leygardagur 19. mars 1938síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
A V
á Å
NAÐUR
| LYsingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. forsiduni, |
Nr. 12. 20 oyr. á 3. og 4. síðu. Við størri lýsingum fæst
| avslåttur í prisinum. |
Hitler hevur við vápnum í hond ri
Schuschnigg frá og
ynt Eysturríkið
opg
| sjálvan sum førara fyri Eysturríki
Týsklandi.
Frakland og England mót
fora einki at vera,
=
æ
kend
FE
Í
=
ed
Flestir kennarar av Hitler og Í Inquart til kanslara.
Leygardagin 19. mars 1938.
iki0
sum eiti sjálvstaðugt ríki og sett seg
0g
men
nazismuni vistu, at Hitler stóð | 12. og 13. mars marsjerur
uppá lúr, fyrireikaður at: gloypa | hann við einum veldigum her-
Eysturríki. Men fáur hevði | liði inn í Eysturríki og útrópar
væntað, at hann leyp á nú. | seg sum førara fyri Eysturríki
Tað kom lí sum bumba, lá | og Týsklandi, sum hann pro
ið lað frællist, al Schuschnigg | klamerar sum eilt ríki.
hevdi givið eftir og latið Hitler | Fey demokratisku ríkini, Frak-
fingið loyvi til at sela nazistar | land og England, royna at mól
í Eysturrikis ríkisstjórn. | mæla. Men Hitler vísir tey
Nú visli verðin, hval klokkan | burtur við svarinum, at (ad
hevði sligið: | rakar ikki ley, hvat id Tyskland
Eysturríkið skuldi nazificerast | ger vid KEvslurriki.
og kanska gloypastav Týsklandi. | Nú er bara at taka Spania
!
So var: | til Franco, og so kroysla lívið
[I. mars koyrir Hitler við | úr Fraklandi so er rásin
våpnum í hondum Schuschnigg | klúr al marsjera
frå og selur nazislin Seyvss- |
Únsarni: 2
2 a 4 = +
Ein má siga, at liv er komið | tey núverandi okonomisku viður
í føroyskan politikk í seinastuni. | s skifti í Foroyum.
Her, ið áður bara vóru tveir | At hitt fyrra stríðið millum
flokkar, sum striddust, eru nú | ådurnevndu flokkar ikki heyði
heilir fýra, og sum lað sýnist | havt stórvegis dygga grundar
eftir bladskrivingini, tykist bar | støðu, sýndist best vi íðsla
dagin ikki al fara al verða linari | val, fá eingin agitation um lað
enn á lí europeiska meginland- | gamla sambandsspokilsi: al
inum, har tjakid um politiskar | at loysa frá
:1
er vorðið Lil lag. | hoyrdi víðari
heila, al
| sjonir sin | net
nugsjontii ein | „AN
religiónsbardaga. | lað, ið
Afturat
unum, sjålvstyri og sambandi, | losna frå
leimum báðum flokk- | verja landið, at tað íkki
Danskinum, og
viður gekk sumbandspoli
Í. vs
un
alheimsrørslan
sum Í áravís bardusl vegna
kiftini Danmarkar urin, lann gamli
OVA
millum, kom
fólk.
yngri
sosialisman, hvorja undangongu misli nog
menn ávíslu, al siridiO sjálv- | tókst, at kreftir, sum
tyris og sambands millum var | hava sambandspolitikkin
komið upp í rashaft, var vorðið | seinastu árini, hava sýnt st
ein einlállaður leikur, ið elvt | framhug og hava fingist atg
heyði, at al!
og al
annað var sliréna0, | ógvuliga radikalar leiðir.
tað foroyska samfelagið Inntøkumålini hjá javn
skruddi úlav, og tað, ið mest | monnum vóru vidlikin av
siga ollum løgtinginum, likal
umgalt, var at heyja tann minna
Danmark, fekl
umgalt, var at
Tad hevur e
ks
Will
skuldi
tess-
tikk-
sam
bandspolitikkurin, nógv til aflurs,
isini
tikið
hesi
Oran
anga
aðar-
so al
eiðis
mannin, í v. s. fáa fólkinum | finansplanurin, og so fekkst í
sum heild liviligari kor; og | lag, undirtíkið av stórum løg-
grundarlagið fyri slýrinum og | tingsfleirtali, ein jarðaumskipan,
umskipanini skuldi vera ein | sum fyrst og fremst skuldi veita
Sosialistisk styrisskipan, lagað pening til jarðabrúkið og hava
eftir serstoðu landsins og skapað | tað hyggju at modernisera ein
å tann hátt, at hon hóskaði við | foroldaðan vinnuveg og fúa
mest
møguliga jørd undir rokl.
