leygardagur 6. mars 1937síða 2

Arbók Føroya Búnaðarfelags 1936. FOR Fyrireikad av formanni felagsins, H. J. Jacobsen, búfreðingi. Føroya búnaðarfelag hevur tey seinastu árini verið so heppið at útgivið árbók fyri hitt foroyska landbrúkið. Hetta starv felagsins hevur haft stóran lýdning, so satt sum eitt hitt mesta, ið okkara búnaðarstatti, bóndum sum tradarmonnum, tørvar, er upplýsan, nýggja vitan, vitan um røkt, um skipan, um á hvønn hátt okkara stuðul jørd best kann verða og lívgevari fyri Foroya fólk. Aflur í ár sínum í búnaði frama formanni hevur felagið við givið út eina árbók. Vit vilja ráða ollum Føroy- ingum at lesa hesa bók. Í hesum døgum, tå ið Føroya fólk yvir hevur ikki veit sær livandi ráð at bjarga einum hampiligum lívi, kann valla betur lestur gevast enn hann, ið skilagott vísir á og lærir okkum, hvussu vit eiga at fara fram fyri at fáa meiri år jørd okkara, grødini og djórahaldinum, nýggjum sum gomlum Tílíka holla ávísing gevur henda bók. Hon hevur viðgerðir : brúkstættum. fylgjandi evnis- Fråsøgn frá felagsins starvi. Um årtøkuna av jarðabrúks- teljingini. Vetrafriðan av bønum. Nýtan av nútímans amboðum. Seyðarekt. Seleplir og eplaveltingarágóðin. Um at fáa foroyskt jarðabrúk í eina fasta skipan. Revaaling. Uttan at ganga nøkrum greina- skrivara ov nær hugsa vit, at kunna siga, at teir tæltir í hesi bók, sum slórsta at- huga hjá Føroyingum eru teir, hava hin ið viðgera spurningarnar um 1) eina fasta skipan fyri okkara jarðabrúk, 2) vetrafridan av bø, 3) fremjan av revaaling f Føroy- um. At fåa loyst hesar spurn- ingar skjótast møguligt, er einki minni enn eitt høvudsmål fyri okkum. Greinina um hin fyrsta spurn- ingin av H. J. Jacobsen halda vit vera so greiða og ávísandi, at vil loyva okkum at taka hana uppaftur her í blaðnum, tá ið Tað er tí ikki tørvur á at reða meir um hana pláss loyvir. í hesi syftu. Tað, ið Jóannes Dalsgarð ber fellur kanska ikki allari gamlamanna- Men stórmál fyri land okkara í at fáa fram um vetrafriðing, hugsan. hann, ið sær eitt dyrkað okkara jørd og fáa mest møguligt úr henni, má halda, at uppskot Dalsgarðs er sera greitt og væl skikkuð til at loysa vetrar- friðingarlræluna. Hver leiga sær maður, ið eigur treð, kann velrafrið ella keypa hann eina ferð fyri allar fyri 200 kr. Kostnaðin meining kunnu menn hava ymiska um — men ein semingarleið er her ávíst. Og tað vigar mikið hjá ollum, AKTIESELSKABET OYA BANKI Stiftet 1906. Hovedkontor: THORSHAVN Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—83. Lørdag 11—2, Til Suðuroyar fiskimenn Eingin fiskimaður, sum er limur í Suduroyar Fiskimanna- felag, má mynstra saman við skipara ella bestamanni, sum ikki er limur í Føroya skipara og navigatørfelag. Stjórn Suðuroyar fiskimannafelags. ——— Skipararnir mugu ansa eftir, áðrenn mynslrað verður, at bestumenninir eru limir í Føroya skipara og navigatørfelag og fiskimenninir limir í Foroya Fiskimannufelag ella Suðuroyar Fiskimannafelag. Føroya skipara og navigatørfelag. FØROYA VANLUKKUTRYGGING = Skal nakar vanlukkutryggja seg sjålvan ella onnur, boda frå vanlukkutilburdi ella fáa skil uppá annað vanlukkulrygging við- víkjandi og situr ov 6høgliga fyri til at kunna venda sær beinleiðis til lryggingina, vil hann hjá einumhvørjum av umbodsmonnunum fáa lagt sær lag á og eisini fáu goldid limagjald sítt. Umboðsmenn eru: B. Mortensen, sóknarfúti, suðuri í Vági. K. Djurhuus, sýslumaður, á Tveroyri, H. Edw. Hjall, brævasavnari, á Sandi, Chr. Larsen, sýslumaður, í Servági, H. Nolsø, kassameistari, í Vestmanna, A. Ellingsgaard, brævsavnari, á Eiði. Ólryggjaður maður gloymir skyldu sína móli sær sjálvum, konu og bornum ella oðrum, hann hevur ábyrgdina av, og er harfyri ikki fullgóður samfelugslimur. Hugsið tí um trygging, áðrenn ov seint er! Eru tygum tyrstur undir promenadu, komið inn til mín og drekki lemonadu. 