Sosialurinarkiv
Sosialurin 1936-12-05, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 5. desember 1936síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

og verða til klumpar, sum eru | at lógvan og fingrarendarnar. Hesin altíð nýttur, har id væl skal vera; (í til hindurs fyri 2) Tað, at boppan og hondin skulu haldast vát, meðan mjólk- ingin fer fram, er skiltligt og kann, lá illa verður umgingið, vera ræðuligt. gjørd vát í mjólk og so rennur frá aftur og niður í mjólkina, kanska tann bara ein so uppbloytt boppa er so gramm at stokka sundur og fáa sár, tá kuldi er um eittnå um várarnar. fleiri ferðir, meðan mjólkingin fer fram. Hesin mjólkingarháttur hevur fleiri brek, sum gera, at hann eigur at vera avlagdur: 1) Henda togingin ger, at >bindi- vevid« í boppunum kann losna mjólkingini; Boppan verður sjúka; 3) hendur, Mjólking klemmar á við boppan kroystist mjólkingarháttur verður fyri kúnna. júgur eilt sindur, lí so H. ]. J vid fullari hond er soleidis, at mjólkarin tekur bugfulla hond- ina um boppuna uppi í júgrinum, fremstafingri fyrst, síðani vid longutong o. s. fr. so langt boppan røkkur, soleiðis millum hann er bædi reinførari og betri Hesin mjólkingar- hátturin krevur ikki, at hondin og boppan skulu vætast; men tað er ræltari at fukta hond og ridja færri bakteriur niður í mjólkina, enn um júgur og hond eru turr. Uppreisnin á Spaniu. Kvinnurnar í tí spanska borgarkrígmum. Eftir Kurt Singer. Hina sonnu sponsku kvinnuna hittir tú hvorki í Alcala ella við sponsku bæðistrondina. Nei, vit flnna hana í arbeiðarabýling- unum í Madrid. Tær ganga har døkkar á brún og brá við alvars- miklum andlitsdrættum. Tær kennast merktar av svellinum, tær eru merktar av baksinum Í verksmidjunum, úti á bønum, í minunum. Tær skilja neyðina. Tær kenna og leiðast við lens- skipanina, sum hevur ríkt á Spaniu og pint arbeidarafjøldina, ikki minst arbeiðarakvinnuna. Í dag roynir hetta fólk at fáa loyvi at liva eitt sámuligt lív. Tær krevja eins og maðurin, ið er við at kódna, reint loft. Á hæddunum við Albasin beint ámóti konur í fátæksligum småttum Granada búgva hesar og vaska fyri ókunnugt fólk. Í Lorca búgva tær ikki í manna- heldur í skútum úti undir opnum himli. stoðum, men hellis- Og fátækra býlingurin í Barcelona er ræðuligur á at líta. Tætt við liðina á máriskum hellum, sum stava móti himli, har sum rík- menninir búgva, standa fátæks- ligu heimini við ongum ljósi, ongum valni og ongum taki. Á gólvunum í hesum hí-bústaðum foðast bernini, ella meðurnar doyggja í barnsførum. Kor ar- beiðsmanna eru í dag sum fyri 300 árum síðani. Hver veit, um tað ikki eru júst hesi viður- skiftini, sum Dante kveður um í songi sínum Viti. Eingin er sáltmálin. Kvinnurnar vita bara, at lær skulu arbeiða frå s6lar- risi til sólsetir. Í Granada, hitt herliga fylki, arbeiða dokkhærdar kvinnur við arbeiðsbeinkin. — Túsundar kvinnur arbeiða í verk- smiðjum við kvalandi lágum lofti. Tær arbeiða 12 tímar um dagin. Tí hvat vita tær um, at summastaðni í Europa er arbeiðs- tímar. Tær dagurin einans 8 arbeiða 12 tímar um dagin, og kuliarnar og lønlækkingarnar í Japan. Konurnar í Los Hurdas vóru dvorgvaksnar. Tær høvdu aldri á ævi sína smækkað kjøt ella breyð. Í fongslunum í Estramadura sótu tåsundar av kvinnum, domd- ar fyri tjåvari. Tær høvdu loyvt sær at ríva rís í skógnum bjá einumhverjum greiva, sum tær aldri høvdu hoyrt grett um at verið lil. tikið eikinøtur, lí tá ið tær ikki Summar høvdu lika fáa breyð, eta lær eikinelur. Neyðin hevur noytt tær at bjarga sær á einhvonn hátt, og fyri lað eru tær drignar út úr teim fåtæksligu smátlunum og tveittar í fongsul. Eisini á gølunum hillir ein javnt og samt kvinnur, sum eta eikinøtur. Sevilja er tillikin ríkur byur, og har eru nakrir túsund menn, sum liva eitt sámiligt lív. Men hesir