Sosialurinarkiv
Sosialurin 1938-03-12, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 12. mars 1938síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

„Fáur lýgur meir enn helvtina,“ men Í | Froðbæ funnu vit mannin, ið skreygaði 1000, túsund, prosent. Hetta vóru tey gotradunini, Men tå ið tað leið út í endan ið vóru, Poul F. Joensen gav á næstu viku, frættist tíðindi þJ »Damminum« í »Føroyatidindi« seinasta leygardag! Ikki so frætt sum ein littlinga- brestur politisk sæð! helt ein fyri. Men um tað so varð politisk útteipað og máttleyst, id hann við síðstu kreftum sínum orkaði at avrika, kundi tað — summi væntaðu so — verið framborið sum ein »Jardaferdin«, eitt stutl- ligt teiti, ið kundi givið okkum Men ikki látur. verri tað sinni so frætt. Einans ein streymur ein bílígan enn so — var eini- av gallsóttar og vanmáltar orð- um, ið fingu gjørt lesararnar líkagyldugar = yvirfyri einum »likagyldugum« manni. Teir Jøgdu blaðið frá sær góvu við alla mannin sum vón- og upp- leysan og ódugandi stríðsmann. Vit kundu og kanska áttu at gjørt tað sama. Men lesararnir, ið ikki lesa >Foroyalíðindig hava rímiliga krav uppá at fáa mannin »presenteradan«, so sum svar uppá tiltalu krevur. Við lesarum »Føroyatidindi«s, sum skil er í, liggur landið ødrvisi. Teir siga rímiligt allir sum ein: Vit hava fingið nóg mikið og ivaleyst frá manninum sjálvum. Okkum tørvar ikki eitt orð aftrat. Hann hevur domt seg sjálvan og sýnt seg nektadan og beran fyri oll saklig vápn í hesari holmgongu. Hesin hýrur lesara »Føroyatidindi«s yvir fyri manninum verður undirstrikaður tómleikskenslan van- av, at og måttarkenslan kendist sterkari, enn annars hevði verið tilfellið, um maðurin ikki so víða, so langt og so tjúkt hevði gjort burturúr tí fråbodada gotraduni, hann vildi lata rigna yvir yDamminc. >Nú skal »Damm- urin« hava tad!« líkasum tók hvørjum vid. hevði hann í herðarnar á manni, hann kom fram Ein kenning ! skuldi trú, hann Ein vikan gekk tó, uttan af tað eydnaðist at fáa løtt meir enn eina veika patrón — og i hon fýsti, tå ið av skuldi ganga! Lesararnir væntaðu so vist nakuð ógvuligt, so dygga við- gerð hann fekk her í blaðnum — fólkaliga, sakliga og sanna sjálvandi, so har var íkki gott Hvat at koma aftur um aflur. skuldi hann neyðar maður, sum lók »gift«, áðrenn hann byrjaði! Kortini mátti hann, hildu menn, kunna borið okkurt ynýtta um t. d. tíðindi síni um 60,000 til um reystmannskap sín uppi f tey jurðaeigararnar, Rungabotni, um Gernows >flýggj- ang, um spurningin viðvíkjandi famhald av blaðstjórabrævinum tað og um annað, ið vit høvdu nøkur orð um. Men all ið kundi haft lesaranna athuga, var løgn og er enn logn (særlige um Kristin) saklig um hetta, hjá tí gævu »stridskempu«. | undan Heygnum. Ein fermentur Nokkur hevði dragsað lóður til »Føroyatidindi«. Kríggsdubbað skuldi tað koma sum aldri áður: patrónbeltir yvir háls og herðar og niður á miðju — kjákkað ! Ikki holið tómt — og allar skulu gella yvir høvdid á »Damm- inum« ! Ferdigur! Sjårdur vå av orm- inum ! rungaði oman av Hamri. >Móti Pouli kann »Damm- urin« einki gera — tað skulu tit nú fáa at siggja,« helt hin gamli fyri. »Ver nå ikki so ovfarakåtur! Skammurin viti. Hatta og halta . ja, so mangl so mangt melur mær i høvdinum so mangt sigi eg lær . . . tå veit lad best sjálvur men tað skal ikki sigast okkum til last nei, tað skal ikki leggjast okkum fyri, at vit ikki hava gjørt tað, ið vit hava kunnað á, tala ikki! sum nú hatta, hina ferð har suduri . lumpaði gavstrikkurin okkum | g ikki, so væl vil seltu hann niður tala ikki, sigi eg . .. hevdi hann tá vart gardin! ... á min deiliga kúgv! ... sum ein svisk kundi hon nú staðið sjálv fjórða á båsinum . . .< »Lat fara, góða min ... lat fara. Nå hevur hann tikid sverðið í hond til allan óðal at verja — og »Dammurin«, hann skal vera tann fyrsti, sum í blóði Tað Poulurin vera maður fyri! ...