25 oyru fleskan nakra oyra sparan — fyri innhaldsgóðsku garanterar „Smæran“. Her er varan bílig — spar í ringum tíðum. Verur verða fluttar út um allan býin. JOHANNES ANDREASEN's Ringið 344. gs S44 MATVØRUHANDIL ið hata drál og trætu, men elska at síggja tað grógva og blóma í okkara landi. Leingi slóð spurningurin um revahald í Føroyum sum í berginum — men so brast mót- stødan. Og nú, tå ið so gott sum øll mólstoða er horvin, og menn í ellum hornum hugsa um at koma við uppí hella í lonundi starv, ødrum londum er tud forvitnisligt at lesa, hvat ið H. J. J. at kanna sigur um ferð sína revahald og aðrar búnaðarspurningar. Búnaðarráðgevarin skrivar 2 athugaligar greinir. Onnur snúgv- ar seg um jarðabrúksleljingina hvat ið 1935, og jarðabrúkið gevur av sær. Hin lýsir frá tydninginum at hava tað rælta slagið av seteplum. Tað er forvitnisligt at síggja, at ein låg virðismetan av tí, ið búnaðurin gevur, liggur um Í millión og 430.000 kr, Tað er ikki at ivast í at ein fost skipun fyri okkara jarðabrúk við nýggjum greinum sum reva- haldi skjótt vildi fleirfalda hesa summu — og tá stóðu vit sterk- ari, enn sleða okkara er í dag við hovuðshjallinum á sjónum. E. Húsgarð skrivar skilaorð um føroyskt seydubråk — orðini lýsa frå, ut hetta starv er honum ikki ókunnugt. Fyri størri jarðabrúkarar — við — er og mungar smærri grein Páll Paturssonar um nú- timans búnaðaruamboð góð ut lesa. Nýggjur veiðiháttur: Kalvaveiða við gernum. I »Nordlysinum« verður tikið fyri, at hitt tekur sær um reiggj við at veita til orða ullmenna stuðul til menn at fara at læra nýggjar veiðihættir. Í hesum sam- talað um hin bandi verður veiða kalva uppá, og sum sigist Teir málun, ið Norðmenn at hava roynst sera væl. eru farnir at veiða kalva við gørnum å fleiri hundrað favna dýpi. Vit hava ofta tíkið til orða fyri at leggja nýggjar leiðir. Her tykist at vera ein leið, ið skuldi ligið beint fyri hjá Førovingum at gingið. Vilja vit tí taka undir vid >Norðlýsinum“ f tí, ut menn, ið hava hug til nytt framtak og lað eru tibetur nógvir — eiga bæði viðvíkjandi at læra at veiða kalva al fáa munandi stuðul við gørnum og viðvíkjandi at fáu hin neyðlurviliga reiðskap til vega. Og skuldi tað verunliga víst seg, at eingin fiskimadur hevði hug at leggja fyri her, ja so kann hill allmenna, løgting, stutur, íkki lata standa til harvið, men má, »Nordlysid« skýlur til, taka sær um reiggj her og gera royndir á hesi leið. sum Á Føroya Løgtingi 1936. Kost- og plåssvidurskifti umbord Í føroyskum skipum. Kullsoy Ofta er ovmikid fólk umborð. Um kost- greiddi frá málinum. spurningin eru menn ymiskir á máli. Tað er óivað ójavnt um- borð á teim ymisku skipunum. Dam: Málið er tydningarmikid. Tað allmenna má gera alt, ið gerast leir, ið strævið arbeið umborð í skip- kann fyri at arbeiða unum fáa tann best møguliga kost. Djurhuus: Eisini okkara flokkur vil slyðja málið. Tað má kannast eftir, hjá id er al gera. Davidsen : Ein av høvudsuppgåvunum er at kanna eflir um tann kostur, sum skipsmenn fáa, er saman- sellur, sum hann skal. Tað ræður ikki bert um at fáa nokk at eta. Vitinskapurin er komin til (a nidurslødu, al tað ræður mest um, at maturin verður rætt samansettur, soleiðis at nokk er av leim