leygardagur 29. januar 1938síða 3

at senda eina rakett upp, men tað vildi so illa til, at maskin- passarin (bert 2 menn vóru á håtinum) fekk hana í tumla- gripið, og fór hon síðani í sjógv. Tó sá »Smiril«, ið kom av Mið- vági hana, men ein trolari sá einki og sigldi framvið. Teir sendu síðani enn eina rakett upp aftrat og hetta bar betur til. Umborð á »Smirli« var Vest- mannadoktari, og bant hann hin særda maskinmannin á »Olavi« til. båtin å Vestmanna. »Smiril« sleipaði Syslumadur. Til sýslumann í Norðuroya- sýslu er útnevndur Haakon Han- sen, Tvøroyri. Føroyskur sorgarleikur. Av N. A. Ejdesgaard. (Framhald,) At samlala við frú Hansen er ikki bert hugnaligt, men mikið tróðligt eisini. Um alt tað, hon kunna bøkur minnist og veil, skrivast. Og høvdu hesar bøkur Oivad verið betri en mangar aðrar, nomið at sålini, ikki bert í nívandi sorgarleika, men eisini Í gleði, í horðum almennum stríði við undir- og yvirluta.... Men aðrir, sum betri duga, um lað. »Hvussu leingi vóru tyðum ljósmóður? »35 år.« »Hvi vóru tyðum ljósmóður?< »Frå lí eg varð 22 til 29 ár, vekk frú gamla ljósmamma Annegeliku Jacobsen tfØlign og seint og royndi at fáa meg lil at læra. Hesi 7 árini noktaði eg.« »Hvi gjørdi tydum tað?a ÞAv orðaljóðinum; ljósmam- mur hovdu lad so út av lagi ringt, sum lí verri alt ov salt var. Men so helt Annegelika, at hon ikki orkaði meir, og ongar fingust at læra. Men tvær skuldu Mouritsen frú Anna vera. Og var heilsulftil og kundi ikki vera einsømul«, >Hví vildi Annegelika hava tydum?« »Henni var — sum sidur var lå — av sóknarstýrinum ålagt at benda á tær, sum henni fanst best vera egnaðar. Og hon kjósaði Katrinu Poulsen, Sóknar- stýrið bað meg so um at læra, men hevði tó ongan hug tiltad, Men lá so meg og frú sum avgjørt noktadi, maður mín eisini bað meg tað sama — við >mo- tivinum«: veg eri sjómaður, og skuldi eg farist, so er ljósmóður- virkið ov gott at lata fara frá læra, jåltadi eg.« »Hann helt eins og flest øll onnur, kann eg skilja. Men vón- andi fekk hann og heim tykk- sviða, sum ara ikki so miklan tey flestu ljósmóðurheim hava notið? »Nei, tað er vist — tí betur — tað kundi verið reiðiliga ván- aligt ålikavæl, um tað ikki nær við tey líknast Men tungt í ymsar ættir. Tað skaltó náminda kundi verst støddu. trupult og ikki skiljast so, at fólk ikki vóru | vinskipulig — men tann tåver- undi ordningur var ov gamul ella skilti ikki forholdini í hvussu er í loningum.c »Hval »Fasta árliga lønin var 80 kr. frå 1878 til 1920 i niður í 20 kr. úti var tå lønin?« Havnini og um oyggjar- nar.c >Tað var lítið. Og allar fingu heldur ikki silt, kann eg ætla?« »O nei, ikki altfd.« »Hvussu mangar ljósmammur vóru Í oyggjunum?« »25. Øl teirra løn samanløgd 1140 kr. So var lflid.« var okkurt staði >Við oðrum orðum: Til fingu allar tilsamans ikki so mong hundrað kr, sum (til dømis Fysikus Boeg fekk túsindir; tað sigist jú, at hann kom upp á 16 tús. årliga?« »Ja, tað er havt eftir hann | sjálvan. Men nú er lod at siga, at hansara embæti rokk víða: Havnin, Nólsoy, Sandoy, norður at Oyri, haðani tvortur um eystur at Gelu. Ofta inn í Vestmanna- distriktid við. — Í seinastuni mátti hann hava hjálpulæknar. Eisini segðist lad, at hetta em- bæti var Danmarks feitasta.c 250, sol Men hví kom Boeg í Vestmannadistriktid, var ikki læknir har?« so, at »Ja, men tað sýntist hann ikki var lýddur, hvat so annars orsøkin kann hava verið; tí ein fór haðani, og annar kom tað Men nú er tað at síga: lællari aftur, og alt segði sama. rar at koma sjóveg til Havnar enn yvir fjøll f kavaroki og ill- veðri til Vestmanna. — Men, at Boeg ofta meglaði millum fólk í Vesfmanna og læknan har, noktast ikki,« »Fingu tit íkki vist fyri hvønn føding?» »Ju, tað kann íkki sigast annað; flest oll lótu nakað eflir forimuni. T6 tíðirnar vóru ikki tå til nakað stórvegis. Men trúnarlag og g vilja sýndu oll, um tey einki áttu. Soleiðis kundu ley síga: >Vit eiga einki, men Gud skal løna tyðum fyri hjálp- ina. Og at tey bóðu signing yvir ein, ivist eg ikki f.