leygardagur 13. mars 1937síða 1

— yi" FRÆLSI -FØROYA- ' SOCIALDEMOKRAT Nr. 11. Skjót hjálp er tvífaldað hjálp meðan sama hjálpin ovsein er ofta eingin hjálp. Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, | 20 oyr. á 3. og 4. síðu. avsláttur í prísinum. Við størri lýsingum fæst | | Mottoið hjá ti allmenna so væl sum hjá øllum, sum hjálpa, eigir ti at vera: skjóta hjálp og fulla hjálp! Á løgtingi, 4 ríkisdegi, og hvar, ið talan er um okkara viðurskifti, eru allir menn á einum máli um, at í Føroyum, fólk, er illa vorðið, so illa vorðið, at um ikki hjálp verður rætt fólki, er sveltur og vesældómurin vísur ímillum Føroya gestur í mongum heimi. Og menn, ið hava orðið, siga, at hjálp má veitast. Men hvussu er nú vorðið við hesari veilan hjálp og stuðuli? Sannleikin er fann, at so gott sum ell hjálp, ið menn á tingi og á ríkisdegi tala um, verður hon lí sum ovsein, og kennist eingin hjálp og er ofta verunligu eisini eingin hjálp Latum okkum tíka dømi frá rovedunum al veilu Foroyingum kreppubjálp. Fyrst er at: tula um ta mikið | umrødda vecnrbeidi, sum varð útrópt sum munandi kreppu studningur. So gott sum allastaðni í Før- arbeiði vorðið ovum er hetta kki bert nen ein byrda. Hví? eingin kreppuhjálp Jú, forkláringin er einfald: Íslaðanfyri, at ið hvussu er ein partur av peninginum varð goldin arbeiðarunum at liva av, meðan hann arbeiddi, so er hann einans nýttur til utavdraga skuld hjá kommununum til log- tingid og skatt hjá arbeiðarunum til kommununnu. Í ár varð viðlikið, at :%/, av tilskotinum frá leglingi og stati skuldi kontant undir arbeiðinum. arbeiðurunum Hitt skuldi so nýtast at:rinda skatt skyldaðu skatt. Men hvussu varð? rindast vid, um teir Jú, teir flestu fiskimenn, ið | veg hava arbeitt, fara avstað uttan at hava sæð eitt oyra at keypa fyri. Summar kommunur hava roynt at fingid keypmenn at geva ar- beidurunum at: keypa fyri Iransportir uppá vegurheiðið. Men hvussu mangir keypmenn hava ráð til at geva kommunum kredit, rindaður vid transportum, noyð- Tá ið skattur teirra er ast teir at siga nei til at flýggja út verur ímóti transportum. sl | av túsundum til | ímóli ti,sum staturin varð biðin | Og tá | út úr hesum ræðuliga seinrøkis- | skapi, viðlók so vakurt kreppuhjålp í seinastu setu: Løgtingid Umsókn til statin um hópin hjålpikussar, um hópin av túsundum fil studning til uppdyrkingararbeiði — og skuldi tað 5000 til hjálpikassarnar sjålvt læna aftur- at lata. Men hvat hevur hitt svøltandi Føroya fólk fingið av hesum | Í vetur? | Ikki eitt einasta oyra! | Av sludningi kann einki fólk | | Tað er skal foða mannin ið hitt sluppsfiskiskupurin, liva. arbeidi, ið Hetta halda allir. vomla vinnulívið, ikki foðir | | sín mann, mega nýggjar leiðir | leggjast. Helta eru eisini allir samdir um. Men hvør skul leggja leiðir. orkar ikki. Samtøkuleidin styðjað hesar Einstaklingurin av lí allmenna,er so hin einasta Men um so eftir mikið baks eina nýggju roynd í lag við at leiðin. strid og eydnast at fáa skjóla saman og fáu hjálp frá lí allmenna, so verður tuð ofla fær frå lí so, at studulin, ein allmenna, er so slakur og so