leygardagur 13. mars 1937síða 2

ger A + „Dagblaðið“ - vinnuflokkurin er og socialisman. Tud hevur lesa >Dagbluðiðe, sum í tveimum roynt at gjørt so al verið stuttligt at greinum hevur burtur úr trevilin ikki skuldi vera eftir av sociulismuni, henni. Hóast lað óivað er bankmadur, ið skrivað hevur, er skilið ikki avburt. Mesta er eilt uppafturtak av gomlum travarum. Her skul alt vera so herligt, sigur hesin dansk-foroyski penn- urin, at socialisma er Otørvandi, Hvat meina Feroyingur? Munu leir prísa {í privaltkapitulistiska skilinum, sum er ráðandi í dug? Socialisman vil drepa initiu- livið, Hvussu er sigur hesin maður. við ålilinum á, at einasti vegurin er al lala ein- sluklingin skalla og valla, sum hann vil? Rópu ikki allir uppá samlokur, uppá allment kontrol sum neyð- turviligt fyri at: fáa plán í driftina og fyri at verja virkisrælt og virkislíkindi hjá øllum einstak- lingum? Jú, vist gera teir tað? Ér sociulislisku menn ganga at hilt allmenna kontrollerar og regul- tað ikki júst stig á leirri leidini, at samtøkuleidina, erar, so alt arbeidi og øll fram- leidsla virkar innan fyri tær planøkonomisku rammurnur? Sjålvandi Socialismun skal cinuns vilju oyðu og lýnu ognir hjá einstuk- linginum. Men hugsa nú um, hver ið luð er, ið tekur, ið rænur og oyðir fjøldina. Telj húsagangs- búgvini. Kunna eflir, hvat ein- staklingurin eigur og hevur um hendur ella fær fyri sítt slit og strev! Er tud innanfyri fjoldinu ikki trustarnir, privatkapitulist- arnir, ið eru hesir ránsmenn, takarar frá einstuklinginum, frá fjøldini? Jú, og einuns teir! Tað er lí sum ongalíð áður, at socialisman neyðlurviligt nú sigrar, so samløkuleidin sigrar og hitt ullmenna verjir lívsrættin hjá einstaklingunum. Hin dansk-foroyski pennurin, socialismuni i ið skrivar Ímóli >Dagbluðnume er lí einuns ul fala sum ein verjari av og stríð- muður fyri hin sterkara, ráns- mannin,trustarnar, leir útlendsku privatkapitalistisku krefturnar. Ti má hver einasti fiskimuður, hver einasti arbeiðari, hver einasli minnimenli maður berjast njóli ræðarum. >Dagbluðesins socialist- „Norðlýsið“ og Jóannes Patursson og blaðstjóri Føroya Social-Demokrat“s. mildu fråsøgn um Okkara | berserkar- og dálkingar fund Jóunnes bónda hevur Paturssonar á Tveroyri »Nordlysid« fingið skeivt í hálsin. Vil >Norð- lýsiðg,atokkara lýsing av Jóannes bónda Patursson vegna fund er sonn. Soleiðis er J. P.s kunnu siga við henda sloða. Vit leggja einki í ul bera | í boluflaku fyri slíka støðu. fyri slíkan politikk. Vil ætla fri lað fyrsta ikki tipandi al verða húð- flongdir J. P.,, sjålvi frekur al bjóða sínum mólstoðu- av nokrum, heldur ikki um dunnpn er SO monnum al koma á fund fyri at verða åludir, tó uttan at hava loyvi at bera | fram eitt orð til verju. Slíkt diklatur, slíkan harðskap sláa vit við herðum: Vit við, al Patursson vísli seg pinkulítil maður, tå ið hann í Jóannes ein standa sum læt og Ofatuligu interessur ganga fram jarðareformsspurninginum sínar og fålulsins 6greidu um lands inleressurnur, Tað «kann vera, hann vardi eina Irudisjón, eina leivd av høvdingnvaldinum — men lá ið henda Iridisjón, henda hexdingu leivd ikki hvorki er stórsinnuð ella landsgagnlig, kunn verjanin og Þtrúskupuring móti henni aldri vera elisk, politisk ella tjóðskuparliga stór. Um vil á ongan hált duga at seta Í. P, hetju, so hava vit tó íkki heldur sum eina nutionala skorið hansara tydning burtur sum stridsmann fyri tjóðskupar- rørsluni. Okkara umtala av honum sum gomlum manni og avleklarmanni | sum bóndi og politiskum høvd- wd er ikki bori 0 Í minsta Levi fram fomiokundi ella spotlandi merking. Hella mæla vit ímóli. Tverturímólti. Hon skal einuns undirstrika, at vit tross Jóunnes bónd: Palurssonar lunga stríðs- | lív ikki kunna forsvara atsleppu hansara óflýggjaligu ålopum og