leygardagur 24. juli 1937síða 1

x SOCIAL-D FRÆLSI Nr. 30. | Lýsingaprísur fyri petitreglu: 20 oyr. á 8. og 4. síðu. avsláttur í prísinum. | -FØROYA- 30 oyr. á forsiduni, | Við størri lýsingum fæst Ítalía spreingir non-intervensjónina. Englands semingaruppskot til eina nýggja skipan tall fyri mótsteðu frá Italiu. Brast hin seinasta vónin fyri, at Spaniastríðið ikki skuldi koma at tendra verðaldarbarðagin? Sum lesarunum kunnugt, varð tað givið Englandi upp í hendi at úlarbeiða cill kompromis- uppskot, sum bæði Týskland og Italian oðrumegin og Frakland hini Rusland megin kundu og vanga við til. láflir leim royndum, ið gjørdar vóru viðvíkjandi samarbeidi við vóru diktaturstatirnar, ringar sóðum úrsliti vónir fyri g hjá Englandi í hesum ómetiliga tor- fora slarvi: at sameina Týskland-Ítalia og Frakland-Rusland, ið eru sum eldur og krút yvir fyri hverjum oðrum. Men lá ið lað frættist, at Halia iyskland høvdu verkleraða al ley vildu taka Englands upp- skot sum eitt tingingargrundalag, fóru menn at hopa, at tad kortini vildi dragn framvid vid 6vedr- inum. Mr. Edens uppskot gekk í hovuðsheitunum åt uppá leir Í) Taka »frivilligu« aftur frá leim stríðandi. 2) Seta efliransarar, >kontrol- ella teir lorara »observatørar«, sum verða nevndir, í tær spansku havnirnar í staðin fyri sjókontrollina, ið Ítalia og Týskland á sinni ruku burtur úr. 3) Tá ið hetta var gjort, skuldu báðir teir stríðandi partarnir góðkennast sum kriggsfør andi maktir, tó við ymsum skerjingum. longu á ti fyrsta fundinum, ið londini høvdu um helta upp vórðu kol, samráðingarnar prongdar av lí italienska um bodsmanninum, ið vendi upp kolinum við og segði, at áðrenn Italia i heila takið vildi samráðast um at taka teir „irívilligu“ aftur og seta ,,0b- servaterar“ í tær spansku havn- irnar, mátti Franco góðkennast sum kriggsførandi makt. Hetta uppskot frá taliu var heilt ómoguligt — og tað var eisini sett fram fyri at gera samráðingina 6møgulign — og leyk fundurin sum so vónleysur, al menn hildu tað vera gayns- leyst at fastseta nakra tíð fyri lí næsta møtinum. Hvat verður nú? Vil Frakland opna sítt mark móli Spaniu fyri útflytan av våpnum og kríggs- mn» monnum til stjórnarmenninar? Og vil hetta fora til verðaldar- spenningur hevur ikki verið, síðan verðaldarkríggið seinasta byrjaði í 1914. Mr. Eden, uttanríkisráð- harri Bretlands um Englands steðu til Reyða- havið og Miðalhavið. Harra Eden, uttanríkisráðharri Englands, hevur stuttum hildið ið hevur fyri eina stóra uttanríkistalu, vakt alstóran athuga kring allan heimin. So fall undir Abessiniastríðnum, og sum sum Englands støda tess atburður hevur verið undir Spaniastríðnum, var orsøk til fella dóm yvir sloðuna hjá ti ensku hjá monnum al harðan »leyvuni«, so veikan og tilsjøna- latandi ræddan politikk, tað fordi. Tað fólki og kyndi eina lítla ljósglæmu í gav lí ein kvokk, ultanríkspolitikksins myrkur, tå ið nú mr. Eden loysti frå pos- anum og talaði so opinskáraður um Englands stóru inleressur í Miðalhavinum og Reyðahav- inum. England var til sinnis al verja hesar interessur, helt mr. Eden. Men tað vildi tó respeklera allar berættigadar interessur hjá oðrum tjóðum á hesum hovum. England vildi ikki loyva aðrari stórmakt at taka einaræði báðu (tydilig tala til Italia og Tysk land !). Hesin djarvleiki Englands týðir sær megin á hesum hovum uppá eina vend í Englands uttanríkispolitikki. Higartil hevur England bara