leygardagur 25. september 1937síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FRÆLSI
Nr. 39.
150 000
Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni,
20 oyr. á 8. og 4. síðu.
avslåttur í prísinum.
-FØROYA-
SOCIAL DEMOKRAT
SROÐURKRSKAPUR
Við størri lýsingum fæst
Italien …
arar til Spaniu
aftrat teim, id longu eru i
Francos heri.
Teir skulu vera dubbaðir av
ti besta, særliga væl utgjørdir
vid giftgassi.
Einki hevur verid låturligari | Franco — ja, tað frættist enntá
Dikta-
turini hava haf) hesa skipan til
enn nonintervensjónin.
at skjóla sær og sínum mis-
gerðum — lað er heila úrslitið;
meðan ley demokratisku lond-
ini eru vorðin hitt hjálparleysa
offrid, sum lombini, ið ikki duga
at skilja úlvaflokkin frá teim
glentandi heimahundunum ið
ongan skaða gera.
Í radio frættist so av og á, at
nú skal ein tryggjandi skipan
JS
koma í lag, hvar eftir oll lond
(eisini Italia og Tyskland) skulu
stríðið í
Spania. Men so frættist, áðrenn
nakar veit av, at:5000, 7000 ella
halda seg ullanfyri
10000 ítalskir hermenn eru
seltir í land í Spania — lil
Franco. Hetta rímar væl, lí
aftaná eina slíka >lending< herj-
ar Franco á og tekur nakrar
byir, Malaga, Bilbao, Santan
der o. s. fr.
Nú er eina ferð steðgur í hjá
De landsforræderiske Beskyldninger i Tinga-
krossur“ imod Statsminister Stauning et
Skridt nærmere til fuld Opklaring
og Mortificering.
I »Tingakrossur«s
den 14.
berørt i
Onsdags-
nummer af ds. bliver
sidste Nummer,
Th.
skyldt for intet mindre end at
som
Statsminister Stnuning be-
ville eller allerede have pantsat
Færøerne til den engelske Stat,
som det siger sig at have „fingið
frænir« om ogsaa er paa Tæerne
efter den kostbare færøske Jord.
Bladet
vide, at det ikke staar san godt
siger sig ligeledes at
til med den danske Stats Finan-
ser, som man ellers har troet.
Denne Passus skal begrunde
den uhørte Pantsætning af den
færøske Jord for at opnan det
frelsende
kan
mark
store Stalslaan, der
hjælpe Kongeriget Dan-
ud af den økonomiske
Misere, det er stedt i o.s.v. I
um framgongu hjá stjórnar-
monnum, Men hey! So komu
tíðindi um, at Franco hevur
fingið 7000 nýggjar, frískar og
stríðsfúsar ítalskar hermenn. Og
tað allraseinasta er, at yvirher-
forarin Badoglio, ið sigraði í
Abessiniu, hevur, aftaná at hann
hevur verið í Spaniu og kannað
latið
umslødurnar, Mussolini
fingið at vita, al Franco tervar
150000 hermenn við gøiftgassi og
øðrum — »tespuligum« kríggs-
djevulskapi fyri at kunna taka
Madrid, og hin frægi italski
yvirherforarin ræður Mussolini
til al lala
»kristnu hjålp«.
Franco fáa hesa
Oy Mussolini sigst at hava
sagt ja, og er nú við at inn-
skipa hesa ræðuligu eykastyrki: |
150000 menn
við giftgassi!
Med
andre Ord, der tillægges Stals-
den Dur lyder Opsatsen.
ministeren en Handling, der
tangerer det rent landsforræde
riske. Bag Folkels, Regeringens
og Rigsdagens Ryg skal han
have san godt som afhændet
og solgt en Del af Riget til det
engelske Imperium !
For dem, der har en Smule
Kendskab til, hvor langt en
nordisk Minister kan gan i sine
Handlinger for ikke at blive
stillet for en Rigsret, lyder dette
san fantastisk, at man ikke kan
lade være med at trække pan
Smilebanndet ad saadant et Maal
af Naivitet. Men vi
Lov til at gan fra, al
læser »Tingakrossur«s Spidsar
har ikke
ud alle
tikler som lose, uvederhæftige
den ministerielle Kilde, san
Statsministeren kan faa Lejliø
hed Gl at slan Rygtet ned ved
dets Rod.
