leygardagur 30. januar 1937síða 1

FRÆLSI -FØROYA- n SOCIALDEMOKRAT BRODURSKAPUR JAVNADUR 20 oyr. å Lysingeprisur fyri petitreglu: 3. og 4. síðu. avsláttur i prísinum. 30 eyr. á forsíðuni, Við størri lýsingum fæst H. ]. Poulsen, legtingsmaður. LØGTINGSMADUR HANS JACOB POULSEN Å EIDI DEYDUR Sunnukveldið seinasta doyði Hans Jacob Poulsen, legtings- maður, á hospitalinum í Havn afianá langa og tunga sjúkalegu. Við seinasla løgtingsval varð hann sum fyrsti javnaðarmaður fyri Eysturoyar valdømi valdur inn á ting. H. J. Poulsen var føddur 20. august 1893. ligur og íðin fiskimaður og stóð Hann var dugna- milt í starvi sínum, tá hann fekk sjúkuna, ið bar honum deyðan. bleiv sjúkur seinasta umborð á varð Hann summar skipi við Grønland og lagdur á sjúkrahús har. Heimferdin var drúgv og tók hon eisini uppá heilsu hansara. — Heimkomin legðist hann á sjúkrahúsið í Klakksvík, har hann gjerdist so mikið frægari, at hann umsíður slapp heim aftur til síns sjálvs. TA tingid var samankomið í velur, royndi hann, so heilsu- kortini at Havnar at luttaka í Men bert fáar dagareydnaðist honum atstarvast veikur hann var, koma til tingstarvinum, á tingi, so legdist hann aftur. Hann varð fluttur á sjúkrahúsið í ligið ógviliga ringur líka til nú, hann Havn, har hann hevur doyði. Ein av okkara góðu Feroy- ingum er soleiðis farin. Hans Jacob Poulsen var ikki orða- mikil maður, men so mikið djúpari í hugsan og lívsásanning. Sum so strevandi mangur maður royndi hann, at ikki lá og frí- smámunna bjargingar- geringar-leidin aðrastaðni enn har, ið fjøldin sjálv truðkuði sær hana. arbeiðara-, slitmanna- heilur og Arbeiðara- vera Hann gjørdist lí hollur socialistur: flokksins frígering skal hansara egna verk! ásannaði hann sum einastu reglu al strevast her á korum. foldum eftir fyri betri hesa sína Hann legði persónliga uppí. Av heilum Og hann lat ikki ásannan bíða eftir sær. huga lók hann lut í hesum frí- geringararbeidi. Tann, sum kendi hann, undraðist á, so væl hesin stilli, hóligi og lítillátaði maður royndist í hesum starvi. Allir yvir, at tingmenn vóru greiðir Hans Jacob Polsen á vónríku monnunum Í politikki, Eiði var ein av leim nýggju maður, ið var ferir til bæði skrivliga og munnliga at stríðast fyri sínar arbeiðs- og starvs- felagar. Tað kom tí ellum dátt við og kendist tungligt, at sóttin legði sína tungu hond á herðar hansara, steðgaði honum í hansara stríði fyri felagar sínar og lund sítt. Vit takka stokkutu stund, hann saman við okkum legði í broddin. Hann var heilur og hollur við, ein honum fyri ta ein álitisreðari á arbeiðmanna skúluni, sum vit, ið eftiri eru, megu heiðra hansara minni við við at rógva víðari við tí trú- skapi og huga, ið eyðkendi hann millum menn. Friður lýsi yvir minni tínum, góði og trúgvi felagi. Tú steig líni spor so, at fleiri og fleiri av línum arbeidsfeløgum vilja kenna tað sum einustu leið at fylgja í tínum sporum. P. M. Dam. Leygardagin 30. januar 1937. | Kostar kr. 1,50 fjørdingsårid ++ Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstøbum og skrivstøvuni. Telf. 143. 11. árg. Eru allar nýbyggingar steðgaðar Eru stundirnar komnar - og hví? at ganga í felagsskap við teir donsku fiskimenninar? Á Ferova løgtingi í ár varð vidlikid eitt uppskot, ein planur fyri endurnýggjan av okkara skipaflota. Málið var einmælt viðtikið — og at so bleiv, var eyðvitað, lí uppskotið var skilagolt og skar djúpt í síni broytan av lí Ólugi ella kreppu, ið okkara fiskiflota- viðurskifti nú liggja í: Ov ring og ov fá skip, ovdýra lrygging og nýla ein av eðrum tjóðum burturlagdan veiðihátt o. s. fr. Men hvat duga uppskot, hvat duga plånir, tá ið tað, lað frættist frá, verða soleiðis, at lánini til ný- sum tykist al byggingar eru steðgað. Tann eini umsekjarin fyri og annar eftir fær »avslag« uppá lánumsókn sína. Har tyktust so allir plánir og oll uppskot at liggja — og Føroyingum sýnist soleiðis at verða meir og meir reitt upp fyri leirri ramu undir- gongu. Alt í okkum Tí vit vilja ikki tigandi sleppast mótmælir her. fyri lút og kaldan vind. Vit vilja liva. Vit vilja liva av okkara handaverki — og okkara hevuðs- handaverk er sjóvinnan, fiski- skapur. Vit spyrja tf: hvf skulu vit | ikki fåa lån til nyggj før ellu keyp av góðum, brúktum fari, Tað er ikki illvilji, verður svarað. lænt til hesi skip — hava vit eisini nóg nógvan — | 1 í tað | men vil kunna ikki: nyltar einki at byggja skip til at veiða fisk, og so ikki sleppa av við fiskin. tit ikki ikki at Ferskfiskakvotu táa meiri av. England er vika, og