leygardagur 10. juli 1937síða 1

FRÆLSI Fiskasølan. Bædi Noreg og Island sigast í seinastu døgunum at hava sloppið av við hópin av klipp- eitt fiski — Ísland við kvett av við 1000 tons. Vónandi fer tað eisini at bera slapp til hjá okkum at sleppa av við munagóð kvelt av okkara fiska- lagri. Eftir hvat id fram er komið, fyri solu eru góð líkindi av saltfiski í Hålandi og Belgiu. Vit eksport skilja, at Føroya Fiska- må hava merkantilan frið í hesum døgum fyri blød unum. Men felagið og tess menn kunnu ikki sleppa frá atfinning, eftiransan í hverjum seymi. Tað Men eftiransan må fað vera greitt yvir. henda alfinning og må koma frå kompetentari síðu og á ræltum staði. Fad hvíla ti so mikið tyngri treytir á leim monnum,ið hava Lýsingaprísur fyri petitreglu: 36 eyr. á 20 oyr. á 3. og 4. síðu. avsláttur í prísinum. -FØROYA: SOCIAL DEMOKRAT ; forsíðuni, Við sterri lýsingum fæst ábyrgdina fyri felagnum og fyri, at tað verður árvakið eftiransað lí, so tað av sonnum kann sigast, og nýtir teir kansir, at felagið til efsta minsla møguligleika tað ífylgi sina makt og einarædi hevur. Vit altíð skeivt, at lað Foroya hildið, at hvorki hava er Fiskimannafelag ella Føroya løg- ting skulu hava umboðsmenn í stjórnini fyri hesum felagi. Áttu fiskimenninir !/, og log- lingið !/ og reiðararnir bert !/, ístaðin fyri sum nú allar tríggjar triðjungarnar í stjórnini, kundu sonnum sagt, at allar menn av interessur vóru umboðaðar, og at tað var 6møguligt hjá einsíð- og — sleðum at aðum kanska bundnum vunnið sær vald. Hesa broyting í slýrinum av Foroya fiskaeksporlfelagi mæla vit sum harðast til at gera. Fiskasølan er lívsnerv okkara frama kann og má Ð — hennara einki tarna. Arbeiðsloysi. Neyð og armóð - hungur næsta vetur. Er eingin bjarging? Víða hvar í Feroyum klaga fólk um ringar tíðir — armóð og neyð — og óivað er trongligt mangastaðni. Tann tíðin, tá ull var Føroya gull, er farin og kemur neyvan aftur — eg vil heldur siga tað beint út, at hon kemur aldri aftur. Tó kann tað vera frægari statt í teim smærru bygdunum, hvar fólk kunna velta sær eplir, skera torv og kanska hava eina kúgv. Jú sanniliga er tað ein góð hjálp í hesum ringu tíðum. Nógvar ferðir verri eru viður- skiftini í teim stóru bygdunum, hvar fjøldin ikki eigur sýru í veggi og heldur ikki kann fáa brenni uttan fyri pening. Eitt r nú her í Vági. Her er einki orv at fáa. Vit vóru fyrr vanir skera torv í Sunnbiarhaganum hesi síðuni, sum vendir ímóti vågsfjørdinum,og hvar Sunnbing- ar aldri hava skorið og aldri koma at skera torv. Sunnbingar hava tí einki ímóti, at vit skera; men teir høgu harrarnir við teim gulu snór- unum nokta okkum at skera meira enn ein bát til húsið. Ja, eg sigi teir hegu harrarnir við leim gulu snórunum, tf eg veit ikki hvor teim, ið víst, av skuldina hevur fyri hesa avgerð men sum orðalakið sigur: »Retten har lange Ben« — ein freistast næslan at siga: >... og mange Beng sum eisini sigst í láltinum um mannin, sum mátti frá fútanum lí langa til amtmannin tann slranga — og vit megu eisini til sóknarfúla og sýslumans og Guð viti allar, men líka mikið, hver skuldina hevur, so målti hann havt eina tunga samvitsku av at nokta fólki torv at brenna í