leygardagur 23. januar 1937síða 1

FRÆLSI -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT Mw. 20 oyr. á 3. og 4. Lysingeprisur fyri petitreglu: 30 eyr. å forsiduni, | ) Í síðu. avsláttur í prisinum. Við størri lýsingum fæst | Føroya Fiskimannafelag. — 25 år síðani fyrsta ráðgeringin fór fram millum liskimenn og reiðarar. Í 1911 varð felagið F. F. stovnað og kundi soleiðis í 1936 hátíð. vítt nøkur jubileumsveitsla varð halda sína 25 ára Hver hildin, er mær ókunnugt; men frammanfyri mær havi eg liggj- andi eina snotuliga bók, sum úl er komin vegna 25 ára fødingar- dag felagsins. Henda bókin fæst f H. N. Jacobsens bókahandli í At eiga atkeypa hesa bók og lesa hana Pórshavn. allir fiskimenn er sjálvandi; men eisini onnur gagn hvussu ídnir oddamenn felagsins kunna hava av at síggja, hava verið fyri at royna at bota um kor fiskimannsins. Tann maður, ið longst hevur verið í felagsins tænastu, er hr. R. Havn; Rasmussen, háskúlastjóri í men fram um allar má hr. $. P. lærari í Gøtu. nevnast år Konoy, Hin 25. í hesum mánaði verða 25 ár síðan, fyrsta ráðgerðingin fór fram millum F. F. og reið- arafelagið. Hesin fundur varð hildin á Tveroyri. Fyri F. F. nøtti tann nyvaldi felagsfor- hr. S. P. um kalladi sær til atstødumann nadurin år Konoy, sýsluformannin fyri Suðuroy, hr. Johan Fr. Ludvig, nýbúgv- andi í Vági. Um henda fundin lesa vit í áðurneyndu bók soljóðandi: »Samrådingin kom í lag, og reiðarafelagið selli eina neynd til fiskimannafelagsins um kontrakt- ina fyri 1912. stevna, tí til tann dag høvdu út- at samráðast við formann Hetta var nýggj gerðarmenninir í Føroyum havt einadømi vidvfkjandi kontraktini; nå kravdu fiskimenn at koma vid upp í leikin. Tað var nokk frítt leim eldru útgerðarmonnunum ikki fyri, at summir av hildu hetta vera burtur av allari og høvdu ri leið, serstakliga tí kimenninir selt ein lærara til álitismann teirra, ein nann, sum slætt ikki var fiski- maður ella sjómaður; men ló ein mann, sum var forur fyri it orðfora seg á ein sámuligan, nen so miðvísan hátt, at hann ikki var lættur at benda í orða- drátti.e [6 at broytingarnar ikki vóru rar tey fyrstu árini, so var lað soleiðis, at nú høvdu fiski- nenninir fingið sítt egna felag, máttu rokna sum reiðararnir við og samráðast vid, og á lann hátt hava fiskimenn fingið nakað fast at halda um Í staðin fyri ta óvissu, leir fyrr vóru undir- og eg neyna eitt dømi um: Í 1909 einki felag, og reiðararnir hovdu givnir, sum her skal høvdu fiskimenninir lí eindømi, t. v. s. leir kundu gera soleiðis sum leir funnu fyri gott uttan at spyrja fiski- menninar, hvat leim tóktist um avgerðina. Tá skipaðu reiðararnir eina konlrakt, sum eg skal neyna nokur punktir úr. Í hesi kontrakt sigst m. a., at alle Slags Udgifter til Anskaffelse af Agn og det Op- Bord samlede bevaring om fratrækkes forlods det Fiskeri- udbytte«. Eftir hesum orðaljóði at luttaka í kostnaði av sild og ísi; men tað komu fiskimenn versla var, at summir reiðarar roknaðu lóður og byrsur uppí tað, ið meðan frá skuldi trekkjast, aðrir harumframt tóku ískassar, frystupannur ja, enntá bátar inn undir tað sama. Í grein 5 slóð millum annað: »Endvidere fratrækkes ev. Assu- rancepræmie, Kommission og andre Udgifter ved Salgetc. Hetta var, tá fiskur