Sosialurinarkiv
Sosialurin 1938-01-15, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 15. januar 1938síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

arbeiða fyri eini stórari sak uttan at:vera keyptir. Fyri sítt starv fyri kolamálið hevur P.M. Dam íkki fingið eitt einasta eitloyra, Tvorlurímóti : Hann hevur haft útreiðslur. Hann verður svínaður til, íkki bert av tær og líka- monnum. Meneisini av Føroya Kols umboðsmonnum her á plássinum. Hygg at adressuni ímóti mær. Har finnast leir háls um háls við línar menn. Men, Poul, so sterk er hin sociulistiska hugsjónin, sum tå hevur svikið, tær til óbótaligt mentunnarligt tap, at hetta orma- díkið hevur ikki orkað at hvesst meg burtur frá at arbeiða fyri kolamålinum, sum er eitl bjarg- ingarmál fyri arbeiðararnar, fyri fólkið í Froðbiar sóknar komm- unu, eill tydningarmikid mål fyri heila land okkara. Arbeiðaranna trolaradrift Á. T. Mítt arbeiði fyri trolaradriftina í hesum virki nýtist eg ikki al skamma meg við, Poul. Yvir 50.000 í hýru, fiskaturk- ingar- og aðrari arbeiðislon gav hetta virkið halvárið 1936, og í tjór vaks hesin arbeidispeningur i landi og á sjógv til um 120.000 krónur. Arbeiðararnir hava valt meg í A. T.s driflsráð og driflsráðið hevur vall meg til formann. Heita er eitt álitisslarv, ið eg ikki á nakran hátt havi »krøkl« mær. Undir sóknarstýrisvalinum her varð sáðað út millum manna, at:driflsráðsformaðurin fekk 3000 kr. í løn. Vorðið sum! Kundi verið munur í minni >plúálumg! Sunnleikurin er og hann kennir ln at:áriflsráðslimirnir fáa 100 kr., formaðurin 200 kr. um árið — tvey hundrað krónur! Tú brigdar mær arbeiðisbýt- anina í A. T., hóast tå veit, at driftsráðsformaðurin hevur einki at ta dagligu arbeiðisiólkinum. Tú brigdar mær at hava lokkað æra við bidian av arbeiðararnar at bjóða kolalossi- lønina við lágum akkordum niður í 80 oyru um líman, hóast tú veit, at eg sum driftsrådsfor- maður havi ikki haft ein fingur at gera við hesa akkord. Men tad er sigur um akkordini, hvat ið til eisini ósatt, tú tullnar framgongur av fylgjandi upplýsingum frá A. T.s konlóri: Kolaakkord 26,, 27. og 28. apríl 1937: Lossing av 3831!/,, tonsum i 2), dag gav arbeiðarunum 140,8 byru um límaun. Liggidagarnir Oru 3, so ', dagur var vunnin. Kolaakkord 21. júlí 1937: Lossing av 180 lonsum gav årbeidarunum 139,5 oyru um líman! AT., 28 OG Kolaakkord 2 g 29. desember 1937: Lossing av 664!/„ lonsum í 3 dagar gav arbeiðarunum eina Úímanslon uppá 121,8 oyru. Liggi- dagarnir vóru 3'/,, so 1/, dagur var vunnin. Hin fyrsta og størsta akkordin er ikki tikin við. Kolaarbeiðið uppi í kolamin- Uni gevur eina tímanslon uppá 90 oyru. Tú brigdar mær at hava sent trolarin til Klakksvíkar heldur enn at latið arbeiðið gjort her, hóast tú veit, at trolarin ikki kundi takasí upp á beding her, og at eg als ikki var heima, tá ið trolarin fór norður til Klakksvíkar og soleiðis ongan lut kundi hava í hesi forrættningsdispositión. Um tå hevur íbirt slatrið, veil eg ikki, men tað gekk sum rólasúpan, at arbeiðið í Klakks- 15.000 kr. meðan sannleikin er, at tað ikki 3000 kr. lýgur meir enn helvtina. Men vík skuldi kosta hevur kostað Fåur her verður faldað við fimm! Tað líkist lær at såa ovund ímillum arbeiðararnar, at royna at fáa leir til al venda hesum teirra fyri núlíð og framtíð so umráðandi virki bakið íslaðin fyri at mana lil styðjan av (í, so fað kundi komið al orkað at vunnið yvir byrjunnarvansunum og vaksið seg sterkt og útviklast og víðkast. Svartari kann tú ikki gera teg í arbeiðaranna søgu enn við hesari láglyndisgerð ! Tú brigdar mær skilið í komm- ununi, at eg skal hava ført ein skilaleysan peningaligan politikk. Hetta ger li, hóast tå veit, al vil hava fingið ordan í ley kommunalu viðurskiftini. Spyr sparikassan. Skuldin er minkað. Tá ið vil tóku við, vóru 6 terminur størri Ogoldnar, eflirstødurnar enn budgettið. Nú eru spari- kassaterminurnar