Sosialurinarkiv
Sosialurin 1938-03-05, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 5. mars 1938síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

FRÆLSI 20 oyr. á 3. og 4. Nr. 10. síðu. | Lýsingaprísur fyri petitreglu: | avsláttur í prísinum. -FØROYA- SOCIAL DEMOKRAT 30 oyr. á forsíðuni, | Við størri lýsingum fæst | Føroya arbeiðarafjald! Smíða nú, meðan jarnið er heift, nýt lansin af koma tær i brødralay og fak- lelagsskap við ta donsku arbeiðarafjoldina. Er tað kortini ikki logið! Dagblaðiða seg fram stingur g um talsmann arbeiðaranna, lórmannablaðið, blaðið hjá stór- reiðarunum, privatkapitalist- monopolmonnunum, hjá beina- vegin håfinansinum og hjá stór- 'óðseigarunum. Tað rópar varskó til arbeiðararnar, biður leir ikki wreiða seg! Bæði lålurligt og it røltiligt ! Ulvur í roði! Tað er orðið vónandi skilja allir arbeið- rar hella. Vónandi er hin for- yski arbeiðaraflokkurin forur fyri al veiða úlvin á skógnum, lull av og geva honum ta lagnu, hann hevur uppiborið. Hvussu er hin foroyski arbeið- rin og fískimaðurin ikki av- » reiddur armóðini, vesældóm vnaloysinum at berjast 00089, € tyst belri korum! Hvussu stendur hann ikki í dag: neklaður, ivreiddur, prisgivin al laka við værsagt ollum, honum býðst, eri lad gott ella ringt! Nú, tå ið tað likasum tykist t vera útlit fyri hjá honum at ma part við felagar, ið av onnum orka at styðja hann i ansara stremban móti belri corum, betri lonum, størri rætt- dum sum menniskja í sam- lagnum nú rýkur stór- mnnablaðið á fotur, tað luktar ndan fyri, at arbeiðarin ikki nur skal koma at standa av- ddur arbeiðsgevaranum, orku- sur og lakkandi fyri beiskt m fyri seli, og tað ripar úl ir okkum javnadarmonnum eirir ikki at prýða okkum ð ollum sínum tilliknu glósum. í lað er ikki hissini ósmæið uttan at blunka kastar tað an hin danska arbeiðara ssan oman sum spillan, at lini fordervaðan, nakað, sum føroyski = arbeiðarin ikki i nerla við, ikki hava minsta idrið við at gera. St Og lað, sum vur eina einastu uppgávu i landi, at halda arbeið- anum niðri, avreiddum, pris- um útlendskum lrustum og þeningaháum tað aftrar seg 'KKI vid al biðja hin føroyska 1 beidsmannin og fiskimannin um ikki at avreida seg til sínar donsku starvsbrødur. nú ómagabondini, id ti hevur ligið Trýr hetta hála blað, at tað vil eydnast ti at rakka hin | danska arbeiðarin niður og gera hann til nakrar drepandi skopi- ? stórreiðarablaðið nul Tryr verunliga, at hin føroyski ar- beidaraklassin ikki veit, hvussu arbeidarin er til- langt hin danski komin framum, hvat ið er ara. føroyska arbeið- hetta fyri hin Tryr ósmædna diktaturs og harramanna sendi- boðið, at hin svøltandi føroyski oo i: Siggja arbeiðarin ikki dugur at hina veldugu hjålpina og styrk- stunda í við arbeidarafjøldini, ið er sum liggur í al í 5ð ina, felagsskapi = saman teirri donsku | í ringi alheimsarbeidarafjøld í londum. I leim demokratisku diktaturlondunum hevur arbeið- arin lessverri mist allan menn- iskjarætt sin har er hann vorðin heilur lrælur og eins hjálpa- og kraftaleysur og arbeið- arin í Foroyum. lann, Sannleikin er tessverri at um L.d. eitl foroyskt arbeiðar- vildi løn- tað fyri ti, so fátækt sum lað verið, | felag undirbygt sitt | krav við verkfalli, so var