leygardagur 29. mai 1937síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FRÆLSI
Lýsingaprísur
Nr. 22. | 20 oyr. á 3. og 4.
fyri petitreglu:
síðu
avsláttur í prísinum.
-FØROYA-
| SOCIALDEMOKRAT
30 oyr. å forsiduni,
Við størri lýsingum fæst
Leygardagin 29. mai 1937.
JAVNAÐUR
BRODURSKAPUR
Porto. Blaðið | 6 ;
11. årg.
143. |
Hitler og Ludendorf |
semjast.
Sum kunnugt hevur hin mikli
herhøvdingin ikki viljað samsl
við Hitler um mål og mið. Men
nú ganga líðindi um, at hesir
báðir stóru eru samdir. Treyt
irnar fyri semjing hava ikki
verið smáar frá Ludendorfs síðu:
Hitler skuldi góðkenna :
1) Hitt
oll landsins militera og polit-
totala kríggið, t. v. s.
iska og dagliga lívsins skipan
skal undir eina aulorativa
leiðslu, ið hevur eittans mål:
kriggj fyri kríggsins skuld.
2) Utruddan av krislindómi-
num, ið ger menniskjuni til
innfera eina
bloylir, og
verðsliga religión samsvar-
andi við ta japansku, sum
hevur keisarin til hægsta
suð henda religion skal
tø hava norrøna ról.
Hit stóra stríðið móti katolo-
knappligt á
eitt hill
cismuni, 10 brast
bumba, er
sum ein
fyrsta tekinid uppá semjuna.
Kríggj fyri kríggsins skuld
)
kann nakað vera sinnissjúkari“
Kriggsverndin i bretska
imperiinum centraliserað.
Stjørnirnar í tí stóra brelska |
mperiinum Greater Britain hava
samrådst um kriggsverndarskip-
anina, og eru lær samdar um
at seta eina nevnd við umbods-
monnum úr ollum ríkisins port-
um, ið skal hava til uppgávu at
skipa fyri allari kríggsdubbing
og allari forsyning av mati í
» . »
kriggstilfelli.
Det samvirkende Fagfor-
bund hevur í vikuni hildið
fund - hann verður hildin
fjórða hvert ár.
Stalsminislari Stauning hevur
luttikið í fundarsamrødunum og
ldið
mn
eina stóra talu, hvar ið
í stórum linjum greiddi
Irá arbeiðaranna umstødum:
Arbeiðarin var frá at vera ein
úgaður, lútandi skapningur
orðin luttakandi í ábyrgdini fyri
fólki.
lesa ábyrgd, hesa ansvarsfullu
ljórnanini av landi
og
uppgávu málli arbeiðarin ikki
svíkja við at vera einsháttaður,
men málli sýna evnir al rekja
livsinteressurnar hjá ollum ti
danska fólkinum, landmanninum
og býmanninum, sum ikki kundu
liva hvønn annan fyri uttan.
Samfelagsskipanin var við al
verða umlogd. Hitt privatkapital-
istiska inilialivid varð meir og
meir kontrollernd og bremsað
og regulerað, so lað kom at
læna fleiri enn sær sjálvum.
Tað
verðin
var ikki at ívast í, at
meir og meir gekk hesa
leiðina.
Enskt vápnakeyp
Í Svíaríki.
Hitt atðstíkanska blaðið >New
York Times« hevur nýliga sagt
frá stórum enskum vápnakeypi
Í Svíaríki, sum heyur vakt
miklan eftirans í Sviaríki.
Ein stórur parlur av leim
vápnum, sum svenska fabrikkin
»Bofors« ger, skal vera so nógv
betur, enn tær ensku og tysku
vápnasmiðjurnar kunnu fram-
leiða. Og fram um alt annað
skal ein luflkanón vera so fram-
úr góð. Hon kann skjola uppí
215
eina vissa hædd kunnu kúlurnar
skot í minuttin, og upp í
síggjast av leim, ið skjóla, við
sonevndum
hetta
fyri al
hjálp av einum
»sporljøsi«. — Al hevur
stóran tydning gera
kanónina beinrakna, er sjálvandi.
Hitt enska ríkisstýrið skal hava
biðið um 100 tilikar kanónur
og vil um stutta tíð biðja um
500 afturat.
