leygardagur 4. desember 1937síða 1

FRÆLSI | Lýsingaprísur fyri pe | 20 oeyr. á 3. titreglu: 30 eyr. á forsíðuni, og 4. síðu. avsláttur í prisinum. -FOROYA: SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR JAVNAÐUR Við sterri lýsingum fæst | Italienska trolaramálið. | Íslendingar sigast at hótta við „represalium“ 1943, um Føroyingar geva italienskum trolara- felagi loyvi til at nýta Føroyar sum millumstødu. Hvat siga Føroyingar til, at Íslendingar koma sær uppí innlendisviðurskifti okkara? Javnaðarmenn taka upp at fáa Føroya leyting at taka stødu i trolaramálinum. Tað hevur altíð verið eitt fast krav í ellum parlamentariskt stýrdum londum, at onnur lond ikki eiga at leggja uppí landsins innlendis viðurskifti. Brot av víkjandi hesum reglum við- viðurskiflum landa hava allíð hartað hevur verið til tess. millum verið hart åtalad og har, ið megi Sjálvandi haldu Feroyingar fast um eisini al vera undir hesum reglum. Tað land, ið gevur seg g inn á Feroyingar og brýtur hesar tabureglur, má verða einmælt mætmælt a ollum Foroyingum. KForoyingur og Íslendingar eru frændir og broðraljóðir og eigu vinir. allir Men hetta frænda- at sita um sålt og vera Hesum samtykkja óivað Føroyingar. og vinalag kann einans trfvast 140 gagn og mennast til og fullan frama fyri báðar tjóðir undir heilari og hollari virðing fyri frælsinum og rættinum hjá báðum pørtum at liva og virka innanfyri sítt egna landamark, ónervaðar av eðrum. Hesa virðing, hesa »respekt« hava Føroyingar sum tjóð altíð sýnt Íslendingum. Og eyðvitað krevja vit Føroyingar, at hin íslendska tjóðin skal sýna okkum somu sómdir. Vit megu tí harðliga mótmæla, lå ið nú Íslendingar tykjast at vilja leggja seg ål i, hvorjum vit hýsa og geva virkisrætt á okkara = grundum, innanfyri landamark. Hetta gera allir For- oyingar uttan mun til, hvussu so einstaklingar og einstakir flokkar hugsa viðvíkjundi nevnda loyvi til virkisrætt og ødrum innlendisspurningum. Tá ið Ísland hevur loyvt Ong- lendingum at haft steðu í Íslandi, tá ið Spanskum trolarafeløgum læru- meistarar í trolfiskiskapi o. s. fr. Íslendingar hava givið tå hava vit hóast vit hildið og vanda í hesum atburði. tagt, hava okkum sæð skaða Vit hava einki orð at siga í, hvussu Íslendingar skipa sínum fiskiskapi. Íslendingar kunnu so rætt hava til at heldur ongan leggja uppí, hvussu vit skipa okkara fiskiskapi, annaðhvort tað er Í ljóðir ella uttan hetta samband samband við samarbeiði. Tað er ti brot móti okkara rætti til at av- heill rangvergt og gera okkara egnu viðurskifti innanfyri okkara egna landa- mark, tå ið Íslendingar nú ikki donsku ríkis- bert trýsla á ta stjórnina at syta italienskum trolarum at hava stødu í Havn, men aflurat hótta við >represali- 1943. Hesar hóttanir torva ikki. Vit um“ Í hava ta hugsan, at í 1943 vinna Føroyingar og Danir ikki størri sómdir í Íslandi, enn Íslendingar einum ella oðrum fultút. Hetta verður ikki sagt til nakra minkan halda seg í fáa endurgoldið fyri Íslendingar sum frændir og vinir. Nei! Hetta er einans sagt út frá teirri ásannan, teirri roynd, altíð Br6durskapur ræður ikki í kort- al so er landa millum. spæli — »filantropi« ræður ikki í figgjarskapinum landanna millum. Hin íslendska uppíleggjan í tí italienska = trolaraspurninginum hevur gjørt henda spurning til ein avgjørdan Føroya spurning. Tf dugur og munar tad trolara- málinum so lítið, um Havnar byråd einsamalt trystir á móti Íslendingum og mótmælir teirra atburði. Føroya løgting má tala her, tí einans Foroya legting kann lala Feroya fólks vegna. Eisini liggur trolaramálið soleiðis, at tess fremjan krevur eina lóg- broyting, sum býráðið í Havn einki kann gera við. aðrar Men skal legtingið taka sær av hesum máli og dugna lí, so tað kann fremjast longu til várs, so er eingin dagur at geva burtur, men lað má handlast straks. Asannandi hetta og vitandi um, at málið liggur niðri hjá ministeriinum nýstani komið niður telegraferaði javnaðar- flokkurin eina áheitan niður um lelegrufiskt al bidja amt- mannin leggja málið fyri lingið — ein brævaskiftan millum amt- mannin og minísteriið vildi óivað tarnað málinum so nógv, at tingid var slitið, áðrenn tað var framkomið til tingið. Vónandi røkkur málið hesari lingsetuni. At tingflokkarnir so dugna lí sum best, ivast vit ikki í. Teir italsku trolararnir til umreðu á tingi. Undir