Sosialurinarkiv
Sosialurin 1937-03-06, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 6. mars 1937síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

oyr. á 3. og 4. Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 øyr. á forsíðumi, | síðu. avsláttur í prisinum. -FØROYA- SOCIAL. DEMOKRAT JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR Við størri lýsingum fæst | Nú seta teir aftur segl. Vónbrot, vónbrot omaná vón- þrot hevur lívið hjá lí føroyska fiskimanninum verið ley seinastu árini. Hin unga ungi maðurin og hin kvinnan hava noyðst at steðga, noyðst at úlsett og bíða vid al seta føtur undir egið borð, fiskimannaparturin, lítil til al um at lá vinnan, ikki bert gjørdist ov hugsingur kundi vera leggja nakað til síðis fyri húsini, men veiðan rakk í heila takið ikki til til fødi og klæði. Og um nakað var til avlops frá egnum brúki, so fór tað til heimið, ið pápin ikki, hvussu hann so baksaðist, kundi føda og klæða uttan hjálp og mangan rakk henda hjálpin heldur ikki til Soleiðis eru minnini, tey seinastu árini. Og hesi kor, hesi viður- skifti tað komandi ár geva ikki gott treysti lil Tó eru ymisk tekin, ið lýða uppá eina vend. Missurin av Spaniamarknad- inum, id var at kalla deydsstoyt urin fyri okkara forrættningslíy og vinnuliv er kanska ikki so langt úr eygsjón at verða aftur- bøttur, og marknáðurin al spyrjast aftur íaftur. Íkkiuppí- blandingarsåttmålin hulda rnkjanna millum menn vil fara at stylta munandi um borgarkríggið — og so, særliga ífall stjórnar- við gri fylgir keypikraft til fólkið vil fiski koma fram í sterkum muni. flokksmenninir vinna — teirra si spurningurin eftir Eisini siga menn frá Islandi, at kønir menn vilja vera við, ul várið verður eilt gott fiskivår. Men hetta eru bert spådémir Verunliga veit eingin nakað al siga við vissu. Tó, hví skulu vit siga, at einki er í hesum spádómum. Vit hava loyvi af og vit megu vóna og hava golt treysli. Lívið er so um- skiftandi. Regn í dag og sól í morgin. Soleiðis hevur tuð eisini víst seg al verið í mannalívinum. Ofta tá ið verst stendur fyri, liggur hjálpin, tuð vil siga ein vend til tuð betra, næst fyri fótum. Vil ynskja, at fiskimenn okkara, ið nú halda úl í havið fyri seg og foðilandið, ikki verðu » megu vånbrotnir, tå ið upp skal gerast. Nakrai part el hundrað krónur meir í eingin bjarging, eingin økonomisk frigering, men ein hjálp eru tær korlini. Okkura góðu landsmenn, farið nú heilir og happadrúgvir, og alt gangist tykkum væl og komið iftur í ollum góðum. Sigli nú sælir! Okkara viðgerðan av sambandspolitikkinum „en Fuldtræffer“. L. 8. gongur „amok“, og i ovursinni sínum hvelvur hann sína „Renovationsspand“ yvir egna hevur og kropp. Framhald av sambandsins syndum. Tå ið vit lósu oddagreinina í »Dimmalælting« leygardagin 27. okkum í februar i ár, rann huga hin flongda drongin, ið ikki bert ikki dugir at verja seg, men sum aftrat svidanum innast må sloppin. I inni viðganga, at hann er bíliga ovursinni og hjálpaloysi sínum veit hann sæt einki ultan at spýta og klóra sín hartara í andlitið. Sannleikin er beiskur, vist so. harra L. S. Men sannleikin er óivað Ind sunnasta Eisini fyri Tí halda vit, at ein sum L. S., ið hevur fingið so óloysiliga upp- í longdini. ungur maður gávu at rekja sum at forsvara og uppihalda einum so turrgeld- um politikki, sum sambands- politikkurin hevur verið, eigir at leggja allan doyðin á fyri at | | Í Í halda tunguna líka í munninum og f eitt vist mát læra at tiga og svølgja — fyri ikki at eggja fram undirstrikanina av ábreiðsluni