« >Ég heldur ikki. Royndar kenni eg helta; soleiðis vóru Feroyingar lá, og mangir eru so enn tí betur. Men hvussu mikið áttu foreldur ul vinda fyri hvønn føding?« »Ja, lógin segði: »Enhver Di- strikts Jordemoder er bereltiget til en billig Godigørelse, som i Fald Rettens Kendelse.« Altso: eingi fornødent bestemmes ved vóru pligtug at lata nakað, og en minni var nakað at krevja á rættarins vegi, tú ið lógin einki tal nevndi.« »Hvussu = mongum burðum hava tyðum tikið ímóli?< »Frå 1. 1902 til Í. oktober 1937 havi eg líkið móti oktober 1639 lividúgligum fødingum — 825 gentubornum og 814 drongja- Hertil 100 ólividúgligir fødingar.« bornum. koma so rúm (Framhald). Aðalfundur Føroya Binadarfelags 23. Tórsholl. verður februar kl. 16. í Nevndin. | Kunngerð. Tað verður hervid kunngjørt, at bønarbrøv um studning og Lov om Jordbrugels lán eftir Fremme av 24. mai 1937 fyri figgjarårid 1938/39 skulu vera Landbúnaðarráðinum í hendi áðrenn 1. mars. Bonarbrovini skulu skrivast á serlig skemair, sum eru at fáa hjá nevndarlimunum og kommun- unum. Tey fyrstu árini verður studn- ingur fyrst og fremst latin til uppdyrking og innhegning av nýggjari jorð. Landbúnaðarráðið. Staturin hevur jállað lán til eina sildaoljufabrikk í Havn. Teknast skal 50.000 kríaksium, og lánið verður 200.000 kr. Um- hella er ætlanin at lafa tveir á skip- framt smíða asmiðjuni í Havn — við løgtings- garantii. Í. februar kl. 20,45 talar Før- Samuel Davidsen í sildabåtar á oyingurin norsku radio. EvniO er: Før- | oyska málið. Uppreisnarmenn í Spania Norskur dampari »Heilo«, tekur í hesum dogum inn 21.000 pakkar av klippfiski í Føroyum til Franco. keypa foroyskun fisk. Aftur í ár fáa foroyskir reið- arar útgerðarlán frá stalinum: 400.000 kr. Tað tursson hevur at fingið hin konservaliva (sjálv- andi!) inn á ríkisdagin eitt móli undirgrundslógini (og rím- iligvís er oll ramsan hjá honum við her). Jóannes Pa- knáur frættist, at verið so flokkstormannin at lagt mólmælii Tíðindabræn. | Miðvágur, hin 21. jan. Hetta árið tað gamla endaði: við adressu. Hon il pening inn lil byrjaði, eins og > gekk út uppá at samla Jóannes bónda til utlanlandsferð hans. Hann Få skuldi til kong »uppå landsins besta«, sum leir gomlu tóku til, og varð ikki so lítið ofrað hber- Í frá, sum mær er sagt, av ognar- monnum, tí nú galt sjálvandi tann seinasta um at royna brestur fyri, at vit jarðaleysu ikki skuldu kunna hava núukað at siga, ei minni fáa nakuð av landinum rikidømi, f goymist, nei, nú skuldi lann ognarleysi kúgast, ja gerast til einkis. Men komið burtur úr tunnligt er Jóannesar ferð, sum >Dagblaðiða sigur. Tá ið landbråksnevndin í heyst varð vald, var mangur maður bilsin yvir, at eingin her úr bygdini skuldi koma inn í nevndina. Leglingið má hava gloymt, at her úr bygdini fara í jarðagrunnin 14!/, merk av prestagóðsi, fyri uttan lað kongs, sum her er. At vit ongan mann fingu valdan, sær ikki væl út; men kanska logtingið hevur so gott treysti lil hinar valdu. Vón- andi verða vit ikki sviknir. Her sunnudag seinasta lið úr Sandavågi og eilt hiðani. Leikur 1 —1. av báðum pørtum. var boltleikur millum eitt endaði við Væl var spælt Nú eru líslarnir til kommunu- innkomnir — 3 í tali — valið bert Í av sóknarstýrislimunum, ið sótu, er uppstilladur, hann stendur fremst á einum lista. her al fáa eitt Ég seinri lata lesararnur vita, hverjir Soleiðis koma vit nýtt forstandarskap. skal ið verða at koma inn. Tíðindamuður. Spania. frontinum hevur Á Teruel hesar síðstu dagarnar verið nak- að friðaligari; tó sigast fólkaflokks- menn at hava gjort ívey smá álop, ið ikki broyttu støðuna slórvegis. Teir skuldu kortini » undir hesum ålopum missa nakað væl av fólki, vildu Francomenn vera við. Niagarabrúgvin í sor. Hósdugin fór hin stóra Niagara- brågvin í sor undir lrýsli av Tey, ið ræðuligum ísrúgvum. nærindis vóru, segdu frá tí oði- liga dundri, tá brúgvin fór og ísurin fór skorandi eftir áuni. lykkedes saaledes, idet ingen af Parterne