Sosialurinarkiv
Sosialurin 1937-10-23, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 23. oktober 1937síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

a FR mt RA Á æ Rare | Í Hugsandi hava íkki havt ilt við at funnið, at nógv av teim >stríðspunktumg, ið hava verið uppi ímillum sjálvstýrið verið so menn og sambandið, hava undarliga kunstiga uppgjord og havt lítið og einki við tað virku- liga lívið at gera. Eitt av hesum stríðspunktum hevur verið grein 7 í skúla- lógini. Í staðin fyri einans at hugsa hesin um, hvussu paragraffur eigur at skipast fyri at tæna pedagogiskum, skúlaligum, mál- um, hava teir gomlu politisku flokkarnir, sambandið og sjálv- stýrið, gjørt undirvisingarpara- graffin til eitt høvudsstridsevni í politikki. Ja, so ófaliliga logið hevur tað verið og er tað enn! Javnaðarflokkurin hevur frá fyrstu stund, hann hevur haft henda spurningin til viðgerðar, einans haft í huga at fáa greitt spurningin so frá hondum, at tað vóru tær pedagogisku grund- irnar og bert tær, ið vóru tær avgerandi fyri støðuna hjá flokk- inum. Tað núverandi orðaljóðið í $ 7 er ikki skúlaliga beint. At tað má broytast eru flestir skúla- Men semjast um hesa broyting hava menn á einum máli um. sambandið og sjålvstyrid ansað væl eftir ikki at kunna. Ein semja í hesum máli hevði ætl- andi verið ov stórur missur, hevði tikið ov mikið burtur av tí politiska klandurgrundarlag- Undirvísingarmálið. Javnaðarmenn mótmæla. num hjá hesum báðum flokkum! Javnaðarmenn hava roynt al fingið enda á hesum orkisleysa stríði og verið fleiri ferðir við til at givið oðrum partinum meir- eftir okkara sæð nyliligum luta fyri einum tykki skúlaliga orðalagi ístaðin fyri tað, ið nú er. Men tad tykist at hava haft sama úrslit. Eljustríðið er kyknað uppaftur vid tað, at ministeriid ikki hevur hildið seg kunnað gingið saman við slakum meir- luta á Føroya løgtingi. Hitt seinasía, ið liggur frammi í málinum, er bræv frá lí radikala undirvísningarministaranum Jor- gen Jørgensen, har hann sigur seg einki at gera vid målid, fyrr enn sambandið og sjålvstyrid kunnu semjast um eitt uppskot. Sambandið og sjålvstyrid — ikki eitt ord um at hava hinar flokkarnar vid i hesum måli! Hvat id vinnuflokkurin sigur til at verða settur uttanfyri, vita vit ikki og leggja sjálvandi heldur Men ætlar íkki einki í al fáa tað at vita. javnaðarflokkurin tigandi at finna seg í at vera settur uttanfyri í skúlamálum líka so litið sum í nøkrum al- mennum foroyskum spurningum. Flokkurin mótmælti lessvegna hesum ministarabrævi við at rýma úr løgtingsins fundarhøll, tá ið skúlalógini kom fyri. Vit fáa graffurin kann broytast uttanum klandursparagraffurin í at síggja, um para- javnaðarflokkin ! Nýtt tinghús. Í bloðunum leygardagin hin 9. í hesum mánaði er lýsing um nýtt tinghús. Tað er í fullan ordan; nýtt hóskandi tinghús er tørvur til, Få “ tað eru væl flest oll á einum máli um. Men (tå ein lesur lýsingina, sum greiður: frá, at har skulu vera umframt fingsal 8 arbeiðsrúm og 4 administra- tiónarrúm, men nevnist einki um rættargonguhell, fatar ein ikki hví? Eg havi havt ta upp- fatan, at loglingið pliktar seg til at halda rættargonguhøll, og at tað var ein av teim nógvu brek- um, sum helta núverandi nógv ovlítla tinghús hevur, at tá tingið er saman, má rætturin taka støðu í nokkso primitivum rúmi í arresthúsinum vegna plásstrot í tinghúsinum. Fyri o. u. 30 árum síðani var uppá tal at byggja nýtt linghús, mær hevði so vítt kunnugl, tingid tá bæði væl hóskandi kostnadarætlanina tíðina); tekning til (prísur fyri ta men sanatoriið, sum var neydvendugt, kom at liggja fyri um somu tíð, og bleiv soleiðis tinghús-spurning- urin lagdur til viks. Tá tað nú er drálað so leingi — men eflir lýsingini ut dóma, kann ein hugsa, at tingid nú