mikudagur 27. mars 2002síða 7

12 Nr. 60 - 27. mars 2002 Nr. 60 - 27. mars 2002 13 VIÐMERKINGAR Unga fólkið sleppur ikki heimanífrá Fríðálvur Jensen valevni Sambandsfloksins í Suðurstreymi Bústaðartrupulleikin er so stórur at nógv av teimum ungu, sum ynskja at festa búgv, hava ikki møguleika til tess! Sum eg havi nevnt, nú tað stundar til val, eru tað mong valevnir og flokkar, sum royna at geva sítt boð uppá, hvussu vit fara undir at loysa bústaðartrupul- leikan. Tosar ein við fólk, so vísir tað seg, at bú- staðartrupulleikin gongur teimum so nær at lívinum, at fyri mong er støðan heilt ótolandi. Húsaprísirmir Av tí at útboðið er nógv minni enn eftirspurn- ingurin, eru húsaprísirnir farnir upp á sama støði ella hægri, enn tað var í áttatiárunum. Hetta ger so tað, at fyri tey ungu, sum skulu festa búgv, er støðan rættiliga ómøgulig, og gera prísirnir, at hesi gerast trælir í egnum húsum. Hetta sigi eg, tí tað skal meira enn ein inntøka í kassan, fyri at kunna gjalda rentur og avdráttir, og so kann tað ikki sigast annað enn, at hesi ungu skulu knógva undir slíkari byrðu, at dagligdagurin gerst rættiliga strævin og trupul. Alternativ bygging Vit mugu tí fara at leggja ein politikk tilrættis, soleiðis at vit kunnu fara undir alternativa bygging, og at tað almenna stuðlar undir hesum, við at vit broyta lógina viðvíkjandi rentustuðlinum soleiðis, at tey ið ynskja at leiga fáa stuðul, og at meirvirðisgjaldið verður lækkað ella tikið burtur í sambandi við slíka bygg- ing. Húsalánsgrunnurin skal fáa teir heimildir, sum skulu til, soleiðis at grunnurin kann fara undir tær ætlanir, ið vórðu lagdar fyri Føroya fólk herfyri. Viljin er at fara undir at leggja ein politikk tilrættis á økinum, tí nú er støðan so katastrofal, at hendir onki, er stórur vandi fyri, at unga fólkið, sum er uttanlanda ikki sleppir heim, og at unga fólkið her á landi – flýggjar. Tín stuðul skal til Skal hetta lata seg gera, er tað sjálvandi neyðugt, at tit stuðla okkum, sum vilja fara undir hetta arbeiðið, so – tín atkvøða er tað sama sum tín stuðul til alternativa bygging! Hanna Jensen løgtingsvalevni fyri Fólkaflokkin í Eysturoynni Nú Útvarp Føroya, mána- kvøldið tann 18. mars, kunngjørdi, at ein veljara- kanning vísti, at tað eru tey eldru, sum vilja ríkis- felagsskap og tey ungu full- veldi, so fóru nógvir tankar ígjøgnum mítt høvd. Hetta samsvarar við tann veruleika, at ung, sum heild, hava áræði, og at tey eldru byrja at stúra fyri hvørji mótbrekku. Men eg má spyrja: Duga føroyingar ikki at taka sær av sínum eldru og gomlu? Og ætla teir ikki tað, tá land teirra gerst sjálvstøðugt? Hvør kann halda, at danir skulu gjalda fyri okkara uppihald í aldurdóminum? Og hvør er trygdin í, at mínir javnaldrar í Keyp- mannahavn skulu gjalda fyri, og óbeinleiðis taka avgerðir um, hvussu t.d. omma mín skal hava tað her í Føroyum? Eg skilji als ikki hendan hugsunarhátt, men meti, at tað kann bert gerast betur, jú meiri vit gera sjálv. Og eg vil hjartaliga heita á tykkum eldru, tykkum gomlu: Gevið hesum unga ættarliðnum møguleikan fyri tí, sum tit ikki fingu møguleikan fyri. Latið tey sleppa at royna seg- at taka við allari ábyrgd í hesum landi, sum vit øll eiga og eru góð við. Veljið ein flokk, sum vil fult sjálvstýri. Ein flokk, sum stendur á odda fyri