heldur enn at loypa upp sum óspekingur, tá ið ljóskastarin fer inn í sam- bandsins oyðimerk. Men henda »jesuiliska kunstin« hevur neyðar Vit synd í honum, harma hann. Men maðurin ikki lært. tykja tross okkara menniskjaligu með megu vit volda honum kenslu tann sviða al síga frá, at vit kenna tað sum skyldu okkara til aftrat lí so evdsynliga »full- greinini treffarn«, sum vit Í »Fedranna syndir yvir børnini« hovdu viðvíkjandi sambandsins politikki, at halda fram við sam bandsins syndaregistri. Men móti harra L. S. óflýggja- | Í ligu orðum leggja vit ikki lag í at offra nógv høgg. Eitt sindur | vilja vit kortini nerla við tey. ugga okkara sannferingar við ollum Kann tað hann at skíra ókvæmisorðum íslaðin fyri at målbevisa og avsanna tær, so hava vil einki alt síga til tað, li tað er okkum á ongan hált lil skaða. Tvorturímóti! Tílík ómaga sloðuna so mikið fólki al úlskeldan gel greiðari og lættari hjá fala. Hon gevur mannin upp til skutul fyri fólkaláturin og undir strikar, hvussu sekur og van- måltugur, politikkur sambands- ins verunliga er. Einastaðni hesin rópar góði | fjøllini við at | maður, so eru rvsta, at nú skan det være nok« við hæderlige Personer«. Hella róp okkara >Bagvaskelse af sýnir best, hvussu burtur av leið illa hann er komin fyri. Tí sannleikin er tann, at tað frá okkara síðu ikki er talan um skamferingavnøkrum privat- persóni, men hava vit einans vfst Á, hvussu drepandi sam bandið og afturhaldið hevur verið fyri land og fólk. Og so | hill vÓðI kostiliga, at meðan hesin » harri í »Dimmu.« ullan orsøk og grund høggur av øllum okkum fyri at loypa å alvi å privalpersónar, firnast hann ikki við at P. M. tvia og Dam i spyta persånin andlilid, og hetta ågrylisliga, | hann enntå so al eingin náli gjørdi lað betur. So statt skilja vit, at hann í hesum sínum slarvi kennir seg sum »Renovalionsarbejderen« - ið hevur stoytt sína egnu byltu vvir seg Vit ætla í ollum tilfellum ikki at dálka við at okkara fingral fenglast við hetta skarn | Men einki er so ringt, at tað fyri okkurt. So ikki er golt leiðis er tað S. svínsk- mana okkum til at við heitum. Tær halda áfram lýsingini av »fedranna (sambandsins) syndir yvir børnini«, syndir, sum vit stuna og suffa undir, og sum vit megu læra al kenna og sleppa okkum undan. kníggja við Hogdur av um støktum sverði veit hesin stríðs- garpurin í »Dimmalætting« sær einki annað til vápna at taka | TTT | enn P. M. Dams viðurskifti til | Ísvirki. | Tá áúlviklingurin í okkara vinnulívi hevur gjørt lsvirkis- | málið meiri »aktuelt« ella at- | hugaligt enn á nekrum sinni | grund til at | hetta í stuttum hava vit einans vera fegnir yvir at taka mål og less søgu til vidgerdar og sannføringar yvir fyri Føroya fólki, fyrst og og | fiskimanninum. At gera hetta | fremst arbeidismanninum samstundis sum vit halda áfram við at lýsa frá sambandspolitikk- sins dråpsstødu og gerðum rímar eisini sera væl. Ísvirkis framtakið og afturhaldið. P.M. Dum og fleiri við honum vóru fyri mongum árum greiðir yvir, at sluppfiskiskapurin hevði talt Okkara fiskimonnum lervaði tí at leggja sínar bestu dagar. á ein annan bógv. Út frá hesari åsannan hvor einasti Foroy ingur í Føroyum váttar hana nú sum rætta varð starvið fyri at hjálpa fiskimonnunum inn á aðra leið, ferskfiskaleiðina, tikið upp av P. M. Dam og ødrum. Ikki >smerlefrite, men eftir mikið baks og mikla mótstøðu, tjalda og opinbera, frá høgum sum frá lágum, afturhaldskreftum eydnadist at fáa bygt Isvirki og veitt einum sjey samtøkum av fiskimonnum ferskfiskiskapsfor. Hverjir vóru