ætlar at fara undir at byggja — vil man vóna, at tað verður við líkindum, tí latum okkum vera greið yvir, at tinghøllin skal presentera land og fólk. Er hesin spurni tí nærmast at kalla ein kulturspurningur. Her má fólkið hava loyvi til at fylgja við starv- inum, sum t. d. at tekningarnar koma fram í teim foroysku blød- unum, fyrst tann tekningin, sum ætlanin var at nýta fyri ca. 30 síðani, og ífall hendan Ð árum tekning ikki er hóskandi, so hval ið orsakin er, og síðan í minsta lagi tær tríggjar premieraðu tekn- ingarnar, sum koma inn av nýggjum. Á henda hátt hevur fólk hovi til at merkis, hvussu fylgja við og leggja til fólksins valdu menn greiða henda stóra spurning frå sær. Stórspurningur er tað. Verðið seg ymisk uppfatan um tingid, so er spurningurin nýtt tinghús tross alt stórspurningur. Foroyingur. Sivar: „Dimmalætting“ sigur, at P.M. Dam var hjá „friserinum“ meðan »Krossur« svor uppá, at hann somu lotuna stóð í for- stovuni og kagaði gjøgnum lykla- holið, hvor hevur rætt, góðin? Bekil: Hvorgin, góðin. Báðir prógva seg al fara við ósann- indum — tað er teirra náttúra. Sviku teir hana, brádoyðu teir. Hví varð ikki grindin á Brandarsvík ríkin á Miðvág? Miðvág, tann 20. okt. 1937. rar funn- tíðina Boð av grindini, ið in á Brandarsvík um 11 — eftir hvat id frættist — fingu vit ikki fyrr enn um 12—1 tíð- ina á degi, og kundu vil tess- vegna ikki fara nóg tíðliga hiðani til grindina. Vit fóru tó avstað. Men tå id vit arnar møllu vil komu á Grunn- hvalabåtinum »Falkinum«, og spurdu vit hann, hvussu vorðið var við grindini. Tá id okkum varð svarað, al tað sást einki til nakra grind, vendu vit við aftur. Men komnir aftur til Miðvágs fingu vit at frætta, at menn kortini lógu við Men tå seint at fara av stað grind á Brandarsvík. var ov aftur. Vit roknaðu eisini vid, at menn fóru at koma við henni til Midvågs, so væl sum tað bar til í sjónum — og eflir okkara tykki vóru veðurlíkindir eisini til at reka grind yvir Vágafjorð henda dag. Tå ið vit so frættu, at menn høvdu hættað sær at farið vid grindini til Havnar beint móti ollum sjóarfallslíkindum, kundu vit ikki annað enn gerast harmir yvir hesi tíðindi. Vit halda, at ein so góður og kærkomin fong- ur sum grind í hesi neyðar líð, tá ið maður hevur so ill vid at fáa vetrarkost, málti ikki verið al spælt við og forkomið av berum skilaloysi og ólíkindum. Hetta må av sonnum álalast hart og dyggiliga. Tíðíndamaður. Bóndatokið, ið endaði á Vaglinum. Roykurin var rámur í Havn- argøtum fríggjadagin. Tværoyk- ur, vælsignaður, ein vælsignaður roykur. Landsúrgan var mirak- ul hjá teim gomlu. Er tað logið, at teir brúka hetta mirakulmed- isinid so sjúkir teir eru. Súrgan er hitt råmasta, einki kann vera betri fyri teir 50 grásjúkuknapp- amenninar, ið tvagladu um í Havnargetu henda vælsignaða dag. Avgjørt einki. Eg royndi at fregnast eftir, hvørji ørindini vóru hjá hesum neydarmonnum — miskunsemi milt dreiv meg at vera forvitnan. Eg vildi vera reidiliga byýltur, lá ið svarað mær varð, at tað ikki hevði verið minni í kvilt- unum enn eitt bóndatok. Og tå, til tingid, Føroya løgling og ikki til amtlæknan ella djóralæknan, ið skal vera specialistur og rám- astur (væ- og pillarabryggjari. Skilur tú hetta? Men kortini tú — kanska sjúklingarnir hava uppdagað mirakuldoktarin uppi Men versla av (f í tinginum! Hvor veit. ólukkutíð og tað heila — hesir neyðar menn vunnu ikki niðan! Onkur vil vera við at snerturin var so meinur, at teimum rann grátt fyri sjón uppi við Vaglið, so Gott oksakjøt av Víkum og gott nýslaktað lambskjet fæst í SMÆRUNI Bekendtgørelse. I Henhold til Lov om Lærlingeforholdet Nr. 120 af 7. Maj 1937 skal enhver Haandværker, Industridrivende, Handlende eller anden næringsdrivende, der antager en Person under 18 Aar til