leygardagur 26. februar 1938síða 2

Tá blaðið so sum eitt gamalt knarr gremur seg at ein maður frá >De Fagforbund« skal koma til Før- oyar at kanna arbeiðaranna or- ganisasjónir og melta lík- indi fyri, at foroyskir arbeiðarar skulu kunna fáa lut í lí peningi, sum veittur verður arbeiðsleys- um í Danmark, so er hetta í tråd við hilt fyrra. At formaður arbeidsmannafelags og um, samvirkende um Havnar formaður einki tiltakið, hesum Ringfelagsins skulu vita hetta ljóðar —- sinni ikki avgjørt — nóg so ótrúligt. um vit skulu á úttala okkum meira Og so er sjálvandi einki annað enn illgitanin móti javnaðar- monnum eflir, hesum viðvíkj- andi. Tað skal ikki — eftir blað- sins ætlan — vera »langt avleid at hugsa sær at tad helst munnu vera tær smáu javnaðarnálirnar innanfyri = arbeiðsmannafelagið, ið hava verið uppá spæl og vilja gera eitt kvelt fyri at tryggja felagið fyri javnaðarrorsluni.c Ja, so høgt stava vinnuflokks- greinarnar móti sky, og so djúpt grópa vinnuflokksroturnar niður. Teir sipa til, at javnaðarmenn einki leggja í, um leir avreiða hin foroyska arbeiðarin o. s. fr. Men teir gloyma, ella teir eru nóg frekir at billa sær inn, at hin foroyski arbeiðarin ikki veit, at »Dagbludid« kemur til hann sum vúlvur í rodi«. Tryr >Dag- bladid«, tað hildið fyri at vera annað enn málgagn at verður arbeidsgevarans, keypmannsins og reidarans í Føroyum, tó tað tíðum tykist at eymka arbeið- aran? Nei, tá lað ger tað, so er tað ikki fyri arbeiðarans egnu skuld men einans fyri al gagna einumhvorjum máli stórmanna. Tryr >Dagblaðiða, at arbeiðari í Havn roknar vid, at ella kenna nakar arbeiðsgevari, keypmuður reiðari yvirhovur skal lad sum eina hjartasak at livøn um arbeiðarin og kor hansara? Ella hvat ætlar bluðið, lá tl, ál lað møguligvis verður orsøk arbeiðarin ikki kemur upp i teirra tal, ið rætt hava til ar beiðs- g, hvat ætlar tað lá loysisstudning at veita leim í vidurgjald? Nei til hinum samfelagnum, tit, ið sila háborðs í foroyska trúgvið tí, at arbeidararnir ferð eftir ferð hava lagt til merkis, tit gjørdu spurningar, ið nomu við hvat stødu tit tóku, lá við- kor og livilikindi arbeiðuranna. Og teir minnast tykkara støðu. javnaðar- og formanni Skuldsetanina um manna øvund móli mótar- beiðan í duldum av og nevnd Havnar arbeiðsmann- afelags skulu vit fara lætt yvir — vit skilja ikki við okkara besta vilja, hvat her verður sip- að til. Og kann hetta ikki vera annað enn hin góði viljin til at seta ill blóð innanfelags, ið her hevur givið blaðnum eill »inn- skot.c At skal hava sagt seg frå slarvi sínum formaður felugsins fyri vat fáu greiðu á stødunn« ið misskiljan« framkomin er av »lhesi (ið hava skapt) ljóðar logið. Men, øvundin skal at hann — ella ein annar nevnd- arlimur — ja, vil megu trúgva, at tað er haðani, ið lagt verður >Dagblaðnume lag á framburðin — skal til alment blad, áðrenn hann hevur av hesi skemdargrein hava borið slík tíðindi eill borið sínar »genvordigheitir« fram á fundi í felagnum, lað er harmuligt fyri ikki at siga syrg- iligt fyri fremsta mannin í eini arbeiðarafylking uppá 500—600 manns. Og ikki kann lað sigast, at slík framferð er í tråd við lógir felagsins — langtfrå! Hetta er nú alt samalt so sín so hval sak; men tå ein sær, ætlanin vid øsingargreinini er, so må ein og hvor limur stúrsa við. Ógvuliga ósmæið tekur blaðið til at agitera fyri at fáa limirnar at mola dúgliga á fundi í kvold fyri at slyðja formannin í stríðnum móli hinum arga fíggindanum, javnaðarrorsluni. Heila er sanniliga — ollókvæm- isord og allar illgilanir og >mis- lað mjólkavaln móti hesum — eitl teinkiliggerilsir« er reina Osmædni, ið leingi skal leilast eftir makanum til í Føroya ar- beiðarasogu. Hevur nakar hoyrt so skapt: eitt stokk-konservalivt stórmannablað skal siga Havnar arbeiðsmonnum hvussu leir skulu skipa síni innanfelagsmál, ja enntá royna al osa teir upp. Til spyrja, lí greitt hvat? må mangur limur sæst tað ikki, men 6ivad er ætlanin at fáa formannin, ið sagt seg