foretage det onskede Sagsanlæg. Den dramatiske Maade, som Arbejdet blev genoptaget paa, er alle bekendt. Da det imidlertid kunde siges, al man havde op- naael den Klarhed í Stridighederne — tværtimod, idet Amtmanden havde ladet forstaa, at de Ejere, der ikke havde underskrevet omtalte De- klaration til Brødrene G. Mor- lensen og Milens retsligt set i Kulsagen ikke var stillet paa samme Maade, de, der havde underskrevet Deklara- tionen, og da allerede hævnt Forstanderskabsflertallet selvfølgelig langt hellere saa, at Jordejerne erholdt Afgiften end Franskmændene, opgav Forstan- derskabet ikke Spørgsmaalet om al opnaa en for begge Parter tilfredstillende Ordning af Tvisl- Spørgsmaalet, Under sit Ophold i Thorshavn vilde langt fra ønskede som som i Lagtingstiden fortsatte Forstan- derskabets Formand derfor For- handlingerne med Direktør Ger- now. Resultalel af disse Forhand- linger var et Brev, A/S Foroya Kol paa visse Betingelser erklæ- rer sig villig til at gan med til, at hans Selskab anlægger den ønskede Sag. Vi gengiver Brevet her: Til Forstanderskabet for Frodebø Sogns Kommune. Tveraa. Under Henvisning til de paa Foranledning af Forstandersku- bet afholdte Møder mellem en- kelte Jordejere og A/S Ferova Kol samt til Samlaler her i Thorshavn med Forstanderska- bets Formand, Laglingsinand P, M. Dam, vil jeg gerne fremføre følgende: Selskabet vil, som det ogsaa har søgt ul vise i Praksis, gerne | gøre sil til at skabe gode og fredelige Arbejdsforhold paa Tveraa og vil meget gerne virke til en Løsning af Spørgsmaalet vedrørende Kulbrydningsrelien. Det er indlysende, at Selskabet langt hellere ser, at de fastsalle Afgifter tilfalder Jordejerne, end at disse Penge gnar ud af Lan- det til Franskmændene. Det vil nødvendigt at faa Spørgsmualet bragt for Dom- stolene, da Jordejerne hævder deres Ret, og da Selskabet stadig man fastholde, at de Rettigheder, som man — gennem d'Herrer Mitens og Mortensen har købt af Franskmændene er fuldt gyldige, hvad jo Staten har anerkendt ved Fornyelse af være ogsaa Koncessionen i 1932 og ved Telegram til Færø Amt med Meddelelse om, at Statsmini- steriet anser A/S Færø Kul for retmæssige Eflerfolgere af det franske Selskab. Da jeg efter de sidste Med- delelser forstaar, at Jordejerne har erklæret, at de ikke vil an- lægge en Sag mod Selskabet, og | da der antagelig ikke kan ventes Ro, før Sugen bringes for Dom- stolene, har jeg efter lange Kon- ferencer med Embedsmændene | her søgt al finde en Udvej for Selskabet til at fan Spørgsmaalet for Domstolene. Resullatet auf disse Forhandlinger og Over- vejelser er, at det muligvis kan ordnes pan den Maade, ut Sel- skabet anlægger Sag mod en enkelt af de protesterende Jord- ejere for al opnaa en Anerken- delsesdom Relttig- hederne. For at gennemføre en vedrørende saudan Sag man Parterne nød- vendigvis blive enige om at holde sig til Sagens Kerne, nem- lig Spørgsmaalet om, hvem Ret- lighederne har tilhørt, og om de eventuelt skulde være bort- faldet inden Overdragelsen til A/S Færø Kul. Jeg vil være villig at arbejde videre paa dette Grundlag og at anbefale min Bestyrelse ul ur | lægge en sandan Sag, dersom der kan opnaas Enighed med d« t Forstanderska- Jordejerne om onskelige heri, bet kan foranledige, at Jordejer- og dersom Mellemliden ne í opretholder rolige Forhold, samt at de til- træder del paa Mødet i For- standerskabet den 13. Seplbr. d. A. opnunede Kompromisforslag (jfr. Forstanderskabets Skrivelse af 13. Sepibr. til Amt), ganske særlig den under Punkt Færø Í omtalte Garanti. Da ifølge Dommerens Tele gram lil Forstanderskabet ikke alle Ejerne stanr retslig ens, og at Underskriverne af Deklara- tionen antagelig er bundne af deres Underskrifter, forudse nye Vanskeligheder pau dette Punkt. Det vilde ogsaa efter min Mening være en blo- dig Urelfærdighed, om de fua protesterende Ejere eventuelt skulde fan tilkendten Erstatning eller Afgift, medens alle de, der forud havde underskrevet De- mana man