seinur og so heftur, at fyritøkan er dripin, áðrenn hon nakrantíð er komin reiðiliga Í lag. skulu vit hava nakra vón um | at verða verunliga hjálptir, megu vit so sanniliga skunda okkum ið er hin vísi deyðin ! S.S „TJALDUR“ fer úr Føroyum 18. mars til Keypmannahavnar og skal i dokk. Eykaskip fer úr Keyp- mannahavn 4. apríl. P/f Skipafelagið Føroyar. »SMØRLIKA...? »08, ... vitaminir||] | orðvísi Í JAVNAÐUR — Leygardagin 13. mars 1937. i BRODURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarsteðum og skrivstevuni. Telf. 143. Okkara viðgerðan av sambandspolitikkinum „en Fuldtræffer“, L. 8. gongur „amok“, og í ovursinni sínum hvelvur hann sína „Renovationsspand“ yvir egna hevur og kropp. Framhald av sambandsins syndum. (Framhuld.) Tá ið sakferaraliðið helt fund, og Ísvirkíð varð stormað, og stongil varð settur á fersk- fískaleiðina hjá Feroyingum. raktist snertinum av »Isvirki« á av lí Tveroyri harðasta kreppuni í úlheiminum, bæði viðvíkjandi = sildaekspedisjónini og søluni av frystum fiski. At verja móti hesum var tað eingin, ið kundi. Men kortini vóru lívs- viðurskiftini so fræg, at um tær heimligu vondu kreftirnar hildu seg í skinninum og aftraðu seg við at leypa undir kverkrarnar á hesari royndarfyritøku, vildi teim fyritokun = endurreist á stuðlum, ið høvdu roynst at hildið, og vildu vidurskiftini verið dag hjá lí foroysku fiskinanninum, særlign viðvíkj- andi tí brennandi spurninginum. sum ger seg upp sum låturverji fyri fsvirkisfiggindarnar, hvussu vænir hesir vóru móli eini slóð- brótundi roynd: flokkar í styðjuð hesa Staturin og allir Danmark høvdu eina Staturin lítið sum nakar lýðandi maður roynd ilt, og tað var heldur ikki fyritoku sum roynd á nýggjari leið. líka so í Danmark vildi hesari frå teirri síðu sett fram drepandi krøv ella gjørt rov á vÍsvirkic. Menn landið lá, skiltu, Tvorturímóti ! skillu, hvussu at tað var spell, um henda royndin fór í sorl; tí hon hevði í mongum føri góðar lívsvónir. Teir vóru tí hugaðir fyri eini | endurreising av fyritøkuni, so- leidis, at ferskfiskaførini hildu seg bara til snurruváðsveiðina. at »isvirki« kom at fånst mest vid agn- og fsforræltningina, at skipið >Th. Stauning« legði út á kulvaveidi í Grenlundi — eitt »ideelt« skip til slíku veiði, og lá var eisini nógvur kalvi í Grenlandi. Men hetta varð stedgnd hiðan ffrå av høvdu ilt í huga móli ferskfiska- sukini, tí teir meintu, hon var socialistisk. Brøv og mótmælirit og grefligusta áklugur vóru send hiðani niður. Stuldur, »korrupsjøn«, og alt ónt vóru Førovingum, ið einans har niðri | Í ferskfisku- | | møltur av ' leiðararnir av fyritøkuni lagdir | undir, Niðri frá kundu menn tf einki gera, onga umskapan veru við til, fyrr enn uppklárað var. Hetta var tað, heimafíggindarnir vildu. — Aftaná at hava útinnað hetta, var at leypa á og leggja »hetta sociulistiska virki« í kaldu- kol. Og teir skundaðu sær! Sakferaraliðið helt Og varð har vidtikid at storma: Sakferarariðilin helt so út í >Ís- so fund. virki«, gjørdi útlegg í hverjum spreki fyri nakrar smáar heim- Oddafiskurin í Simons. ligar kreditorar. hesum álopi var