ikki fort tað er. Oðrvísi vildi tað danska um hevði hin frælslynta arbeiðarabróðurin Í | rygginum! Heldur stórmanna | blaðið, at tað í longdini kann fáa hin foroyska arbeiðarin al spýta sin danska kammeråt í andlitið og tigandi tola og líða inn- og » — avreiddur til less útlendsku stórmannalið — heldur enn at knyla vina- og brødra- | bond vid la hátlmentaðu og so meistarliga væl skipaða donsku arbeidarafjøldina ? Tað leim foroysku arbeiðarunum um, hevur roynt at upplýst hvussu rolið er hjá ti danska arbeiðaranum, erpar hetta prýði- liga stórmannsblað sær av! Hvat | er tað fyri eilt blað, ið tað | tekur eftir? >Iylandsposltenc! hin grimasti arbeiðaraelari Hitt blad, hevur somu uppgávu í Danmark >Dagblaðið< ein í Danmark! sum sum hevur í Før- ovum: at stokka arbeiðara- megina, al rykkja upp vid spíruni hvort tekin til arbeiðara- samloku og við ollum våpnum, hyklaralólum, fyrst og fremst JAVNADUR at verja stårmannin, harran, so hann ódarvaður kann hava háls- og handarætt yvir arbeið arunum. Hvussu langt er hin danski arbeiðarin ikki komin, hvat hevur hann ikki vunnið sær, hvussu sterkur er hunn ikki vorðin, hvor slórur og lýdningar- mikil stuðul og faktor er hann samfelagnum! Hvussu íkki I hált allan heimin! Hvat hevur hann hann ikki um mellur er ikki avrikad í felagsskapi, í samlokum! Hansara reisingar- sega er eilt hitt vakrasla ævin- týrið, eilt verunligt ævintýr um oskudólgin, ið varð til prinsin. Enn er hann kortini ikki komin Men Og hann kennur með- á mál. hann kennur mál og mið. alið: hilt samanhaldid, hilt alc sa offrandi Ostøkkili 9: ri á hond- málvísa arbeiðið. um gevandi Hann veit, hann vil sigra, tí hann hevur lært kynstrið at berjast, al stríðast, so eingin kraftardropin fer til spillis. Hvussu ómetiliga nógv hava teir foroysku arbeiðararnir ikki arbeið- at læra av tí danska aranum. Tað er so sanniliga ikki bara streikustudul, hann kann finna í felagsskapi við donsku arbeid arafjøldina ein lílíkur stuðul er ein lívssok fyri hin foroyska arbeiðarin í hansara lønkrøvum — men lað eru so nógvar aðrar síður í reisingarstarvi arbeiðara- flokksins, sum hin danski arbeiðarin kann vera hin lærandi, vegleiðandi og hjálpandi stóri- beiggi hjá ti foroyska arbeið- 55 aAranum. Tað er tí ikki bara vakurt og rætt hjá tí foroyska og tí danska arbeidaranum at rætta hvørjum oðrum hondina, men tað er, so illa sum stalt er hjá lí foroyska arbeiðaranum, ein lívssak fyri Foroya arbeidarafjøld at koma í felagsskap við hina donsku arbeidarafjøldina. Lat bara >Dagblaðiða og tess stórmannalið skelva fyri leirri megi, sum hin foroyski arbeið arin fær við einum lílíkum felagsskapi. til, kemur at orka at Tað treingir so sanniliga at arbeiðarin sýna vúlvunum í rodum« eina tílíka megi. Nú eigur hin foroyski arbeid- meðan ræðslan arin al smíða, er í kroppinum á mólstoðu- monnunum ! Arbeiðari. Kinamenn tapa í stórum. Japanararnir breggja av at skjótt skal alt Kina verða undir japanskum styri. | Kostar kr. 1,50 fjórðingsúrið + Porto. Blaðið | , verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum 12. arg. | og skrivstovuni. Telf. 142 | BRODURSKAPUR Troðkar móti kriggi? Gøring talar frá livrini við háð á verr móti ti góðvarna demokratinum. Tá id Tyskland lå hundið og