Sosialurinarkiv
Sosialurin 1938-01-15, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 15. januar 1938síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

20 oyr. á 3. og 4. síðu Nr. 3. avslåttur | Lýsingaprísur fyri petitreglu: -FØROYA- SOCIAL DEMORDAT FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR 30 eyr. á forsíðuni, | Við sterri lýsingum fæst Í prisinum. | Lív ella deyði? 1938? Hvat skal nýggja árið bera okkum? bæði lað va á hesum Atlants- Hjallurin eråsjønum, Gamla árið var stríggið á sjógvi og á landi; g men vila vil av, sum bú 4; måu ovum úti í stóra havinum. g har er ikki so vist sum í bóndahjallinum — allraminst fyri okkum Foroyingar, ið verða lrongdir frá ollum síðum. Ur okkara heimasjógvi eru vil troðkaðir fyri langari tíð íðan, og við Ísland kunnu húk- ir okkara lítið veiða millum oll ley nýmóltans amboð, ið har erða nvlt. Grønland hevur nú nøkur ár skoytt í endan; men eisini har eru trupulleikarnir torir og ringir at yvirvinna. Serliga er tað hættisligt at koma heim á heystardegi við full- fermdum søkkladnum fari. Higartil hava okkara harðbalnu sjógarpar óttaleysir lagt tvortur- um »hvlin«, sum Amerikanarar nevna leiðina millum Amerika og Furopa. Já, fyri leim er Vilantshavid at líkna við ein | hyl eins og leit hyljar, ið vil sum smådreingir við drum spæliforum. Ja spældu kkum i bordbåtum og ,fyri teirra slóru luksusfør er tað einans pælni »liv og glade dage«, um maðurin tók til á sinni. býtt her verð- verður al So óÓjavnt er ni, og ring g broyta lad. Vil mega li taka vidurskift ni soleiðis, sum ley eru, og vóna, it Harrin sparir sjómenn í kom- indi åri og so leingi, sum havið lur fisk, og land okkara fostrar jógarpar, sum, bornir eru í heim vid år í hond«, sum skaldið ók til. »Havid sang yvir mær ogguljóð blund, lí ey 5 brimið meg ruraði ferðast stunda. elski al um høv lil mína síðstu voleiðis syngja sjógarpar okkara, g vil ynskja teim eydnu og blíðan byr. Nýggja árið er byrjað amla árið og styllsti dagur eru arin. Vit gleða okkum, til sólin | tur skinur um Foroya føgru blómurnar, >Tað er vakurt i Foroyum um kross- í , lindar og lívgar | | iombini og fuglaungarnar. messulíð, tá ið foldin hon vakn- út hin ungmoy so blíð....< Ja, lå er vakurt í Føroyum; men hval njóta fiskimenn okk- Aa av hesum vakurleikanum? Einans 14 dagar ella 3 vikur € TE : , : 'U leir heima, og lá mega teir vaka nállina aftrat degnum: skera torv, sela eplir — og enntá lossa fisk, salt og kol o. s. fr. Soleiðis eru korini hjá teim, sum fara frá Føroyum, meðan storm- ur og kavarok leikar, og ikki koma heim aftur, fyrr enn all kalt og — ja, er følnad oyði, og renlur og avdráttur skal rind- asl. Heilsan frá sakforaranum, at húsini skulu seljast við tvangs- auktion. Hvar skal hann nú fara við konu og børnum? Ut- koyrd av húsum, úlkoyrd úr sjúkrakassa, einki fyri skatt — og íkki fæst kreditt. Soleidis er hjá mongum — og ikki nokk heimini ganga til við lað, al grundar 9 all landið gongur til grundar. Kommunurnar kunna hvorki til sjåkra- ella Ongar einki rinda kassar, løgting, aðrastaðni. Logtingið fær inntøkur ikki vinnu- og kann ti stydja lívið alt steðgar. ur mynd. Hetta er Er nøkur biarging? hvorki á landi ella sjógv Hetta er ein dop- lann vissi dey di. Spyr ein hvor hugsandi maður og kvinna, lílandi móli Føroya log- lingi, har er nokur hjálp at fáa grundar un ella vit oll skulu ganga til av neyð og armóð. Sluppirnar eru fáar og smáar allar slitnar. Nýggjar sluppir eru dýrar og tiverri flest gamlar og maður, brotið al keypa, og mangur sum kundi havl hug at sær og oðrum slóð við lands gagnligum fyritøkum torir ikki at keypa sær nýggja slupp fyri 100 tåsund og meira; tí húkar- nir kunna ikki rinda rentur og avdráll av so stórum kapifali. Slíkur kapitalur krevur aðrar driftir snurriváð línu ella trol. Nú er tann líðin komin, at Foroyingar leggja um á annan bógv. Um hella meira í næstu grein. J. H. Danbjørg. Lá o Lysing. Skrivstova Føroya Fiskimannafelags er flutt til Erik Simonsens hús i Dr. Jacobsens gøtu, frå 3. 