at arbejde i sin Virksomhed, sørge for at der, forinden vedkommende træder i Arbejde, oprettes skriftlig Lærekontrakt. Kontrakt skal oprettes ogsaa i de for Tiden bestanende Lærlingeforhold. Kontrakten skal godkendes af Sysselmanden, Sognefogden i Vaag, for Thorshavn og Sydstrømø Landfogeden (Politimesteren). Blanketter til Kontrakter faas gratis samme Steder. Landfogeden (Politimesteren) paa Færøerne, d. 22. Okt. 1937. Niels Westerby. hvor vilstist frå oðrum. Og nú frættist, at teir ganga enn og tvagla um í Havnargøtum. Ég vil tí siga, at um onkur samá- rilánur hittir leir, so miskunni hann seg yvir leir. Eyðkendir eru teir av roykinum. Súrgan hevur tað við sær, at hon gerst rámari í hverjum. Í samband við hesa mína áheitan vil eg annars lýsa frá, atonkur mirak- uldoktari hevur latið menn vilað, ráðið er ókeypis, at tað er hætt- isligt at verða forkolaður vid gráusjúku. Umslag við pillarum, landsúrgu og songarlegu eru einastu ráðini. Hesir neyðar sjúklingar megu tí vera heima undir dýnuni við ferfaldum um- dekans slag fyri at dríva teir grásjúku maga- og hjarta- og mønukreppingarnar og sleppa undan brádeyðanum. Lúrifaks. r E. s. Verður onkur funnin á heilavillustadiinum og einki spjaldur hevur um hálsin, verður hann at venda sær til hittigóðs- støðuna. H. s. „Dimmalætting“ demonstrerer”. Det kan ikke andet end virke en Smule humoristisk, hver Gang »Dimmalætting« giver sin i Ly af »Ordels Lys« anstrengt flakkende Moralskhed en god Dag, kaster Masken og hugger sine Gifttænder efter Modstan- derne og viser sin sande Natur. Det humoristiske er selvfølge- lig ikke Umoraliteten, men den barnslige og psykologisk set interessante Form den fremtræ- der i — som nu Bladets Forsøg paa ved Forvrængning og Lalter- liggørelse af det færøske Social- demokratis Protest imod det Standpunkt, som Undervisnings- minister Jørgen Jørgensen har taget til $ 7 í Skoleloven, at forevige en Strid mellem Stats- minister Stauning og den social- Laglingsgruppe ”aragraf, demokratiske vedrørende nævnle hvilken Fremstilling er en hem- nigsløs naiv for ikke al sige barnslig Negligeren af Mindste- Blads overfor Sandhéden. hed lidet flatterende stration af »Ordets Lys«' Frug- kravet til ef Loyalitet 2n i Sand- Demon- ter i dette »honnette« Blad. Der var ikke Talen om nogen Protest imod Stauning, men om en utvetydig Tilkendegivelse over for Undervisningsministeren, at det færøske Socialdemokrati un- der ingen Omstændighed vil finde sig i at være sat uden for Afgørelsen af et saa specifikt færøsk Spørgsmaal som Under- visningssproget i de færøske Skoler. Å Føroya løgtingi 1937. Hjálp til treingjandi fiskimenn og jørd til veltingar til ogn- arleysar. P. M. Dam: Allir heiðraðu tingmenn eru greiður yvir hin ringa standin millum fiskimenn og arbeiðarar í Foroyum. Tingmenn sum aðrir Foroyingar hava tessvegna lagt stórt arbeiði í til at fáa bott eitt sindur uppá hesu ringu viður- skifti. Eitt hvøri er eisini gjørt. Men tað er munandi. So sum okkara fíggj- tessverri so lítið arligu evnir eru kann heldur ikki avrikast alt í einum. Tak fyri tak, meiri er ikki at vænta. Men gera vit tað, so verður at enda at muna. Hesi mál, ið javnaðarflokkurin miða hevur lagt á tingborð, ímóti at taka eini tvey tek á hjålpinnarleidini, og er tað flokksins vón, at teir heiðraðu tingmenn vilja taka væl undir her og leggja eilt arbeiði í at fáa tað besta og mesta burtur úr, ið fáast kann. Tað fyrsta, id her er um, er at skipa so fyri, at tað sigast, at talan av sønnum kann eingin Foroyingur, ið hevur hug at vella, og sum treingir til at sleppa til veltingar, ikki fær al velta í. Kitt stórt stig er stig- ið móti hesum máli í jarðaum- skipanini. Men hon er enn ikki komin at virka í tí praktiska lívinum, og tað vil eisini vera