hevur frá starvi sínum, at verða sitandi — ein kundi freistast til at spurt, umráðandi fyri Men, ló óivað er ætlanin, Hin má ikki verðu »avreidd- um lað er so vinnuflokkin! hetta so síga fleir nakað annað. foroyski ar- beiðarin ur«, skriva teir við illsinnisgrál- urødd, og lí megu allir limir meta á fundi. Henda »avreiding«, ið leir sipa til, er ein møgulig semja við donsk arbeiðarafelog, hvareflir foroyskir arbeiðarareisini kunnu verða við millum leir, ið hava rætt at liva, sjålvt um arbeidis- gevarin ikki gevur arbeiði til allur hendur. Við oðrum orðum: leir kunnu eflir eini slíkari semju fáa rætt lil urbeidsloysis- studning. Hetta er tað vinnuflokkurin vil forða fyri. ræðuliga, sum Men hvat er orsøkin til at hetta málið kemur fram, og hví kemur tað nú? Hetta er gálan. Okkum kunnugt hevur eingin limur av Havnararbeiðsmanna felag »verid framvid« at fingið mann frá »De samvirkende Fag- forbund« til Føroyar at hildid fyrilestrar. Vit kunnu sjálvandi ikki svara fyri, hvat neyndin hevur gjørt — og hevur hon tikið eitt slíkt stig, skal hon eiga tøkk fyri tað — men á fundi í Havnar arbeiðsmannafelag* man neyvan hava verið talað orð hetta. At onnur felog á ødrum plássum í Føroyum hava vent sær til arbeiðsmannafelog í Dan- mark í tflikum erindi, mátli ikki verið nóg stór grund hjá formanni Havnararbeiðsmanna- felags tilat gjørt »ministarkrisu« uppá. Nei, hin sanna orsøkin má liggja aðrastaðni. Tað tykist, sum >Dagblaðiðc av ollum alvi at Havnar ikki må koma at líkjast teim donsku fakfeløgunum. Tað skul ålleggjast soleiðis, al lad ikki má bera dám av Tað skal og bert vera eilt arbeidsmannafelag. Men miði. púrt hvussu eill skal líkist arbeiðara- skal arbeiða, tå tað ikki nema við nakað, sum javnaðarpolitikki — politikki — tað er okkum ógreitt. Vit skulu tó vera so rimiligir at trúgva, at leir meina, felagið skal einans strevast fyri arbeidislønini, at halda uppi — leir kenna nokk markið. Men osast á hana passulign hogt hví skulu so arbeiðararnir Hví vinnuflokks- fund? skulu leir ikki lata hendan formann fara, tá hann vil fara ? Hevur hann la líð, hann hevur røkt formannsstarvið roynt at hækka lønina, (6 hann fullvæl | | Í | | | | at klaga seg síálvan. vil sláast fyri, arbeiðsmannafelug nøkrum, ið líkist javnaðarnmunna málum og arbeidsmannafelag visti, at neyðsynjarvoran er 1931 — við 25—30 pet, í minsta lagi. Nei, aldeilis ikki! Vit kundu kanska síðan dyrkuð í einum tilfelli sagt: — tvortur- ímóli. Alt hill stórorðaða skrólið um hina landsoyðundi socialismuna og leir menn, ið bera hana fram, leggja vit einki í at berja í molar. Fólk eru nú so von við at fáa lann ræltin »serverndun« í >Dag- bladnum«, al tey gloypa hann ikki ráan longur. Men vil vilja rópa eill varskó til allar limirav Havnar arbeiðs- mannafelag: Latið ikki „Dagblaðið“, málgagn arbeiðsgevaranna, keypmanna og reiðaranna fáa ávirkan á tykkara innan- felagsmál! Verið menn fyri at skipa tey sjálvir! Tað verður í longdini tað hollasta! Sóknarstýrisvalið á Tvøroyri tgóðkent valnevndini eftir samráð við sakforara. | Valnevndarformaðurin Martin Mortensen boyggir høvdid fyri „harranum“ og skrivar undir eina klagu | Føroyatigindi er sum smelturskotid við hesa | tort", at beinavegin lógkennr maður nýtur sama 8 Í umtaluni av valklaguni sum hin beiski figgindin PM. Dam tók til. Tað frættist, at guðdpáparnir til seinastu skula- | atlressu -móti P. M. Dam i hevndarødini eru farnir. undir at gera eina nýggja adressu moti, at P. M. Dam skal fáa loyvi at brúka ein bestemtan vikar. Sum ellum skilufólki greitt hevur valnevndin alla ábyrgdina leim fyri, hvussu lilgongur við | ymsu almennu valum á einum plássi. Søknarstyrid hevur einki siga í í. d. g enum annað at sóknarslýrisvali enn, at tað velur valnevndarlimirnar og gevur teim skattalistan at skriva val tir. Viðvíkjandi hver ið skal koma listan uppá vallistan, hver ið moguliga skal strúkast av skattarindingur ella eigur valnevndin at ansa eftir. Tað uttan fyri alt troti