leygardagur 9. apríl 1938síða 2

derbladet«, Hann átalar danskar bókhandlarar, sum í bókmánauð- inum Hitlers »Min Kamp« útstillaða í útslillingar- vindeygunum. Hon kunn jú ikki hava bók »henregnes til dansk Skønlite- ratur. »Har danske Boghandlere i det hele taget nogen Interesse af al gøre Propaganda for den tyske Diktator? Man skulde ikke synes det. Sidste Gang Hitler førte sin Kamp, var det mod det værge- løse Østrig, og næste Gang gæl- der det muligvis Sønderjylland. I Tyskland brændte Hitler og hans Drabanter den tyske Lile- ratur, og hvis han nogensinde faar Indflydelse over dansk Literatur, bliver der næppe nogen danske Bøger at holde Bogmaaned for«. Hvat hava vit i væntan? er ein óloyst gåta. — Eingin kann í dag siga, hvat í morgin kann oll við vissu siga: oll lond rusta til henda; men eitt kunna vit krígg. Verðin er nú á somu 1914. tå í apríl mánað trúð ti, lað stoðu sum í Hver vildu sum skuldi henda sama summ- arið? Og hvor kann siga, ið hendir í hesum ári, sum vil nú eru í? Latum okkum biðja og ynskja, at djevlarnir ikki skulu sleppa leysir; tí ringir vóru teir í 1914—18; men teir vóru sum smálomb ímóti teim, sum næstu ferð fara at rása á jorð- ini, í luftini, á sjónum og undir havinum. Tað sigst fyri vist, at bumbur liggja fullar av tyfus- og pestbasillum og ollum oðrum djevulskapi, sum skal tveilast sindan, ikki bert 3 niður yvir fíg men vid fronlin, býirnar yvir serliga yvir vatnbrunnar og áir, sum fólk má drekka úr. Í radio frættist nú um dagir- nar, at Mussolini og Chamber- lain eru lidnir við tingingat millum, og at teir eru Tað Fransurin er glaður teirra samdir. sigst eisini, al hesa Í{a- yvir semju millum Ongland og liu. soleiðis kanska Bara leim smáu Friður kann væntast fyribils. tað so ikki er ein av ololt- unum, ið vanir eru at vera, áðul enn ódnin brestur á. Mussolini er troyttur ynskir eina hvíld, meðan Hillei leikar sítt talv. Teir skiflast um aðruhverja ferð: anna! hvílir seg og heldur Onglund og Frak- land í skáki við blíðum orðum og góðum lyflum. meðan hin leggur undir seg. Franco er brátt liðugur í Spa- nien. Hiller er liðugur í Eysturriki; men er ikki tilfrids enn. Mussolini er komin í pening atrot og hålsfevnir ti Chamber- lain fyri at fáa lán frå Ong- landi. Fyri nøkrum døgum síðani rósaði Mussolini sær og sínum kríggsmonnum, sum nú høvdu yvirvunnið tveir fíggindar. So skuldu teir brått eisini yvirvinna tann triðja. Teir tveir vita vit; men hvør er tann triði? Ja, hver verður tann næsti? J. H. Danbjørg. hvat | A AKA— na rr AKTIESELSKABET FOROYA BANKI Hovedkontor: THORSHAVN Stiftet 1906. Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—3. Lørdag 11—2, ØE —T ENES TERUEEN SILDEGARN Et stort Parti nye barkede Sildegarn sælges billigt. A/S Balslev á Co. Tlf. 20, 193, 237. TE Aftaná ímóti tveimum árum at hava barst sum hetjur fyri frælsi og menniskjarætti mega nú stjórnarmenninir í Spania lúta fyri yvirmaktini: Italia og Týsklandi, tveimum stórmaktum. Svikig av verðaldar demokratinum, sum ræðslu- sligið kreyp sær undan at koma ti spanska fólk- inum til hjálpar, má nú eitt fólk, sum eigur rætt | at stjórna sær sjálvum og skapa sær sína egnu lagnu, við