ajour og eftir- stødurnar minni enn budgetlið og skuldin sindur minkað. Og hetta er hent í sóknarinnar verstu kreppuårum ! Royn, Poul, ikki at fáa ilt av, al eg enn síli sum lærari. Tú » málti kunna troysta teg við av- reksverkið, sum adressan hjá tær og tínum liði útinti. Hevur tå ikki yrki teimum báðum landsins hægstu embælismonn- um, »honum sjålvum« og »lands ) faðirinume eitt takkarkvæði ? Bara kongur nú fagnar bóndans adressu so væl - ta verður sýmur dansur í hol}! ej Tú tykist at hava fingið hel- soll av, al arbeidarafjøldin hevur kjósað meg til ålilismann sin og verjara í sóknarstýrinum á Tvør- oyri, á løgtingi og í blaði arbeið aranna. Tad kann tó kanska stílin tin hjartasláli, at eg á hesum vaktarstødum ikki havi spunnið gull og annan vinning enn frægdið við at arbeiða fyri einari slórari søk, ímóli einum høgum máli. Men tað er eisini ivaleyst ! Meg harmar leg, Poul, forni vinur. Men kanska lað, ið hent er, botnar í vónbroli og ófræls- um korum. Ég ynski at trúgva lí og vóni, al frælsis- og hugsjonar- strongurin, ið nú tykist at:vera brostin í barmi tínum, tó ikki má vera heill av, men aftur má kunna spennast, so tú kanst rýma av afturhaldsins og dokk- alvaleiðum, ið hava rúnarbundið og toll ley. P. M. Dam. Rubek Rubeksen hevur í dag verið í arbeiði hjá Thorshavn Mælkeforsyning og Margarinefabrik í 25 ár. Kristmann Gudmuidsson: Strondin bláa. Skaldsøga. Símun av Skarði týddi. Tað er ferð ein bók kemur á foroyskum so hugnaligt, hvørja måli — sjålvt um tad so er ein lýðing. Serliga hugnaligt er tað lá bókin er rågvismikil, so sum hendan; ti noktast kann tað ikki, at alt ov nógvar føroyskar bøk- ur eru heldur rakar í rúgvu, um enn innihaldið kann vera frálíkt. Hetta er ið her er komin útá foroyskum eingin nyggj bók, boð máli, og óivað er hon kend og lisin av mongum Førovingi áður. Tá so er, er eingin grund til at geva henni nakað umfat- andi ummæli. Vit skulu bert nevnn, at hon er frálíka góður | lesnaður og sera væl skrivað. Um tydingina er heldur ikki stórt at siga. Navnið Símun av Skarði (hví skriva teir Simum?) er nóg stór borgan fyri, at hon er so góð, sum hon kann fáast. Og vist er lað, at sjálv søgan hevur einki mist við umsetingina. Tó kann ein líkasum kenna á stílinum, at Símuni hevur fallið lættari at tytt bókina, jú longur hann er komin áleiðis við ar- beiði sínum. Málið er ein mun | meira lívandi og mjúkt í seinna helmingi av bókini. Ð Bókin er prentað á tveimum prenlsmidjum, og tað er spell, tí tað lýtur hana ikki so lítið. Hon kostar 5 kr. Tidindi. Gudsíænasta. o 2. sunnudag eftir trettanda heldur J. Dahl próstur gudstæn- astu í Nólsoyar kirkju. Sama sunnudag heldur Møller | prestur gudslænastu í Havnar kirkju. | K.F. Ú.M. Søndag Aften »hjemligt Sam- væra. Navigationslærer Fjerheck- Petersen viser Lysbilleder fra Burmeister og Wains Fabrik- | ker. Der sluttes med Andagl Frelsens Hær. Lørdag: Vækkelsesmøde. Søn- 1 dag KI. 11 Hellishedsmode. Kl. 2 Søndagsskole. Kl. 5 Vaglet. Kl. 6 Børnemøde. KI. 8,15 Frelses møde med Soldulindvielse. Trolarakeyp. Stovnað er eilltrolarafelne við harra Jens av Reyni á odda. leir vilja nú við fyrsta fari senda mann (til Onglands al eftirhyggja trolara har, sum teir ætla sær atkeypa. Vit hava frætt, at teir hava biðið skipara og maskinfólk, so tad skuldi eftir hesum at døma kunna ætlast, at keypið kann væntastatganga í ordan. Trolarin skal hava heim- stað í Havn. Teir ætla vist ikki at søkja um statslån — men kanska ein kommunugaranti uppá eini 15.000 kr. Vit ynskja teim góða eydnu við hesi so påkravdu roynd. 