leygardagur 23. oktober 1937síða 3

soleiðis, at tað má ganga ein tíð, áðrenn hon er ment og vorðin for fyri at kunna ávísa jorð til jarðaleys at velta í allastaðni í Foroyum. Vit hava lí borið 6tta fyri, al lað verður eina líð enn soleiðis á summum plássum, at fiskimenn, ið sila við tómum hondum hin langa veturin og einki hava at liva av uttan tey neyðar fáu oyruni, leir hava vunnið sær á vári og sumri á sjónum, onga jørd kunna fún at arbeiða í. Og hava vil tessvegna skotið uppá at tað við lóg og kongligari skipan verður sett í gildi, at ódyrkað jorð ikki kann sýtast ognarleysum at velta í. Har ið jarðafondurin ikki sjálvur eigur jørd at vísa á, skal land- brúksráðið kunna ávísa ódyrk- aða 60alsjørd ella festijørd ímóti einari vissari leigu, sum verður valdum av sett av monnum landbrúksráðnum og jarðaeig- aranum. Annar tåttur í hesum málum er, at tann studningur, ið hilt almenna letur, verður latin fyri arbeiði. Tað er hin ærukæri og arbeiðshugaði arbeiðarin glaðast fyri, og lað er nationaløkonom- iskt hitt hollasta fyri samfelagið. Tey (vey seinastu árini hevur verið latið 150—200 túsund kr. sum hjálp til fálækar fiskimenn. Hesin peningur hevur verið lat- in helvt um helvt til keyp av reiðskapi og sum hjálp tl at liva av. Hesin studningur er einans bráfengis og er ætlaður at falla burtur. Men um vit nú kundu fingið skipað tað soleiðis, at í hvussi er hin seinra helvtin gjørdist til ein fastan varandi studning, vildi nógv verið vunn- ið. Og enn og betri hevði tað verið, um studningurin kundi fallið soleiðis, at hann varð ein munandi hjálp til sjålvhjålp. Vit hava tí hugsað okkum ta skip- an, at studningurin til at liva av verdur gjørdur fastur vid at ganga inn sum eilt lógfest gjald Hetta ræður sjálvandi einans fyri ar- fyri åtført egið arbeiði. beiðsforar menn. Studningurin falla maður fær eftir hesum vil soleiðis: Ognarleysur jorð ávísta at velta í. Fyri hilt gjørda arbeiði fær hann so goldið ein statt arbeiðinum er hóskandi studning, id so vid grødini av vorðin Lvifaldadur og meiri. Landbrúksráðið kann so fyri at fullfíggjaða hava særliga hesar menninar í gera hjálpina heilt huga við tilskoti og hjálp til keyp av tødum og amboðum. Fiskimenninir, ið fáa studningin frå ståtinum fyri gjørt egid ar- beiði, skuldu helst átt lógfestan rætt til studning frá jardafond- Hetta ógvuliga sterkur eggjari til gron- inum. vildi verið ein kan og ríkun av okkara berlig: landi. Henda skipan vildi gjort illneitatina til einkis um, at studningur verður givin fyri einki, sum ikki minst javnaðar- menn viðganga hevur eina doyv- andi og spillandi ávirkan. Høv- udskrav javnaðarmanna er ar- beidi, kann arbeiði, ið geva manninum lívsbreyðið. S. P. Zachariasen helt, at målid var nakað ógreitt. Hann = bað framsøgumannin greiða gjøllari frå, um ætlanin var, at maðurin, id fekk jørd ávísta hjá manni, skuldi verða við at hava, og um so var, hvussu hann skuldi hava privatum hana, sum ogn? leigu? ella festi? Hann meinti ikki, at tad fór at bera til at ávísa jørd vid kongl. skipan. Ein tilik skipan kravdi eina lóg at halda seg til. Men um lad varð einki uppskot frå javnadarmonnum. Men tað kundi kanska nevndin taka upp undir Tal- aranum dámdi annars sera væl viðgerðini av málinum. javnaðarmanna uppskotið um, at studningurin skuldi verða givin fyri arbeiði soleiðis sum ávíst. Tað vildi vera gott og best fyri hann, ið tók ímóti studning- inum, og fað vildi verða ein góður stuðul til grønkan av okk- ara landi. K. Djurhuus lók eisini væl undir við mål- inum. Hann hevði skilt talarin soleiðis sum, atein skipun skuldi fáast í lag sum við kongl. an- ordning kundi gera tað møguligt at fáa jørd til