av gørum grundum var tí so høpilevst, so skil upj sam- felagsskipanina í hesum føri, lá ið »Føroyatfdindi« og mólstoðu- liðið hjá javnaðarmonnum, fyrst kortini persóninum og fremst P. M. Dam, royndi at hreiða út M. Dam og hansara menn næst at kalla um Foroynland, at P, høvdu svindlað við seinasla søknarstyrisvali á Tvøroyri, Sum kunnugt tapti hill svarta afturhaldið so ciggiliun vid sein , | usla val á Tvøroyri — tuð var víst í at sigra. Hetta toldi tuð so g ikki. Nervarnar fóru á flot. Tað så lrell og grímar sjónir. Tó einn ljósa sjón helt tað seg síggja: klaga fáa valið lað kundi og umstoytt og Dammin sturlaðan. Hurrá! ljóðuði um lån og stræli. Nú råadi bara um at finna sær Hetta sum okkurt gyldugt uppáskol. lætt kunnugt gongur jú heldur enn var nú ikki so ikki orð av, at høvdini har inn- anfyri ikki eru nakrar sólir. Men eitt helt seg hava funnið »fressin«, sum kundi klóra eyg- uni út á Damminum. Hinir tóku undir. So var ringt í eystur og vestur fyri at fáa klagunaskriv- aða. Tað gekk, segðist, stravnari enn á burðastlundum. Men at komin á lyngslu enda ein klaga blað, við var maskinskrivað ennlá og teirri stóru »effeklini« í halanum. Hoyrið, men missi ikki eygu og oyru:; Valnevndarformaðurin, hann sum fyrst og fremst hevði alla ábyrgdinu fyri, um nakað var skeivt og al finnast al valmanna- | } gongdini viðvíkjandi, harra Mar. tin Morlensen, hann varð tilkall. uður! Og nú hendi tað. Harðm aj skuldi hann fáa boðið: Skriva undir! Einki himpr! Og til, hann skrivaði undir — hann forklag- uði seg sjálvan. Hann boygdi høvdid — og »frivilliga« dømdi hann seg, hóast hann verunliga var sakleysur, sum brotsmannin, ið ålli at kundi sleppa tuktast fyri, at teir at tukla Dammin og hansara »harkalid«, Neyður bleytir av framal sum maðurin segði. maður. Vil eru so okkum, at so sanniliga, um vit vóru kutolikkar, vildu vit latið lisið eina messu fyri honum minst einaferð hvort klokku- slagið, tå ið hann pipraði nav sítt á dómsrilið. Sum áður greitt frá kom klag an til viðgerðar í sóknarstýrinum og varð send haðani til valnevnd ina til erkleringar. P. M. Dam útlalaði lá, at eftir hansara fatan av lógini, var valið gyldugt og farið Hetta leikaði hitt »gæva« >Foroyatíð fram eflir lógini. indi« hådandi og slórerpið í um og merkli »Dammin« bæði vi: einum og oðrum minkingurorðið og royndi lað at sitera úi lógini fyri at undirbyggja sín uppåstand, at valid var ógyldug!. P. M. møsn var uttanfyri altskilo.s.fi og at Dams »kåk« og Klagan hevur so verid hjå valneyndini, ið eflir samráðing við sakforara hevur givið hetta svar til sóknarstýrið: Forstanderskabet for Frod« bø Sogns Kommune, Tveraa. Foranlediget af Kommunens 24. Januar Henhold til følgende Skrivelse af 17. og d. A. Valglovens $ 18 give skal man i Indslilling: Da Valglisten for Valget i I: nuar 1938 i Henhold til Lovens | $ 3 har været affaltet pan Grun« Aar: ge de lo í Anke: Navne opførte som Skatleydere til Kom lag af Skattelislerne for 1936, hvor beg find: nævnte Personers ? munen, og da de pangældend« ikke fandies i Skutterestancer til der udelukkede da Valglisten har været fremlagt til Eftersyn i Hen Kommunen, Valgret, og hold til Valglovens Bestemmel 1937 uden al der er fremkommet nogen Ind ser i November sigelse imod Valglisten for Valg nævnet, og da Valglisten saaledes i Henhold til Valglovens $5 ha! fuael Gyldighed for Tiden fra I. Januar 1938 til 31. 1938, maa Valgnævnet indstille, Decembei at Anken over Valghandlingen med Hensyn til dette Punkt ikk« tages til Følge, idet Valgnævnet iøvrigt ikke finder Anledning til at komme ind paa Sporgsmaalel om de i Anken nævnte Pei soners Valgret, Med Hensyn til den i Anken anførte Omstændighed at Kom- lukket for Indbetalinger af Skat Uge munekontoret har været dagen før Valget, skal man med- gaar fra, al Lukningen skyldes Berettigelsen af Valglisterne, da Valgnævnet, i Henhold til Valglovens $ 5 2. Stk., havde Brug for Restance- listerne ved Mødets Afholdelse, dele, at man ud