óflýggjuliga politikki uttun við- merkingar. Vit vilja gjarna geva >Norð- til at Jóannes bónda Palursson, loyvi verja Men vil hugsa tó, at um blaðstjórin lysinum« á >Norðlýsinume hevði gjøllari til 110, hesum feri, kunnleiku hann skrivar um Í vildi hann vist blást dumpin av og linka síni verjuhegg. Tí steðu Jóannesar Puturssonar í foroyskum politikki ley seinustu árini er ein hin mest syndarlign og Ómunnsligu, Hettu forðar melta I. P, ið hugsast kunn. okkum 16 íkki ul høgt sum lriskt skuld og stríðs- | mann fyri foroyskum múli og føroyskari menlun. | RÚr AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Stiftet 1906. Hovedkontor: THORSHAVN Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL 0G RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Årt udføres. Kontortid 11—3. Lørdag 11—2. Føroyskt jarðarbrúk má inn Í eina fastari skipan. il ld.) I. Aðalleiðin. Tuð fyrsta, er, hvorjum vil megu greiðu, hovuðsmálum vil megu miða ímóti, hvorja:í ndul- leið Hesin spurningur alt okkara arbeið skal lænu fellur í trfggjar høvudsspurningsr: 1) sund Tryppjan av einum búnaðarslætti, 3) Jorð til ognur- Seroyn, 2 leys. Hvggja vit al teiðarlógini frá 1894, sípgja sum hóast sfll hjålparlovsi hevur vil at:hendu log, verið ein lýdningarmikil lóg í Foroyum, hevur ætlað at miðað ímóti 2 ou 3, meðan hvørki lógin sjálv ella spurningunum fyrisætid hevur nóg tydiliga og avgjørt havt framtíðina fyri eygu, sum bar spurningin 1 (serogn) í sær. Lógin gav ognarleysum nøkur rættindi á festijørd og læt festini hava onnur rættindi eftir. Í vera eill slags ófríur felagsskupur, royndum kom hetta at sum elvdi sovoråna ósemju og slíkt ilt blóð, at tað verður leingi, Tá Lov om Jordbrugels Fremme er áðrenn tað betist aflur. nú við al koma, hvers eini høvuds- lutur er ein frumhildin og um- vælað lraðarlóg, eiga vil at vara okkum væl fyri ikki frumvegis ul ganga fyrra trudarlågin hevur víst eru lær gølur, sum tann skeivar. I) Serogn. Næslan hvor einasti foroyskur búmuður er durvudur ella bundin | avófríum felagsskupi. Tað sindrið av jørdini, ið er dýrkuðum bour, er vanliga serogn, men lagað sundur í smákloddar út um bygdirnar. Skal lann einsæri liva og rekja sítt búnaðarstarv í bygdini, má hann í sínum ganga jørd og sjálvur leggja sína jørd virki um annansmanns undir tradk av bygdarmonnum. Hartil hevur felagsskupurin rætt- indi á bønum og kann bein- leiðis og óbeinleiðis fyri ein part fyriskriva eiguranum, hvussu hann skal nýlu sín be. Eigarin lí ikki ráð á sínum meir Oy hettu lað per, al hevur enn lil eitl vist mark. tf illu; maðurin markið er av ikki altíð tex teir tann framfúsni roval seg, luð eru K nógvu, ið ráða, ou HÓNVU eru sjáldnust framfúsnir. Havin er — nokur fá brúk undunlíkin — heill felagsogn, her hevur hin einstaki serrælt. Seyðabrúkið hjá okkum ongun i talið roknur Í | sínum gamla liggur í gevur tad enn ikki f gamla lag, men alt brúk er fallið niður fyri, so kalla fáa burtur úr sfnari jerð. hugans eigarar at einki og stunda eflir at:fáa sítt burtur úr felugsskapinum, men lad eru vegir heilt stórir stóra talið sigur nei. til, uttan so at tud eigarar, lí nd Tað stóri ikki vid, at:hagi er skal øldargomul sevduskipan ganga skul har skulu neyt og ross ganga og og skal ongalíð takast Í til at:gera nakað »j øj . eingit eru annnd enn hagi, har ein har rótast upp við torv, smásvellti, har hondin Þýtt. Aftur her stendur lann einsæri framsligarmaðurin bundin og køvdur av nøgdini, Mótsteðun móti hesum bundnu felagsskupi hevur hesi seinastu harðnuð og harðnað, til hon í 1926 breyt lið á við einari úlskiftingarlóg (Lov for erne om Udskiftning av 20 apríl 1926). málar góð, men kortini hevur árini Færø- Henda lóg var í mangar hon ongan spurning loyst til {í tað, henni, et sum er skift ål til nóg langt út í æsur, soleiðis at