Sosialurinarkiv
Sosialurin 1938-03-12, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 12. mars 1938síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

(I logið sterkt, so frægd verður í, tå ið gongur. Men tá ið slagið stóð, var vátt komið í krúlið, so tað nóg illa fýsti og gjørdi nakað herverkið. enn og minni Opið bræv til harra lærara Haakun Djurhuus í Klakksvík. Um „fyrstalæraraevni.“ Harra lærari og blaðsljóri Haakon Djurhuus! Tad harmaði meg al frætta, at lygum eru farin í kapitalist- flokkin. Ég kendi lygum fyrr sum javnadarmann. Tygum eru vísa lenn nú ein av leim, ið móli teim foroysku >proletar- unum“ og teirra oddamanni P. M. Dam. Tygum um lad, soleingi lygum kunna forsvara tað yvir- fyri lygum sjálvum. Men minn- ist til, hvat okkara stóri kristni slóðbrótari Martin Luther segði: »Tad er ikki ráðiligt at gera móli samvilsku sini«. Hesi orð bert sum ein vinarlig leiðbein- ing. Tað var um eitt hánarsorð, ið lygum tveita eftir P.M. Dam, eg ællaði mær at skriva. Tað er orðið fyrslalæraraeynig, sum eg sum lærari má grípa tygum fyri; tí her raka tygum ikki einans tann syndabukkin P. M. allir eru úti eftir; men her raka tyg- Dani, sum lil kapitalistar um øll føroysk lærarafólk, sum bert hava foroyskt prógv. Eg má tí spyrja tygum, um lygum eru ein av teim, sum vilja seta annað — ella triðja klassasmerki á oll fólk við for- oyskum læraraprógvi. Skal eingin við hesum prógvi hava heimild al sokja eitt fyrsta- lærarapláss, uttan at fáa hánars- orðið »fyrstalærarnevni« merkt sær á bakið allu tað líð, hann hevur eftir at liva? bara og Hesu ferð spyrji eg biði um svar. J. H. Danbjørg. „Njarðlingur“. Tað harma einhvenn góðan Feroying,at,Njarðlingur“, má sum var slóðbrótari fyri for- oyskari ferskfiskaveiðu ikki skal kunna byrja fyrr enn 1. april; tí hann onga kvotu kann fáa fyri januar '/, ár. »Føroyatidindi« gevur Stau- ningi skuld fyri hetta. Socialist- arnir skulu jú vera syndabukk- ar — eisini fyri tað illa, sum kap- italistarnir gera. Hví heldur seg ikki il sannleikan og sigur, at foroyskir »Føroyatidindi« privatkapitalistar hava fingið ta kvotu, sum »Njardlingur« av rættum skuldi ått. »Njardlingur« hevur onnur ár verið fyri ymisk- um óhappum og hevur ikki kunnað byrjað at selja, fyrr enn fyrsti ársfjórðingur hevur verið liðugur, og nú kann hann ikki fáa kvotu fyri fyrsta ársfjórðing, kvola verður ullan so er, al TAKSTEINUR. Góður, bíligur, snotiligur og í fleiri litum fæst hjá Brynjálvur og Eyálvur á Heygum, Martin Mortensen, fyrrverandi handilsmaður i Sumbæ, klæðir seg úr í „Feroyatíðindi“. Ofatiligt var (ad fyri hvonn mann, at valnevndarformaðurin klaga Martin Mortensen for at seg sjálvan. Men »Føroyatfdindi« seinasta leygar- ófaliligari var hann i dag, har hann greiður frá, at hann sum valnevndarfor- maður: 1) ikki hevur verið á kom- munukontórinum fyri at skriva skattalistan av — skauttalistin kundi sjálvandi ikki latast útav kanntórinum, skrivari kommun- unar hevur so noyðst at líkið sær av valnevndararbeidnum — 2) ikki hevur eflirkannað tann avskrivaða listun, men bara trúð klettafast at lað heila, skrivarin greiddi latið hann ikki 3) at hann hevur valið farið fram hóast var vissur Í, al all var sum lað skuldi, tikin frá ødrum forum — og hvor kann gera tað? Tað kann Stauning líka lítið sum nakar Men »Njardlingur« skal verða knypl- annar. tað er skeivt, al ur; tí hann er hin foroyski slóð- brótarin. Nær vit Onglandi er ringt at siga. Tað fáa meira kvotu í sigst, at enskir reiðarar ætla at kroysia okkum alt leir kunna — nógv verri enn higartil — »han maa lude, som mindre formaar«, sigur eitt gamalt orð- atak. Í hesum føri stendur Stau- ning líka so maktaleysir sum vit. Hann ræður ikki fyri, hvussu nógvan fisk, ið Onglendingar vilja keypa. At taka kvolu frá donskum skipum og geva okk- bera til. um? Tad man neyvan Njørdur. Hitt herviliga