leygardagur 15. mai 1937síða 1

Lýsingaprísur ið ein katélskur prestur Høvudspresturin vid dómkirkj- una í Valladolid, Alberto Onaindia er komin beinleidis frå Guernica yvir Bilbao til Paris. i Guernica, lá ið hesin søguligi og fyri Baskarum heilagi býur varð slættaður til jarðar av brandbumbum, maskingeverum og sterkastu spreingibumbum uppreisnarmanna. hava Katolikkarnir higartil borid i bøluflaka fyri Franco og máluð regeringsmenninar sum verslu bødlar. A. Onaindia sigur: Eg kom til Guernica mánadagin 26. apríl á ferð til Marpnia. Eg ætlaði at vilja nøkur skyldfólk hjá mær. klárt. Veðrið var Eg var valla komin úr aulomobili mínum, tå ið bumbugrytingin byrjaði. Hin javnaði eitt 3- fyrsta bumban etagu hús, og vindeyguni í ollum luft- trykkinum. Marknaðardagur var býnum fóru í skeljar av í bynum, og var lí byurin yvir- fyri petitreglu: 20 oyr. á 3. og 4. síðu. avsláttur Hann var -FØROYA- 30 øyr. å forsiduni, | Við sterri lýsingum fæst Í prisinum. Vitnishurðurin, gevur Francos uppreisnar- mannsins herviligu beðlagerðum móti tí spanska fólkinum. Hann var sjálvur til steðis, tå hin heilagi hýurin Guernica varð oyddur og slættaður við jerðina av uppreisnarmonnum. Maurarnir hertaka tær spansku kvinnurnar. | fyltur av bóndum frá grannu- bygdunum. Bóndurnir flýggjaðu ræðsluslignir út á kring býin og góvu sær íkki stundir at taka krýatúrini við sær, og vóru tey tf eftir á torg- inum. Fyrst kom ein jagari fram, aflaná hann 3 aðrir og 13 bumbukastaramaskinur. Aflaná at hava gjort teirra oyðileggingar- verk, flugu tær avslad aflur. Men lær vóru ikki meir enn horvnar, fyrr enn sóust aðrar flúgvumaskinur komandi yvir býin fyri at halda fram herverkið. Soleiðis varð hildið á við hesum djevulska álopi, ið vardi frá kl. 16,30 til 19,45, og tað helmaði valla 5 minultir í við ongari fljugvumaskinu á himlinum. Alopshåtturin var altid tann sami: fyrst vard skotid vid maskin- byrsum, síðani varð kastað við vanligum spreingiknøttum og Ð varð grylt við brandbumbum. Ein sinnissjåk myrðing. Íbúgvararnir flyggjadu særliga til lystskógirnar, id liggja um Men fljúgvumaskinurnar flugu so lágt, Í kilometur frá býnum. at teirra maskinbyrsur gneltu sinnissjúkt yvir høvdunum á teim flýggjadu. Avskotnar greinir og træstubbar vóru yvir vegnum , har veilurnar vóru vvirfvltar av oldingum og børnum, sum royndu at trýsla seg niður at jørdini fyri ikki at vera sæd av uppreisnarmanna flúgvarum. Á kveldi kundi Guernica ikki síggjast fyri royki frá bumbu- yvirgrylingini og teim ræðuligu brandum. — Ein hoyrdi onga fólkið blivid målleyst av rædslu: Nakrir bóðu eymkan, lí var bønir, aðrir stóðu vid krossløgd- um ørmum, sum um teir vildu Byarins ráðhús og less skjala- savn er oydilagt við ellum teim virdismiklu skjalum. Ég fór úr Guernica tann 27. apríl á morgni. lalið á ikki, men leim deyðu kenni eg tað man vera 6føra niðurbiðja himmalsins verju. KI. 19 stóð allur býurin í ljósum loga. Brunaglaman kundi síggjast yvir 22 km. langt. Frásegn er eingin um, annað- hvert tað er eydnast at bjarga teim, ið hovdu leitað sær skjól { teim bumbudyggu rúmunum undir jørdini, ella um eisini hesi eru lýnd av foldum. Heldur tað er vorðið við teim sjúku og særdu, er einki frætt, hvussu sum lógu á sjúkrahúsunum. Í teim fyrstu tímunum av náttini var eg eygavitni til eina syrgiliga mynd: menn og kvinnur fóru til tann næsta lyslskógin fyri at leita eftir teirra næsl- ingum. Tey flestu líkini vóru galað av maskinbyrsukúlum. 14 baskiskir býir eru oyðilagdir. 24 kvinnur valdtiknar bara í Ceanuri. stórt. Sum katolskur prestur má eg siga, at lað vildi verið hin størsti »skensil«, sum kundi farið yvireina religión, um menn Sankla Mariu kirkju, sum enn stendur ein dagin í Guernicas markirnar JAVNAÐUR óskalað, takkað verið at Bilbuos bóru seg al g sum brandmenn hetjur, fóru at halda »te deum« til æru fyri Francis og Molas militer, sum er hæddin av ollum han a »barbarii«. fontil nå nationalistarnir — oydilagt í (i baskiskalandslutinum Marqunin Ellorio, Durango, (Ceanuriu, Dima, Turre, €C eberto, Geha! 1 diano, Villareal, Guernica, Muni Eibar. í hava leim Mau: livar, Dolivar FE seinaslu dovunum i | Kostar kr. 1,50 fjórðingsúrið verður bilagt á posthúsinum, | og SKriVSLOVUNI valdtikið 24 « hvarav 3 arnir kvinnur, vóru í einari familju. Hetta er skoðsmálið, ið ein ræltvisthugsandi