Hartil skulu Onglendingar
hava biðið um ein slíka rúgvu
av oðrum vápnum úr Sviaríki,
at vápnasmiðjan má gera sær
nýggjan fabrikksbygning aftrat
fyri al kunna greiða alt úr
hondum.
Stjórnin fyri Bofors viðgongur,
at líðindini eru sonn, sjålvt um
tøl, ið
heilt ålftandi.
tey nevnd eru, ikki eru
Uppreisnarmenninir gera javnan
fljúgviálop á Madrid, tveita nøkur
tons av bumbum niður, ið drepa
nokur hundrað menniskjur,
slætta nakrar bygningar men
vinna annars einki. Stjórnar-
menninir gera måtålop, flesta
stadni — og gera lad trengri hjá
uppreisnarmonnunum í universi-
tetsbynum, har teir enn sita
fastir sum rottan í saksinum.
Við
baskiska vígvellin sama
toganin, aflur og fram uttan
nakran lýdningarmiklan sigur
Blóðlát, blóðlát
blóði, eitt
neyð er einasta úrslilið.
fyri nakran.
ein flóð av hav av
Báðir partar hava sett í botn
og tykjast ikki at orka at koma
longur.
| Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið +
verður bilagt á posthåsinum, brævsavnarstoðum
| og skrivstovuni. Telf.
Studentaskúli
og friur realskúli við fríum kostarhaldi til gávað fátæk børn |
á bygdum - og eina umskipan av læraraskúlanum.
Leingi hevur ligid á ljóði um
studentaskúla
Men
longri
al fáa ein her í |
Foroyum. lessverri er tað
ikki komið enn (il al
|
lala um málið. |
Seinasta ár, tå ið eill system- |
skifti, 10 merkti handling,
kom lil sjóndar, varð eisini
tikið avgjørt uppá hetta mál.
samdust um al
Fingmenn
samráðast vid Thomas Nygnard
magistara skúlalærara um,
og
”m
hvussu spurningurin praktisk!
skuldi skipast.
Hetta er gjørt. Nygaard er eld-
heitur fyri málinum, og sostatt
skuldi hitt besta útlit verið fyri,
at vit um stutta líð hava ein
studentaskúla.
Hetta vil týða eill ófort fram-
stig menlunnarliga.
Eftiri er so ein umskipan av
læraraskúlanum og at gera real-
skúlan = alkomuligan fyri oll
evnagóð born.
Ministari Borgbjerg sáli sendi
fyri mongum árum síðani eill
ógviliga demokratiskt uppskot
til ein frían realskúla og broytan
við
av læraraskúlanum saman
uppskoti um frítt vistarhald fyri
næmingar av
fátækar gávaðar
bygd.
Hesin tåltur liggur enn vút-
settur«. Men allar kreftur megu
leggjast á fyri at føra hann fram
á mál.
Er íað satt?
Vit hava frætt, at ymsastaðni
ganga lista til |
innsamlingar av
menn um við
peningi til al
stjórna ti flokkinum, sum Jóannes
bóndi Patursson gjørdi í Havn
á fundi, hann helt seinast har,
og sum hann hevði boðið inn
til kring allar Foroyar.
Hvat ið
menn gera uppá egna vegna, fer
Jóannes og hansara
>
at vera teirra sak. Men sjálvandi
fara teir at halda seg til sín
sjálvan og lata fara at spæla
»kidnapparar«. I ollum føllum
vilja javnaðarmenn ikki verða
»kidnappadir« og brúktir sum
agn fyri at fáa fólk at geva til
at stýra bóndans >fólkaflokkic.
Hetta sigist at vera tilfellið, í tí
at listaumberararnir sigast at
halda fram, at hesin »félka-
flokkur« er samtyktur av javn
aðarmonnum eins og sambands-
monnum og vinnuflokksmonn
um, id allir skulu hava mann í |
stjørnini. |
Vit kveppa okkum við al
trúgva, at so er. Men fyri al
eingin skal vera í iva um, hvusssu
landið liggur javnaðarmonnum
viðvíkjandi, skulu vit gera
kunnugt, at javnaðarmenn hvorki
hava valt menn í stjórnina fyri
henda »folkaflokk« ella á nakran
hált góðkent, at javnaðarmaður
situr í hesi stjórn.