Skaðaveðrið Noreg: Við Lofoten eru 35 trolarar, tyskir og enskir burt- urgingnir í vetur. Stórar báta- ólukkur við stórum mannafalli. Eldsbruni, orsakað av veðrinum, brendu niður í kaldakol yvir 50 hús á Sondermore, 200 menn- iskju eru húsvill. Skaðin metist til 850.000 uppá hús og um hálva mill. í mati og klæðum. Norskir fiskimenn hava sekt ríkisstýri um studning til keyp av greiðum og til at gera båia- skaðan aftur. verið Her sama veðrið. Eisini stórur skaði Ísland: hevur bæði á landi og á sjógvi. Forovar: Eisini her var ógviliga harðfort, og á Sanda- vági fór ein motorbåtur á land. Men leir skaður, ið rámli Før- oyingur, hendi á Suðurlandinum. Tey skip, ið hagar vóru farin, komu flest oll aftur við einum | | (0) Manningin fekk tveitt honum | ein enda við lykkju á; hann | Gudstænasta. pastor Vestmanna. o. S. fr. Logið er at síggja, al hesin madur loypur upp vid langari grein fyri at leggja å kroppin å P, M. Dam, og so eru tey ein- aslu orð hansara, ið greiða frå, hvat ið P. M. Dam hevur haft við sjålvt valid at gera, prógv fyri, at P. M. Dam gjørdi bara tað sjålvfylgjuliga rætta: Hann M. Mortensen fáa skaltalislan af Men harra M. M. sum hann sjálvur sigur, íkki á bað skrivarin lata skriva av. selli seg jú, | Ð kanntórið at skriva. Harra Morlensen undrast á, at javnaðarmenn royndu af Á minna sínar menn á at rinda valskatlin. Skuldi tað verið at undrast á! Tað er við hesum manni enn vil trúðu, av sønnum verri vorðið so lítið hann skilir. hvorjum skaða. »Ltid. Ve- | ið misti 2 menn, Daniel Mannskaði var á drines«, Hansen, Kollafirdi, og Samuel Vang, Kvívík. Ein annar maður var á dekkinum, lá hesir menn- inir slógu út. Hann stóð og surr- | bál, hann niður á »skylettid«, ið til | aði ein sjógvurin slongdi | alla lukku brotnadi undir hon- um, so hann skordadist fastur í li. Ein sjógvur tók slýrihúsið av »Marité«. tað fór. fekk fatur á skeytið á mes- Skiparin var í lí lá Hann breyt seg úr ti > (8) » aninum — men varð ultanborðs. setti annan fótin í lykkjuna og styðjaði seg til logið, meðan teir hálaðu hann inn aftur á skipið. »Normanner« kom á Havnina. Teir høvdu mist bálarnar, meg- brotið inpartin av seglunum, » skrúuaksilin til róðrið og ymist | annað, men vóru fegnir yvir, at | eingin mannskaði var, so ringt teir høvdu havt tað. Menn frætt er nú frå óllaðust fyri »Elsu«' men henni hon er sleipað inn á Vestmann- | oyar við brotnum róðri. Flest oll skipini, ið farin vóru | á Suðurlandið, við skaða, og eru aflurkomin nógv við heill stórum skaða. Menn óttast stór- liga fyri »Fossanesi«, ið einki er frætt frá. Skip sóknast eftir lí. Tíðindi. eru farin al 2. sunnudag í føstu heldur Moller Havnar kirkju. Skriftarmál kl. 10%, Sama sunnudag heldur provst gudstænastu I Dahl gudstænastu í Hest kirkju. K. F. U. M. Søndag Aften Kl, 8 er der Pakkefest. Giv og køb mange Pakker. Der sluttes med Andagl. Eru nakrar vónir? Menn »Godthaub« og »Fossanes« vistu óllaðust fyri, hvussu við, lí einki var frætt frá teim aflaná skaðaveðrið á Suðurland- »Godtihuab« er nú við umborð; men eingin veit nakað inum. Frá frætt, og veit alt væl har siga. frá »Fossanesi« at Í ódnini hevði »Marité« radio- samband við skipið stutt áðrenn Marité' fekk skaðan. Teir royndu seinni at fáa samband við „Foss anes', men tå fingu leir einki svar skipið hevur radiosend- ara. Gernini, ið ,Fossanes' hevði selt undan ódnini, standa enn! »Hvidbjørn« og »Skålaberg« på hava séknast eftir skipinum. Hoskvøldid frætlist frá »Skåla- berg“, at teirra leilan hevði x verið ultun úrslit, og sumu kvold gavst »Hvidbjørn« atleita, »Skål- anes« fór úr Foroyum fyri al sóknuast eflir >Fossanesia. Teil eru komnir inn til Ingolfshøfd, og frá leimum er frætt, at tei hava leiluð framvið strendurnar — utlan úrslit. Sostalt vonir eru litl tl »Fossanes« må sigasl, at fy ri, al spyrst aftur í aftur. Fryktandi er fyri, at her er farin fram ein av leim sorgarleikum, id Føi ovingar so líðum líða undir. Men vónin og ynski eftir, al hesir menn megu spyrjast aftur í aftur — so lítil vónin enn kann vera — býr tó enn innasl! inni í heimafólkinum. »Fossanesi« eru 17 Før- Við oyingar og 2 Íslendingar. Trolararnir. »Tor I.