menn eru fíggindar av, at fjøldin fylkir seg. Í lensskipa- lagnum, sum ræður í Spaniu, eru mólselningarnir enn og størri statlanna millum enn í industri- num — og haturin er eisini lutfallsliga størri her enn í bý- unum. Av hesari orsok er stríðið skarpari her. Og tað er so statt skiljandi, at stríðið er vorðið so miskunnarleyst sum frá frættist. Hini fálækstu hava nú gripið til vápna av tf,at herurin og harð- ræðiskropparnir ætlaðu við valdi og vápnum at halda fjøldini í sama fåtækradømi og somu neyð sum áður. Fálæk og óupplýst sponsk arbeidarakvinna segði stuttaflaná uppreisnina: >Spanska ljóðin, sum neyvan hevur nakað at liva av, lorvar ikki jurðadrottir og munkar. Vit vilja eisini sleppa at liva,« Beint å Sevilja, ødru megin flóðina, er Iriana. Har móti eru ikki sungnir kvoldsongir. Har ganga kvinnurnar um sum í forðum er lenin ikki meir enn 1 kr. um dagin ella 9 oyru um tíman. Og hvat er er so at lala um kinversku kúgaðar og í rivnum klæðum. Á hesum plássi stendur lað manni fólkið ikki greiðast, at hitt neyðturvuligasta í slavnum og ringum båstødum, Tað vil umbetur fyri tjóðina, ið eru sjálvsagdar í hinum partinum av Europa. Men stríðið fyri hesum umbólum er ikki stutt- ligt at hugsa sær hjá teim sponsku kvinnunum. Í tí stríði, sum nú stendur á fyri hitt øldargamla Harraklædnasølan er frå idag flutt til Jens Poulsens eigindóm í Tróndargetu. — Góðar enskar verur til lægstu kontantu prísir. — Telf. 328. J. O. Reinert. Javnaðarmenn eiga at slyðja felugsskapin við at melda seg inn í javnadarmannafeløgini, kravið hjá fjøldini um frælsi, er konan vorðin strfdsfelagi manns- ins, Carmen, kvinnan, hevur í rinum 1956 tikið sær byrsu Teir, ið ynskja at gerast limir í Sudurstreymoyar Javnaðarfelag biðjast venda sær lil kassameistaran hond. Sangur hennara er tagn- aður, og hon trínur ikki dansin á foldum. Nú er hennara alt at berjast fyri frælsinum. Passionaria eitur hin frægasta J. P. Henriksen, Tórshavn. LÝSING Tað verður her gjørt kunnigt, at val fyri 4 ár av — "isNa———niW—— av forarunum fyri tær sponsku kvinnurnar. Hon er dóttir ein fåtækan kona ein bónda og minuarbeiðara. Hon er komin 9 limum til býráðið, 7 limum til líkningarneyndina og 2 grannskoðarum nakað upp í árini. Men enn brennur glóðin í eygum hennara, og tá ið hon talar, rívur hon verður í býráðssalinum tysdugin hin 22. desember h. á. kl. 15, at vallistarnir verða til skals á býráðsskrivstovuni frá 5. desember til 19. desember, báðir dagar uppíroknaðir, frá kl. 10 til 14 og frá kl. 15 til 17. Klagur um, at nakar av órættum er komin uppá listarnar ella onkur rættkomin ikki tíkin vid, skulu verða sendar ralstyr- inum 3 dagar áðrenn valdagin (seinast fríggjadugin 18/12), at kandidatlistar skulu vera fingnir formanninum fyri valstýrinum til handar á býráðsskrivstovuni áðrenn kl. 12 á middegi 3. dagin (leygardagin 19/12) áðrenn valdagin og at skattgjaldarar fyri al vera valførir og hava vælrætt skulu hava goldið skalt fyri árið 1935 og lríggjar teir fyrstu ársfjórðingarnar av hesum ári; skatturin skal verða goldin áðrenn kl. 12 á middegi 3. dagin (leygardagin 19/12) áðrenn valdagin. Valstýrið fyri Tórshavnar kommunuval, 26. nov. 1836. DIXIFON RADIO, AUKNAR KKA RLNVLDVLÐASLUALALDLENAALADANÁVAANLUNARLUANNAURARNÐÓUKNUAAUN oll við. Og fjøldin rópar: >Stríðið fyri arbeidarafjøldina er stríðið fyri Spaniu! Hjálpið okkum! Latið ongan fáa loyvi at kyrkja arbeidarafjøldina l« Og mannamúgvan heiðrar og tilbidur hana. Passionaria er kend um alt landið. Íbúgvararnir í hellunum við Lorca og ffåtækrahvarvinum í Albaceliu kenna hana. Hon ferðast frá einari bygd til aðra og eggjar kvinnunum. Hon er ætlað frá Asturia, gongur altid svørtklædd, og kann Vera, at hon gongur soleiðis klædd fyri at minnast minuarbeiðararnar, ið fullu í borgarkrígnum 1934. Danmarks bedste, kan faas hos mig. — Den koster fra 240 til 510 Kr. 40 Kroners Udbela- ling og Resten paa Afbetaling i 16 Maaneder. — Brugte Apparater kan tages i Bytte. — HJ. HJALTALIN Tað eru nú ikki meir enn 2 ár síðuni tá. Tá sat Passionuria, sum verunliga eitur Dolores Íbarari, í fongsli. Í fangastovuni stríddist hon eisini fyri umb6ta- skrivaði har starvi sínum og „dIIFI . Vegna bedingstúr kemur „Smi- ril“ norður aftur sunnudagin 6. desember. Týsdag8., mikudag 9. og tórsdag 10. desember siglir m/b „Árnanes“ í „Smiril“s rutu. Tórshavn. 