hesum ringu tíðum, tá Guði og hvørjum manni er kunnugt, at vit einki eiga at keypa kol fyri ella at rinda elektricitet við. bæði kaldur og svangur í vetur; men Tungt verður at sila teir, sum sita heilir og mettir, fata ikki slíkt. Hvor kann vænta tað ? At mangur verður svangur í Vági næsta vetur, er einki at taka seg aftur í, ífall ikki sóknar- stýrið tekur sær um reiggj og setur eitthvat allment arbeið í verk. Hevdi enntá kirkjan verið gjørd liðug, so fingu nakrir menn arbeið har; men har rekist einki fyri, tó at logtingið hevur játtað 18.000 kr. til hetta enda- mál. Ein skúli skuldi verða bygdur her í Vági. Eisini henda sak er JAVNAÐUR Leygardagin 10. juli 1937. greidd frá logtinginum og liggur | fólk hjá sóknarslýrinum — og har svevur hon saman við mongum øðrum sum Lt. d. víðkan av kai- uni, sum leingi hevur verið ætlað. Kaiin eigur pening í hópa- tali. Hvat er meira rímiligt, enn at hesin peningur verður nýttur at gera hana storri við og sam- stundis skaffa arbeiði til nógvar menn, sum gan ganga hálvsvangir på við hondunum í lummunum og einki eiga annað enn skuld at taka ímóli tí harða vetri við? Vónandi kennir sóknarstýrið skyldu sina og setur tey nevndu og onnur arbeiðir í gongd sum skjótast. Vágbingur. Hví fáa vit ongan tvøstbita til keyps á Tvøroyri? Í loglinginum seinast var til viðgerðar so lósu vit í ling- referatinum ið hvussu er at fáa fólki bíligt tvost. Mær eisini at fáa sett prísin niður og vidtikid, at 5000 kr. til rindan av flytan og kunnugt eydnaðist tað fáa játtaðar vórðu keypi av tvøsti til treingjandi. Ein skuldi so statt vænta, at tað fór at liggja væl fyri at fáa Men verið. Fyri tað fyrsta er at kalla td. Tvøroyri. Harnæst sigst, at teir, tvøst f år. so hevur ikki ikki tvostbilin komin (til ið hava roynt at fingið til at selja, einki hava kunnað fingið. Hetta kann ikki ganga. onkur taka um Her má reiggj. Kann kommunan ikki greiða biðja sær tvøstspurningin ? Ég vil hana gera tað. Fåtækur húsmaður. Útferðir. Hví íkki til Vestmanna? Víðliga og seint hoyrir ein nú fólk tosa um úlferðir, og tað er blivid til eitt heima, men næstan ordatak : Sit ger leg kunnugan við land títt. ikki far út og Og tað er púra beint. Ikki men eru oyggjarnar stórar, tað Foroyingar, ið ikki kenna teirra kortini eru mangit vakurleika, tá tær standa skrýddar í fagrasta summarbúna. Hetta eigur ikki at vera so; vil megu kenna land okkara við lí stór slignu náltúru, tað er ment al sýna okkum — ein vakurleiki, sum bert fá lond eiga makan til. Vestmannabjørgini eru tiltikin til vakurleika, og tað er ikki so tey, sum torført at koma til BRODURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið verður bílagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum eg skrivstevuni. Telf. 143. flest Havnini halda. Frá t, d. komast við kanska kann Smirli til Vestmanna og haðani við opnum motorbåtum undir bjørgini. Tann, id einaferð hevur sæð Vestmannabjørgini,er vorðin eina stund ríkari, sum honum ongalíð gongur aftur av minni. Og Fossá, sum nú er so nógv umtalað fyri sínar møguligleikar fyri at kunna veita einum stórum parti av Føroyum elektricitet, er eisini ein sjón, sum verd eri at taka við. Vestmanna sjál