tí tryggu sjálv- stýristilgongdini. Tann flokkin, sum hvørki ætlar at innlima føroyar í danska ríkið við tað sama - ei heldur kvetta í morgin, men sum arbeiðir fram ímóti búskaparligum sjálv- bjargni fyrst - so fólkið hevur eitt satt val, tá fólka- atkvøðan verður hildin. Henda flokk, sum vil gera tað gott at liva í Før- oyum - ikki minst fyri tey eldru. Vísi okkum ungu álit. Vit ætla at gera okkara besta. Og vit hava trúgv á, at tað fer at bera til. Havið tit eisini tað! Áheitan til tey eldru! Páll Poulsen Valevni Sambandsfloksins í Norðstreymoy Fullvelstisstuðlanir leggja stóran dent á at nýta grannalandið Ísland sum fyrimynd, um Føroyar gerast eitt fullveldi. Men, fólk í útjaðaraøkjunum í Føroyum, kunnu eisini nýta Ìsland sum eina ræðumynd, um tey ætla sær at velja loysingarflokkarnar! Tí um bústaðarmynstrið í Ìslandi skal verða fyrimyndin fyri einum føroyskum fullveldi, so hevur útjaðarin í Før- oyum onki gott í vænti. Í Føroyum býr umleið ein triðingur av fólkinum í høvusstaðnum. Í Íslandi búgva tveir triðjingar av landsins íbúgvum í høvuðs- staðnum. Uttan mun til hvat vit annars halda um ríkis- veitingina, so eru øll samd um, at tað er orsaka av ríkisveitingini (blokkin- um), at Føroyar í dag hava eitt livistøði, ið er ájavnt við hini Norðurlondini. Tað er heilt greitt orsaka av ríkisveitingini, at vit hava megnað at ment sam- ferðslukervið til frama fyri útjagaraøkjini, og at vit – til dømis - hava, framhalds- skúlar, sjúkrahús og røkt- arheim í Suðuroynni og í Norðuroyggjum. Tað eru tey, ið harmast um, at vit ikki fingu full- veldið beinanvegin aftaná nógv umrøddu fólkaat- kvøðuna 14. septembur. Ja, kannska ? Men um so var, at vit høvdu fingið fullveldi tá, so vóru ongir útoyggja- veljarar í dag! Búðu nú eini 25 túsund fólk í Før- oyum, og 15 túsund av teimum helst í Tórshavn, so vóru Føroyar ikki tað framkomna landið tær eru í dag - gamla Dronning Alexandrines Hospital hevði framvegis hokið úti í Sandagerði, og fróðskap- arsetur, miðnámsskúlar, norðurlandahús, Smyrlar, tyrlur, vegir, brýr, berghol og undirsjóvartunnlar, høvdu bara funnist í hugaheiminum hjá einum doyggjandi ættarliði av fullveldisfólkum. Uttan ríkisveitingina, sum eina trygga inntøku í upp- og niðurgangstíðum hevði ein rættuliga stórur partur av teimum stovnum og tænastum, vit í dag rokna sum ein sjálvfylgja, ikki verið ein veruleiki. Eitt annað er so, um vit altíð hava sýnt ríkjisveit- ingini virðing, og nýtt hana rætt! Tað kunnu vit ikki lasta dønum, men bara okkum sjálvum! Sambandsflokkurin fer at gera alt fyri at útjagarin og bygdamenningin ikki verður offrað á full- veldisaltarnum! Og tí velja Norðstreymoyingar, sum eina sjálvfylgju SAM- BANDSFLOKKIN. Ríkisfelagskapur = bygdamenning! Fullveldi = miðsavnan! VIÐMERKINGAR Virðiligur eldra- politikkur er ikki grenj og útgjaring!! Sigfríður Dam Olsen valevni í Vágum Eitt av álvarsmálunum, sum ein komandi sam- gonga má og skal fremja, er at betra tær út av lagi vánaligu umstøð- urnar hjá alt ov mongum av okkara eldra fólki. Ofta verður kastað Javnaðarflokkinum fyri, at hann tosar og hugsar ov nógv um "neyð og vesaldóm" !! Løgið, er tað verðuliga so, at tað bert eru javnaðarfólk, ið geva sær far um hesi viðurskifti? – Neyvan, men tað undrar mong, at tann meiriluti, ið rátt