Vi tillader os i hvert Fald al
opfordre Hr. Páll Nolsøe til at
gøre dette frivillig.
T. 6. Mazaryk
oo
presidentur.
Hin láfæki bóndasonurin og
meir stórsligið enn í ævintýru
num.
sigast um hin fálæka bóndason-
in T.
statinum Tjekoslovakinum.
JAVNADUR
Leygardagin 25. september 1937.
'aastande for ikke al sige Borne-
sludder. Vi kan derfor ikke und-
gan al komme nærmere ind paa
vedkommende Spidsartikels ond-
imod Stals-
sindede Insinualion
minisleren.
Hvorfra og hvordan har denne
graverende Beskyldning sin Op-
rindelse ?
Forfatterens Udfald imod Jord
kunde tyde
reformen pan, al
han er at finde samme
Sted,
paa
hvorfra der skydes med
skarpladte Kanoner imod samme
Reform i >Dagblaðið<. Men vi
mener at vide, at man
ø9ar
gaa
vild i Skoven her. Jorddrotten
i Kirkjubo har vist inlet at gøre
med denne fantastiske Paastand.
Vi skylder Hr. Patursson al
give følgende Oplysning, der kan
Slags
af Mistanken imod ham:
tjene som en Dementi
I Ugen forinden den famøse
Artikels
den nye Medarbejder ved >Tinga
Fremkomst serverede
krossur«, Hr. Påll Nolsøe, over
for os samme Insinuation imod
Statsministeren. Da vi affærdi-
gede Beskyldningen som noget
værre Sludder, som en eller
anden lyssky Fjende af Stals-
ministeren havde brygget sam-
men for al skade ham, betonede
Hr. Nolsøe, at man havde denne
sensationelle Nyhed fra paalide
lig Side,
»
nemlig fra en ministe-
riel Embedsmand.
Vi, der
Nolsøe
»dansk«
Hr.
Fald
Socialdemokrat,
mener at kende
som en i hvert
god
kan ikke tvivle om, at han
skynder sig til at ile sin Parti-
fælle til Hjælp ved at
opgive
smidjulærlingurin gjørdist gjør-
num trongstu og harðastu mót-
sígðu og jakstran av myndug-
heitunum frelsari landsmanna
sína og endaði sum ævin-
lýraprinsurin á landsins
hægsta sessi.
Tað hendir, at lívið lagar seg
Hetta kann av sønnum
G. Mazaryk, skaparin av
| Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið
verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum
| og skrivstovuni, Telf. 143.
barmi á hesum manni ein
omettulig kunnskapartrongd og
fosturlandskærleiki, kærleika til
sítt fólks
andi hugur fyri at fría og frelsa
frælsi ein brenn-
G
og
Tjekkarnar frá Eysturríkis-Un-
garns keisaraveldis kúgan og
harðræði yvir sllari tjekkiskari
tjóðskaparrorslu.
vóru fålæk
Foreldur hansara
bóndafólk, ið spardu hvort oyra
ley kundu spara fyri at fúa
teirra elskaða son í skúla.
Mazaryk gjørdi eisini sínum
foreldrum æru. Þann varð ein
navnframur vísindamaður, heim-
;slalsmaður.
spekingur, lærari og
Sum
skrivaði
hátltmentaður maður, ið
lærdur filosofiskar bøk-
ur, kom hann at læra at kenna
naynframar og týðandi menn í
oðrum londum, særliga í Enø
landi, Fraklandi og Ameriku.
Hann legði tíðliga uppí poli-
tikk, varð valdur í hin eystur-
ríkska ríkisdagin, har hann tal-
aði mong djørv megnarorð móti
keisaraveldinum og fyri Tjekk-
Hann
fridømi og frælsi.
anna
kom tí á svarta listan hjá valds-
monnunum i keisarrikinum og
varð av leim merklur sum
»farligur«.
Táið verdaldarkriggid brast á,
var Mazaryks stoða greið. Hann
og mangir Tjekkar tóku avgjørda
móti = keisaraveldinum
við
Mazaryk sá, at Tjekkanna frælsi
stødu
saman leim »allieradu«.
var freylad av, at Eysturríki
Ungarn og Tyskland komn at
liggja hann reisti til
undir. Og
Hålands, Fraklands, Ameriku
og onnur lond fyri at tala Tjekk-
anna sak. Og so væl var eisini
arbeilt, at táið friður var bund-
in i 1918, reis upp av toftum og
} g
harðari kúgan eilt stórt tjekkiskt
víki, Tjekoøslovakiid. Sum hin
miklasti stríðsmaðurin var Ma-
zaryk sjålvvaldur sum Tjekko
slovakisins fyrsti presidentur og
varð afturvaldur fleiri ferðir,
inntil hann vegna aldur segði
seg frá.