1938. Skrivstovan er opin gerandis- frá kl. 11 til kl. 17 og hevur telefon nr. 69. Fyri kl. 11 og aftanå kl. 17 verdur at ringja til telefon nr. Torshavn Janua dagar 276. Felagsformaðurin. leygardagin 15. januar 1988. Sum kunnugt eru vidurskiftini ikki góð í Feroyum í hesari tíðini. Litid vinnst við úliróður ogikki nógv við at vera til skips. fólk skal ikki heill falla ræður um al gera eill ið líkindi skilamaður í Fyri at i fålt, munagolt framtak har, | eru til less. Hver Foroyum veit, at berligt er at hava hjallin á sjónum, og hann veit eisini, al enn liggja slórar víddir víða hvar í 'Øroyum, sum kunnu gerast til góðan bo. Tað leiðis ræður lí um al skipa so fyri, al menn, sum hava hug at velta, fáa jorð at velta í, og línæst at viðurskiflini verða gjord soleiðis, at tann, ið dyrkar jørð, fær ta grødi, jørdin gevur. Sum viðurskifiini nú eru úli á bygd, er !a0 ivasamt, um (lad VD | er vert at ráða traðarmonnum | til at sleipa seg út við velt- ing, lí hert um 5 partar av ár- inum kann hann nýla sína trød, hinar 7 árinum rætt hann vil, parlarnar av hevur annaramanna seyður hvar til al ganga, rólgnaga hvonn spíra. Hesi viður- skifti eru ólolandi, skapa vón- | loysi og mugu broytast. Hetta | ásannar hvor hugsandi maður, sum hevur selt haka í og hevur umhugsan fyri sínum sleipi. | Vit ætla tí at íbirla eitt felag, | 10 skal hava til høvudsendamål at arbeiða fyri markfridi í Før- ovum, fyri at vidurskiftini á bygd mugu verða eins og í Tórs tað frill havn, har stendur hvørjum boeigara fyri at keypa velrargrasningsrættin uppi á sín tað av um. Tá fyrstani kann sonnum sigast at loysa seg at rokja sín bo væl. Við at arbeiða jord alt taka frid árið, er fyri al á dyrkaðari ikki N GÓrUM ætlanin at nakað frá fólki, men tað, vil vilja, er, at ein bøeigari, um hann vil, skal fáa loyvi til at keypa vetrar grasningsrællin uppi á sínum Ð Tað er prógvað, at vetrarfriðað jørð gevur um dupulta grasav grødi. Tað er ollum kunnugt, at sáað gras kann ikki nýtast, har seyður sleppur at um vel urin, og av lí, sáað gras gevur nógv meir, var tud tað, vit skuldu nýtt. Í okkara vindmikla veður lag er tad oflast neyðugt at skapa livd, og lað er ógjorligt at planta trø og buskar at verja fyri vindi, har seyður sleppur at. Hartil er at nevna, at rólavelling og mong grønmelisvelling verður forað ella Ogjørlig av seyðabili. Og all hetta er neyðugl, um væl skal verða vorið við bobrúki í Foroyum. Spurningurin um markfrið í | | | | | | | | | | | | | | | | Í | | | | | | | | Í | | | Kostar kr. og skrivstøvumni. Føroyum er so tydningarmikil, halda nenn at vit longu tíð vera til tess, al laka seg saman í felag Tann hann loystan. lítið, hava fyri at fáa einstaki evnar men nógv í felag kunnu eina sterka ávirkan á tey menniskjur, sum á ein ella annan håti skipa fyri lógum í okkara landi. ið eru samsinnt við okkum væl at boða fes, í hesum, gerið frá, at lít vilja vera við í hesum starvi. Ætlanin er at skipa feløg, har tess, víða hvar í líkindi eru til Foroyum. Tá ið limir hava teknað seg, vilja vit samankalla til aðal- fundar fyri at skipa felagsskapin. Vil