leygardagur 20. februar 1937síða 1

BE =" FRÆLSI Nr. 8. | 20 oyr. á 3. Lýsingaprísur fyri petitreglu: og 4. síðu avsláttur í prisinum. -FØROYA- 30 eyr. å forsiduni, Vid størri lysingum fæst FEDRANNA SYNDIR YVIR BORNINI Orka vit at koma Ígjeunum kreppuna, ið høvuds- sakliga er fylgjan av ómagapolitikkinum ? Skattaskrímsl, skrímsl við mis- eydnaðum fyritøkum, skrímsl í eystur, skrímsl í vestur var og Føj er framvegis høvudsstudulin í tí politiska bardaganum hjá ti í langar tíðir fjølmentasta politiska flokki Hitt her á landi. almenna, løgting og kommunur skulu halda fingr- arnar burturi frá ikki bert skattaborgaranna peningapungi, annaðhvort talan var um bein- leiðis ella óbeinleiðis skatt, men eisini frá lí prakliska lívinum. Guð náði hann, ið hætti sær at tala um at »krænke det ukrænkelige, privale — Initiativ,« ið haft alt vinnandi hellige, hevði einarætt, monopol uppå virki, allan ognarrætt ja, vil freistast al leggja til: allan lívsrætt. PJ Meir inntøkum enn lil eitt uggilsi av kundi, skuldi Før oya løgting ikki fáa. Til eina her, ein vegstump har Meira ikki brågs soleiðis av og á. skuldi løgling okkara fáast við! Vinnulívið, mentunnarlívið ? Syndast ikki lað var ikki lingsins uppgåva! LOngri enn fæl til ein tilikan við- fåning av lulløku f sjålvum ti livandi lívinum, ti figgjarliga ref nn sum andaliga, mentunnarliga, kom okkara logting ikki í longri tíðum. Soleiðis var stýrislagið, so var hugsunnarhålturin og nú liggja vil útskolaðir. Hetta óskil, hesin ómagaskapur, hesin = saflleysi og kraftleysi politikkur helt á ultan mun til konjunkturir, uttan mun til góðar ella ringar líðir, uttan mun til fánandi ella mennandi vinnuliv lívið og vidurskiftini háttaðu sær. uttan mun til, hvussu Og lí hava vit ligið givnir upp til skutil fyri »Tilfældighedernes Tilfældigheder« róku uttan mál og mið fyri heildina, fjøldina, samfelagið uttan plán, uttan plán økonomiska otandi stremban, hvor um annan, dreivandi hvor um annan. Og nú liggja vit dottnir hver um beinini á hverjum oðrum, ráðleysir, villeysir og vónleysir viðvíkjandi, hvat ið okkum er til bót og bala, farandi í plån loysisins drabbi og brótandi íðum. lað, ið skuldi verið hent fyri mongum árum Tó, nú hendir síðani: Menn yvirhøvur krevja planøkonomi, eitt regulerað for- hold millum alla framleiðslu, og at samfelagið skal skipu hesum plånøkonomii og styðja og regulera og í mongum føri sjålvt yvirtaka framleiðsluna, ásann andi, at privatkapitalisman hevur »spælt fallit«, at hilt planleysa »privatinitiativid« = hevur rent verðina út í 6føri, út í undii gongu, eisini okkara lítla mann- felag. Men lil | stendur okkara logting illa fyri- | | | | hesa risauppgávu reikað, orkuleyst og evnaleyst við lómum kassum, ultan ognir og fføgjarligari arbeidskraft og arbeidisrælt, Og lí spyr mangur maður: Er tað ikki longu ov- seint? Eru vit ikki longu farniríavgrund- ina, áður enn íingið hevurveittsærfíggjar- liga makt, ognarrætt til arbeiðistólini, inn- takukeldurnar o. s. fr. lað kann vera, men vit hava einki annað alt aðrir úl gera, vegir eru eingil uttan atganga hesa lisið, id er tann socialistiska. Logtingstíðindi. (Framhald.) Um íslendskt (norrønt) mål í foroyskum skúlum sigur »Dimmalætting«: »Danbjørgvilde slutte sig til A. Samuelsen. Vi maa ikke mere Arbejde lægge paa Børnene. Hvis de skal lære Engelsk og Islandsk, vil de have 4 Sprog til at lære, og det er g for megel.