< skal vaða. skal — Soleiðis var hýrurin. So kom »Føroyatidindi«. Jú, satt var. Á tremur — kjákkað! Og alt um Stalin og »Dammin«, ið tveittir vóru í sama leyp. Fýra riðu herarnir fram! — Men ólukkutíð, allar patrón- irnar fýstu! Har lá álopið! Lesararnir sóu einans nakrar sólsvertaðar hendur. Ikki eina einastu patrón, ið kundi nerva Ikki so frætt sum eina politiska oyra- »Dammin« uppá eitt hár! fiku fekk hann. Hygg nú kanónirnar hjá P. F. J. Ikki ein feril av einum politiskum høggi. Hevur nú ein sæð so ússaligt! Og enn og verri: tað sindrið av mtillopi verður til beinleiðis heiður fyri »Dammin«, Sum nú halta við lí nýggja trolaramálinum, Låtur- ligt, um mudurin ikki var til at onkast yvir: P, M. Dam gevur hann last fyri at starvast fyri at fáa ein nýggjan trolara! Og lað, sum verri er: hann fær last fyri, at hann arbeiður uppá ein mála, sum allur arbeiðaraklassin, menn og kvinnur, á fjølmentum arbeið- Og nú F. Jo- hesum arafundi hevur viðlikið. Poul sjálvur á kemur tað løgna: var Mótmælti hann ? á, nei! ensen fundi. Men hval gjørdi hann tå, hesin gævi samfundsreformator ? Lat »Føroyatidindi« greiða frá hesum — tað spælir vidhvørt ta moralsku tilik høvi til rolluna. Ein frågreiding kundi givið lí eina moralska revsingarprædiku — verð so góð, >Foroyatíðindic! Vit aftra okkum. Assurancainntoka í túsundatal! skutu teir, P. F. J. og hansara menn, móti »Damminum« sein- asta val. Og so merkiligt tað ljóðar fyri hvorjum skilafólki : hetta varð sagt sum ein >kom- promiterandi« politisk last fyri »Dammin«, Politisk deyðssynd ! > Vil og hann í hava spurt ekspert, hevur roknað út ... Í lúsundatal ...c so ljóðaði, og soleiðis ljóðar. „Hví ikki »Dammurin«? spurdi ein sållliga hin, id skræddi seg Hvi ikki hann, lika um hettu. so væl sum ein Havnarmaður, sýslumaðurin ella Poul Nolsoe á posthúsinum ?« »Ha, hvat sigur tå« — hann stóð og gapaði: »hvi?« Vit fræltu hetta og stuttleikaðu Eitt dømum um la gallsúru ovundina! okkum. av leim mongu Og óivað í kenslu av, at hvor loða kom at patrónin, hann hevði at »Førovatidindi« við, fysa, tekur Poul F. Joensen til assurancapalrónina í von um, at hon í ollum føllum vil koma at knalla í oyrunum á ellum teim ovundsjúku. 2000 kr. vinnur P. M. Dam við assuranca av trolaranum og A, T., skjølor hann út TÍvey tåsund krónur! Neyðar maður, neyðar oll ley ovundsjúku, sum fegnast sóu »Dummin« svelta! Kanska vit kunna geva leimum ein linna — vit eru ikki so harð- hjartaðir, at vit ikki unna sjálvl okkara mólstøðumonnum ein leskandi drykk ella eina linnandi ytabletlc. Og vit vilja geva hesa »tablett« fyri einki. Hon er: A. Í. er partamannin Poul Nolsøe, post- assurerað gjøgnum ekspedilor. Lætti tað, »vinir« mínir? Av trolaraassurancapremiuni fær P. M. innkrevjari 2 — tvey — prosent. er 8—10.000 kr. Dam sum premiu- Premian um árið. Altso ikki 2000 kr., men upp til 200! Lættli tað? Ikki 100 prosent, veit eg. Men tað álti at gera ein góðun mun rúmari fyri hjartanum. >Virkuliga: 2000 niður í 160 til 200, tvey hundrað krónur. Jú, vist lættu hesi flíðindini. Men best var tað, um »Damm- urin« einki fekk, ikki eilt oyrala hoyra vil tad sjóða við hjarta- rolurnar á leim øvundarsomu. Men tit sjúklingar! Lat tað ugga tykkum: eingin fær 100 prosents sómdir, heldur. ikki hin øvundsjåki lað gerst ikki við. Verðin gevur nú eina- ferð ikki oðrvísi. »Fåur lýgur meir enn helvt- Men mannin, ið skrøggar 1000 prosent altíð nakað at ina l« nú hava vit funnið — (Ind er væl vera erpin av! Skuldi ein so haraftrat gjørt út ímóti rekord í >siðiligum< orðabrúki, út frá (If óvanliga sjónarmiði vorðið sum so var æl, góðu >vinir minir«! Og her eru til óivað fremstir. Hvat halda tit »bukettina« hjá P. F. Joensen í um hesa „hampablaðnum“ „Foroyatíðindi“, Vit móli »Damminum«: »citera« úr grein hansara »Skurk har sit Helved i Sinde Snog suger sig san fed som han evned ... en hulv Snes Aar igennem han tog, løj, revned bedrog, til han tvíbúkutur . . . haft andaliga forstoppilsi skarnið dreiv út um fleiri teigar tílíkt óluski tødurdgva . skrål- hálsur og livibreydspolitikari ... javnaðarfýsibjólgur ... politiskur tvitulingur ... kúlurunda kvíggj- evni 0. s. fr.