leygardagur 5. desember 1936síða 3

á i Sudurstreymoyar Javnaðarfelag hevur fund í Avhaldhúsinum mánakveldið 7. desember 1936 kl. 8 s. p. Til umreðu: Uppstilling av evnum til byarstyrisvalid í Tórshavn. Nevndin. Kunstige Tænder Gode og billige. Methe Liitzen. Telf. 142. Føroysk jólakort Sera vekur Hj. Jacobsens bókahandil Telefon 84. Havnar Arbeiðsmannafelag heldur aðalfund í felagshúsínum á Millarsbrúgv leygardagin tann 19. desember kl. 8 s. p. Til umreðu verður: $ 25 í lógini, sum umfatar val av nevnd o. a. Nevndin. A Føroya Leytingi 1936. Rossahald í Skúvoy. Winther greiddi og bað sítt tað av- frå målinum Hansen at taka Trond um broytingaruppskot aftur; lí var best, al ognarmenninir gjørdu slíkt á grannastevnu. Trond Hansen: Nei, eg taki ikki mítt broyt- ingaruppskot aftur, tí rætt kann lað merkur fyri at kunna halda eitt ikki vera, at tað krevist 10 ross. Djurhuus rar einigur vid Winther um al lata svslumenninar avgera á På Ð grannastevnu vid jarðaeigararnar, skuldi, tí man hvussu skipast kom sikkurt til einki úrslit við at broyta. Winther: Vit, sum búgva á bygd, vita best, hvussu statt er við rossa- haldi. Eg trúgvi ikki, al lað er so torført fyri tann minna mannin al fáa ross til brúks, sum fram er hildið ber í dag. Davidsen : Her verður nógv talað um, hvat gerast kann á grannastevnu. Her er væl ikki talað bara um Skúvoy men allar bygdir í Før- oyum. Eg fati ikki, hví tað endiliga skulu 10 merkur til fyri at kunna Tað sela halda eilt ross. má vera rossafrælsið til 2 merkur, so at minni jarða- natúrligari at brúkar kunnu nýta ross til sítt jarðabrúk. Harfyri eru bóndurnir ikki noyddir at halda eilt ross uppá hverjar 2 merkur. Djurhuus: Jú, eg haldi, vit bert skulu halda okkum tl Skúvoy, ti inum. málið er ikki frammi aðrastaðni frá. Trond Hansen helt, at rossahaldið mátti skipast við låg, so tað kemur at galda fyri allar Føroyar. Sakin er sjálvandi framkomin, tí at teir minnu jarðabrúkararnir fáa ikki soleiðis sum nú er havt ross, skipað fyri í landinum. Viðmæli til umsókn frá „rhorshavns Trawlerrederi“. Í Havn er stovnað eitt trolara- felag. Tað eru nakrir Føroyingar saman við einum Íslendingi, ið ætlar at búselast í Havn, sum hava tikið seg saman. Teir hava teknad 62000, Havnar byråd 18000 kr. falt er teknad 80.000 kr. Felagid hevur pliklad seg at nyla føroyska arbeidskraft bædi á sjógv og landi. Ein tilik fyritøka vil, um hon stórsta lag kemur í lag, vera av tydningi fyri Havnina. Hon vil eisini hava tydning fyri Føroyar vid tad, at her er talan um ein heilt mjølsfabrikk umborð. stóran (trolara við fiska- Poul Niclasen greiddi frá málinum og segði, at tað til fiskaribankans studning og væl- nevndin hevði viðmælt viljandi frama. Kr. Djurhuus helt eisini sakina hava stóran lýdning, men hann vildi vera garderaður ímóti, at stuðulin varð givin av leim peningum, sum vóru jåttadir til bygging av Hann ynskti oðrum skipum. ikki, at studningurin uppá 20 9/, skuldi rørast av trolaranum. Chr. Holm Jacobsen segði seg eisini at vera fyri málinum og helt teir trolararnar, vit hovdu, vera ov smáar. P. M. Dam: Javnaðarmenn vilja styðja um- sóknina. Sluppurnar ov lítið tl sum fiskimenn. Ein trolari sum geva allar partar, reiðarar »Leivur Øssursson« er nóg stórur lil at veiða vid vid Bjarnaoynna og Ísland. Kønir menn siga, at hann eisini hevur råm fyri eini fiskamjølsfabrikk. Men til veidu við New Foundland og við Grønland er hann ov lítil. Her hevdi ein trolari sum lann, ið talan er um, verið góður. Keypi- summan, fryggingapeningurin, o. a. er væl ógvuliga dýrt, ja, so nógvar ferðir meir sum ein lílíkur bátur er dýrari enn ein ranligur trolari. Men hann kann rúmligt veiða meir av tí, at hann kann liggja longri á veiðipláss- Vit lítlan »Skåluberg,« ein ein og midaltrolara »Leivur Øssursson,« hava