hevur seinastu fýra árini og sum hevur vitað um støðuna, lítið, fyri ikki at siga einki, hevur gjørt til bata á hesum øki. Í Degi og Viku og í øðrum sjónvarpssend- ingum um eldraviður- skifti, hava javnan verið samrøður við fólk, ið hava víst á hesar trupul- leikar. Og í farnu viku var ein sigandi samrøða við Rigmor Thomsen, pensioneraða sjúkra- systir úr Norðagøtu. Hon helt, at ráðandi myndugleikarnir, ið eru vitandi um støðuna, høvdu mist ábyrgdar- kensluna yvir fyri okkara eldru samborg- arum, sum eitt heilt lív hava stríðst og bygt upp hetta samfelagið, sum vit njóta gott av. Hon mælti til at fáa eldra- verndir, sum skula virka sum núverandi barna- verndir. Hetta tykir mær at vera eitt sera gott hug- skot. Tað eru nógv eldri fólk og onnur við, ið ikki kunna klára seg sjálvi. Fleiri liggja einsamøll so at siga alt samdøgurið. Heimarøkt- in ger her eitt stórt og gott arbeiði, men játtan- in til Heimarøktina má hækka munandi, so at henda fær betur tíð til hvønn einstakan, har- aftrat má Heimarøktin útbyggjast, so at møgu- ligt verður við døgnrøkt, har tað er neyðugt. Uppaftur onnur eru, ið kundu havt tað gott, men sum av øðrum umstøð- um ikki fáa frið at liva eitt virðiligt lív undir egnari lon. Her hevði ein eldravernd, sum møgu- liga kundi verið mannað av kommunulækna, heimasjúkrasystir og øðrum fakfólkum á øk- inum, verið gull í virði í teimum ymisku viður- skiftunum!! Virðiligur eldrapoli- tikkur kostar. Spurning- urin er tí, um vit unna okkara eldru samborg- arum ein størri part av tí samfelagságóða, sum tey sjálvi í sínari tíð í so stóran mun hava verið við til at skapa?? Jú, vit í Javnaðar- flokkinum hava klárt meldað út, vit eru til- reiðar og taka hetta mál í fullum álvara. Men sera hugstoyt- andi var tað, at Tjóð- veldið (Høgni Hoydal) skírir hetta hjartamál Javnaðarflokksins fyri grenj og útgjaring. At Tjóðveldisflokk- urin við Høgna Hoydal á odda hevur flutt seg sera nógv hugsjónarliga, er eingin loyna, men at framstandandi, lovandi valevni eru farin á hálkubreyt og nærum hava lagt seg hjá Fólka- flokkinum í høgra borði, tað boðar ikki frá góð- um. Eisini hetta fer velj- arin at hugsa um, áðrenn hann setur krossin val- dagin. Schandorff Vang Formaður og alttjóða dómari Bogaskjótideildin (limur í ÍSF, IGA, NBU, EMAU og FITA – bert IOC manglar) Fimmarin mikudagin í farnu viku var sum eg væntaði merktur av nógv- um fullveldis politikki. Finnur Helmsdal royndi á sín diskreta hátt, men tá Sjúrður Skaale og Leivur Hansen fingu folda seg út, skein púrasta greitt ígjøg- num, hvat ætlanin var við hesi sending. Ein nevndi um, hvussu skjótt "Jugoslavisku" landspartarnir fingu lima- skap. Har haldi eg støðan var heilt ein onnur enn í Føroyum. Jugoslavia sindr- aðist av kríggi – vónandi er tað ikki tann støðan full- veldisfólkið bíðar eftir. Sum rættir fullveldis- menn stardu teir seg fastan í "Chartrinum", sum vísti á "independant state". Tó hoyrdu vit Finn siga, at nøkur lond vóru komin við sum undantak. Vil tað so ikki siga, at tulkingin av "independant state" er opin fyri, at vit eisini kunnu koma uppá tal sum limur í IOC? Jú – tað vildi eg meint! At endurtaka alla send- ingina loysir seg ikki, men tá ÍSF-forsetin, sum talar søk ÍSF’s, t.v.s. søk hjá øllum ítróttarfeløgumnum og øllum Føroya ungdómi, sum