27. november 1936. Administrator. eill uppróp fil ta spansku kvinn- una: »Åfram ! Berjist fyri bróður eg rópaði: »Livi frælsið!s Her“ liðsforarin gekk til 7 : T hana og okkara, berjist fyri tykkara sjálvs fe korum, fyri arbeidi og eydnu! segði: »Tå átti heldur at hugsa Áfram spansku kvinnur! um deydan.« Hin gamla konan á c K < S svaraði: >Tað er tå, sum álli Við seinasta val varð hon kosin : ; ; „| at hugsa deyðan, hundurii á ting fyri Oviedo, sum nú at hugsa um deyðan, hundurin in! Eg hugsi um lað frælsi liggur í rustum av morðvápnum fn g hug Á sum børnum mínum man ogn- fascisla teirra og hálvvillu frá blóð arbeiðaranna og arbeiðskvinn- Marokku. Og nú flýtur ast.« Herlidsførarin skeyt hana niður. anna yvir brústeinarnar. Í Oviedo búði ein av kvinnu- hetjunum í arbeidarafjøldini: Hon var dóltur ein navnframan Tå herlidini hjá Maurarunum tóku at nærkast málara, Lofdunte. bynum, bad »Libertia«, dóttur målarans, ein av hermonnunum hjá fólkafylkingini um at læra seg at nýla maskinbyrsu. So komu spreingikúlurnar at rigna yvir borgina, og ein fjøld av menniskjum máttu lata lív. Men Líibertaria yvirgav ikki maskinbyrsu sína. Tá umringdu uppreisnarmenninir hana, og lá ið leir vóru komnir tætt til hana, »Ræduskflar! Hví drepa tit meg ikki !?c rópuði hon: Tá rak ein Mårari byrsuspjólið fgjøgn- um hana. Tað er somuleiðis frásogn um nøra konu. Tað var ein gomul kona frá Merwiesse. Tá ið fascist- arnir leilaðu eflir teim, ið vóru flyddir, og sum høvdu fjall seg í býnum, raktu teir við ta gomlu konuna, ið slóð einsamell å longur vil líða neyð og skorta gøtuni við hondunum yvir hovdið Tá id arbeidarafjøldin náddi Merwiesse aflur í sítt vald, var mikil fagnaður og hátíð hildin til áminningar um hina fallnu heljuna. Tá vóru tad nakrir minuarbeiðarar, sum komu til hugar at leggja nakrar reyðar rósur á grevina hjá tí gomlu konuni. Við grøv hennara sat hin lítla gentan Conditte. Hon var ikki meir enn 12 ára gomul og segði: >Vi! gera eið uppá aldri at geva upp.« Ein spansk kvinna verður ennatumreðu. Hon eitur Viktoria lærarinna frá Siraks tå ið Primo de Rivera tók við valdið, var hon Selt f Vinstrastjórnin lat hana loysa, og hon kom á Kent. Hon er Malaga. fongsul. ling. Tað er als ikki nýtt í søgu Spanialands, at kvinnur grípa Maður annað enn al líla á listaverk til vápna. torvar ikki de Goya til less al síggja, al so er. Tá var Frakland erkióvinurin, men nú er Óvinurin í sjálvum landinum. Dementi. Indstævnte Peter Mohr Dam, som ansvarlig Redaktør for Fer- oyå Socialdemokrat giver herved Sagsøgeren, Arbejdsmand Chri- stoffer Jacobsen, Klaksvig sin Undskyldning i Anledning af, at den i Føroya Socialdemokrat for den 17. Okto- ber d. A. indrykkede Artikkel »Tidindabræv« ved en Fejltagelse uforbeholdne Jacobsen krænkende Sigtelse, der savner indeholder en for Indstævnte forpligter sig til inden 15 Dage at betale en Bod paa 100 Kr. til Klaksvig Sogns Fattigkasse og en Erstatning paa 50 Kr. til Sagsøgeren, hvorhos Indstævnte inden samme Frist betaler Ret- sagens Omkostninger efter Dom- merens Skøn. Nærværende For- lig indrykkes engang i Løbet af ethvert Grundlag. December Maaned paa Indstævn- tes Bekostning i »Føroya Social- Demokrat« of i »Nordlysid« paa Bladenes første eller anden Side.