Men nú kom fram á valin
ein nýggjur flokkur, ið nevndi
seg vinnuflokkurin, og sum
seyði seg — eins og eisini navnið
frálýsir at representera odda-
menninar fyri leimum vinnandi
lokkum í landinum, og hesin
flokkurin lysti niður í sand og
øsku oll hesi tilløk, hinir flokk-
arni: vóru komnir við um at
menna um vinnulívið. Teir
søgdu og síga, at alt hetta for-
kemur landinum og førir all
og øll at ormundahúsi. Hesir
menn hava landsins bjarging í
síni hond, bara allir landsins
veljarar taka undir við teimum
og sela teirra menn inn á ling.
| Og teir hava fingið afturat sær
| hin fyrrverandi sjålvstyrishøvd-
| ;
| Ingin Jóannes bónda Patursson,
| sum av ollum alvi og við buldur
| og gný elvir monnum og
| kvinnum, sum jardateig eiga og
Í
| vænta nakran al fáa, at seln
| f, mr í pr ' 1 í FÍT * «
| følur í og spenni ímóli, at henda
jarðaumskipan kemur í gildi, ti
vissa leiðin at sera Før-
oyingar til ómegdadýr og av-
reiða leir við hold og hár til
Danskin.
Men ringt er hjá tí vanliga
fólki at fáa eygu á, hvat tað er,
|ið hesir menn vilja og ætla
Teir hava nú alla seinastu
tíðina tfosað um eina uppgerð
| við Danmark, eina uppgerð sum
| skal miða ímóti, at Foroyar
taka ræðið og sjálvir skipa fyri
sínum landi. Men henda upp-
| gerð og henda stjórnarumskipan
| skal einki líkjast sjálvstýris
| uppskotunum, sum sýnast al
| merkja eilt vist heimaræði eftir
eingilskum mynstri, tf hesir
|
báðir flokkar eru sum hundur
og kallur; og so er í ødrum
lagi at taka eflir uppskotinum
Irá felagnum >Móli Loysing«,
m hevur la mest greiðu stoðu
tjornarliga sæð, ein støda, sum
Førovar (il eill frílt ríki,
ein slal, sum gongur sínar egnu
| leiðir og ger sínar egnu lógir,
Í uttan uppíblanding frá nakrari
lykist vinnuflokkurin við sínum
uppgerðsroksi at hava nakran
skyldskap
Maður, sum ger upp við
keypma in ella
annan mann,
onnur, rymir antin frå manni
num ella verður hjá honum og
noyðist so at laga seg eftir
viðurskiftinum, hann hevur við
mannin.
Dann, ið ultanfyri stendur,
tykist lí einki annað at fáa
burtur úr vinnuffokkinum og
Jóannes bóndu enn tað, at
stovnadur
flokk-
flokkurin ikki er
sum ein nationalur
Er
um føroysk eydkennir og landið
ur. ikki stovnaður at verja
| Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið |
» Få 5 Få >
verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 12. án.
| g SI tovuni. Telf, 145 -
MOKRAT
SKOÐURSKAFUR
|
| í síni heild, men er ein reinur
| okonomiskur flokkur, sum skal
| Yerja og fjálga um serstøk
| økonomisk rættindi. Hevur tað
| i kviltanum fyrst og fremst at
| kola burtur javnaðarflokkin, sum
| hevur uppskot, ið ikki eru
| reiðarum, bankmonnum og stør-
| bóndum í lagi.
| Var onnur stjórn á danska
| ríkispallinum, stjórn, ið við
sóðum
Ð
treysti
mundi val
tilika at
og kravt
ríkið.
