leygardagur 5. mars 1938síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FRÆLSI
20 oyr. á 3. og 4.
Nr. 10.
síðu.
| Lýsingaprísur fyri petitreglu:
| avsláttur í prísinum.
-FØROYA-
SOCIAL DEMOKRAT
30 oyr. á forsíðuni, |
Við størri lýsingum fæst |
Føroya arbeiðarafjald!
Smíða nú, meðan jarnið er heift, nýt
lansin af koma tær i brødralay og fak-
lelagsskap við ta donsku arbeiðarafjoldina.
Er tað kortini ikki logið!
Dagblaðiða seg fram
stingur g
um talsmann arbeiðaranna,
lórmannablaðið, blaðið hjá stór-
reiðarunum, privatkapitalist-
monopolmonnunum, hjá beina-
vegin håfinansinum og hjá stór-
'óðseigarunum. Tað rópar varskó
til arbeiðararnar, biður leir ikki
wreiða seg! Bæði lålurligt og
it
røltiligt !
Ulvur í roði! Tað er orðið
vónandi skilja allir arbeið-
rar hella. Vónandi er hin for-
yski arbeiðaraflokkurin forur
fyri al veiða úlvin á skógnum,
lull av og geva honum
ta lagnu, hann hevur uppiborið.
Hvussu er hin foroyski arbeið-
rin og fískimaðurin ikki av-
»
reiddur armóðini, vesældóm
vnaloysinum at berjast
00089, €
tyst belri korum! Hvussu stendur
hann ikki í dag: neklaður,
ivreiddur, prisgivin al laka við
værsagt ollum, honum býðst,
eri lad gott ella ringt!
Nú, tå ið tað likasum tykist
t vera útlit fyri hjá honum at
ma part við felagar, ið av
onnum orka at styðja hann i
ansara stremban móti belri
corum, betri lonum, størri rætt-
dum sum menniskja í sam-
lagnum nú rýkur stór-
mnnablaðið á fotur, tað luktar
ndan fyri, at arbeiðarin ikki
nur skal koma at standa av-
ddur arbeiðsgevaranum, orku-
sur og lakkandi fyri beiskt
m fyri seli, og tað ripar úl
ir okkum javnadarmonnum
eirir ikki at prýða okkum
ð ollum sínum tilliknu glósum.
í lað er ikki hissini ósmæið
uttan at blunka kastar tað
an hin danska arbeiðara
ssan oman sum spillan, at
lini fordervaðan, nakað, sum
føroyski = arbeiðarin ikki
i nerla við, ikki hava minsta
idrið við at gera.
St
Og lað, sum
vur eina einastu uppgávu
i landi, at halda arbeið-
anum niðri, avreiddum, pris-
um útlendskum lrustum og
þeningaháum tað aftrar seg
'KKI vid al biðja hin føroyska
1
beidsmannin og fiskimannin
um ikki at avreida seg til sínar
donsku starvsbrødur.
nú ómagabondini, id ti hevur ligið
Trýr hetta hála blað, at tað
vil eydnast ti at rakka hin
| danska arbeiðarin niður og gera
hann til nakrar drepandi skopi-
? stórreiðarablaðið
nul Tryr
verunliga, at hin føroyski ar-
beidaraklassin ikki veit, hvussu
arbeidarin er
til-
langt hin danski
komin framum, hvat ið er
ara.
føroyska arbeið-
hetta
fyri hin
Tryr ósmædna
diktaturs og harramanna sendi-
boðið, at hin svøltandi føroyski
oo i:
Siggja
arbeiðarin ikki dugur at
hina veldugu hjålpina og styrk-
stunda í
við
arbeidarafjøldini, ið er
sum liggur í al
í
5ð
ina,
felagsskapi = saman teirri
donsku
| í ringi alheimsarbeidarafjøld í
londum. I
leim demokratisku
diktaturlondunum hevur arbeið-
arin lessverri mist allan menn-
iskjarætt sin har er hann
vorðin heilur lrælur og eins
hjálpa- og kraftaleysur og arbeið-
arin í Foroyum.
lann,
Sannleikin er tessverri
at um L.d. eitl foroyskt arbeiðar-
vildi løn-
tað
fyri ti, so fátækt sum
lað verið,
| felag undirbygt sitt
| krav við verkfalli, so var
ikki fort
tað er. Oðrvísi vildi
tað
danska
um hevði hin frælslynta
arbeiðarabróðurin Í
| rygginum! Heldur stórmanna
| blaðið, at tað í longdini kann
fáa hin foroyska arbeiðarin al
spýta sin danska kammeråt í
andlitið og tigandi tola og líða
inn- og
»
— avreiddur til less
útlendsku stórmannalið — heldur
enn at knyla vina- og brødra-
| bond vid la hátlmentaðu og so
meistarliga væl skipaða donsku
arbeidarafjøldina ?