nú trolara, og vildi lað verid hent í trolara- royndini at haft ein heilt stóran trolara, so fingu vit høvi til at ! konslaferu, hver hóskur best og er mest lønandi fyri okkum, Vit ern óroyndir og tróla erfaring. Tað sæst best av »Leivur Øssursson«, ið er ein fyrstaklassa trolari. Hann hevur bert fingið helvlina aftur ímóti Norðmonnum, 300 aftur ímóti 600 tonsum. Latum okkum fáu henda stóra full- fíggjaða roynd. Vit viðmæla mál- trolara, so hava vit eina inum á besta hátt. 0. F. Joensen helt, at hann eisini vildi styðja málið. Men trolararoyndirnar vóru ringar og eggjaðu ikki til fleiri. Hann talaði fyri línubátum. A. Samuelsen upplýsti, at: stalssludningurin ætlaður til gomlum skipum, men einans til ikki er keyp av nýbygningar. P. M. Dam: Voroyingar eru ikki kønir í trolaradrift — tað er satt — men leir eru tessverri heldur ikki fullliknir í línufiskiskapi. Línu- drift, snurruváðsdrift aðrar driftir framtíð. Men vitskulu ikki vænta, og kunna óivað hava eina at vit sleppa uttanum lærupen- ingin og vónbrotini eins og oll onnur fólk, ið skulu læra nakað nýtt. Barnasjúkurnar kosta, bæði líð og pening. Tað skal løgtingid vila, tað skal rikisstyrid vita, og tað skulu leir, ið royna, eisini Tað sleppa royndini, áðrenn hon er vita. ræður tí um ikki at gjøgnumroynd — samfelagið má rokna við at rinda lærupeningin fyri ein stóran part. At gevast so skjótt, sum all ikki svarar eftir vónum, er hilt reina dráp og vil forða allari utvikling og ollum framburði. Ymisk tíðindi. Frakland hevur givið Onglandi lað lyfti, at stundini at koma tí til hjálpar, lad er fåst til í um tað verður ålopid — tað er miðalhavsvandin, ið her sipast til. Kongurin í Onglandi er í vanda. Parlamentið noktar honum aí giftast við mrs. Simson. Frú Simson er skild frá einum stór- reiðara. Hin frælslynti arbeiðara- flokkurin er fyri giftarmálinum, meðan lað eru teir tradisjónar- bundnu lordarnir og aðalsmenn- inir ið eru í luftini yvir, at ein kongur skal giftast við eini borgarligari kvinnu. Hitt russiska yrundlógar- uppskotið samtykt. Hilt fyri nakað síðani so mik- ið umtalaða uppskotið til nýggja Russlandi er Tað er í mongum lutum ógvuliga demo- grundlóg í fyri kortum samtykt. kratisk. Tað loyvir m. a. talu- og skrivufríheil, religiónsfríheit. Tað ásetur nýggjar reglur fyri vali, men loyvir bert ein polil- iskan flokk! Ein nevnd er sett at fyrireika broylingarnar, og Stalin er for- maður hennara. trolarsstødd | Kriggsstubbar. Lin seytjan ára gamalur unglingi helt kamerátar, at ein dagin fyri við sínar hann skuldi vísa leimum, hvussu hann kundi týna skriddrekarnar hjá upp- reisnarmonnunum. Hann lók nakrar hondgranalir, ið hann hevði gjørt sær, helt ímóti hesum ótlýggjunum, ið komu rásandi fram yvir heyggjar og fløtur, Hann blakar ein spreingiknøttin inn undir ein drekan og spreingir hann í luftina. Soleiðis lýndi hann 4 drekar, »tanks«. So lat hann lívið. Síðani hava fleiri fólkaflokksunglingar offrað lív Nú sigst, og limir á sama hátt. sed at uppreisnarmenninir aftra seg við at nýla skriðdrekarnar. ” Tidindi ganga um, at hépur av lýskum soldåtum í flokkum uppá tåsundir, fara til Spaniu at hjálpa Ongland hesum, men Hitler altíð, al hann ikki vil forða »frivilligum« at fara, lá ið 15000 »frivilligir« frá oðrum londum eru farnir til uppreisnarmonnum. finst al svarar slívur sum fólkaflokksherin. * Fólkaflokksherurin sigist at hava líkið seg langl fram móli Bilbuo — og nú vóna menn, at hann verunliga skal koma Bilbao til hjálpar. Fyri stuttum åtti fólkaflokks- bert 1 fyri hvørjar 50 hjá uppreisnar- herurin fljúgvumaskinu monnunum. Nú sigist stjórnar- herurin at hava fleiri fljúgvu- maskinurenn uppreisnarherurin. Onsnáttina kastaðu uppreisnar- menninir so frekar og so nógvar bumbur yvir Madrid, at allur býurin skalv í