hin danski fiskimadurin vil einki lata frá sær. Feroyskir fiskimenn og danskir fiskimenn hava haft hvor sín fiskiskap, hver sín marknad — og varð teim ti býtt hverja sína kvotu. So vildu báðir partar. Feroyingar vildu hava klippfiskakvotaina og einki lata av henni, og tað legði hin danski fiskimaðurin heldur einki í, tí honum tervaði ikki klipp- fiskakvota. Hin fiski- maðurin mølid danski vildi aflur á einki lata av ferskfiskakvoluini, hvat ið Feroyingar tá einki logdu Í, lí lå hugsaðu teir ikki um ferskfisk — tað vóru bara nakrir ísvirkisbálar, sum suk- forararnir kredilorunna vegna lyndu, sum royndu hesa leið. Og nú er ilt at broyta. Men nú vilja Feroyingar broyta. yvir, al leir grýltu leir sokallaðu ísvirkisbáturnar og ferskfiska- Og sallfiskiskapurin — her gangur. Trolarar, línubálar — jú, tá ið við hava vant fólkið til hesa drift. Men lað gongur smált og leingi — og ímeðan svelta vil. Hvat nú? Særstoðan ella særstødurnar viðvíkjundi teim donsku og for- oysku fiskimanna ræltindunum tykjast at oyða okkum, læsa framtfdarfiskiskapin fyri okkum. Eru stundirnar komnar, at hin danski og hin foroyski fiski- maðurin ganga í eilt felag við somu livi- og veiðirættindum fyri sínar limir? Og kann hetta lata seg gera? Hvat er vinningurin við einum tílíkum felagsskapi í longdini? Her er ein spurningur at monnum ? Hetta er kanska hin Vit vildu fegnir kunna | pening | útvegur fyri at kunna vinna YVIr (eim ne tí førovska leggju nýggjur leiðir. BEJ Ella hvat er at gera? livet kræver,” Í »Dimmalætting« 13. jan. í ár stendur grein — Livet kræver — sum kundi verið lisin til stultleika, var ikki hesin spurn- ingur, greinin melur um, vorðin tílíkt stríðsevni í Føroyum, og vóru ikki viss yrkisfólk, sum fjøldin tykist at hava fingið so ringt eyga á, aftur her havd undir tunguni. Henda brigdan, henda klagan og gremjan um, at danskt mål verður forfjónað í skúlum okkara av sjálvslýrissinnaðum lærarum, og at viss fólk eru til sinns at rena danskt mál beinavegin til dyrs, eru ikki ókunnug í bluðnum >Dimmaulættinge! Her skrivar hesin, ið sjálvsagt melir seg at vera »positivur« mótsett hini »negativu«, »at Dansk har været i rivende Tilbagegang i vore Skoler,« Og nå idra menn seg | | fyritøku so undir, at hon kódnaði, | áðrenn hon byrjaði fyri álvara. | eru nýbyggningar til snorisfiski- | skap vónleysar, hin rami undir- | hugsa um hjá føroyskum fiski- | einasti | | møsnad verður um f greinini, boðum, ið forða | fiskimunninum at | KØDCENTRALEN Tif. 173. KONGEBROEN Tlf. 173. Altid 1. Kl. ungt Oksekød, Paalæg og Konserves. En Gros & En Detail. Bygdeordrer ekspederes omg. Stuttligt og áhugavert hevði verið at farið og haft eina roynd í donskum fyri monnum á miðj- | um aldri, teir id gingu í skúla, | tå ið danskt åtli einaveldi, og føroyskt fekk ein ella ongan tíma um vikuna! Nei, sann- leikin er tann, lygum, ið skriva nevndu orð, og sum fáa heiðurs- sess í »Dimmalætting«, at før- oysk børn eru einki afturfarin f donskum måli. Men Føroyingar, id ikki fara nidur til Danmarkar at læra, kunnu sjålvsagt ikki duga ella læra so væl danskt mål sum Danskarar, tað mugu øll skilja, ið vilja og hava vit til at skilja við. Sjálvandi má munur — ser- liga á talumålinum vera á børn- um á bygd og børnum úr keyp- staðnum, har danskir menn eru búsettir og koma og fara í heilum. Allir lærarar, um teir so eru sjálvstýris-, socialist- ella sambandssinnaðir, kenna ta pínslu og tað vitloysi at fara og byrja danskt við í. d. 7 ára | gomlum føroyskum bernum. Tað er ein roynd, ið til fullnar sýnir, at tað er einki av »det rige, ubegribelige Liv« — — — barnið her finnur. >Rige, ubegribelige Live vera | at finna fyri føroysk børn í t. d. >Bumse í Skole, Dukke Lise og Bumse« o. s. fr. Skuldi ein tosa um barnsius lív, tað lív foroysk bern kenna og koma frá, so kann ein fara til H. A. Djurhuus: Barnabókin, har lestur er, ið barnið fatar og hugtekst av, tí har kennir tað seg og sín heim aftur. Danskt mál noktar vist fáur og eingin skal verða lært best møguligt; men tað er sentimentalt lvætl, tá ið ein líðliga og seint hoyrir um hesar hjartastreing- irnar, ið rerst og darrað hava nú í eldir av hesum máli. Danskt mál liggur ikki Før- oyingum nærri enn hini norrenu málini. Sjálvandi fjeppast Føroyingar nógv uppi í hesum máli, sum leir og fyri alt lað øll fólk fjeppast uppi í øllum tí, ið fremmant skal vera. Málið er okkum kunnugt, tf vil læra tað, og tí danskur lestur kemur til Feroyar. Men hjá fólki við vána læruevnum fellur td ógvuliga strævið at