leygardagur 21. november 1936síða 2

| Á Í okkara úr tí óferi, sum vit nú eru í? Vit vilja ikki loysing men tað holla samarbeið á tann hátt, at báðir partar, Feroyingar og Danir, samráðast og hjálpa hverjum ødrum at finna tær leiðir og gøtur, sum lívið dikterar okkum at ganga fyri at fáa tað mesta og besta burtur úr fyri land og fólk. J. H. Danbjørg. Demokratisk Revision af Kommunevalgloven Valgretsalderen gøres afhængig af den kommende nye Grundlov. »Social-Demokraten« skriver 11. november: Efter at Statsministeren havde forelagt Folketinget Forslaget om Ændring af Forfatningen, fik Indenrigsminister Dahlgaard Or- det for at fremsætte Forslag om Ændringer i den kommunale Valglov. I 1928 gennemførte den sid- dende Venstre—Højre-Regering en meget beklagelig Skærpelse af Valgretsbetingelserne, navnlig med Henblik paa Skultebetalin- gen. Den nuværende Regering har aldrig anerkendt disse Valgrels- indskrænkningers Bestemmelser. Den Del af de reuktionære Æn- dringer, som det ikke lykkedes at faa afskaffet ved Revisionen i 1933, foreslaas derfor strøget nu, saaledes at Valgret til Københavns Bor- gerrepræsentation og de øvrige Kommunalbestyrelser fremlti- dig tilkommer enhver Mand og Kvinde, der har Indfødsret, opfylder Valgretsbetingelserne for Valgret til Folketinget, uaf- brudt har haft fast Bopæl i Kommunen siden 30. i del forudgaaende Kalenderaar, samt ved Valgets Foretagelse har betalt den ham eller hende paalignede direkte Skat — i København Indkomsiskat — til Kommunen for Tiden fra 1. April indtil 30. September i det Skalleaar, hvori Valget foregaar. Undtaget fra Valgret er Folk, som nyder eller har nydt Under- stotlelse med Fattighjælps Virk- ning, der ikke er bortfaldet efter de gældende Regler, Folk, der er ude af Raadighed over deres Bo eller har mistet deres borgerlige Rettigheder ved Straf- fedom. Med Hensyn til Opholdsbe- stemmelsen hedder det, at den krævede Frist er blevet forkor- tet, idet man fandt det ønskeligt, at ogsaa Personer, der er til- flyttet Kommunen í Kalender- aarets forste Halvdel, kan fan Adgang til at stemme. Derfor foreslaas Dalofristen forandret fra 1. Januar til 1. Juli. M. H. t. Skaltebestemmelsen frafaldes Kravet om Skattebeta- ling i det foregaaende Skatteaar, naar Skat er betalt i de to første Kvartuler af del Skatleaar, hvori Valget foregaar. Valgretsalderen. Forslaget foreskriver nærmere Regler for Betegnelserne ved Kommunevalgene og for Opfø- relsen af Kandidaternes Navne, I Kommuner med over 5000 Indbyggere kan man undlade at opføre Kandidaternes Navne paa Stemmesedlerne. Ligeledes fore- slaas Bestemmelser vedrørende Amtsraadsvalgene. Med Hensyn til Valgretsalderen ved Kommunevalgene hedder det i Bemærkningerne: Regeringen finder en Nedsæt- sættelse af Valgrelsulderen be- reltiget; da det imidlertid maa antages, at de af Regeringen bebudede Overvejelser vedrøren- de en Grundlovsændring inden- for et forholdsvis kort Tidsrum vil føre til et Resultat, hvorved bl. a. Valgretsalderen for Valg til Folketinget nedsætles, og da Regeringen maa anse det for principielt begrundet, at man ogsaa ved den fremtidige lavere Valgretsalder tilstræber samme Alder til Valgret saavel til Folke- ting som til kommunale Raud, har man ment det rigligst i dette Forslag at fastsætte Valg- retsbetingelserne med Hensyn til Alder til at være de for Vulg- ret til Folketinget gældende, saa- ledes at den ved den nye Grund- lov fastsatte lavere Valgrelsalder dermed straks bliver gældende ogsaa for Valg til de kommunale Raad. Jørdin. Neytini. b) Tað dagliga fjósarbeiðið. Tað er ógviliga neyðugt, fyri at fjøsarbeidid kann verða gjørt til lítar, at tað er arbeiðsligt inni, at alt er so væl í standi og so væl gjørt, at arbeiðið kann falla dámligt. Tað er tí altíð at leggja seg eftir at gera umslød- urnar so, at alt væl kann hald- ast nosligt og reint við tað minst gjørliga arbeiðið. Spurningurin um reinleika í fjósunum hevur nógv at týða út yvir ta úrlekuávirkan, hann kann hava; tí úr fjósinum kemur mjólkin, sum er eilt