Tað
leim foroysku arbeiðarunum um,
hevur roynt at upplýst
hvussu rolið er hjá ti danska
arbeiðaranum, erpar hetta prýði-
liga stórmannsblað sær av! Hvat
| er tað fyri eilt blað, ið tað
| tekur eftir? >Iylandsposltenc!
hin grimasti arbeiðaraelari
Hitt blad,
hevur somu uppgávu í Danmark
>Dagblaðið<
ein
í Danmark! sum
sum hevur í Før-
ovum: at stokka arbeiðara-
megina, al rykkja upp vid
spíruni hvort tekin til arbeiðara-
samloku og við ollum våpnum,
hyklaralólum,
fyrst og fremst
JAVNADUR
at verja stårmannin, harran,
so hann ódarvaður kann hava
háls- og handarætt yvir arbeið
arunum.
Hvussu langt er hin danski
arbeiðarin ikki komin, hvat
hevur hann ikki vunnið sær,
hvussu sterkur er hunn ikki
vorðin, hvor slórur og lýdningar-
mikil stuðul og faktor er hann
samfelagnum! Hvussu
íkki I
hált
allan heimin! Hvat hevur hann
hann ikki um
mellur er
ikki avrikad í felagsskapi, í
samlokum! Hansara reisingar-
sega er eilt hitt vakrasla ævin-
týrið, eilt verunligt ævintýr um
oskudólgin, ið varð til prinsin.
Enn er hann kortini ikki komin
Men
Og hann kennur með-
á mál. hann kennur mál
og mið.
alið: hilt
samanhaldid, hilt alc
sa offrandi
Ostøkkili
9:
ri á hond-
málvísa arbeiðið.
um gevandi
Hann veit, hann vil sigra, tí
hann hevur lært kynstrið at
berjast, al stríðast, so eingin
kraftardropin fer til spillis.
Hvussu ómetiliga nógv hava
teir foroysku arbeiðararnir ikki
arbeið-
at læra av tí danska
aranum.
Tað er so sanniliga ikki bara
streikustudul, hann kann finna
í felagsskapi við donsku arbeid
arafjøldina ein lílíkur stuðul
er ein lívssok fyri hin foroyska
arbeiðarin í hansara lønkrøvum
— men lað eru so nógvar aðrar
síður í reisingarstarvi arbeiðara-
flokksins, sum hin danski
arbeiðarin kann vera hin lærandi,
vegleiðandi og hjálpandi stóri-
beiggi hjá ti foroyska arbeið-
55
aAranum.
Tað er tí ikki bara vakurt
og rætt hjá tí foroyska og tí
danska arbeidaranum at rætta
hvørjum oðrum hondina, men
tað er, so illa sum stalt er hjá
lí foroyska arbeiðaranum, ein
lívssak fyri Foroya arbeidarafjøld
at koma í felagsskap við hina
donsku arbeidarafjøldina.
Lat bara >Dagblaðiða og tess
stórmannalið skelva fyri leirri
megi, sum hin foroyski arbeið
arin fær við einum lílíkum
felagsskapi.
til,
kemur at orka at
Tað treingir so sanniliga
at arbeiðarin
sýna vúlvunum í rodum« eina
tílíka megi.
Nú eigur hin foroyski arbeid-
meðan ræðslan
arin al smíða,
er í kroppinum á mólstoðu-
monnunum !
Arbeiðari.
Kinamenn
tapa í stórum. Japanararnir
breggja av at skjótt skal alt
Kina verða undir japanskum
styri.
| Kostar kr. 1,50 fjórðingsúrið + Porto. Blaðið | ,
verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum 12. arg.
| og skrivstovuni. Telf. 142 |
BRODURSKAPUR
Troðkar móti kriggi?
Gøring talar frá livrini við háð á verr móti
ti góðvarna demokratinum.