sýtt var ti at dubba seg bygdu týskararnir loftsfør í hópatali og dubhaði undir „masku“ sum sivil, opinberar Gøring nú og flennur við. Hilt proysiska Týsklandið var | at bera sigurin av sonnum ein ræduliga krigs- nevi sum eisini sló og selti verðina í hin ræduliga kríggs- brandin, ið herjaði 1914—1918. hitt proysiska valdið varð sum leik- Menn vilja verða við, at utoy aflurímóli nazi valdinunm, hvat id viðvíkur kriggsørsku. Tað er ikki hissini teir Hitler — og hótta. Teir vilja væl frið, hitt týska stálið sum báðir og Gøring leika í siga leir, men brennur eftir at »lyna«, so brátt, menn ikki vilja geva tyskarunum fullar sómdir. Við ødrum orð- um, fær Tyskland ikki við góðum sín vilja, so tekur tað til svorðið. Alt Tyskland er mobiliserað. Gøring breggjaði nú f radio, at hin tyski loftsflolin var verðsins besti, og hann skuldi visa seg heim í øllum stríði. Háðandi opinberaði hann, hvussu tyskararnir høvdu bygt flúgvumaskinur, tá ið teir »offi- cielt« ikki høvdu loyvi til tess. Tað Bytlingarnir, tit ið trúðu gott til var sum um hann segði: okkum. Hæltislig ljóðaðu orð hansara, at hin lýska krígsmaktin vildi verja allar týskarar, eisini tær 10 milliónirnar, sum búgva vid hill tyska markið. Her var víst fyrst og fremst skotið til Eysturríkið. Menn spyrja: hvussu kunnu tey tysku vápnini vera verjari fyri Eysturríksmenn, uttan so verður, a. Eysturríkið skjýtur gerst ein partur av lí? Henda Gørings tala seg inn undir Tyskland, hevur av nýggjum fest eld í ollen fyri, al Eysturríkið verður tíkið av >Hitler.c Verður tað lív ella deyði? Eitthvert menniskja má vaxa dag frá degi bæði likamliga og andaliga til tað er kroppsliga fullvaksið. >Ein lærir so leingi, hann livir«, segdu gomlu Før- oyingar. Tað vil við eðrum oðrum siga, at tann andaligi vøxturin má fara fram heila lívið. Annars er ikki vælvorðið — lí í stað stendur eingin. Hann, gongur livsins ið ikki gongur fram — aftur. Tad er lann lóg, sum geldur fyri hin einstaka og fori tjóðinu fyri mannaættina í síni heild. Frá smáum insekt- stóra og leyvuna og hin villa blåmannin f Afrika viklingurin líkamliga hópin stór- elandi voxtrum til hin hvalin í havinum tikarin Australia er út- og ur, men andaliga? Hvat munur er andaliga? Eg dugi ikki at síggju, at hann er nevniverdur. Oll eru — at merkt av ródjóralynd- inum ela hvonn annan við húð og hári. Hvussu eru tey sokalladu »kristnu«? Jú, ley eta ikki hvønn annan — men síggj Spanien — ella Abessinien. Hvat gera tey »kristnu« har? Er tað ikki hitt sama róvdjóralyndið? Ju — tíverri — alt er líka. Menniskja er eitt róvdjór — hitt slorsta róvdjór ið finnist á fold. Fad er syrgjuligt, men satt. Hví líða summi fólk neyð, tá almikið er til av øllum, ið terv- og róvdjórini í ) matna klædna? tað, at ast bæði til Svarið er menniskjalíknilsi leggja alt undir seg troðka hini burtur: »Hetta » eigi eg« og »hetta eiga vil« siga hesi róvdjór. >Tú eigur einki — pakka teg burturl« »Vit eiga og t. d. í Spa- slga jørdina« góðseigarar bispar og prestar - nien — vil eiga bankarnar« sign kupitalistarnir, »vit ráða fyri, hvor ið skal fáa lån ella ikki. Tá vit krevja okkara, so má hin fálæki rekast út á geilar — ja, enntá meira, so má keyp- maðurin fallit.c Pengarnir eru blóðið og bank-