Foroya javnaðarflokkur hevur
einki at við henda nýggja
gera gg)
flokk, ið longu við sínari »kid-
nappanc av monnum frå ødrum
flokkum hevur gjørt seg látur-
ligan og sett seg uttanfyri alvar-
samt orðaskifti.
Katolsk
Folkeoplysning.
Hermed bringer jeg Hr. Pascal
min Tak
Ros, han i sidste Nr. af »Social-
for den velfortjenle
Demokraten« gav den katolske
Kirke for dens Indsats i Middel
alderens Skoleliv.
Uforstanelig bliver derfor Hr.
Pascals Paastand om, al den
katolske Kirke har været en
Modstander af Folkeoplysningen
og er det den Dag i Dag. En
Anklage, jeg tilbageviser. — Ífald
Hr. Pascal her skriver efler
bedste Overbevisning, er han
daarligt underrettet og trænger
i høj Grad til lidt Oplysning.
Efter Kristi Befaling har den
katolske Kirkes Opgave gennem
tyve Aarhundreder været at ud
brede den sande Tro, med andre
Ord at føre Sjælene til Kristus
og gennem Kristus til Menneskets
Maal
Ord:
Himmelen.
Vi har
en fast Bopæl hernede.
Naar
egentlige
egentlige
Efter Pauli ikke
nu Kirken foruden sin
Gerning ogsaa har
serget for Borns Skoleundervis-
ning, særlig fordi del blev for-
sømt fra andre Sider, tjener det
Grad til dens Ros. Og
i høj
naar Kirken til Trods for store
Vanskeligheder, Udgifter og Mod-
der ved
stand har opnaaet, at
Slutningen af forrige Aarhun-
drede i Spanien var 40 % af
Befolkningen, der kunde læse
og skrive, i Italien 50 % (ca.
18.000.000 Mennesker) og i Bel-
gien 65 %, vil enhver, der kan
danne sig blot et lille Begreb
om dette enestanende og uegen-
nyttige Arbejde, anerkende det
|
|
|
|
|
|
|
|
|
KØDCENTRALEN
Tlf. 173. KONGEBROEN TIf.173.
Altid 1. Kl. ungt Oksekød,
Paalæg og Konserves.
En Gros & En Detail.
3ygdeordrer ekspederes omg.
Eisini tygum
vilja gerast vissur í,
at tað loysir seg at
bert
lýsa, tygum
royna eina lýsing í
Føroya
Social-Demekrat“.
Ringid til prentsmiðjuna
målir. 143.
smukke Resultat. Om Kirken
udretlet
af dette Arbejde, havde den dog
havde blot en Brokdel
indlagt sig stor Fortjeneste.
At Oplysningen i Italien hart
Skolen,
siden som
bedret sir
Hr.
fra Kirken, er
— J
Pascal siger, formelt er løst
naturligt og glæ-
deligt. Undervisningen man nød
vendigvis gaa frem, naar Staten
med sine Midler og sin Mvyndig
til al Skolepligt
træder hjælpende til, hvor Kir-
hed indforc
ken í Aarhundreder har været
ene om Arbejdet.
Naturligvis tilgiver jeg Hr.
Pascal den ophøjede Tanke, han
har om Folkeskolen paa Færo-
erne og om at hvert eneste
Menneske kan læse og skrive
og mere lil, selv om lidt mere
Beskedenhed sikkert var paa
sin Plads her.
At den katolske Skole er et
Agitalionscentrum strider mod
Sandheden — Agitation kender
den katolske Kirke overhovedet
ikke, den hører hjemme i ikke
kristelige Kredse.
Den katolske Skoles Opgave
er at uddanne Mennesker, der
kan møde Livet under alle dets
Forhold —
som pan deres Vej vil være en
dygtige Mennesker,
Are for Samfundet, de udgøi
en Del af.
Kirken har, som Hr. Pascal
bemærker, en vel
Mon det
Uviden-
ganske rigtigt
Lærerstand.
holde Folk i
det er
uddannel
er for at
hed, eller mon for at
give den bedst mulige Under-
visning ?
P. v. d. Stok,
katolsk Præst,
»SMØRLIKA...?
„Ja, ... vitaminir ||]