tað tydning- armesta fødievni vit hava, og sum øll menniskju skulu nýta annaðhvort við at keypu ella framleiða sjálv. Spurningurin verður tí í stórt stig allmennur. Tað má vera eitt sjálvandi krav, sum allir mjolkakeyparir krevja, og sum eisini mjólkaframleið- arir krevja av sær sjálvum, at líkindini í fjósunum eru slik, at mjólkin ikki verður spilt ella minkað í virði har og ikki gjørd til sjúkuberara. Tað er einki at dylja fyri, at reinleikin í mongum fjósum er vánaligur: Tað eru nógv hús enn, sum ikki hava nátthús, nýta flørin. Tað er vanligt ikki at sópa, fyrr enn flórurin er rokaður. Ein sovorðtn flórur, sum jú allíð kann standa vátur við, er ógviliga væl skikkuður til at dálka mjólkina: Neytini liggja við halanum niðri í og tveila hetta runt Í råminum og meiggja seg sjálvi ål, og um leim, og mjólkingin fer fram, so halda kýrnar ikki uppat at slåa við halanum fyri tað. Tað er ikki óvanligt heldur, at høsn eru inni Í sama rúmi sum neytini og gera sítt lil at dálka. So ódámligt tað enn ljóðar, er tað tó satt, al tað er ranligt at rokna mjólkingina fyri eitt skitlarbeiði, og klæðini eru so hareflir; tað eru mangan leir verstu spjarr- arnir tiknir at fara vundir kúnna (kyrnarj« í. Ikki er lað sort av húsum, har tað er vanligt at bera oskuna í flórin, og næstan hvort flós, har sløv og ring lufl er at finnast at. Tá saman um kemur, er tað ein heldur døpur mynd, vit fáa av føroyskum fjósreiku, og tað verður kanska lítið dámt av mongum, at tad verður »sett í blødini«, Men vit menniskju eru av Ylarstu vanadjórum; tað vit eru uppvaksin við og síggja hvønn dag, lað fellur okkum so sjálvandi, at lað festur seg ikki í hugan. Tí kann tað væl henda, at mangur kann hava nyttu av al síggja eill sindur ví bladnum« um eitl evni sum reinleika í fjósinum og fáa ferlin av, al tað, vil eru uppvaksin við, alls ikki er sjálvandi men ræðuligt og ósámuligt. H. J. J. Aarhundreder gammelt Sølv i en Grøft ved Kolding. En Arbejder har under Grøfle- gravning paa en Mark i Borlev ved Kolding gjort el ejendomme- ligt Fund. Arbejdsmand Niels Egebjerg fra Aagnard var beskæf- liget med at grave Grøfter paa Grd. Axel Larsens Mark i Borlev, da han pludselig midt under Arbejdet kommer til en meget stor Kampesten, som han efter stort Besvær faar fjernet. Han begyndte igen ui skovle, og mærkede nok, at det knilrede mod Skovlen, men han troede, det var Stenfliser fra Stenen, der endnu laa i Fordybningen. Egebjerg skovlede videre og væltede Jorden over i en Grøft ved Siden af. Pludselig saa han ned mod Skovlen og opdagede, at det var ene Sølvmønter, han stod og skovlede i. Der har sikkert ligget flere Hundrede Sølvmønter under Kampeslenen. Mønterne er meget store — de mindste er paa Størrelse med en 2 Kr. og de største er dobbelt saa store — og de stammer alle sammen fra Aarene fra 1605 til 1624, altsaa en ret afgrænset Tidsinlerval. De Sag- kyndigei Kolding, der omganende blev underrettet, har ladet Med- delelse gaa videre til Sagkyndige i København, Mun mener, det drejer sig om en Skat til en Værdi af flere Tusinde Kroner, som er blevet nedgravet under Kampe- stenen enlen under General Wallensteins Hærgen i Jylland under 30-Aarskrigen eller under den dunsk-svenske Krig fra 1634—45. ein mjólkaspann stendur undir Viðmerkingar. Hevur sambands-kotið rangu báðumegin. Síðan landstingsvalid hevur bin nyklakti blaðstjóri »Dimma- lættingar« stunandi strevast við at tråtta inn Í lesarar sínar, at javnaðarmenn í høvudsmålunum fylgja sambandinum ella við oðrum orðum sagt, at leir eru sambandsmenn. Men gakk! — Seinasta miðvikudag roynir hann í eini oddagrein al fáa lesarar sínar at trúgva, at javn- aðarmenn eru og bava allíð verið sjålvstyrismenn. Forvitnisligt heyði verið al fingið at vita, hvat ið er rætlan, og hvat ið er rangan á sambands- kotinum. * Er hann farin at egna? Tórshavnar byrådsformudur sigur >Dagblaðnum< frá, at prísurin á elektriciteti helst verð- ur lækkaður næsta ár. — Og um so varð, hevði neyvan nakar tikid tað illa upp. Men okkum er komið fyri