forkað seg undan, givið eftir. Hval er moguligu nú grundin til hesa broytan í Englands støðu ? Kønir menn vilja vera við, at landið liggur soleiðis, tå ið Eng- land ger støduna upp: Tyskland og Italia torn ikki at leypa á. Teimum trýlur matur kunna halda og rådevni til at leingi út undir einum kriggi uppá lív og deyða. Leygardagin 24. juli 1937. Frakland og hava England óhefta algongu til mal og ráð- evni og so eru ley vis i, al Amerika vil stilla alla tess fram- leiðslu av bæði fødi og krigøs ambodum til leirra nýlslu ímóti nazismuni og fascismuni. russiska Haraflrat kemur hin stríðskraflin, sum er á pappír bundin til at halda vid Men faklorur er meir enn »problemat inum Fraklandi. hesin stríðs- iskur«, soleiðis sum vidurskiflini hålla sær í Ruslandi rætt nú, tå ið blóðið rennur frá deyðssárum, ið eru veidd landsins bestu monnum av Stalin lí almáltuga, og landið annars kanska stendur fyri einari kollvelling herviligari enn á nøkrum sinni. Okkara andsvars- og máttloysi. Hví kann løgtingid ikki hjápa vinnulivinum ? Klakksvíkarblaðið >Norðlýsiða fyri 10. í Norðmenn hesum mánað sigur frå, al hava fingið 260 kr. í part undir Foroyum í 3 vikur. Blaðið skrivar m. a. soleiðis: »I summar hava nógvir norskir motorbåtar roynt undir Foroyum, bátar við einum 8—9 monnum og 40 til 50 tons stórir, og úrslitið hevur verið gott. Seinasta túr fekk »Arne« við 9 monnum 230 kr. í pari og hevði verið 3 vikur um lúrin, meðan »Sigurd« fekk 260 kr. í art og brúkti nakað um somu ”» líð.a Hví kunna vit Føroyingar ikki gera tað sama? Tað er ikki logið, um blaðið leggur eftir Foroya løglingi, sum noktar at hjálpa monnum, sum biðja tingið um hjálp til at fáa sær hóskandi for soleiðis, at eisini Foroyingar kunna fáa part av ti stóra ríki- havinum her dømi, sum finst í rundan um oyggjar okkara, og sum aðrar ljóðir njóla gagn av. Tað er at ein ungur maður í Klakksvík rælt, sum blaðið sigur, hevði eina slíka umsókn inni á lingi seinasta heyst. Har vóru ymiskar meiningar um málið. Javnaðarmenn góvu umsóknini viðmæli; men endin var lann, al hon fór til Vinnunevndina saman við so mongum oðrum umsóknum, sum koslaðu pening nógvan pening; men Vinnu nevndin kann ikki greiða hesar sakir, lí lann peningur, sum hon ræður yvir, rokkur ikki til. Sum loglingsmaður má eg við- ganga, at hella er ein login at burður at beina eina sakina fyri og aðra eftir til Vinnunevndina, | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið ++ Porto. Blaðið , verður bílagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum 11 arg er 2 . . | og skrivstovuni. Telf. 148. tå ollum tingmonnum má vera greitt, at sakirnar eru deyðs- dømdar vegna peningatrot hjá Vinnunevndini. Hesin måtin må ikki nýlast meira. Vinnunevndin | má fáa so mikið av peningi um hendi, at hon kunn greiða | tær sakir, sum hon fær við at | gera. Heita mega allir tingmenn | gera sær greitt. Nakað annað er, hvaðani pen- Tað verður sjálvandi tann stóri spurn- ingurin skal koma frá. ingurin; men eisini hann kann rr lovsast, ífall løgtingsmenn vilja ganga lær av javnaðarmonnum | åvistu leiðir. | »Nordlysid« skrivar um, at løglingid må lána einar 2 ella 3 milliónur krónur fyri at hjálpa vinnulívinum aflur á fotur. Hetta er óivað rælt, og hetta er nakað, haft (il umrødu; men fyrst må løgtingid sum lingmenn hava fáa inntokulógir, sum miðja ímóti al gera tingid ført fyri at | rinda rentur og avdrått av lán- inum. Sjålvanda