H. samlað sær smá- 2700 kr. og stóð soleiðis leddur og Hann hevði fordringar, tilsamans um væl fyrireikaður lil stormingar. »Th. Stauning«, ið var sigldur | til Englands við ferskfiski, varð | | vegmålinum og havnamálinum, panlifúlanum, tå ið | Latum okkum siga harra L.S. | hann legði at bryggjuni í Hull. | Hart skuldi verða sligid. Her var táð Maurilsen, ið beilti, eggjaður | | tað ikki bankmålid, hiðani. Soleiðis foroysku fíggindunum av eydnaðist tað teim >Ís- virkinum« at sleppa framat at ikki bert lýna tí, og harvið forðaðu teir framhald og útvikling av fersk- | fískaveiðuni - snurruváðs- og línubátunum undir Íslandi og við Føroyar, og ,Th. Stauningi' undir Grønlandi, men við hesari forðan settu teir eisini stongil á fyri | at: stremba KØDCENTRALEN Tlf. 173. KONGEBROEN TIf. 173. Altid 1. Kl. uugt Oksekød, Paalæg og Konserves. En Gros & En Detail. Bygdeordrer ekspederes omg. 80 høvdu vit haft aðra nøgdina av ferskfiskaútferslu at víst á, Allir teir, sum nú rópa eftir ferskfiskakvolu, og sum nú leggja kalvaveiðu fiskimenn og í brot fyri undir Grenlandi, allir allir fúsir framburðsmenn hava soleiðis nógv at bera hesum drápsmonnum og góðu harrum og mótsteðumonnum Ísvirkisins fyri. Sambandið var einmælt ímóti tingi, og tess í Suðuroy at byrja við á ídnasti pennaferari | legði allun doyðin á at spenna bein fyri ísvirkismálið í bleð- | unum, og nú heldur hin nýggi ábyrgdarmaður „Dimmalætting“- mátti borið til at dýkt á socialismuna uv nýggjum ar, at tað við >Ísvirkinume. Ja, hetta rímar væl samun við sambundssið. Tí nær hevur lað ikki verið ímóti. Hvussu andróði tað ikki ímóti hvussu stríddist tað ikki móti telefonmálinum, hvussu drálaði og forklutraði hvussu mangar milliónur hev- ur tað ikki forkomið Feroyum við at hildið spott at og arbeitt ímóti revamålinum, hvussu nógvar milliónur hevur tað ikki spælt útlendskum privat- kapitalistum upp í hendur av Føroya fískimonnum, Føroya arbeidarum, Føroya fólki við iméti og forda centraliserings- og socialiser- ferskfiskakvotaina til Føroyar, | ingsmålunum, ið javnaðarmenn ti sum kunnugt fingu vit einans ferskfiskakvolu í mun til okkura ålførslu av ferskum fiski, áðrenn kvoluin kom. Og tad sindrið av kvota, vit nú hava, hava vit so gott sum einans uppá tað, id „Ísvirki“ hevði útfert av ferskum fiski. Hetta hevur L. S. gott av al leggju sær í geyma. Og hunn eigir eisini sær til lærdóms a! minnast til, at ifall ,,Stauning" og snurru- váðsbátarnir hevdu frið fyri Føroyingum at arbeitt víðari við ferskfiskaveiðu við Englandi sum marknaði, so hevði fersk- fískakvotain verið fleiri ferðir 80 stór, sum hon er í dag, tí hava barst fyri, og sum nú verunliga allir skilamenn eru samdir við javnaðarmonnum um sum lívsmál fyri Feroya fólk? Hvussu og hvussu og hvussu, kundu vit hildið á við at spurt. plásstroti Men vit megu av steðga við hesum fyri fyrst. Lysing. Afholdsorg. Sygekasse i Frodebø Sogn afholder ordinær General- forsamling Onsdag den 24. Murts 1937 i »Fylking«s Lokale Kl. 8 Eft. Dagsorden: 1) Regnskabet for 1986 frem- lægges. 2) Vulg uf Bestyrelse og Revi> sever. Bestyrelsen, ST #1 Se