var seldur uttan fyri Foroyar. Serslakliga ordini: »Andre Udgifter« kundu toyggjast næstan so langt og breitt, sum reiðarin fann fyri gott. Sostatt kundi tann tridipartur, sum manningin åtti, verða nóg so nógv skerdur, lá útgerður- maðurin vildi ganga at ylsta marki. Fiskimenn vóru ofta illa til- friðs við avrokningina, men lað bætti lítið, at teir hvor í sínum lagi klagaðu; ti hvønn skuldi hann klaga til? Hann var verju- ja Ødrvisi, tå menn standa saman leysur, næslan rættsleysur. í felag, tá kunnu teir seta síni krøv fram. Fiskimenn eiga megi, bert teir standa saman. Teir kunna eisini fáa sær ræðið í landi okkara, bert teir tekna seg sum limir av Føroya javn- aðarflokki. afturhaldsmenn á Enn ráða Foroya løgtingi; tí kunna út- lendskir privatkapilalistar leggja Foroya land undir seg og draga til sín tað gullið, sum fiskimenn váða lívið eftir, meðan fiski- menninir og teirra konur og børn sila svong og keld. JAVNAÐUR Leygardagin 23. januar 1937. Einaferð má okkara fiski- maður fáa eyguni upp fyri lí, at hann má gerast limur av Føroya javnadurflokki. Tað er lfka so neydugt sum at vera limur av fiskimannufeløgum. J. H. Danbjørg. Dom i Sag Nr. 142/1936: 1) Bladet „Dagbladet“, Thorshavn, ved dets Indehaver cand. jur. L. Waagstein af Thorshavn, 2) Grosserer Chr. Holm Jacobsen, smstds., og 3) Bankdirektør Thorstein Petersen, smstds. mod Redaktør Peter Mohr Dam af Tveraa. Thi kendes for Ret: Indstævnte Redaklor Peter Mohr Dam af Tveraa bør for Tiltale af Sagsøgerne 1) Bladet »Dagbladid«, Thorshavn, ved dets Indehaver cand. jur. L. Waagstein af Thorshavn og 2) Grosserer Chr. Holm Jacobsen, smslds., i denne Sag fri at være. Indstævnte bør til Stutskassen 500 Kr, og i Bødens Betaling afsone Bøden bøde Mangel af med Hæfte i 30 Dage. De ovenfor som Siglelser be- tegnede Udtalelser er ubeføjede. derhos til Indslævnte bør Sagsøgeren Nr. 3) Bankdirektør af havn betale 500 Kr. og til samme Thorstein Petersen Thors- Sagsøger betale dels 40 Kr. til af Dommens Kundgørelse i »Før- og i Om- Bestridelse Udgifterne ved oya — Social-Demokrat« »Dagbladid« kostninger med 100 Kr. dels Sagens løvrigt ophæves Sagens Om- | kostninger. Det idømte udredes inden 15 Dage. At efterkommes under Adfærd efter Loven. Hay-Schmidt. A Føroya Løgtingi 1936. Tannlæknaløgin. Winther greiddi frá málinum, sum gong- ur út uppá at hin danska tann- læknalógin skal setast í gildi í Foroyum soleiðis, at bert fólk við tannlæknaprógvi skulu hava at sum lann- rætt praktisera læknar í Feroyum. Dam: Tað ræður sjálvandi um at tað eru dugnafólk, sum fáast við helta starv. Men teir prísir, sum verða hildnir, hava verið | nógv ov hegir, so hegir at fátæk BRÓÐURSKAPUR | fólk heldur novdast at lala tenn inar fara enn al kunna plom beru lær. Tannlæknustarvið má vera soleiðis, at tað kemur fjøldini til gagns. Prísirnir mega vera so lagaligir sum møg- uligt. Henda sakin fall við aðru viðgerð. Jarðareformurin. Patursson: Næstan allir Føroyingar hava jørd og atgongd til torv. Onga- slaðni, sum eg veil um, verður hagajørd noktað til uppdyrking- Henda sokallaða ar. gráabók er kommunistisk, móti henni liggur eitt mótmæli frá 1200 undirskrivarum. Tað sum ein maður hevur arheitt uppá, sveiltad fyri at fáa grønt, má hann íkki