« Nakað soleiðis segði eg; men eg legði aftrat, at lær- ararnir duga ikki islendskt. Hetta mál må fyrst gerast 1 lærugrein í læraraskúlanum. Enskt mál mega lærarurnir eisini Fad verður tí neyðugt at lata lærar næmIingarnar Dan- Í Í | | ganga | fýra ár í læraraskúlan | | | | Í mørk ganga leir fyra ár fyriuttan tad fyrsta árið, ið neynist fyri reikingarárið. Verður hetta árið viðroknað, ganga leir í fimm ár, meðan foroyskir lærarar bert ganga try år, Annars trúgvi | 5 eg ikki, at tað nyttar at krevja | av føroyskum lærarum, al teir Í | | Í | | | | | | | JAVNAÐUR | Leygardagin 20. februar 1937. skulu læra bernini enskt og ís- landskt mál í barnaskålanum. Tað er vånleyst; men lærararni mega duga hesi bæði málini; lí | fólk so kunnu ut læra tey I 1g kvoldskúlanum. nnieintust vit í skúlanevndini um, at nøkur lætt íslendsk lesi stykkii skulu verðu aflast Í teim nýggju foroysku skúlubók unum, sum (åt skulu koma. | Ætlanin við hesum er tann, at bornini Í barnaskúlunum skulu Í fáa eill grundarlag í íslendskum og fornmålinum, sum ley so kunna halda áfram við í kvold skúlunum. Hvat foroyskum máli viðvíkur, so eintust javnanoarnenn Og | sjálvslýrismenn um, at tað skal hava sama rætt f føroyskum skålum og kirkjum sum danskt. Hesum settu sambandsmenn og vinnuflokksmenn seg ímóti; men | viðlikið. | tað varð kortini J. H. Danbjarg. | Íkki at luttaka Í stríðnum | i Spanialandi verður i Í Í gildi í dag | z . Blum í Fraklundi, fólkaflokks forarin, kundi ikki framvegis | tigandi finna seg í, at Tyskland og Italia lalaðu um, al statirni utlanfyri Sp us } seg ul landi, o og herfólk í hópulali (il tuf moti fólkuflokksstjórnini Í Jpaniu. Undir samráðingini um ikki at luttaka í bróðurslríðnum í fóru fram Spaniu, 10 nú seinasl í London. sló Blums maður í borðið og segði, at ífall 34 lýsk land og [Italia og aðrir statir ikki beinavegin gingu við til eina stranga eftiransan, at eingi vápn ford til Frakland uppí, sendi Frakland 2 herdeildir og eingi herfólk vórðu Spaniastríðið, legði uppá 200.000 menn inn í Spania, og hann skuldi vissa teim í, at stríðið skuldi vera at enda, áðrenn 14 dagar vóru farnir. Vá sýntust Hitler og Mussolini at boygna og teir gingu við til Fraklands uppskot um hill »kontrol«. Munu laliamenninir strangasta Men ararnit og men Í ýsk ikki finna sær eina og hvørja smogu | at fara ígjøgnum ? | KØDCENTRALEN KONGEBROEN Tlf. 173. Tlf. 173. Altid 1. Kl. ungt Oksekød, | Paalæg og Konserves. En Gros á En Detail. Bygdeordrer ekspederes omg SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR | og skrivstovuni, A Føroya Løgtingi 1936. Jarðahvalsavloysingin. A. Samuelsen talaði um, hvussu mikið hvor bvødin (hvor hvalvág) skuldi fáa. Miðvágur skal fáa kr. 37.650,00 Fámjin kr. 11.000,00, Nordragøta fær einki, lí eingin grind el deyð har tey seinastu 30 árini fyrr enn nú aftaná 1933. Nú hava verið tvær grindir. Harfyri mega jarðaeigararnir í Norðra- gøtu eisini fáa pening. H. J. lá lógin nú er liðug, so nyttar Jarða- eigararnir fáa ein framíhjárætt. skeivt at lata 100.000 