íðkar ítrótt, verður lagdur undir at grugga hetta mál ístaðin fyri at arbeiða miðvíst móti limaskapi, so fara teir skeivir. Tit fullveldisfólk eru tey, sum grugga málið og royna at spenna bein – og útnytta hetta í loysingarstríðnum. Hvat er hent? Lat okkum hyggja at gomlu Olympisku nevndini í Før- oyum. At spyrja, hví gongd er komin á málið júst nú er í lagi, men so eigur eisini at verða spurt um, hvussu skipanin hevur koyrt frá byrjan til dagin í dag. OL-nevndin hevur verið vald í samráð við ÍSF, men hevur arbeitt fullkomuliga uttanfyri stjórn íSF’s, t.v.s. at ÍSF bókstaviliga onki hevur havt at siga. Hesar nevndir hava passað seg sjálvar uttan at lata nakran kunna blanda seg. Ikki fyrr enn stjórnin eftir forseta- skiftið í IOC hevur endur- sæð møguleikan fyri at taka umsóknina fram aftur, er arbeiðið ment meira. Lagt er upp til lógarbroytingar og fann tann sitandi OL- nevndin útav at leggja frá sær. Sjálvur kom eg inn í stjórn ÍSF’s í 1997 og havi eg fleiri ferðir spurt um arbeiðið í OL-nevndini o.s.fr., men har hevur verið púra deytt. Tað er heilt greitt – síðan starvsnevnd ÍSF’s tók yvir er gongd komin á av álvara. Hvør sat í hesi síðstu nevnd, sum fekk so lítið av skafti? Magni Arge var for- maður og Finnur Helmsdal var nevndarlimur. Eg ætli mær ikki at skíra nakað politiskt, men tá man sær hesi nøvn, kann man freistast at trúgva, at hugs- anin eisini hevur verið politisk, men lat tað liggja. Men hvat gjørdi henda nevnd? Hóast fyrispurningar í stjórn ÍSF’s, havi eg tann dag í dag bert sæð ein faldara frá 1992 av tí arbeiði OL-nevndin hevur fram – hvat annað hevur OL-nevndin framt? Munurin í dag er tann, at innanhýsis í stjórn ÍSF’s er nógv hent, sum hvørki Finnur Helmsdal ella aðrir atfinnarar vita um. Nógv tilfar er lagt fram og við- gjørt, og fyrst nú vita vit nógv meiri í mun til áðr- enn. So til tykkum mótar- beiðandi fullveldissinnaðu – latið vera at grugga málið. Hví limaskpa í IOC? Fyrst og fremst fyri at menna ítróttin her á landi. Vit vita øll, at tað bert verða tey heilt fáu, sum nakrantíð koma so langt, at tey kunnu luttaka til OL. Men hvat gevur tað øllum hinum ítróttarfólkun- um? Vit fara at fáa stuðul til menning og útbúgving innan ítróttin. Tað fer at geva okkum betri førleika til luttøku millum størri og sterkari lond. Hetta kastar so heilt avgjørt eisini av sær til øll, sum eru kring ta ítróttargreinina, sum fær luttøku og sum roynir at menna teirra ítrótt her á landi. Henda stuðul fara vit so avgjørt at hava fyri neyðuni – serliga um vit koma undir ólukku fullveldið. Einasta vón er, at Mentamálastýrið ikki blandar seg her eisini, fyri at taka burtur av tí, sum ÍSF skavar inn til sínar limir, eins og gjørt varð við vedd- ingarpengarnar. OL-viðurkenning og fullveldi Tað kann vera, at nógv ung hoyra til fullveldisveingin, men mín áheitan er: - halt politikk og ítrótt frá hvørj- um øðrum. Latið vera við at velja nakran fullveldisflokk bert fyri at fáa IOC-limaskap, tí tað er reinur galskapur. Sjálvandi megna vit at fáa limaskap uttan full- veldi! Latið vera við at hoppa uppá, at onkrar fullveldis- hetjur hava funnið ein "Charter", sum hevur nak- að í sær, sum kanska kann krevja fullveldi. Hvussu nógvir "chartrar" eru ikki? Hvussu nógvar "Bi- Laws" eru ikki? Hvussu nógv "Appen- dix" eru