missa. Eftir gráu bók verða allir ótryggir. Latum okkum fáa valg uppá jarda- reformin. Djurhuus: Ætlanin er, at bøndur skulu fáa peningin fyri selda jorð til umvøling av teirra innmerk. Davidsen : Vit síggja brek í lógini. Hon >> Brekini kunna rættast tá vit síggja hvussu 55 er ikki radikal nokk. lógin virkar. Vit javnaðarmenn ynskja ikki at tarna lógini við at fáa hana aftur til legtingið — tvorlurímóti. Eg dugi ikki at síggja, at Pa- tursson við nokrum rætti kann krevja valg uppá jarðareformin. Mad valid, ið var seinasta vetur, mest um jarða- snúgvaði seg reformin, og mótstoðumenninir av hesi lóg lidu eitt knúsandi niðurlag. Trond Hansen: Eg vil siga lad sama sum mín partamadur Davidsen, at vil javnadarmenn ikki vilja tarna jardareforminum al koma igjøgn- um. Annars haldi eg, at vetra- friðing átti at verið innferd í Foroyum saman við jarðare- Jarðabrúkið gevur: epli 300.000 kr., neytuhuld 450.000 150.000 kr,., kr., til- Hevdi vetrafriding verið, hevði landið Eg hevdi eill slykki inngyrt allan forminum. skurðseyður inntøkur 50.000 1.250.000 kr., aðrar samans kr. givið lað dupulta av sær. veturin, tað slóg eg 8. juni, tå lá oll onnur jørd sum hagi av- bilin av seyði. 8. eg ferð. um revolutión. august slóg aðru Patursson talar Nei, hann kann at varð tað revo- vera vísur í, lusjón, so slapp hann íkki at sita við 28 merkrum i jerð. Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum og skrivstovuni. Telf. 148 | | al Blaðið KØDCENTRALEN Tlf. 173. KONGEBROEN TIf.173. Altid 1. Kl. ungt Oksekød, Paalæg og Konserves. En Gros & En Detail. Bygdeordrer ekspederes omg. A. Samuelsen: ikki at igjøgnum, best Mær dámar tvinga velrafriðing er tann frívilliga vetrafriðingin, tá bóndin samtykkir. Trond Hansen: Skal trædir bóndin bestemma, um skulu vetrafriðast, so verður tad aldri. „Smiril““. Milens: Ferðapeningurin er minkaður vegna tær ringu tíðirnar. Farma- er nakað tað sama sum fyrr. Ár- liggja 90 Tað gevur eilt undir- gjaldið og postfluttningur inntokur um kr. skot av o. u. 30 tús. kr. ligar lús. Jacob Nielsen: Tað ið eg ællaði at tala um, kanska ikki so væl til afl- tað, ið frumført er um tað ið Eg havi sjálvur siglt við og eg hevur nógv ber aná stóra undirskot »Smiril« gevur. »Smirli«, veit, at mann- ingin at gera og litla løn. Eg vil bidja nevndina hugsa um hetta. Eg haldi, at mest ið er undirskotið framkemur av tí stóra konkuransa við ast »Smiril«. Kann einki ger- við tað. Tað er ikki rætt, at postvesinið styðjar tey fer, ið konkurera við >Smirile. Eis- ini sigla for, ið eru óhóskandi til fluttning av ferðafólki. Djurhuus: Plånurin má broytast soleiðis, »Smiril« fer norður aftur úr Suðuroy sama dag, sum hann kemur suður. Holm Jacobsen: Ég eigi eitt far sum siglur, og tað er góðkent av skipssýninum. Trond Hansen: Administrator sigur, at undir- skotið tað sama ella storri í framtíðini. Vórðu hevði »Smiril« fingið meiri at kunn væntast at verða fraktirnar bíligari, so kann sigast Tað er ikki til gagns fyri »Smiril«, at ferða- hægri enn við.. ført, og tað sama um ferðapeningin. peningurin er ødrum skipum. Danbjørg: At »Smiril« fer norður aftur úr Suðuroy sama dag sum hann kemur suður, kann vera ógvu- liga gott. Men viðurskiftini eru soleiðis nú, at tey fólk í Vági,