tey, sum nú ann- ars ikki kundu fáa jorð við hjálp av jarðareforminum. Eina tilfka kongl. anordn. kundi ein ikki fáa uttan við eini særligari lóg. Men helt hettu nytast av lí, al hann kortini ikki jarðare- tilfellum soleiðis, formurin í allarflestu vildi kunna skipa tað at tað kom al vera algonguligt fyri oll at velta, sum her var Talaranum dåmdi talan um. eisini sera væl uppskotið um, at allur studningur helst kundi Tað var lad mest moralska og menn- rindast fyri gjørt arbeiði. andi fyri einstaklingin sum fyri landið. J. Patursson talaði um, at tað ikki var so stór trongd til jørd, sum menn vildi vera vid. Hann hevdi kraft ein statistik yvir, hvørji tey vóru, sum ikki høvdu fingið jørd, og tó biðið um hana. Henda leiðin sum av javnaðarmonnum åvist helt Samfelagið hevði ikki rætt til hann ikki vera farandi. soleiðis at ekspropriera sjålvt um tað bert var talan um brúks- rættin av hagajørd nøkur ár. Hann hevdi ofta hugsa um at fáa kolonihavar, vidurbyrgi, til Føroyar eins og menn hava tað Hetta at maður skuldi fáa jørd, helt hann í útlondunum. hvor vera høpileyst. Um hvor maður fekk jorð, so var eingin til at keypa búnaðarvorurnar, og so kundi einki landbrúk liva. P. M. Dam. segði við Zachariasen, at tað rar jarðafondarins uppgáva at veila monnum jørd til varandi brúk. Her var talan um eina fyribilsskipan. Tann jørdin, ið soleiðis varð åvist til vellingar fyri studning, tå ið maðurin ikki átti jørd sjálvur, kom hann bert at sila við, soleingi sum hann brúkti veltina. Hansara ágóði í hesum tilfelli stud- ningurin frá stati, jardafondi og groðin. Viðvíkjandi tí, ið Djur- praktisku vildi vera: huus segði um ta lóggávuskipunina var at siga, ul til fulla greiðu á hesum var hin hesta leiðin at venda sær til dómarin, fåtan ella amlmannin ella ein annan lógkonan mann, Til Jóanes var at síga, at upp- skotið um viðurbyrgi var sera gott. Tað hevði talarin ofta sjålv- ur hugsa og lalað um. Var t.d, Trongisvágsdalur byttur í viður- byrgi til kolarbeidararnar vildi tað havt ómetaligt at sagt fyri teir og fyri samfelagið í síni heild. Nú liggur størsta partin í hondum á utl dalurin fyri anbiggjamonnum ella monnum, ið einki kunna gera við hann. Hetta er stórt spell. Jóanes bóndi Patursson nýtist ikki at vera bangin fyri, at eingir keyparar vera til búnaðarvorurnar. Hetta vil javna seg sjålvt. Foroyareru so vorðnar, at tað vil allíð verða ein stórur partur av fólkinum, sum ikki fæst við jarðaarbeiði, industriar- fastlontir, sjómenn, beiðarar, sum væntast at verða fleiri og fleiri í Foroyum. Kr. Holm Jacobsen helt eina langa talu um at hann vildi taka undir við P. M. Dam tí harvið vildi gráabók verða avtikin. Viðvíkjandi ti tilætlaðu skipanini av studningsgevanini segði hann, al tað vóru aðrir lónar enn Stauning hevði niðri í Danmark. Ílann harmaðist annars yvir, hvussu misbråktur studningurin varð, ið fiskimenn fingu. Hvorja ferð hann varð út- deildur komu pakkapostarnir í særligari rúgvu — og tað var væl ikki meiningin. P. M. Dan sum ífylgju tingskipanina nú fekk loyvi einans at geva eitt stutt helt við at tað var keðiligt, at hann ikki svar, Holm Jacobsen, dugdi at lesa sum var, men fekk so øvugt burtur år måli javn- aðarmanna sum at fad vildi laka gráubók — eingin tilik er lóg- fest. — Málið nært ikki við Tað einans við sínum sniði og náltúr jardaumskipanina. kundi styðja teylivsins krøv, sum stóðu aftanfyri jardaumskipanina. [fall Kr. Holm Jacobsen hevði fingið ill fyri hjarta av, at fiskimenn fyri teirra studning bestiltu sær bilig klæði og aðrar neyðsynjar- vorur, so kundi hann bara fara oman á apolekið harniðri at fáa sær nakrar styrkjandi dropar. Trond Hansen åvisti lørvin á