landbúnaðarráðnum, landbúnað- hava fyrilagt hesa sak fyri arráðgevara M. Winther-Liilzen, Huusgaard, Dals- Jacobsen royndarstjóra J. royndarhjålparmanni J. búfroðingi H. J. Dalberg. gaard, og royndarmanni J. Gøtu Tradarmannaielag, januar 1938. (Sign); M. Berg, E. Hansen, S. P. Hansen, S. P. B. Hansen, I. D. Jacobsen, H. Konoy, S. P. Jacob Simonsen, Peter J. Fr. Øregaard, ur Konoy, J. Thomsen, Frá leimum monnum, vit fyri- fingið eru logdu hesa sak, hava vit soljóðandi svar, sum vil teimum takksamir fyri: Landbúnaðarráðið, Torshavn, tann 23/11 1937. Golu tradarmannafelag, Gøtu. Vid brævi hevur dagselt 8. h. m. Gølu traðarmannafelug landbúnaðarráðið í málinum vent sær lil við bon um viðmæli um rætt hjá tradarmonnum (il at keypa av velrargrasnings- rællin. Av ti at lågin »om Jordbru- gets Fremme« av 24. mai 1937 ikki kemur í gyldi fyrr enn Í apríl 1938, meinar landbúnaðar- ráðið, ið er valt eftir hesari lóg, ikki nú at hava heimild Ll al taka støðu til ådurnevnda mål. V. Í. Djurhuus (sign.) Nil Gøtu traðarmannafelag. Vegna bræv háttvirda felagsins av 8. bh. m., komið mær í hendi 14. s. m. andi svar: gevid eg hervið soljóð- Vetrarbit av seyði annara manna er ein kleppur fyri jarðarbrúk og hoyrir til eina líð, har jørdin verður linliga brúkt (ekstensivt). Tá 10 menn vilja gera sær størri ómak fyri at vinna meira burtur úr jørdini, i. d. grasfræ, dyrka nógvar røtur og við at taða sterkari, såa | r. 1,50 fjórðingsárið + Porto. verdur bilagt å posthúsinum, brævsavnarstøbum Tel. Blaðið 143. urlugarðsbrúk, vil størri hava slíkt seydabit kennast sum ein kleppur veksandi og tyngjandi meir og meir tess sterkari brúkið verður, til hann er ólolandi (urtagarðsbrúk). Her er ikki staðið at koma nærri inn á at greiða frá hesum, menn kenna tað sjálvir. Eg skal loyva mær al benda á, at summar av leim nýggju búnaðarlógum áseta reglur, soleiðis at tað verður monnum loyviligt at friða pettir í bønum víddini) tá teir at tað er fyri brúk Henda friðanin tó fyri stutt áramál. Aðrar miða móti tí sama. Hetta (inntil '/; av kunnu ávísa, neyðugt teirra. geldir reglur er ein byrjan tann rætta vegin. landi verður Mál allramanna her á innmarkin fulla egna má vera, at hvonns manns ogn, til egið brúk, eftir tykki, alt árið. At tað vil krevja fast og mål- sett arbeiði fyri at vinna hesa hugsjón igjøgnum og føra hana allir einast á mál, kunnu vif um. Eg ivist ikki í, at ein felags- skapur her vil vinna meira, enn um hvor maður stendur einsæris. Ég vil við hesum fáu orðum geva traðarmonnum mítt besta teir nú vilja vinna sær rætt til velrarfrið á trað- viðmæli í lí starvi, byrja fyri al at keypa sæi unum. 25/11 1937. Tórshavn, tann M. Winther Liitzen (sign). 29/11 1937. Gøtu traðarmannafelag. Ég ivist ikki í, at vetrarfriðað jorð gevur meiri gras enn jorð, vetrarfriðað. At gevur dupult so nógv er Hoyvík, h. hon ikki royndum, ið ikki er progvad við teimum ið vit hava gjørt. Eg vil tí bíða við al úttala meg viðvíkjandi málinum um vetrarfriðing til fleiri royndarúrslit fyriliggja. J. Huusgaard (sign). Mil Gøtu tradarmannafelag. Bræv tykkara og sak um vetrarfriðing hava vit fingið og skulu svara soleiðis: Líkindi til hjá hverjum manni ut friða bø í hann er Foroyum, antin tradarmadur, ognar- maður ella kongsmaður, må fáast til via. Tað er tað fyrsta eitt kann meira veksa sum grundarlagið fyri, at framkomið bobrúk Vit okkara meining, at arbeiðið fyri fram. skulu tí siga at fremja hetta mál ongatíð ov tidliga verður tikið upp í stersta Vit hervið geva at vit eru glaðir við álvara. skulu tilkennar, al síggja, al lit nú sela tykkum