«, trolarin, ið partafel- no ag ið Tór hevur keypt í Onglandi, veg lil Førovar og væntasl er a å Havnina f dag, Hann var inni i Metil og bunkadi kol. »Grunningur«, Kimbilstrolarin, fór úr hósdagin og Onglandi væntast á Havnina í kvold ella i morgin. J. P. Henriksen varð Føroya meistari i talvi. Kappanin um Føroyameistar askapið ftalvi byrjaði fyrrapartin í desember og endaði seinasta lutlóku, og miðvikukvold. 6 teir 10 tal <) telvaðu hvor — 2 talv móti luttakara. Urslitid var, at Í. P. harvið hverjum Henriksen varð nr. Í og Foroya meistari (8), nr. 2 Olaf Andreasen (6!/,),nr. 3 M. Sigurðjónsson (3), nr. 4 og 5 Kr. » Lílízen og T. Evensen (vid hvør sinum 4) og Weihe (2). ferð nr. 6 Í. Hetta ei hevur verið beinleiðis um fyrstu telvað Før- oya meislarskap. Hann, ið ikki vil góðkenna I, P. Henriksen sum Føroya meist- talvi, må sum ara i skjótast venda sær til Havnar talvfelag fyri at fáa í lag kapptelving vid hann. „Leivur Øssurson' er heimkomin við um 40 lons- um. Veðrið hevur verið av lí allur- ringasta menn vila um, siga teir. Norðmenn síga, at Lofotfisk- ískapurin í ár hevur verið av tí svarlasta sum menn minnust, Ødrvisi trolararnir um 600 tons á Senja- var ffjør, tå fingu bankunum. Í ár síðan á jólum. hevur tann besti 80 lons Havnar arbeiðsmanna- felag hevði leygarkvøldid framhald av aðalfundi sínum. Formannsvalið Chr. formann fór fram, og skrivarin g var Clementsen valdur til Tað nevndarlimur hevur sagt seg frå, felagsins. fræltist, at ein og koma tí báðir tillaksmenn- inir í nevndina. Teir eru: Johs. Hansen og J. P. Henriksen. Ússaligt. „Sel ikki nesinu longur fram, enn tú ert maður fyri at taka hana aflur,« er ikki nakað orð- atak — men tud åtli at verið t:0. Eitt er nú »DavbludiO«, sum tuð leikaði í og legði góðar javn- aðarmenn í Havn undir bæði elit o: I! 10 I skírdi leir við heldur ólillalandi nøvnum fram- manundan leim seinastu uðal- fundunt í Havnur arbeids mannafe At blaðið tóktíist steinsvímað týsdagin, tá tað hevði frætt tíðindini um úrslitið av fundunum, er ikki legið. Stjórnin fyri Sudurstreymoy- T ar Javnaðurfelag kundi sjálvandi ikki finna seg i, at >Dagblaðiða handfór límir sínar á slíkan ráun hált og kravdi blaðið eftir nøvnum, fyri at ikki allir lim- irnir skuldu liggja undir >Dag- bladsin«s ábreiðslum, og fyri at leir »siktadu« kundu verja seg. Men bluðið hevur óivað havt nøsina longur frammi, enn teir vóru menn fyri at taka hana til sín aftur kanska hon eis- ini gjødist ein mun longri av úrslitinum. Teir roynu at krúpa sær uttanum. Ja, so ússaligt fara leir fram, at teir spyrja hvorjir hesir menn eru (sum krevja svar av teim). Og so sláa leir upp í glens, at vit skulu hava kravt teir eftir attest fyri nakrar >javnaðaróvitars og >let- Nei, >Dagblaðnums ingard. nakra attest frá munnu javnuð- ikki skal armenn leggja í — nøkur attest ella annað gevast í hesum máli, so verður lað annar maður enn sljóri »Dagbladsins«, ið geva hana skal. Og vit halda, at blaðið åtti at funnið sær nøkur folkanøvn, so teir menn, ið aftanfyri tey standa, kunnu bera málið fram á rættum stað. Torir >Dagblaðið<d lað finna seg í, at øll hin »vakra ikki hetta, so må søgan«, lað segði, ikki fær annað navn enn »illavordid Dagblaðs- MOSNC. Kriggid byrjað Í gjárkvoldið frættust tey ræðu- lígu tíðindi, at tyskar herdeildir vóru farnar inn um hitt eystur- ríkska landamarkid. Herurin ekur undan — leir vilja treygir útovsa týskt blóð. — Týskararnir kravdu í gjár, at Eysturríkis landastýri skuldu frá og annað setust, har nazistarnir skuldu vera í meirluta. Schuschnigg hevur sagt seg frá.