ymisku vilaminunum Í matinum. Kokkarnir mega læra at gera matin á rættan hátt. Vit mega lessvegna skjólust møgu- ligt fáa ein kokkaskúla stovn- aðan í Feroyum. Sjúkrahús í Feroyingahavnini. Fyri nokrum árum síðani vendi reiðarufelagið sær til løgtingid og bað um at fáa bygt eitt sjúkrahús í Føroyingahavnini. Hetta kostar húsið er nú liðugt og 12000 kr. 2000 invenlar og medicin. Av hesum er goldið: F. F. 2000 kr., skiparafelagið 2000 kr. og løg- tingið hitt. Nú lørvast 2000 kr. aftrat, p/f »Uvak« skal 148 kr. fyri al føra ein upp til Grønland og Balslev & Co. 100 kr. fyri at flyla sama mannin heim aftur. Harav o. u. hava smið P. Niclasen álalaði tann harða kritikk, sum fram er komin í »Dagbladnum« skrivað av einum ungur før- oyskum lækna, sum var í Grøn- landi í summar. Dam: Eg var limur í nevndini, sum hevði við gjørdu sum best og so mikið, málið at gera. Vit sum peningurin rakk til. Vit høvdu onga heimild til at nýta meira pening enn ásett. Tann ungi maðurin, sum talan er um, verður vónundi lækni í Føroyum, so vit hava nakað at gleða okkum yvir. Hann hevur følilsi fyri leim sjúku, og tað er gott. Vónundi fer hann 16 at siga, at hann ikki vil hava 20 ella 30 lús. krónur um árið í løn. Hann vil hava t. d. 10 lús. arbeiða í »humanitelens« tænastu. kr. um árið og Telefonstjóraembætið. J. Poulsen greiddi frá málinum. 3 umsóknir eru innkomnar. Louis Zacharia- sen skuldi verið einmælt inn- stillaður; men hann vildi íkki ganga inn uppá tær treytir, sum lingið ásetti. Hann er nú gingin við lil less, tó undantíkið royndar- árið, sum hann ikki vil taka við. Patursson: Aðrastaðni leggja teir kaðalir, sum halda um streymhardar firðir. Eg vil mæla til, at tingið veitir studning til telefonverk- frødingin at fara út í onnur lond at gera seg kunnugan við slíkar kaðalir og annað nýtt, sum fram er komið ley síðstu árini. Danbjorg: Um telefonstjóraembætið skal eg bara siga, at mær tykir tað rættast at seta hr. Louis Zacha- riasen í embætið. Eingin ivast í, at hann er duguligur. Royndar- nytist hevur verið mong år í tænastuni. árið ikki, tá maðurin At eg bað um orðið kom av ti, ið hr. Patursson fordi fram um kadalir. Vit Suduroyingar fola tað sum eitl stórt sakn, at Suðuroyin ikki hevur telefon- samband við hinar oyggjarnar. Í Suðuroy býr ein fimlipartur av ellum fólkinum í Foroyum. Har eru slórar forrættningar og onnur virkir Vil hava telegraf, men hann kann ikki erstatta telefon. Tráðleys telefon er heldur ikki so góð sum tráðlelefon. Eg vóni lí, af tingið tekur væl við tí, ið um al br. Patursson fordi fram senda verkstjøran út at eftir I. kuðauli, ið nýtast kann um Suður- kanna d. hvat slag av ovurfjorð o. s. fr. índentarskúli. Hetta málið hevur verið til viðgerður í mong ár. Nú varð samtykt at byrja studenlarskúlan í heyst, 1937. royna at Ítrottarlærari. varð ein ítróttarlærara. Skúlastjórnini varð givið í hendi at åtnevna ein lærara í einum foroyskum til ítróttarlærara. skal fáa frían vikar teir mån- aðirnar, sum landið og heldur skeið o. s. fr. Eisini samtykt at seta skúla Hann hann ferðast um Eisini skal hann fáa frían kost og fríar ferðir um landið og 600 kr. í løn aftrat síni læraraløn. Tá hetta mål var til viðgerðar, segði hr. Patursson m. a.: Fer- oyingar gjøgnum øldir verið eitt ítróttarfólk. Tað, ið ungur nemur, gamalur fremur. hava Nú eru ongar roykslovur eins og fyrr, hvar unglingar kunna íðka ftrott undir bitanum. Tá eg var smádrongur, høvdu vit lesning og unnað at spæla í. Vit mega ikki gera størri breyð, enn vit eru førir fyri at baka.