er tað ætlanin, at teir, sum lána pening frå tinginum, skulu rinda rentur og avdrag av lí, sum teir lána; men lann, sum meinar, at løg- lingið ikki má rokna við at koma undir ein part av byrðini, hann er ikki realpolitikari. Annars vil eg siga, at greinin 24 í »Nordlysinum« var sera áhuga- få & verd og lærurík fyri logtings- menn at lesa. Munur er ímillum hesa greinina og eina, sum fyri slóð i stuttum »Føroyatidindi« einum huldumanni, seo0 X. á slórlrummuna við ålopum á , + x , skrivað a sum nevnir Hann slær loglingsmenninar fyri Suðuroy, (í leir ikki fáa Suðuroynni telefonsamband við Havnina; men huldumadurin nevnir einki um, hvadani peningurin skal koma frá. Tá X sigur, at harri Djurhuus er tann slíkt á sýslumaður einasti, sum lalar um hevur huldumaðurin fylgt lingi, so annaðhvort tila við, ella sigur hann ósannheit við fríum Nei, at allir Suðurovar løgtingsmenn vilja. sannleikin er tann, royndu, hvat leir kundu, fyri al fremja hetta mål, og vónandi verður (nd at eydnast Suðuroy at fáa telefonsamband aftur við hinar oyggjarnar, áðrenn long tíð er umlidin. Men hetta er ein peningaspurningur, sum ikki kann loysast, fyrr enn loglingið kann fáa sær meira inntokur. Um lann ringa peningastandin á Føroya løgtingi loyvi eg mær orð úr at endurprenta nokur nevndarålitinum í legtingsmáli um nýggjar inntokur, har m. a. verður umtalaður sáttmálin við hvareftir rikisstyrid, løgtingid skuldi nýta 60 tús. kr. til vegir og havnir. Herum sigur nevndin: Í Í Í KRAT BROÐURSKAPUR », . . man maa regne med, at den nævnte Indlægt vil svigte Um toll- inntøkur sigur nevndin: »I disse med 10 Tusinde Kr.« vanskelige Tider er Importen af de paagældende Varer blevet mindre, og man maa formentlig regne med, at Toldindlægterne svigter med 20—30000 Kr. aarlig.c Harnæst eru kommunurnar komnar so langt niður undir í hesum ringu tíðum, al legtingið má hjálpa teimum við peningi. Tingið hevur m. a. viðtikið at rinda o. u. 25.000 kr. aftrat til ellisrentu soleiðis, at kommun- urnar nú bert skulu rinda !/. í slaðin fyri '/, av ellisrentuni. Amtsfondsskatturin má setast niður, og eisini aðrar byrðir má loglingið átaka sær, sum kommunurnar ikki orka atrinda í hesum ringu líðum. Men latum okkum verða einigar í, at løglingid má fáa sær meira innlokur. Tað var lí skeivt, tá okkara uppskot um at hækka skattin á teim stórstu inntøkunum varð felt á Foroya løgtingi seinasta heyst. Vónandi mega okkara mótstoðumenn ásanna, at tingið má hava pening fyri al kunna nakað til gera gagns bæði á sjógvi og landi. J. H. Danbjørg. Japan og Kina eru brostin saman eg helvitis- eldurin flammar av grimdum í eystri millum teir gulu. Nytur Rusland letuna at leggja uppí við Kina fyri at sorla sín deyðsfígginda Japan? Ella torir Rusland ikki fyri sínum innlendis órói? Luftin darraði við boðum um, at nú er kríggið millum Japan og Kina byrjað fyri álvara — Japun hevur latið sínar kanónur av, og brandbumburnar rignað yvir festningar og byýir. ley fyrstu álopini miseydn- aðust. Men so væl, sum Japan er útgjort, man tað fara at vera ein vónleysur kampur hjå ti óeiniga og illa útgjorda Kina at halda ímóti teirri eysturlandsku kríggsornini. Einasta bjarging kann vera, at Rusland nýtir høvi til at leypa á Japan fyri í felag við Kina at knasa sin »arvafigginda«. Men torir Rusland fyri ti órói, sum bylgist í fólkinum ? Tað er tann stóri spurningurin. »SMØRLIKA...? „Ja, . . . vitaminir!!!