katólskur prest urgevur Franco, Mola og fuscism- Men kortini sig sjåldun katolsk blød norðanløndum Mola eisini Í og allar við Maurarum til hevja Franco og uppreisnarmenninur saman teim heidnu vol: skvge ja. Storreidari vil bróta kontraktina. Hann krevur 5000 kr. av óbýttari veiðu fyri at:gera skip út til línufiskiskap vid båtum við inusettum motori. | Vit frættu í gjár, at J. F. Kjølbro | galdåndi er vildi hava manningina å »Polo« at mynstra eflir eini eilt sindur ødrvisi kontrakt enn henni. ið saldandi er millum Foroya 9 — "iskimannafelag og reiðarafelag ið. Hann vil hava leir al lala 5000 kr. av reiðaríið fiskiskap og óbýttum, ímóti at útger skipið tl línu við heldur bátar innsellum motori til Grønlands fiskaríið. Hetla er brot uppá hin galdandi såttmålan — kontraktina. A einum av skipum Kjølbros — minnast vit rætt, var tad júsl hetta sama skipið hevði manningin í fjør latið sett motor í 2 bálar, og lad vísli seg, al hesir bálar veiddu munaliga betur enn hinir. Vit mann hava vent okkum til for- Fiskimannafelagsins og spurt um hetta fyriliggjandi málið men hann sigur seg ikki at kunna úllala seg enn Kontraktin, sum er galdandi millum feløgini, er fyri oll fiski skip, sum limir av reiðarafelag num hava, og mannsparturin, sum hon åsetur, er ikki treyt- aður av nøkrum undantaki, hvat línufiskiskapi við víkur. Okkum kunnugt, var harra Kjølbro sjálv ur við til reiðaranna vegna at tingast um konlraklina og man navn hansara tí eisini finnast undir henni — so hann skuldi vitað, hverjar treytirnar Reiðarin rindar útreiðsluna ! Og sjálvandi kann ein limur av . reiðarafelagnum ikki fáa lovvi til at fólk eftir lata mynsta eru . | aðrari kontrakt enn henni, Bj reiðara- millum felagið og fiskimannafelagið. Vónandi standa fiskimenn allir sum ein saman um rætt leirra Teir hava sanniliga heldur einki at geva burlar av tí, teir tj kunnu fjena. Føroyskt jarðarhrúk må inn i eina fastari skipan. un Men tað eru viss I sum eru at varnast fyri hes smærru brúkint, a) Di megu ligg) SOlerðis VINNU, Fyrst Og STOgN okkara døgum er úliróður fyri lítið kortini, og ikki einki lað al rokna, men kanska fara vil al vænta, at einaferð verður tað betur. Pey heilt smáu stykkini megu liggja um bygdir, har handaverkarfólk og daglonað fólk kann liva. b) hesi brúkini megu helst oll liggja í einum, tí arbeiðið á leimum verður mest løtuverk, tað skal vera lættvint, so tad kann síggjast nakað eftir hesar letur, og tað | SOCIALDEMOKR bræv Telf | Í Í i Porto Hlaðið savnarstødum 14 KØDCENTRALEN Tlf. 173. KONGEBROEN —TIf. 173. Altid 1. Kl. ungt Oksekød, Konsarves. En Detail Bygdeordrer ekspederes omg ANTAG TAL BOS8 SIDDE NOEL HIMINS I ODIN skal vera skjótt at fáa flutt ørødi o tc frå og lil c) Tað må kunna búgvast á teim. Hetta, sum nú er, at ein trød liggur ein fjórðingsveg ella tveir fjórð- ingsvegir frá húsunum, fer ikki at bera til. Tað gongur so leingi, {: er lalan um velting, og maðurin er íðin. Men tå fann ídni maðurin fer ft d. ål al fisk ( troðin skal røkjast av einari bú bundnari konu, so fer ikki þer Stendur ein KU 0! i I k il hon flytast fleiri fer og mjolkast tvær ferðir. Konan fa ikki Í 1 v hú | l stykkið Í lepp í ikki und d) Tað mesla rø ná kunna dyrkast. Tað er skeivt at lala stórar berar skiftast út til trædir. Berarnir kunnu heldur fåast til einahvorja nyitu, lá ið leit J - einum har maourin einuns arbeiðir Vic ukssiødd. , verður SLIOGQII tødd, so Føroyum hvussu er eru ið steinarnir, sum bygningurin skal byggjast av, evnaðir til. Ein føst stodd á brúkunum er neyðug á so mangan hátt: a) Fyri bygningarnar. Nú hevur vskut búnaður ongal bygn- neytini verða stungin inn undir grundirnar, hovggid spert Meiri ris ella upp i endar | ethúsunum, landið rennur burt, tødini liggja í eini Hu og hóla oman yvir ( veri ti Hví man tað vera ? Ja, ein slórur orsaki er tann, at råsstøddin skiftur so hvussu er, er hetta so Hvussu skal ein eill fyri ognarjorð. byggja úthús, ognarmaður sum rúmaði garðsins kríalúrum, garðsins toðum og garðsins fóðri? Hann veit, at lað er so skjótt, alt fer sundur; hann eigur bern, sum skulu býla all ímillum sín. Hvat skal so úthúsið standa eftir og glana til. Nei tað er al spilla pening burtur al byggja, maðurin heldur til at hann kann við gróthúsum, hjell- trívur balast sum um, smádesum og so frameftir. (Framhald). brúki, tt