« Hetta vóru kanónskotini hjá Poul oyalíðindis, blaðnum, sum Frederik Joensen í >For- so ofta ósmæið hættir sær at låtast ov moralskt til at hoyra — sannleikan. Tá ið vil av eðrum smá- hendingum frá kolastríðnum vila, at:1000 skroggið, sum her F er víst á, og tann her citerada sprokbukelt ikki á nakran hátt er rekordin hjá Poul F. Joen- sen og »Føroyatidindi«, so hava vil mannin og blaðið júst í teirra rælta skapi. Ein prýðilig greipa! Tíðindabræv. Vestmanna, 8. mars 1938. Her sum um alt landið hevur tær síðstu vikurnar verið rusk- veður og stundum sant harð- veður; men skaði hevur tó verið her, hvorki uppá ella var so harðfort, at tå hildu vit, eingin skip hús. Fríggjunátllina at skaðin var vísur, men tíbetur hendi einki. Skipunum, sum farin eru á Suðurlandið, veit tíverri ikki so væl við. Men frætt er frá ollum Vestmannaskipum. Øll hava tey fingið einhvønn skaðan uttan >Emanuele. Hini hava sum sagt oll fingið storri og smærri skaðar; men verst er tó vorðið við »Vesturfarinum«, ið inn er komið á Vestmanoy. Skiparin og tríggir av manningini høvdu fingið so stórar skaðar, at teir máttu leggjast á hospitalid. Seinastu tíðindi frá leim siga, at leir eru nakað frægari — so vónandi verða teir ikki at fáa nakað varugt mein. Skipið sjálvt væntast heim til Foroyar ein av leim fyrstu dogunum fyri al verða eftirhugt. Í dag fór skipasmidur J. Han- Havnar, sen úr Vestmanna til har hann skal vera fyristødu- maður á leirri nýggju skipa- smiðjuni, sum har verður gjørd. Tað Vestmenningar at missa hendan er keðiligt fyri okkum mannin — og ringt verður al finna hansara líka. Men sjálvandi vilja vit ikki øvunda Havnar- monnum, at teir fingu hann. Tað kreftir til at leiða eina nýggja stórdrift. skulu sjálvandi góðar MINK. Básta kvalitet sáljer Svecia pálsfarm. Askekårr Nåra, Gøleborg, Sverige. Ombud for Fiårbårna: J. 0. Reinert, Thorshavn. Smiril" Vegna ketilreinsan siglur „Smiril“ til Klakksvíkar óns- dagin 16 kl. ca 21. Tórs- dagin 17 siglur m|b ,Kvik« í „Smiril“s rutu. Leygardagin tann 19 á miðdegi ella sunn- umorgunin 20 siglur „Smi- ril“: Tórsh. — Skálavík (even- tuelt Húsavík—Dal) Kval- bæ--Tveroyri—Vág. Mána- dagin tann 21. kl. 6,30 frá Vági Tvøroyri — Kvalbæ Skúvoy-—Sand— Tórshavn. mars 1938. Tórshavn, 11. „smiril“s Administrator. Vit hava haft sóknarslýrisval, nýggir Vit vilja vóna, al hesir menn eru búnir at fáa og eru ftríggir menn valdir í stýrið. sett á gongd tær stóru fyritokur, ið her liggja og bíða uppá góðu! lag. Hei krevst, at rættir menn taka sæ! kreftir fyri at fáast í um reiggj. Orð og vakrir talu Skal bygdin trívast, megu umfatandi málar muna einki her. arbeiðir setast á stovn, og her má kommunan ganga á odda. W. Fyra riðu fram - moti Dam. Teir halda áð: 1 Ei sinni, tå id skal lað vera sum á teir tveiltu mæli fiskin fyri borð ... Hann skal hava tað... eg leggi á kroppin Maður fyri honum Men ólukkulíð hann er embætismaður. Og leir á honum. ja tað eri eg. siga fyri mær, at minsta straffin er 3 mánaðar og hægsta 6 ára skal men hann fongsul tað til hin >Damminc. hava lat okkum fara 2. Eg orkaði íkki hina ferð at lata sviðan av brestinum, hann Men vera oðrvísi. Grýluskort taki eg hann úr kenni eg enn gav mær. hesa ferð ska! uppá, og so gevi eg honun yvirhålinginn bæði á donskum og fronskum. Lærdur eri eg vita tit. Smel sek fyri meg ål seta hann á niðasta bonk av tríati. 3. Ha, a—al Hann var rámu"' Jú, eg haldi við tykkum. Ni skal eg ikki vera nakar hala duskur, men ... Hvat? Til halda, eg reypi. Men hann €/ ikki av kvinnu føddur ... kom: ein strammur heyði verið góðu" 4. »Frændi er frænda versl“ lað skulu menn nú sann? Eg hýsi tykkum øllum, men