vágin, ið liggur ÐÐ so innibyrgd og still sum eitt vatn, meðan te yhogu sólarhitan frá fjøllini geva g sæl aftur, so hann líkasum hongui og darrar í luftini er eitt av leim plássum, sum andar reina »idyl«, Væl er tað torfort og 6hugnaligt at lað so, at illvedur ofta ger | | 11. árg. ferðast í Føroyum, men Vest- manna er eilt av leim fáu stoðum, sum er høgligt at koma til. — við einum til haðani í bili til Kvivikar og so tað strekkið við báti til Vestmanna. Tá Oyggjar- Farast kann av mjólkabátunum Kollafirðar, seinusta stutta vegurin og vegurin Kvívík— Vestmanna verða lidnir, verður enn høgligari at ferðast henda vegin tå kann ein koma heilt norður til Vestmanna í bili. Fad er ein hoyrir frá stormi ella vána- logið, men sjálvt um veðri aðrastaðni, stilli so er Vest- Ein úlferð hagar mis- ligum ofta vid sólskini i manna. eydnast lí sjáldan. lí átli ein útferð til Vest- manna at verið fingin í lag í ;ummar. W. Stríðið millum Arabarar og Jødar í Palestina. Sum kunnugi hava Onglend- | líð trupulleikar í Palestina, sum teir ingar í langa havt stórar hava hægsta valdið yvir. Arabarnir hava við våpnamakt roynt at trodka Jodarnar burtur úr teirra gamla landi, og Ong- lendingar hava roynt at køvt stríðið; so har hevur mangan flotið blóð. Onglendingar hava lí skotið uppá, at einasti loysningur fyri fridin bæði fólkini og verja seg sjálvar at tryggja millum hesi móli uppreisn er at býta landið sundur, soleiðis at Arab- ararnir fáa hin eystara parlin, og Jødarnir hin vestara. | Verður kríggi Mad hevur í langar tíðir verið | væntað, at kriggj skuldi bresta á fyri eystan, antin millum Japan og Rusland, Japan og Kina ella at oll hesi trý londini vildu verða í einum eldi. Japan hevur hesa seinastu tíðina vetiða seg inn í Kina, uttan stórvegis mólstoðu, hevur tikið landslut eftir landslut frá Kina og lagt undir veldi sítt. Aftur nú eru japansk herlið | farin at taka kinesiskar lands- partar. I flestu stoðum rýma Kinamenn bert undan, og Japan- ararnir fara inn í tær ymsu bygdirnar, so hvert sum Kina- menn rýma fær. Tingingar hava farið fram Italia, sum jú ikki er so væl í øgn við Ongland, roynir at blása á glødurnar fyri at fáa tær í bjartan loga — til skaða fyri Ongland. Radiostødin í Triest hevur soleiðis varpað út esingar- rødur móti Jødum og Onglend- ingum á arabiskum máli. Hetta er átalað av Onglandi, og Mus- solini lovar, at tað ikki skal henda aftur. Hin arabiska stjórnin í Palestina sigur, tað ikki skal eydnast Onglendingum at byta Palestina ultan við makt. Tað er ikki av økonomiskum orsøkum, teir sela seg ímóli hesum býti, siga teir, tað er men ein ærusak. fyri eystan ? millum landastýrini; men hós- dagin frættist, at hesar tingingar vóru hildnar uppat utlan nakað úrslit. Í gjáramorgunin varð kortini hildið áfram at tingast. Stødan sigst at vera ógviliga álvarsom. Telefon og telegrafur til Peiping frá teim mest út- eru avbrolin settu plássunum, og fleiri býir eru av ríkisstjórnini sagdir at vera í kríggsstoðu (belejrings- tilstand). Tað er einki at ivast í, af einaferð má kríggið bresta á, tí Kina kann ikki lata seg eta heilt upp uttan mótstøðu. Og eingin ivast í, at Japan ætlar at taka alt landið, sum tad er.