orðadráttinunum um 7- manna kravið um at slíta lingið ítalska Poul Niclasen heldur skuldi lopið á nært J. Patursson við trolaramálið og helt, al Stauning eftir trolarum enn al farið til Mussolini. Av hesum fall hesin ordadråttur um trolaramálið: Poul Niclasen: Eg havi hoyrt, at Patursson er imåti, at teir italiensku trol- Føroyar. arararnir koma (il Hann hevur kanska forhandlad við tað fslendska »Morgunbladid«, sum nú loypur á okkum Før- italienska oyingar vegna tað trolaramálið. P. M. Dam: Undir viðgerðini av hesum máli er nortið við hitt italienska júst trolaramálið. Ég skal, tå nú slórar interessur eru uppi um málið, og tå ið tað fykur frá ymsum síðum, at vit javn- enn ikki eru aðarmenn heldur ímóti italska trolaramåli, nýta høvi at greiða frá okkara, javn- adarmanna, stødu til trolaramálið. Vit eru allir 6 fyri hesum máli, og vit vilja styðja tað eflir føri- muni — og lad hava vit gjørt. Tá ið tað frættist, at Íslendingar løgdu seg uppí hetta mál fyri at forða ti, ja, at teir enntá hóttaðu við hevndargerdum 1943, stóð tað okkum greitt, at her ikki lokalt spurningur, sum allar føroyskar longur var talan um eitl Havnarmål, men ein fiskimannainteressur vóru bland- aðar uppí. Her var talan um eitt trýst á rikisstyrid, sum Havnar Kommuna ella Havnar- fólk aleina ikki orkaðu at seta ; Leygardagin 4, desember 1937. | Kostar kr. 1,50 fjørdingsårid + Perto. Blaðið verður bílagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum | og skrivstovuni. Telf, 143. 11. árg. Medlemmer af Foroya skipara- og navigaterfelag, som ønsker at gøre Krav mod Skibsredere, der har afregnet Hyrerne for 1936 uden at tage Hensyn til " Statstilskuddet. bedes snarest henvende sig til undertegnede, idet jeg er anmodet om paa Foreningens Vegne at varetage dens Medlemmers Interesse i saa Henseende. Tórshavn. den 2. December 1937. 0. CHRISTENSEN Sayfører. eitt munandi kontratryst ímóti. Her blandaðar uppí. Foroya interessur Her Føroyingar, Foroya løgting leggja vóru máttu tf uppí Havnarmonnum til hjálpar, áðrenn ovseint var. Tingið stendur jú fyri at fara heim; tað ráddi tí um at skunda sær, um málið ikki skuldi bíða til næsta heyst — og tá kanska var alt »for- passac «. Tá ið vit høvdu frætt, at málið nýstani var farið til ministeriið — (ad fekk lað í 22/11 — og hendi hin vit so statt vóru ræddir fyri, at ministeriis fyri- leggjan av málinum pr. post fyri loglingið ikki kom at rokka hesari setuni, sendu vit telegram til Stauning, hvarí vit ráddu honum til at telegrafera til amt- mannin um at leggja málið fyri lingið. Vit vóna nú, at hinir ting- flokkarnir laka undir við javn- aðarmonnum við at styðja Havnarmenn og tað ítalska trolaramálið av allari orku — tí her kunna sum sagt Havnar- menn einki muna einsamallir Her er talan um lógbroyting og Foroya mótmæli móti, at Islend- ing skifti. ar blanda seg í okkara viður J. Patursson vildi ikki vera við at hava inspirerað »Morgunbla0did«. Chr. Holm-Jacobsen tók vreiður í huga J. Patursson í forsvar og segði, at hann ikki hevði erklerað seg at vera ímóti trolaramålinum, so sum P. Nic- lasen vildi siga. Poul Niclasen segði, at Patursson við at siga, at hann gjørdi skeivt at fara til Italia vist trolaramålinum mótstoðu. eftir trolarunum, hevði J. Patursson noktaði hesum. Til Føroyar. Lag: Båran blå. Feroyamálið! stormur ýlir — yvir havið fer. Feroyar! Brimid tinar føtur mýlir — tó við barm títt barn tú skýlir. |: á m6durørmum ber. :/ Havaldan við glaðustroki — hvassligt slåa kann, havaldan! mannaliv mangt hevur lokið. Tó djarvt teir herja út i rokið : og mangur sigur vann. :/ HERBORG Á HEYGUM LS P. M. Dam: Vit javnadarmenn heilt målinum. Eg eru og ódeildir fyri biði Patursson svara mær: Eru tygum fyri málinum ella ikki? J. Patursson: Eg vil taka stødu til málið, tá ið tað liggur fyri. P. M. Dam: Allir Paturssonar undanførandi svari menn kunnu nú av betri ælla um, hvar ið hann er í hesum um hann hevur nakað at gera við >Morgun- blaðið<. Her kann leggjast aftrat, máli, og at »Dagbladid«, sum er hansara blað, var tað fyrsta blaðið, ið dróg spurningin fram. Var tað fyri at rópa varskó til Íslend- ingar? Socialurin var biðin um at fara stillisliga um hetta mál — og vit gjørdu so, júst fyri ikki at gera samrådingunum mein. Ein nýggj sekkinót 400 [] favnar til sølu. Clement Magnussen, Skálavík.