okkum inntøkur. Nú liggja uppskot frá javnaðar- monnum frammi um at veila løgtinginum inntøkur á lagu- ligan hált. Latum okkum fáa tað uppskotið vidtikid, so ganga vit eitt stórt stig fram Á sjålv- hjargnisleiðina. So kunna vit styðja vinnulívið bæði á landi og sjógvi, og tå fyrstani kunna vit tala um sjálvstýri. Hr. Paturs- son lalar um gráu bók. Hann kann ikki halda talu longur, uttan hann hevur gráu bók til niðurlag. Hetta er lann bókin, sum skal veita ognarleysum Hetta verið eitt sjálvstýrismál. monnum jørd til tradir. målti Tí tað er ein treyt fyri sjålv- bjargni, at vit grønka land okkara. Holm Jacobsen: 5 Eg vil geva Patursson rætt í ollum lí, hann fordi fram. Tann seinasti talarin hevur einki dirvi. Hann segði ein dagin, at hann vildi Patursson fría reisu, ífall milliónur í útlondum. Vit hava geva Patursson kundi lána 2 ikki rætt til at lána uttanlands. Vil eru undir tvang, tað sæst á selucentralinum. | hostar kr. 1,50 tjórðingsárið -—- Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum 10 árg , . 140 . . | og skrivstovuni. Telf. 143. Patursson: Tå Danbjørg rædur okkum . til at fáa okkum innløkur; so lata munar einki. Vit mega taka eitl vil eg hann vita, at tað lán uppá 2—3 milliónur al sela okkara land f stand við. Trond Hansen: Hví gera Patursson og aðrir ikki at vif møguligleikarnar soleiðis, ljena meira pening, so vit ikki nýtast at lána? Danbjorg: Fáa vit innløkumålini fgjøgn- um, so kunna vit taka lán; lí tá hava vit pening at rinda rentur og avdrått við. Kann Holm hvar vit kunna lána 2—3 milli- , Jacobsen vísa okkum á, ónir, so vil eg garantera fyri, at okkara støda í tí danska ríkinum ikki skal forða fyri at fáa lánið. Vísir tað seg, at okk- ara statsrætlsliga sloða tá forðar okkum, so vilja vil javnaðarmenn vera við at broyta hana. Antidansk. Í 30 ár hevur alt poliliskt stríð her á landi snúgvað seg um sjálvslýri og samband — eilt nyttuleyst stríð í lóman heim. Vinnulívið, sum av rætlum átti at verið styðjað, er vanrøktad, og harvið er okkara land og fólk sokkið og armóð. niður í vesældóm At veita gomlum og sjúkum ta hjálp, id tey av sonnum treingja til og hava rætt til, hevur nógv ov lítið verið hugsað um. Klandrið um sjålvstyri og sam- band, samband—sjålvstyri o. s. fr. hevur rungað á hverjum veljara- fundi og á Føroya løgtingi, og tað hevur fyllt tey føroysku bloðini tíðliga og seint. Í oll hesi ár hevur >Dimma.c hildið sambandsflokkinum við at ræði sjálvum og lívið í sær Í fólk við (i, at allir teir Føroy- ingar, sum ikki stydjadu sam- bandsflokkin, vildu kula all bond, sum binda Føroyar og Danmark saman. Í langar tíðir hava menn og kvinnur her á landi talað um, at tað fór ikki at bera til longur at togast aftur og fram og aftur og sjálvstýri. fram bert um samband og Her málli eilt annað lag fånst á, soleiðis at vinnu- lívið kann verða slyðjað og lógir Við hesum og oðrum líknandi málum neyðturvuligar socialar setast í gildi í Feroyum. fyri eyga varð hin foroyski javnaðarflokkurin stovnaður. — Menn og kvinnur úr sambands- og sjálvslýrisflokkinum, sum seta tað al styðja vinnulív okkara KØDCENTRALEN Tif. 173. KONGEBROEN Tlf. 173. Altid 1. Kl. ungi Oksekød, Paalæg og Konserves. En Gros & En Detail. Bygdeordrer ekspederes omg. åsamt seta f gildi tær socialu lågirnar, veita løgtinginum inn- tøkur o. s. fr. hægri enn hitt nyltuleysa klandrid um samband og sjålvstyri, fylktust um slevnu- skrá javnaðarflokksins og styðj- aðu hann. Ikki so skjótt varð javnaðar- flokkurin = stovnudur, fyrrenn »Dimmalætling« fór at kanna best kundi styggja Foroya fólk burtur frá eftir, hvussu hon javnaðarílokkinum. Hon 16k sjálvandi til sítt gamla skrýmsl og ræddi fólk við tí, at teir flestu høvdu javnadarmenninir fyrr verid sjålvstyrismenn og tf vildu riva Føroyar leysar frå Dan- mark. Hin fyrrverandi blað- styrari »Dimmulættingar« gavst tí hann Men »Dimma.« fingið róðrið, og undir við hesum mesninum; sá, al tað fordi onga leið. nú hevur mann (il leitað ingini eftir hinum gamla skrýmsl- nýggjan hann hevur væð- inum, og funnið tað hevur hann, hýggjuskotið, fullt í spinnilvevi og oðrum lílíkum. Hetta skrymsl- ið eitur nú »Antidansk« og hongur fremst á snútanum á »Dimmu.« miðvikudagin hin 18. í hesum mánaði. Á, ja! mangt er í neyðini nýtt. At landið treingir til pening, Vit javnaðarmenn vilja gera alt, ið vita vit allir Føroyingar. gerast kann, fyri at veitu pening tilvegar. Meguligvís má lingid upptaka eitt lán. Ég vóni, at lánið fæst í Danmerk; men fæst einki í Danmørk, má tað takast uttanlands. Eg veit, at Danir vilja hjálpa okkum, og at okkara statsrættsliga støda ikki forðar okkum fyri at upptaka lán. Men vísir tað seg, al vit ikki kunna fáa pening til láns vegna okkara støðu í ríkinum, so má hon broytast — alt má broytast, sum tarnar okkara sanna framburði. orð viðgangi eg at hava sagt, og tað, ið »Dimma.« hevur funnið, og so Hesi hetta er alt hon (tl veljerarnar: >Socialdemokraterne vil bort . Tag jer + til OS. ... Vi veittrar fra Danmark. Vare . . kom vil opretholde vor nuværende Statsretslige Stilling i Riget . . .« Kanska orðaljóðið er eitt sindur oðrvísi, men tankin er hesin. Men hví sigur »Dimma.« einki um, hvat sambandsmenn vilja gera fyri at bjarga landi 0. s. fr.