kr. Poulsen (javnaðarm.): einki at lala at. nokk Tand er fyri jarduhvalin, tí jorðin líður | ongan skaða. Verður hon skadd, so kann eigarin fáa grindaskaða. Gøtumenn megu ikki líða nakran órætt. Fáa aðrar hvalvágir endur- gjald, so má Nordravøta fáa eisini. A. Samuelsen Justilsministarin meinti ikki, al jarðahvalsrætturin kundi av- takast ultan endurgjald. Hann ma á lovsust við þer M tað eru jurislar, sum meina, al jarðahvalurin kann avtakast Tad var rættast fingið uttan endurgjald. at farið til hægstarælt og Hval monnum viðvíkur, so mega teir málið avgjørt har. Gøtu- hava sama rætt sum aðrir. Elektricitetstakstir í Klakksvík. Zachariasen > 3 vidtikid at Sóknarstýrið hevu! hækka strevminum til kóking frá 6 til 6!/* gjaldið a oyra pl kwt. og lil ljós og hita frá 4 til Ó!/, fyri tey fyrstu 1000 kwt. síðan 2'/g oyra | Danbjorg: | Ég eri limur av nevndin, sum 1:A hevdi hettu málið til viðgerðar, Vit vóru samdir um at sela uppskotið fram, soleiðis sum | hr. Zachariasen hevur greitt frá Vil halda tað lækka tær vera rættvíst at iostu innlekurnar verða tær somu ella | meira. Suðuri f Vági vórðu tær føstu tvettlirnar nokrum árum síðani. Eg má loglingið hevur »beklaga«, at | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum Telf. avgiftirnar, tá | hækkaðar fyri | góðkent hesa hækkan; tí hon rámar tey harðast, sum minst ráð hava. 143 11. árg. P. M. Dam: Tá ein fátækur maður må rinda yvir 100 kr. um árið fyri ravmagnsstreymin, og tær fostu avgiftirnar eru 48 kr. um árið, o er prisurin enn ov høgur Í Klakksvík. „SMORLÍKA...? „Ja, . . . Vitaminir!!! 8 Á . Tidinda ræv. Skopun, 16. bruar 1937 Nøkur orð sum líðindi. Eg skal 5 siga frå, hvussu her stendur til. Vit kunnu ikki siga sum aðrar sóknir, at vegarbeiðið hildið Tessverri er tað hevur hjálpt væl til at lívinum uppi. nærmast tverturímólti. Tað er nokk so nógvur vegur er hann eisini Menn fegnir yvir, at teir høvdu fingið hetta arbeiðið; her, og > at gera boðin út í akord. vóru so fór ein fingið akord, til men av teim monnum sum, høvdu eill stykki í sóknarstýrið at spyrja, hvussu vorðið bleiv við belaling av veg- arbeiðinum. Svarið var, at tað vistu teir ikki, hvussu tað bleiv við tí; helst fekst einki oyra fyrr enn 1940. So spurdi mað- keyp n ) val var K L og I t O | | kki lata seg gera Vit gjordust mótfulnir, og veg- arbeiði er sjálvandi einki gjert. Iá ið vit ikki kundu fáa so mikið burtur úr okkara arbeiði, kundu dagin, vit arbeiddu, so slógu vit at vit blíva foddir tann vegarbeiðið úr tonkunum. Tað er harmiligt, tá 7000 kr. eru játtaðar til Skopunar sókn, og Skopunarmenn kundu fingið seks tíggjundapartar, sum høvdu verið ein góð hjálp at liva av í hesum krepputíðum, at sóknar- stýrið ikki søkti eftir teim um- talaðu = vegpeningunum: men einki er gjørt. Vit meina, at tað er skeivt ikki at lað, ið kann, fyri at skaffa fólkinum alt tað arbeið, skaffast hava roynt roynast sum kann f hesi svåru krepputíð. Hví gingið hesa leiðina eflir fólksins sóknarstýrið ikki hevur ynski, lað fer lað heiðraða sóknar- stýri at svara fyri. Arbeiðsgevara hava vit ongan, so vit hava einki tjent hvorki á landi ella sjógvi. Vegpengar eru ikki komnir á tann hált, sum fólk ynsktu. Við tekk fyri upptokuna. Tíðindamaður.