oyru, at vilt skulu hava býráðs- val í ár, so 120 verður eill nýtt byårslyri, ið tað skal gera av, men kanska formaðurin heldur seg vera sjálvskrivaðan at vera við til avgerðir í Tors- havnar byarstyri 4 ár enn — ella er hann bert farin at egna sær eina línu av elektriskum træðrum. Byrådsformadurin hevur verið við til al gjørt figgjarætlanina fyri 1937, og har sæst einki lil nakra prislækkan uppå elektrisk- an streym. Um byrådid næsta år vil sela prísirnar nakað niður, kemur fólk ikki at njóta gott av ti fyrr enn 1938. Få Hini spansku bernini. »Dagbladid« tykist at harmast yvir, at spurningurin um hjålp til foreldra- og heimleys børn í Spaniu er tikin upp eisini hjå okkum meðan Føroyingar sýna bert kulda og hjarlaloysi móti verunliga treingjandi foroyskum bornum. At tað eru verunliga treingj- andi foroysk born, er hin kaldi sunnleiki. Tað er lí ein góð tala í rættari líð, tá ið >Dagblaðið< manar til at koma hesum børn- um til hjálpar. Vit skulu vera teir fyrstu, ið taka undir við, at nakað munagolt verður gjørt her út yvirtað, sum sóknarstýrir og verjuráð hava skyldu at gera. Men tå ið »Dagbladid« biður um, at selt verður ein stríka yvir ley spansku børnini, lí teirra neyð skyldast stridnum millum kommunistarnar eðru megin og nazismuna og fascism- una hinu megin, kunnu vit ikki vera við. Okkum tykist, at henda hugsan er so hjartaleys og órætt- vís og ómenniskjalig, at tað tekur burlur ein part av trúnni uppá »Dagbladsins« vælvilja fyri teim treingjandi foroysku born- unum. Hvat kunna ley fedra- og heim- leysu spunsku børnini gera við, Eru tygum tyrstur undir promenadu, komið inn til mín og drekki lemonadu. 25 oyru fløskan — nakra oyra sparan — fyri innhaldsgóðsku garanterar „Smæran“. Her er varan bílig — spar í ringum tíðum. Verur verða fluttar út um allan býin. Ringið 344. JOHANNES ANDREASEN's MATVØRUHANDIL at nazisman, fascisman, feudal- kupitalistiska, militarisliska og klerikala stórmanns harkaliðið hevur gjørt Spuniu til ein sorgar- og jammurdal. Uttan mun til, hvussu viður- skiflini eru her heima, er lað rimuligt og fatiligt, at ein tílík neyð bloytir eisini hjartað hjá Foroyingum, so nøkur av teim mongu sponsku børnunum, ið eru verri stadd enn fjaðurleysir fuglar, kunnu finna húsarúmd í Foroyum. ' * pe * Sambandef, „Dimmalætting“ og „Antidanskheden“ : Et underligt Parti, hvis Livs- kraft virkelig bestaar i at spille Rollen som stifter af Misforstaa- else og Ufordragelighed imellem Færinger og Danskerne. Denne Rolle har Sambandet virkelig spillet. Dets Kamp- midler har været en Forvræng- ning af Modstandernes Handlin- ger og Ord og en idelig Insinue- ren om deres daarlige Handlin- ger og fjendtlige Indstilling over for alt, som var dansk. Og det maa — desværre — erkendes, at det i mange Tilfælde lykkedes Ufredsstifteren at skabe en om end ikke direkte Fjendskab saa en kold og reserveret Holdning hos en stor Del af Danskerne overfor en Del af Færingerne, men det er ogsaa lykkedes Sam- bandet at fremelske en virkelig uvenlig Tendens hos enkelte Færinger imod Danmark og Danskerne. Denne mindre noble Rolle skal nu ogsaa spilles i Samban- dels Kamp mod Socialismen paa Færøerne. Men vi tror, at Sambandet gør klogt i at vælge sig en anden Redningsplanke — thi Danskerne har efterhaanden lært at gennem- skue Hulheden og med Bitter- hed erfaret, at Dansk-Færøsk- forstanelsens værste Fjende ikke bar været Sambandets Mod- standere. * Loysingarmaður. Tá ið sjålvstyrismålid viðvíkj- undi løglingsins skattarædi og lóggávuvald fyri vinnulív okkara á landi og sjógv var til viðgerðar á loglingi, helt vinnuflokksfor- maðurin Chr. Holm Jacobsen fyri, at hann fann nógv gott vera í málinum, men hann kundi ikki greiða alkvødu fyri lí, tí tað var ov pinkalftid. Honum dámdi betur at taka tad en gros. Hví ikki, helt hann, viðgera hetta mál saman við Páll Paturssonar máli um uppgerð við Danmark? * * * Automatiskur tjóvur, ið varð keyptur av landinum. TA ið jarðahvalurin var til viðgerður á tingi í ár, var mikil orðudráltur millum flokkana. | — —