Tysdagin varð henda nationala
hetjan og mikli vísindamaður,
sum heila sítt lív stríddist fyri
andsfrælsi og demokrati, fólka
ræði, jarðaður, syrgdur og sakn-
ljekkara og
aður av hvorjum
hvorjum frælsiselskandi menn-
iskja.
Hann varð 87 ára gamal.
Fólkasambandið.
Aftur
fólkusambandið hildið fund. Úr-
tað
eina ferð enn hevur
slílið av hesum fundi er
oðrum
0, eilt
sama sum av øllum
folkasambandsfundum
tómt skróandi meyl og taluháltir.
Roðan hjá Kinas umboðsmanni
—
|
risti hann upp fyri áhoyrarunum,
at um teir europeisku statirnir
ikki vildu veita Kinamonnum
stuðul, kom tað at týða tað sama
sum, at allir Europearar vildu
Her
skeyt hann eisini til Englands
verða útrýmdir úr Asiu.
ræði í Indiu. Kinamenn stríddust
sostatt ikki bert fyri egnum
sjálvræði, men eisini fyri Europe-
aranna lívsrætti í Kina og Asiu.
Japan bardist fyri at leggja alt
Kina undir seg og vinna eina-
ræði í Asiu. Hetta máttu Eng-
tand og Frukland og tey demo-
kratisku londini vita.
Hesa talu vatnaði Eden, enski
utlanríkisráðharri, við sínum van-
liga uttanummeyli. Kina fekk
onga hjálp. Stutt aftaná hesa
talu Kinamannsins hevur Roose-
velt noktad flytan av våpnum
frå Amerika til Kina.
Hin
harrin Litvinow helt um dagirnar
russiski uttanrfkisråd-
eina stóra talu í fólkasumband-
inum og segði bart út, at hetta
samband hevði einki samband
verið og hevur í staðin fyri at
røkt so misrøkt sína uppgávu,
ja, gjørt rein misbrot.
130 mis-
gerð tað
lat Oskalad leypa á og
taka Manchuriið frá Kina. Hetta
sær, at
fyrsta brolsverkið,
sambandsins, var, at
Japan
orkuloysi fordi við
Mussolini hættaði sær at leypa
á Abessiniu og taka tað. Og tað,
at fólkasambandið heldur íkki
her handlaði og nýtti sína makt,
elvdi Franco—Mussolini—Hitler
at leggja á demokratiið í Spaniu.
Við eisini at svíkja tað lógliga
lata yvirgangs-
kropparnar fáa høvi til ónerv-
ræðið her, og
aðir at týna folkaviljan og fólka-
ræðið her, hevur tað latið álops-
hugin hjá Japanarunum fingið
loyvi at búnast so, at tað nú er
ein verunleiki, at Kina stendur
í ljósum loga. Ger fólkasam-
bandið heldur einki nú, er verð-
aldarbardagin vísur!
Hetta
verri sønn orð.
Spania slapp ikki uppí fólka-
sambandsráðið aftur.
vóru hvoss, men tess
Um dagirnar varð atkvødid,
um Spania (Valenciastjórnin)
kundi halda fram við at vera
í fólkasambandsráðnum, hvors
formann, Negrin, tað hevði. Men
lad fekk einans 22av 47 atkvødum.
Tað
var 32 atkvoður, og slapp Spania
Tað er
kortini støðugt í fólkasamband-
inum sum vanligur limur. Hetta
hevdi einu 6hugnaliga ávirkan
á allar demokratar, men eina-
veldis, diktaturfélkini, freddust
upp til skýggja. At Turkfid heldur
ikki slapp uppí, løgdu diktatur-
londini einki lag í! Tað var
heldur eingin uggi fyri demokra-
minsta talið, ið kravdist,
sostatt ikki uppí aftur.
A ungum árum, kyndist í hd rorandi. Greilt og lýðiligt | tiið.