grundum. Uppreisnargeneralurin Franco rindar teim marokkansku bøl- mennunum við foroldaðum og | ógangbarum peningaseðlum — tyskum og eystríkskum — frá inflasjónartíðini. Hesir seðlar eru ikki verdir eitt tvey-oyra. Tíðindi. Klippfiskur til Írlands. | Poul Niclasen, landstingsmað- ur, hevur fingið bræv frá einum Hetlendingi, sum frá viljunarferð, ið Írlendingar Hetlands um at fáa klippfisk til hann sigur, al hava vent sær til Men tå id Hetlendingar hildið uppal keyps. langt síðani hava við al framleiða fyrispurningurin gjøgnum Nicla- sen sendur til sølumidstøduna í Førovum. * * Reyði krossur. Í dag, 3. des. er »Reydi krossa-dugure. Reydi krossur hevur eitt aðall endamál: at berjast fyri betri heilsu millum fólk. Helta arbeiði verður særliga lagt í upplýsing um sjúkrarokl og sunnan livi- mála. Betri endamál enn eitt sunt og rakst fólk, id dugir at rokja tey sjúku, hevur ein tjóð valla. Vit mæla lí til, at Feroyingar styðja Reyða kross við at keypa felagsins merki. x * kennir | klippfisk, er | geitir, ið stóðu í | doyðu Feroysk jólakort. Í Hjalmar Jacobsens Bóka- handli eru longu at fáa nekur sera vekur jólakorl, sum Jacob Ólsen hevur teknað. * * * Skreiðibrekkan. Í hesum fyrsta kavanum Í vetur sóust fá fólk skreiða í hini nýggju skreiðibrekkuni. — Vit loyva okkum at síga fólki frá at, hon er liðug, og at hon er givin til brúks. 4 „Medicus“ sokkin? Í hóskveldið sigldi »Medicus«, doklarabáturin í Klakksvík, á land undir Varma- Við: lað al so gott alt telefonsamband við Havnina slilnaði hósnáttina, var tað okkum Ogjørligt al fáu at vita, um hann, Í ódnarveðrinum keldueiði. so sum frá verður sagt í Havn, sakk bar. Munnsskaði sigst tó ikki at vera hendur. ú* „Nelly“ rak til Orkn- oyar. Sunnudagin fór »Nelly« av Skálafirði til Tvøroyri, men hon kom íkki leiðina fram. — Odnin brast á. Í gjár kom tele- gram úr Orknoyum, at hon var komin hagar. Tað er undrunarvert, at hetta litla gamla skipið skal hava kunnað hildið seg omaná í slík- ari ódn. , Ódnin. „Versta ódn í manns minvi,« tikið til næstan á hvorjum velri. Um tann ódnin, sum fór yvir landið månanåltina, so verður var stórt verri enn aðrar, er ilt men hvat skaða viðvíkur at siga; var hon leim flestu fremri. Skopun var tann bygdin, sum ódnin var meinast. Har sakk ein motorbálur, og næstan allir útróðrabátarnir sorlaðust, summ- ir heilt í spønir. Motorarnir vórðu ló bjargaðir úr teimum. Hartil lók havnaskrivstovuna og eitt pakkhús. Skopun, sum er ein bygd, har útiróðurin er av allrastórsta týdningi, er sjálvsagt við ongum bátum, so lingmenninir kunna ikki fara brimið púra, lamin heim aftur, fyrr enn tingið hevur funnið onkran útveg at hjálpa hesi bygd. Í Sørvågi fóru sluppin ,Riddarin' og motorurin ,Rap' á land — Sluppin liggur púra turr uppi á sandinum, og motorbåturin liggur uppi í ósanum. Hartil fóru nakrir róðrabálar. Sjógvurin legði yvir oyruna, so lað kann væntast, at teir, ið goyma epli síni har, hava fingið tey oydiløgd. Í Hósvík tók ein hvirla tekjuna sethúsum. ikki stórur skaði: fór, »altanur« av eimum I Havn vai ein hjallur ein »stakitt«, frættist: Hoy- hjallurin hjå Andreas tóku av grundum. 2 hjallaranum, nøkur Ur lødan og og Klakksvik Liiltzen knústust. i skip fóru á land. Grund- ketan, ið Skálaberg lá fyri, slitn- aði í botninum. Menn komu umborð í skipini, fingu molor- arnar í gongd og fyribyrgdu so- leiðis at oll skipini fóru á land. Á Skálafirði fór >Silver Belle á land; hon kom tó ikki stór- | vegis til skaða. Fleiri skip slitu landforloyningina, men lógu eftir fyri = sjófortoyningini. Maður misti neyst við báti í, alt fór Í knas, ein skaði uppá 3500 kr. Nýggja brúgvin hjá J. H. Isaksen í Sólmundafirði fór í heilum. Ein stórur róðrabátur við inn- sellum motori hjá Gøtumonnum kom ímóli bunkarendanum á Weihe-brúnni og fór í smyldur.