ikki? Tað er har allir krókarnir eru, sum vit skulu leita í – uttan fullveldi. Hans Birgir Hansen Tað eru nøkur ár síðani, at ein alment gjørdi vart við, at fólkapensjónistar ikki hava ráð at sita í egnum set- húsum, við tí fólkapensjón hesi fáa í dag. Tað hevði tí verið eitt gott hugskot um hesi fingu innrættað kjallaran og flutt niður í hendan. So kundu børnini flutt inn í sethúsini hjá foreldrunum. Tað hevði tá verið møgu- ligt hjá børnunum at selt síni egnu sethús og fingið meira tíð at taka sær av sínum foreldrum, sum hesi hava slept uppá fjall. Tað ber væl til hjá fólka- pensjónistum at flyta niður í kjallaraíbúð og leiga set- húsini út um børnini ikki vilja flyta inn og selja síni sethús. Tað er stak vánaligt, at leigulógin frá 40-árunum ikki verður endurskoðað av lands-/kommunal politikar- um, ið bert hugsa um løtu- vinning. Tað eru slíkar loysnir, okkum tørvar at fáa skipað í Tórshavnar kommunu, ið kann sleppa okkum undan byggjan av ellis- og røktar- heimum. Tað er ein ómenniskjalig viðferð, sum lands-/komm- unal politikarar geva fólka- pensjónistum undan hvørj- um tí einasta løgtings- /kommunuvalið. Tað hevði verið uppá sítt pláss, at allir fólkapensjón- istar fingu innlit/forstá- ilsi/tilvitan við atliti til politisku stevnuskráirnar. Tað hevði verið uppá sítt plássl, at allir fólkapensjón- istar, ið eru limir í politisku flokkunum, tóku lut í uppstillingarfundunum. Tað hevði verið uppá sítt pláss at funnið tey fólk, sum tit vilja skulu stilla upp til løgtings-/kommunuvalið hjá politisku flokkunum. Tað skal verða mín al- menna áheitan á allar fólkapensjónistar kring alt landið. PS: Eg komi aftur til tykkum í blaðnum. Fullveldis IOC-politikkur Fólkapensjónistar ómenniskjaliga viðferð! C M Y K 13 12 GÓ IR BRÚKTIR BILAR Bilarnir finnast eisini á: www.nissan.fo v/ oyggjarvegin • Postsmoga 3171 110 Tórshavn • Tel. 31 61 61 Sosialurin Nissan Almera 2,0 Diesel GX gráur, 4 hurðar, árg. 1997, 151.000 km. 94.000 Nissan Almera 2,0 Diesel SR grønur, 4 hurðar, árg. 1999, 75.000 km. 125.000 Nissan Almera 1,6 SR grønur, 4 hurðar, árg. 1998, 44.000 km. 109.000 Nissan Sunny 1,6 Coupé hvítur, 3 hurðar, árg. 1986, 305.000 km. 8.000 Nissan Primera 2,0 SLX gráur, 4 hurðar, árg. 1998. 135.000 Nissan Primera 2,0 rey ur, 4 hurðar, árg. 1991, 121.000 km. 47.000 Peugeot 405 GTX 1,9 rey ur, 4 hurðar, árg. 1993, 30.000 km. 59.000 Peugeot Expert 1,9 Diesel rey ur, 4 hurðar, árg. 1995, 60.000 km. 85.000 Peugeot 306 Diesel Aircon bláur, 4 hurðar, árg. 1999, 47.000 km. 125.000 Peugeot 306 XS 2,0 St.Car ljósa bláur, 5 hurðar, árg. 1999. 130.000 Opel Astra 1,8 Club Wagon grønur, 5 hurðar, árg. 1995, 104.000 km. 70.000 Opel Astra 1,4 bláur, 3 hurðar, árg. 1997, 97.000 km. 70.000 Opel Astra 1,6 bláur, 5 hurðar, árg. 1995, 109.000 km. 67.000 Opel Astra 1,7TD Wagon grønur, 5 hurðar, árg. 1995, 99.000 km. 65.000 Opel Zafira 2,0 Dti Comfort gráur, 5 hurðar, árg. 2001, 18.000 km. 196.000 Toyota Carina E 1,6 CDX gráur, 4 hurðar, árg. 1997, 50.000 km. 117.000 Toyota Carina E 2,0 DT hvítur, 4 hurðar, árg. 1997, 243.000 km. 110.000 Opel Astra 1,6 Club grønur, 4 hurðar, árg. 2000. 119.000 Opel Astra 1,7Dtl Wagon grønur, 4 hurðar, árg. 1997, 108.000 km. 99.000 Opel Astra 1,7Dtl Wagon grønur, 5 hurðar, árg. 1997, 42.000 km. 105.000