Í
|
| rættindini,
|
flokkurin fbirt
| Danskinum
við danska
Hesir menn,
hesi atsøkn, hava
| landi fyrr og eru ikk
| Í gøtuni, al leir ikki lc
vil nú hava og ku
fingið tað 1
lag,
|
| roynt al
vardi r
sum er
liv
ikmanns-
la vinnu-
sókn máti
uppgerð
u á odda
að
i so lágir
her á
ngu fyrr
hava sæð tað »skilaleysa« stýris-
nnu hava
imskipað.
| Greill er at síggja, at teir hava
Í fuð í ætlan, af logtingið skal
| selast saman av reiðarum, keyp-
| monnum, stórbóndum o. Ø., og
| so sum Ífylli einstakan fiski-
(| mann ella skipara, í. v. s. ål-
| . .
| hella hvonn einasta ein, sum
| ikki hevur beinleiðis økonomiskt
| . .
| slarv, og so vita vit, hvussu
| skilið verður hjá fiskimanninum
| og arbeiðismanninum : fáast at
| falla í part við menn, sum
| hava góðar lungur og góðar
| pennar.
| Nei, tað er at biðja fjøldina
| vara seg og ikki lata seg upp-
|
osa og missa heilt
ræðuligu
fleirt
røur úr í
hesum
standurin
hjá
Førovum ver
i eldin. Jaynadarmann
eru ikki bangnir fyr
álvarsorð við Danskin
rætt sín og krevja ei
skipan, sum forðar
at ganga fram i
ollu:
skulu
ikki Gl
| vinnuflokksmenn
men
eru lei sinn
ver
krav
samallar at bera
Og skuldi
stýrislag, ið miðar
| fólkið fær meira råd,
F
| seg eftir Førova
landslagi og
fer sjál ikki h
so andi
ovingur at vera so ga
hesum fl«
hann gevui
fullmaktir og letur |
trongum økonomisku
sjónum at skipa fyri ø
Javnaðarmenn eru
ikki slíkir óvitar,
halda, og eru heldur ik
so
so lankaleysir og
ábyrgdarleysir, at
landið
ætlan at bera
samrådingar
nýtt stýrisla
serlig
sum
leir
skilið
av
gallrópum,
alinum i
»skuni og
a veljarar
i at losa
og krevja
na slyris-
Førovingum
n lulum,
Vera,
s al lala
ða ein-
fram
s fingist,
finoti, Aal
Og lagar
st slødu,
fólkaeyðkennum,
vor Før-
loysin, at
»kki allar
lunn við
m hug-
llum.
sjálvsagt
hesir
ki, hvorki
moralskt
hava í
f anarki
og oframkomiligt oføri,
Geir.
|
|
|
Er et Ophold i
| Danmark kan jeg an-
befale mig í al moder-
ne Maling, særlig frem-
hæves den plastiske
Maling.
M. P Jacobsen,
Telf. 323.
Er hin danski eksport-
urin kappingarførur?
Sum
eilt
uppå
kunnugt er Danmark
av leim fálækstu londum
råproduktir.
einki einki fr.
Tað statt borið illa
til hjá Danmark at kappast við
Onga olju,
jarn, kol 6. s.
skuldi so
lond, ið eru rík uppá ráproduktir.
Tá
danski
ið har aflurat kemur, at hin
fakurbeiðarin er ein hin
skuldi
kappingin givið Danmark lítlar
best lenti í verðini,
kansir.
Men
Danmark eksporteraði fyri
so lykist ikki at vera.
196 milliónir í 1932
23 — i 1933
252 — í 1934
283 — í 1985
313 — f 1936
395 — í 1937
Dýrari tilfar, betri lønir og
kortini REE Hvat
hetta ?
Her er
að
fyri
sýnir
bara eitt svar at geva
er, at industrieksporturin
mesta parlin er treytadur
av arbeiðaranna dugnaskapi og
arbeiðsreiðskepunum.
Hesir báðir faktorarnir eru
teir avgerandi í allari kapping
Og við-
víkjandi hava Danir vunnið sær
orð
í verðini.
nú á dogum. teimum
av at slanda eina fremstir
>Hin hægsti andaligi og handa-
ligi dugnaskapur og framalagasti
lekniska
úlbúgvan geva arbeið-
arunum bestu umstødur til góðar
lonir innanfyri ta núverandi
privalkapitalistisku skipan,“ er
ein selningur, sum ein má
ásanna sum verandi
lað ikki er
leiki: Betri
fleiri
brúk
sannan,
hóast minni
sann-
og belri og fleiri
less minni
og maskinur
fyri menniskja arbeiðs-
kraftini, og tess fleiri og fleiri
milliónur av arbeiðsleysum og
tess minni og minni keypievni
flestu
framleiðsluni, arbeiðarunum, og
hjá teim brúkarum av
tess storri og sterri yvirproduk-
lión og tess grefligari og grefligari
trínur hin ræðuliga myndin fram:
Milliónur av svøltandi menniski-
um í eini verð við yvirproduktión
av ellum: mati, klæðum, brenni og
øllum ti, ið tervur er á til livsins
uppihaldan.