Sosialurinarkiv
Sosialurin 1938-03-19, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 19. mars 1938síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

A V á Å NAÐUR | LYsingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. forsiduni, | Nr. 12. 20 oyr. á 3. og 4. síðu. Við størri lýsingum fæst | avslåttur í prisinum. | Hitler hevur við vápnum í hond ri Schuschnigg frá og ynt Eysturríkið opg | sjálvan sum førara fyri Eysturríki Týsklandi. Frakland og England mót fora einki at vera, = æ kend FE Í = ed Flestir kennarar av Hitler og Í Inquart til kanslara. Leygardagin 19. mars 1938. iki0 sum eiti sjálvstaðugt ríki og sett seg 0g men nazismuni vistu, at Hitler stóð | 12. og 13. mars marsjerur uppá lúr, fyrireikaður at: gloypa | hann við einum veldigum her- Eysturríki. Men fáur hevði | liði inn í Eysturríki og útrópar væntað, at hann leyp á nú. | seg sum førara fyri Eysturríki Tað kom lí sum bumba, lá | og Týsklandi, sum hann pro ið lað frællist, al Schuschnigg | klamerar sum eilt ríki. hevdi givið eftir og latið Hitler | Fey demokratisku ríkini, Frak- fingið loyvi til at sela nazistar | land og England, royna at mól í Eysturrikis ríkisstjórn. | mæla. Men Hitler vísir tey Nú visli verðin, hval klokkan | burtur við svarinum, at (ad hevði sligið: | rakar ikki ley, hvat id Tyskland Eysturríkið skuldi nazificerast | ger vid KEvslurriki. og kanska gloypastav Týsklandi. | Nú er bara at taka Spania ! So var: | til Franco, og so kroysla lívið [I. mars koyrir Hitler við | úr Fraklandi so er rásin våpnum í hondum Schuschnigg | klúr al marsjera frå og selur nazislin Seyvss- | Únsarni: 2 2 a 4 = + Ein má siga, at liv er komið | tey núverandi okonomisku viður í føroyskan politikk í seinastuni. | s skifti í Foroyum. Her, ið áður bara vóru tveir | At hitt fyrra stríðið millum flokkar, sum striddust, eru nú | ådurnevndu flokkar ikki heyði heilir fýra, og sum lað sýnist | havt stórvegis dygga grundar eftir bladskrivingini, tykist bar | støðu, sýndist best vi íðsla dagin ikki al fara al verða linari | val, fá eingin agitation um lað enn á lí europeiska meginland- | gamla sambandsspokilsi: al inum, har tjakid um politiskar | at loysa frá :1 er vorðið Lil lag. | hoyrdi víðari heila, al | sjonir sin | net nugsjontii ein | „AN religiónsbardaga. | lað, ið Afturat unum, sjålvstyri og sambandi, | losna frå leimum báðum flokk- | verja landið, at tað íkki Danskinum, og viður gekk sumbandspoli Í. vs un alheimsrørslan sum Í áravís bardusl vegna kiftini Danmarkar urin, lann gamli OVA millum, kom fólk. yngri sosialisman, hvorja undangongu misli nog menn ávíslu, al siridiO sjálv- | tókst, at kreftir, sum tyris og sambands millum var | hava sambandspolitikkin komið upp í rashaft, var vorðið | seinastu árini, hava sýnt st ein einlállaður leikur, ið elvt | framhug og hava fingist atg heyði, at al! og al annað var sliréna0, | ógvuliga radikalar leiðir. tað foroyska samfelagið Inntøkumålini hjá javn skruddi úlav, og tað, ið mest | monnum vóru vidlikin av siga ollum løgtinginum, likal umgalt, var at heyja tann minna Danmark, fekl umgalt, var at Tad hevur e ks Will skuldi tess- tikk- sam bandspolitikkurin, nógv til aflurs, isini tikið hesi Oran anga aðar- so al eiðis mannin, í v. s. fáa fólkinum | finansplanurin, og so fekkst í sum heild liviligari kor; og | lag, undirtíkið av stórum løg- grundarlagið fyri slýrinum og | tingsfleirtali, ein jarðaumskipan, umskipanini skuldi vera ein | sum fyrst og fremst skuldi veita Sosialistisk styrisskipan, lagað pening til jarðabrúkið og hava eftir serstoðu landsins og skapað | tað hyggju at modernisera ein å tann hátt, at hon hóskaði við | foroldaðan vinnuveg og fúa mest møguliga jørd undir rokl. Men nú kom fram á valin ein nýggjur flokkur, ið nevndi seg vinnuflokkurin, og sum seyði seg — eins og eisini navnið frálýsir at representera odda- menninar fyri leimum vinnandi lokkum í landinum, og hesin flokkurin lysti niður í sand og øsku oll hesi tilløk, hinir flokk- arni: vóru komnir við um at menna um vinnulívið. Teir søgdu og síga, at alt hetta for- kemur landinum og førir all og øll at ormundahúsi. Hesir menn hava landsins bjarging í síni hond, bara allir landsins veljarar taka undir við teimum og sela teirra menn inn á ling. | Og teir hava fingið afturat sær | hin fyrrverandi sjålvstyrishøvd- | ; | Ingin Jóannes bónda Patursson, | sum av ollum alvi og við buldur | og gný elvir monnum og | kvinnum, sum jardateig eiga og Í | vænta nakran al fáa, at seln | f, mr í pr ' 1 í FÍT * « | følur í og spenni ímóli, at henda jarðaumskipan kemur í gildi, ti vissa leiðin at sera Før- oyingar til ómegdadýr og av- reiða leir við hold og hár til Danskin. Men ringt er hjá tí vanliga fólki at fáa eygu á, hvat tað er, |ið hesir menn vilja og ætla Teir hava nú alla seinastu tíðina tfosað um eina uppgerð | við Danmark, eina uppgerð sum | skal miða ímóti, at Foroyar taka ræðið og sjálvir skipa fyri sínum landi. Men henda upp- | gerð og henda stjórnarumskipan | skal einki líkjast sjálvstýris | uppskotunum, sum sýnast al | merkja eilt vist heimaræði eftir eingilskum mynstri, tf hesir | báðir flokkar eru sum hundur og kallur; og so er í ødrum lagi at taka eflir uppskotinum Irá felagnum >Móli Loysing«, m hevur la mest greiðu stoðu tjornarliga sæð, ein støda, sum Førovar (il eill frílt ríki, ein slal, sum gongur sínar egnu | leiðir og ger sínar egnu lógir, Í uttan uppíblanding frá nakrari lykist vinnuflokkurin við sínum uppgerðsroksi at hava nakran skyldskap Maður, sum ger upp við keypma in ella annan mann, onnur, rymir antin frå manni num ella verður hjá honum og noyðist so at laga seg eftir viðurskiftinum, hann hevur við mannin. Dann, ið ultanfyri stendur, tykist lí einki annað at fáa burtur úr vinnuffokkinum og Jóannes bóndu enn tað, at stovnadur flokk- flokkurin ikki er sum ein nationalur Er um føroysk eydkennir og landið ur. ikki stovnaður at verja | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið | » Få 5 Få > verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 12. án. | g SI tovuni. Telf, 145 - MOKRAT SKOÐURSKAFUR | | í síni heild, men er ein reinur | okonomiskur flokkur, sum skal | Yerja og fjálga um serstøk | økonomisk rættindi. Hevur tað | i kviltanum fyrst og fremst at | kola burtur javnaðarflokkin, sum | hevur uppskot, ið ikki eru | reiðarum, bankmonnum og stør- | bóndum í lagi. | Var onnur stjórn á danska | ríkispallinum, stjórn, ið við sóðum Ð treysti mundi val tilika at og kravt ríkið. Í | | rættindini, | flokkurin fbirt | Danskinum við danska Hesir menn, hesi atsøkn, hava | landi fyrr og eru ikk | Í gøtuni, al leir ikki lc vil nú hava og ku fingið tað 1 lag, | | roynt al vardi r sum er liv ikmanns- la vinnu- sókn máti uppgerð u á odda að i so lágir her á ngu fyrr hava