fullnar; eftir * ikki leitt nær tær eftir mál treingju vit væl kunnu síga, at bygdir, sum eru ålskiftar stór! úlskifling í morgin hesari lóg, í til nýggja sum ein annan dug; lí hagin er ikki líkin vid — og tud eru få brúk, id ikki hava meginpurtin av sínari jarð í haga — hartil er einki gjørt við felugsbeilis- rætlin á bønum, og tá má sigast, at úlskiftingin er viðfáningur. ikki ásett tað kortini, at útskiftingin bert skuldi lað vóru haga saman við, Lógin hevur vera fyri bein, líkindi til at skifla men hon var ov lin, hon bygdi fólkinum, kunnað á ein reformhug f sum, vil skuldu sagt okkum sjålvum, ikki var. Málið avgjørd serogn, ein sundurlegg- hjá okkum má vera ing so fullfiggjad 1) al eitt brúks jørd lýðuliga er frámaurkuð ullari vårari jarð, 2) at eitt brúk í einari og allari nýtslu av jørd allar líðir frítt og óheft av ollum felugs- skapi, 3) at: eitt brúk við alla síni ársins stendur kann avstiku seg og vissa sær fullan og heilan markfrið fyri Latum okkum mála myndinn av einum heilt úlskiflum landi Vit síupja Hvorl betur upp fyri okkum, landid Invl sundur í brúk. brúkið lippur við sínum jørðum fyri tuð og ú hverjum brúki less mestu Í einum, stundu lag og ikki meira enn til helvtar móti uðrastuðni. Nógvastaðni er Hur ganga so teir ágrýlnu menninir jørd so langt, sum gongur. bygningar. Brúkini eru býtt frå fjalli til fjóru ella frá fjalli til dalsins botn. Millum brúkini eru garður frá í neðra og undir hamrarnar, uppi á slættari erva- lendi tuka gurdar og stik við aftur so langt, markini ganga. Aðrasluðni síggja vit — á smáum brúkum og har arbeiðsmegi ikki er til — al garðarnir gangu bert eitl sindur niðan f brattarnar, so eru bert marknasteinar longur nidan eftir. Tað óstikaða verður hóast markini, brúkt í felugs- skapi, fríum felugsskapi. Vit síggja markið millum haga og bø kámaust, tí hjá mongum undir hagin manni kemur slíka umvæling, at hann verður meira at kalla bøur, og fenaðurin á brúkinum ekist. Tey klandursmálini um velrarfriding, um og neyvlabit í høgunum verða ókend, lí grundarlagid teimum er burtur, lunn gamli gomlu rossabit fyri felagsskapurin, rótin til alt ilt, er fyribeindur, hvor hevur fingið sína jørd fyri seg og hevur sína velrarfriðing og summargrasning, sum hann sjálvur vil. Sjålvt bobrúkið losnar úr bandi; luð verða líkindi til at vella kunstong, røtur, urlagarðs- vokstir og alt sovorðið, id higar hildið hevur til hevur verið niðri av (í, markfriður ókendur Víða broyttur frá sínum hålvvilla lagi Hann mannuhondum verið í Foroyum. verður bvar seyðurin til at vera húsdýr. fær foði av velrar- tíðina, hann fær fyri lað mesta umvælað lendi at ganga á, hann meira hann verður al kunna gera burtur úr fjøllunum, enn nú kann. Nú er tað ivaleyst mangur ein, sum sigur: »Ja, men all kann ikki býlast, hagin er ikki soleiðis vordin,« Og tud kunn ikki noktist, at (nd er okkurt ófori, sum ikki kann markast sundur, men lunn vanligi hagin kann bytast allur. Væl eru tað avdalir og håfjøll sum gera, at brúkini í summum bygduin fáa ikki sílt í einum, men tuð kunnu setast mark niður. Ein skor, ein markast sjálvandi skorð móli skorð og skorð móti vanligari Og lå verður so lítið eflir, ein so bakkutorva ikki sundur, men pinkalítil partur av Føroyum, at lað uls ongan hindur kann gera. (Niðurlagt.) | Frugten for Olie er Der hamstres Olie. bluð finna vit henda greinaslubba: Í donskum For ut være forberedt lil en Krigssituation, er England, Frankrig, Tyskland og Itulien i Øjeblikket paa vild Jagt efter Olie. Ogsun Japan arbejder paa at skuffe sig Lugre. Som Følge heraf er i Øje- blikket hele den internutionule Tunkskibsflande i fuld Aktivitet, Hundelskredse í London og i Í senter man følelig Mangel pan Løbet af kort Tid. næsten for- Funkskibe í doblet í Løbet af en Muuned, og ulene uf den Grund vil mun