so oddafiskarnir í hesari mólstoðu? Hverjir aðrir sambands- enn oddafiskarnir í afturhaldspolitikkinum, har í millum var sambandsblaðstjórin keypmaðurin H. B. Thomsen ein hin ídnasli. Hesin maður, sigur L.S., bjargaði stumpunum. O, nei. Hann bjargaði ongum, men hann — so legin var lagnan fekk av givið hetta stóra verkið, ið hann på havnini f Trongisvågi av øllum alvi hevdi undirgrivid, uppí hendur uppá lær ævintyr- ligu lættu treytir, at hann einans skuldi forrenta ein kapital uppá 10000 í tjúga ár. Sjalvari fersk- fiskaveiðuni hevur hesin >kon- servaliv Forretningsmand« sanni- ikki bjargað. Tað einasta, liga hann hevur evnað al avrigga, er | at dríva ís- og agnforrætlningina til helvlar aftur ímóti tí, hon | gav av sær, áðrenn hann kom til. Hetta er sannleikin, >den nøgne, ubesmykkede Sandhed«. Viðvíkjandi sjålvum saman brotinum av Isvirkinum er at siga: Sildaekspedisjónin, ið saman við samanbrotinum inflasjón- ini í Týsklandi, har ið hin frysti fiskurin var farin, elvdu tey stóru tapini, var ikki stjórnað av P. M. servativa forrættningsmanninum Halfdan Hetta óivuð L.S. Dam, men av tí kon- Henriksen. veit Hví so dylja tað og sign ósatt við vilja og vitandi? Fílíki er drepandi fyri hitt moralska umdomi. P. M. Dam hevði ikki eitt orð at sigu viðvíkjandi leiðsluni av hesari sildaekspedisjón. Og viðvíkjandi seluni av frystum fiski, so var lað heldur ikki | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið "Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum | og skrivstevuni. Telf. 143. hann men »Det danske Fa. KØDCENTRALEN Tlf. 173. KONGEBROEN Tlf. 173, Altid 1. Kl. ungt Oksekød, Paalæg og Konserves. En Gros & En Detail. Bygdeordrer ekspederes omg. ningscompagni« við sínum álitis- monnum, ið Dam manni og skipaði fyri her. P.M. statt ikki hava skyldina fyri úr- kann so slitið av hesum báðum greinum av virki Isvirkisins. Og snurru- ikki, hóast tað må sigast, at tað var mókaði bálum. váðsbátarnar átti Ísvirki sildaekspedisjónin, ið grundina undan hesum Vil flyta sum svar uppá L. 8. ovursintu hetta fram einans rongjan av viðurskiftunum við- víkjandi Isvirkisfyritøkuni og ikki fyri at geva teim, ið stjórn- aðu sildaekspedisjónini og søluni av lí frysta fiskinum, ábreiðslur. Eingin belri vit, at veit enn eingin forrættringsmaður kundi forða lí ræðuliga dumpingar- marknaði, ið sildin fekk — veiðan var góð — líka so lítið sum nakur í Føroyum ella í Danmark kundi teppa >infla- Jesta dømi hitt sjånini« í Týsklandi. herum er, at bæði stora svenska frystaríið í Íslandi og hitt frystaríið, ið varð stjórnað av drivnum jødiskum forrætin- ingsmonnum, vórðu so gott sum fhelsligin av hesari »infla- sjån«. Hin einasta greinin av Isvirkis- fyritokuni, ið P. M. Dam skipaði fult út, var ís- og agnforrætningin. Og hon guv tvifalt so nógy, sum Ísvirk- fingið hin núverandi stjóri av inum nakrantíð hevur burtur úr somu forræltning. Men at úrslitið liggur so langt aflanfyri hjá H. B. ein Thomsen, skyldast óivað skiflan av leim heimligu >konjunkturun- um« — men tó ikki bara. So liggur landið. Soleiðis ljóðar fyrsti tåltur av hinum óbroytta sannleika viðvíkjandi Isvirkis- fyritokuni. Hesin táttur er syrgju- ligur. Men annar tållur er syrgju- ligari. Hann vilja vit taka upp í næsta blað og halda fram á sambandsins syndaregistri. (Framhald.) Keypið føroysk eplir, tað batar øllum best. Tygum fáa framvegis góð før- oysk eplir (bæði eplir, sum eru vaxin í sandi og í almindiligari mold) til biligan pris hjá Tlf. 146. Trond Hansen. »SMØRLIKA...? „Ja, ... vítaminir!!! p