Tá id Tyskland lå hundið og sýtt var ti at
dubba seg bygdu týskararnir loftsfør í hópatali og
dubhaði undir „masku“ sum sivil, opinberar Gøring
nú og flennur við.
Hilt proysiska Týsklandið var | at bera sigurin
av sonnum ein ræduliga krigs-
nevi sum eisini sló og selti
verðina í hin ræduliga kríggs-
brandin, ið herjaði 1914—1918.
hitt
proysiska valdið varð sum leik-
Menn vilja verða við, at
utoy aflurímóli nazi valdinunm,
hvat id viðvíkur kriggsørsku.
Tað er ikki hissini teir
Hitler
— og hótta. Teir vilja væl frið,
hitt týska stálið
sum
báðir og Gøring leika í
siga leir, men
brennur eftir at »lyna«, so brátt,
menn ikki vilja geva tyskarunum
fullar sómdir. Við ødrum orð-
um, fær Tyskland ikki við
góðum sín vilja, so tekur tað
til svorðið.
Alt Tyskland er mobiliserað.
Gøring breggjaði nú f radio, at
hin tyski loftsflolin var verðsins
besti, og hann skuldi visa seg
heim í øllum
stríði. Háðandi opinberaði hann,
hvussu tyskararnir høvdu bygt
flúgvumaskinur, tá ið teir »offi-
cielt« ikki høvdu loyvi til tess.
Tað
Bytlingarnir, tit ið trúðu gott til
var sum um hann segði:
okkum. Hæltislig ljóðaðu orð
hansara, at hin lýska krígsmaktin
vildi verja allar týskarar, eisini
tær 10 milliónirnar, sum búgva
vid hill tyska markið. Her var
víst fyrst og fremst skotið til
Eysturríkið. Menn spyrja: hvussu
kunnu tey tysku vápnini vera
verjari fyri Eysturríksmenn, uttan
so verður, a. Eysturríkið skjýtur
gerst
ein partur av lí? Henda Gørings
tala
seg inn undir Tyskland,
hevur av nýggjum fest eld
í ollen fyri, al Eysturríkið
verður tíkið av >Hitler.c
Verður tað lív
ella deyði?
Eitthvert menniskja má vaxa
dag frá degi bæði likamliga og
andaliga til tað er kroppsliga
fullvaksið. >Ein lærir so leingi,
hann livir«, segdu gomlu Før-
oyingar. Tað vil við eðrum
oðrum siga, at tann andaligi
vøxturin má fara fram heila
lívið. Annars er ikki vælvorðið
— lí í stað stendur eingin. Hann,
gongur
livsins
ið ikki gongur fram —
aftur. Tad er lann lóg,
sum geldur fyri hin einstaka og
fori tjóðinu fyri mannaættina
í síni heild. Frá smáum insekt-
stóra
og
leyvuna og hin villa blåmannin
f Afrika
viklingurin líkamliga hópin stór-
elandi voxtrum til hin
hvalin í havinum tikarin
Australia er út-
og
ur, men andaliga? Hvat munur
er andaliga? Eg dugi ikki at
síggju, at hann er nevniverdur.
Oll eru
— at
merkt av ródjóralynd-
inum ela hvonn annan
við húð og hári. Hvussu eru tey
sokalladu »kristnu«? Jú, ley eta
ikki hvønn annan — men síggj
Spanien — ella Abessinien. Hvat
gera tey »kristnu« har? Er tað
ikki hitt sama róvdjóralyndið?
Ju — tíverri — alt er líka.
Menniskja er eitt róvdjór — hitt
slorsta róvdjór ið finnist á fold.
Fad er syrgjuligt, men satt.
Hví líða summi fólk neyð, tá
almikið er til av øllum, ið terv-
og
róvdjórini í
)
matna klædna?
tað, at
ast bæði til
Svarið er
menniskjalíknilsi leggja alt undir
seg troðka hini burtur: »Hetta
»
eigi eg« og »hetta eiga vil« siga
hesi róvdjór. >Tú eigur einki
— pakka teg burturl« »Vit eiga
og
t. d. í Spa-
slga
jørdina« góðseigarar
bispar og prestar -
nien — vil eiga bankarnar«
sign kupitalistarnir, »vit ráða
fyri, hvor ið skal fáa lån ella
ikki. Tá vit krevja okkara, so
má hin fálæki rekast út á geilar
— ja, enntá meira, so má keyp-
maðurin fallit.c
Pengarnir eru blóðið og bank-