sæð tað »skilaleysa« stýris- nnu hava imskipað. | Greill er at síggja, at teir hava Í fuð í ætlan, af logtingið skal | selast saman av reiðarum, keyp- | monnum, stórbóndum o. Ø., og | so sum Ífylli einstakan fiski- (| mann ella skipara, í. v. s. ål- | . . | hella hvonn einasta ein, sum | ikki hevur beinleiðis økonomiskt | . . | slarv, og so vita vit, hvussu | skilið verður hjá fiskimanninum | og arbeiðismanninum : fáast at | falla í part við menn, sum | hava góðar lungur og góðar | pennar. | Nei, tað er at biðja fjøldina | vara seg og ikki lata seg upp- | osa og missa heilt ræðuligu fleirt røur úr í hesum standurin hjá Førovum ver i eldin. Jaynadarmann eru ikki bangnir fyr álvarsorð við Danskin rætt sín og krevja ei skipan, sum forðar at ganga fram i ollu: skulu ikki Gl | vinnuflokksmenn men eru lei sinn ver krav samallar at bera Og skuldi stýrislag, ið miðar | fólkið fær meira råd, F | seg eftir Førova landslagi og fer sjál ikki h so andi ovingur at vera so ga hesum fl« hann gevui fullmaktir og letur | trongum økonomisku sjónum at skipa fyri ø Javnaðarmenn eru ikki slíkir óvitar, halda, og eru heldur ik so so lankaleysir og ábyrgdarleysir, at landið ætlan at bera samrådingar nýtt stýrisla serlig sum leir skilið av gallrópum, alinum i »skuni og a veljarar i at losa og krevja na slyris- Førovingum n lulum, Vera, s al lala ða ein- fram s fingist, finoti, Aal Og lagar st slødu, fólkaeyðkennum, vor Før- loysin, at »kki allar lunn við m hug- llum. sjálvsagt hesir ki, hvorki moralskt hava í f anarki og oframkomiligt oføri, Geir. | | | Er et Ophold i | Danmark kan jeg an- befale mig í al moder- ne Maling, særlig frem- hæves den plastiske Maling. M. P Jacobsen, Telf. 323. Er hin danski eksport- urin kappingarførur? Sum eilt uppå kunnugt er Danmark av leim fálækstu londum råproduktir. einki einki fr. Tað statt borið illa til hjá Danmark at kappast við Onga olju, jarn, kol 6. s. skuldi so lond, ið eru rík uppá ráproduktir. Tá danski ið har aflurat kemur, at hin fakurbeiðarin er ein hin skuldi kappingin givið Danmark lítlar best lenti í verðini, kansir. Men Danmark eksporteraði fyri so lykist ikki at vera. 196 milliónir í 1932 23 — i 1933 252 — í 1934 283 — í 1985 313 — f 1936 395 — í 1937 Dýrari tilfar, betri lønir og kortini REE Hvat hetta ? Her er að fyri sýnir bara eitt svar at geva er, at industrieksporturin mesta parlin er treytadur av arbeiðaranna dugnaskapi og arbeiðsreiðskepunum. Hesir báðir faktorarnir eru teir avgerandi í allari kapping Og við- víkjandi hava Danir vunnið sær orð í verðini. nú á dogum. teimum av at slanda eina fremstir >Hin hægsti andaligi og handa- ligi dugnaskapur og framalagasti lekniska úlbúgvan geva arbeið- arunum bestu umstødur til góðar lonir innanfyri ta núverandi privalkapitalistisku skipan,“ er ein selningur, sum ein má ásanna sum verandi lað ikki er leiki: Betri fleiri brúk sannan, hóast minni sann- og belri og fleiri less minni og maskinur fyri menniskja arbeiðs- kraftini, og tess fleiri og fleiri milliónur av arbeiðsleysum og tess minni og minni keypievni flestu framleiðsluni, arbeiðarunum, og hjá teim brúkarum av tess storri og sterri yvirproduk- lión og tess grefligari og grefligari trínur hin ræðuliga myndin fram: Milliónur av svøltandi menniski- um í eini verð við yvirproduktión av ellum: mati, klæðum, brenni og øllum ti, ið tervur er á til livsins uppihaldan.