eini skipan, sum gjordi tað atgonguligt hjá monn- vella, inntil um at sleppa al jarðaumskipunin kundi veita leimum jørd. Hann ávísti tilfelli frá Havnini og aðrastaðni. Hann trúði, at teir flestu jarðaeigarar vildu geva jardaleysum jorð al vella í. Men hann visti, at: ley tilfelli so. Til Kr. Holm segði hann, at heilt sagt varð, ut slálurin einans gav 8 8 vóru, sum flað ikki var tað var ikki beint lá ið studning fyri einki. Talarin visti, at ståturin gav í stórum av studningi til arbeiði, í. d. kundi ein taka til Hedeselskabet, sum staturin stydjar við peningi lil arbeiðslonir. Og visti IH. J. einki um oll tey almennu arbeiðini, sum staturin hevði í gerð fyri arbeiðsloysi í at hjálpa uppá Danmark sum í Føroyum ? ECT RAN SRI AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: Stiflet THORSHAVN 1906. Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL 0G RESERVER KR. 900,000, Bankforretninger af Kontortid 11—3. enhver Art udføres. Lørdag 11--2. Kabaret-kvald. Um tilber halda norsku kabaret-kunstnararnir frú BOTTEN SOOT og SVEND von DURING SOOT kvøldskemtan í Sjónleikarhúsinum, tå „Lyra“ er komin úr Íslandi. , Nærri verður ku BRUG KUN VITA 9000009 Færøsk Produkt. 200 Havn í Nordagøtu. J. Poulsen greiddi frá málinum og bað lingmenn minnast til Norðragotu | og aðrar bygdir í KEvsturov til Hann Var 1940 næsta finansplan. greiðir yvir, at fyrr enn kundi eingin havn gerast í Før ovum. Kallsoy skeyt uppá at málið fór í nevnd. Mitens: Finansplánurin geldur til 1. mars 1940. Tað er ti best alt | goyma allar havna- og vegsakii til tingsetuna 1940. Danbjørg: Fad er rætt nokk, at tann nú- verandi finansplánur gongur til havna- 1940. Men at soyma og vegsakirnar til tingsetuna 1939 | má álíkavæl vera skeivt og vil | larna málunum. Ég vil styðja uppskotið frá harra Kallsoy um X at málið fer í nevnd. so lad kann fyrireikast við tinging við sóknarstýrið o. s. fr. Nú stendur illa til hjá Stjórnarmonnunum Í Spania. Eingin norðfrontur longur. Nú frættist uttanífrá, at norð- urvigvøllurin í Spania er í hond- um uppreisnarmanna. Mussolini og Hitler og reaksjónin í verðini knasa hevur so statt útlint at alla mótstøðu í Norðurspania. Eden og onnur demokratisins fridarlomb, sum innast inni eru í parti við yvirgangskroppunum, hava til fullnar svikið hitt fræls- isstridandi fólkið í Spania. nngjørt við gøtuuppsløgum. Atgongumerki fåast vid inngongdina. FÆRØSK MARGARINE NR. 1. Fint Produkt. oO O Q Vitaminiseret. 2 O Q O 00000000000000g000gnnaongo Fact . Tidindi. Hin tekniski skúlin í Havn byrjar 1. november, og áður stuðla til vit vilja enn sum lekna seg unglingum (il at g g skeiðið. Tad hevur so ómetuliga nógv at týða fyri handverkarar athava vunnið sær góðan skúla- kunnleika á ungum aldri. Kveidskemtan verður í Sjónleikarhúsinum beint aftan á, at »Lyra« er komin út Íslandi, um tað ikki verður til alt Tey, id halda hesa kvoldskemtan, eru kaberet- Soot ov óhegliga tíð. kunstnararnir frú Bolten hennara Svend von Diiring Soot. og sonur Ved del hjemlige Aflen vil Samvær Søndag Lærer Kjeld tale. Alle Mænd indbydes. Frelsens Hær. 1 Lørdag: Offentligt Møde ledet af Korpskadelbrigaden. Søndag: KL 11 Hellighedsmøde. Kl. 5 Vaglet. Kl. 8,15 Frelses- Børnemøde Kl. 2 og 6. mode. Næsle af Sociulsekre Søndag ledes Møderne æren for Kvinders Sociale Arbejde í Norge, Oberst Thora Ísachsen, samt Divisions- chefen, adj. S. Gisladøttir. Tingingarfundur fyri menn verður mánakvoldið kl. 8 í sali K. F. Ú M.s Grind doyði mikudagin í Hvalbæ, 180 hvalir. Tysdagin var grind funnin fyri Kirkjubo, men hon slapp. „Njarðlingur“ er komin undan Íslandi við 300 kurvum. hevur Cc. C. Johansen keypt fiskin hjå »Vidoy«. t |