21. januar | skulu, so hevur forlíksmaðurin | Í | Í | Tórshavn fær lán frá statinum til trolarar! Á býráðsfundi í gjárkveldið varð fyrilagt telegram frá for- manninum, har hann sígur at: fåast kann til vega lån til trolarar. Fiskaríbankin skal lata 50 pCt. og statskassin 25 p€Ot. (hetta síðsta renmtuiritt i 5 ár). Síðani skal Havnar kom- muna garantera eitt lån uppå 35.000 kr. og annars fær hon loyvi til at seta 15.000 kr. í i aksium. Síðani skal trolarafelagið (Kimhil?) fáa til vega ein aksiu- kapital uppá 30.000 kr. Okkum kunnugt ætlar felagið »Kimbil« at fáa sær 2 trol- arar, og eftir telegramminum at døma, er her talan um meir enn I. Kann »Kimbil« taka hetta takid, og eydnast tað felagnum hjá g harra Jens av Reyna at keypa ein trolara, so må hetta — 3 trol- arar í Havn — sigast fult út at viga upp móti teim 3 trolarunum, sum talan var um at stasjonera her; tí óivað verður væl meir turkað í Foroyum av lí fiski, hesir leggja upp á land, enn hvat tilfellið hevði verið við teim italsku trolarunum, og meira føroyskt fólk kann so eisini fáast umborð. Sjálvandi tók byráðið væl undir við hesum. Vonandi kunnu trolararnir fáast so skjótt, at teir rokka Suðurlandsfiskiskupin. kravt, fiskimannafelagid og reið Lilleasia og omorganiserte og arafelagið hava uppskot sinium | moderniserte den tyrkiske stat semju í konlraktspurninginum | til á ligne í alle måler en mo- liðug. | derne Vesieuropeisk stat, men dermed gik også ledelsen av den muhamedanske = VIKAN =o pi araberne har bodd i Palestina i gudsdyrkelsen arabiske hender, og I. Patursson fór við fullum | SDer 1900 ár. De ville ikke sá- (1. | i t i LEE lummum av 2-krénum vid »Tjal- | dan godvillig gå lipp på sin dur« seinast at hitta Stauning | rett til landet. Det var ikke jø- á målt um jaroa- og undirgrunds- | den som englenderne elsket så spurningin og nytt logtingsval. 1 få på 5 ; Nýtt fogting høit, men de kunde ikke få Keypmannahavnarblad S0- i nogen heldigere nasjon inn í Cldi ? i å J . Demokraten« veil at siga, landet for liden; desuten hadde at rikisstyrid hugsar um at stvdja hitt foroyska vinnulívið muna- | de jo forpliklelser på sig fra ligt. Tey virki, ið nevnd verða | krigens tig. Nei de elsket olje- | « 4 tilial-; , h al Ir:ft 1 . . . í hesum (iltaki, ei Koladriil, | killene i Irak og Transjordania sevdabråk, og delvis endur- | mere ent jøden. En av Eng- føl Peel if d 5 nýggjan av fiskiflotanum og her ; ; : | lands liváarer í dag kommer metikkfabrik. Dahls týðing av nýggja testa- | giennem store ledninger ostenfra menli er uutoriserað av biskupp- | og løper ut i store lanskibe, som inum. laster í Haifa. Ser vi nu bort fra Palestina ei pieblikk, sá vil vi finne uro- hel mol englenderen pá hefene i Levanten. Henved 300 mil- lioner hinduer i India søker å ryste det engelske styre av sig, Denne deres fører er Gandhi. sak kjenner vi lil, sá del skal j jeg ikke komme nærmere inn (Forts.) på. Men vi vet kanskje ikke, at Under krigen fik England | i Inda bor henved 80 millioner store lån, milliarder lån, av | muhamedanere, og da de ikke jødene, men til gjengjell måite | bor helt godt sammen med hin- England love jødene, ut de skulde | duene, har de støltet England i få sill Så efter krigen var del noget av land, Pulestinu, tilbake, | konflikten med hinduene, men så forlanger de også fred og ret- det første England gjorde á | tigheler for sine trosbrødre i sende en hærstyrke under Allen- | Palestina. Og der finner vi så by til Palestina for å sikre sig | engelskmannen mellem barken overmakten der. Frankrig tog | og veden. Det vilde være over- J omtrent samtidig Syrio, måle uheldig for ham, hvis hele den muhamedanske verden reiste (Forts.) Pá andre fronter skjedde der også omtrent samtidig store om- > sig mot ham. Frakland. | Í gjár frættist, at hitt franska | ministeriið hevði sagt seg frá. Það væntast al nytt ministerium skjótt verður selt uflur vegna landet, be- | tey spentu viðurskiftini uttan- seirel og fordrev grekerne fra | ríkis. veltninger. Grekene førte krig mot tyrkene i Lilleasia, og det så en tid vanskelig ut for tyrken. Da plutselig skjedde det, at ung- tyrkenes leder, Mustafa Kemal brot igjennem, avsatte Sultanen og jagte ham ul av