beiskleika og vónloysi og hati ímóti teim svikafullu vinunum ganga deyðanum og tíningini á metið. —— Neyðar, neyðar spanska fólkið. Okkara samkenslu veita vit tær. | | Okkara tár víga vit tær. Og er tað vón okkara, at úr línum martýrablóði vil upp aftur spíra frælsi, javnaður og bróðurskap- ur og ein eydnulíð fyri hilt ólukkuliga Spania. | | Lerida er fallin. Francomenn »marsjera« móti Barcelona, ið nú veil sær undirgonguna vissa. Skjolt vera Frakland og Eng- land, ið sviku, fyri somu lagnu. tæðuligt — men tað er svik- aralon. Hitlers plånur um olju- keldurnar i Rumeniu fóru nu og |; fyri skeytið - tibetur. Eisini katolikkarnir fara at vara seg fyri Hitler. Nú frættist í radio, at Litvinof hevur gjørt tað roysni- at fáa Rumeniu at hálsa um aftur. Annars var tað talan um såll mála millum Rumeniu og Tysk- land. ] katolikkaprestur Rumeniu er ein gamal ella »palri- Hvo! fáa arkur: 1. ministari. skuldu lrúð, at hann kundi seg til at ganga í felag við bols- unum í Ruslandi? Men bróður- korti, og skapur geldur ikki í religion geldur ikki í politikki. | Rumenarar sóu, hvat lagnu, ið fekk, Tjekoslovakia hevur Í Eysturríki og hval ið væntan, »hoyr um ein annan, og hygg um leg sjålvan«, sigur orðatakið, og hetta halda Rumenarar vera | hyggjuráð. Av tveimum illum velja teir heldur Stalin enn Hitler. Allir plånir Hitlers ganga ikki út, og tað er gott eisini, lí hann er slúkin sum ber ólukkan. 1/4 1938. J. H. Danbjorg. | sambundsflokkurin Hin føroyski arbeiðarin og fiski- maðurin og ríkisstudningurin. Tað má av sonnum sigast at vera ein løgin flokkur, id ber sum sambandsflokkurin seg al eftir »Dimmu.« at døma. Allir kring minnast frå valdystum Foroya lund, hvussu rælt Føroyingar við socialismuni; ti hevur hon skuldi einans vilja krevja og krevja og aftur krevja av samfelaginum ultan at geva nakað virði aftur fyri. Í hesari ræðingarlalu var aftur og aftur líkið til arbeiðsloysisstudningin, socialistar. og sum gjørdi, ut eingin tímdi at sum Danir, danskir »oystu« yvir arbeiðarnar, arbeiða meir 0. s. fr. Javnaðarmenn hava allíð svarað hesari »demagogisku« talu við at siga, at hin arbeidsleysi kann arbeid kann fúa, må ein skipan ikki svella. hann einki lil,ið kann geva honum sludning, Men verða goldin, lå ið tað verunliga studningur eigur fyrst at er so, al einki arbeiði kann fånst. Vit vóru og eru fult út greiðir yvir, at arbeiði er hitt einasta holla og líkamliga og sálarliga sunna grundarlagið fyri lívinum og veranini her á foldum. Samsvarandi hesa støðu var tað ein sjålvfylgja at javnaðar- menn royndu at fáa fyribils- studningin til fiskimenninar til ein fastan årligan arbeidsloysis- studning at rindast manni móli egnum arbeiði, tå ið hann er raskur og hevur høvi til at fáa arbeiði í jørd ella kanska eitl- hvort annað gagnsligt arbeiði. tilik skipan vildi givið lí fálæka tvifalt: peningastudul og grødi! Hvat vil t. d. grødi, epli og korn ikki siga í hesi tíð, tå ið tad kann Ein manninum bresta á hverja lotu. Men teir hugsjónarleysu gomlu oddamenninir sam- innanfyri bandið skundaðu sær at speku- lera í fólksins veika lyndi, og rópaðu teir: Hygg javnaðar- menn! teir vilja tvinga tykkum fiskimenn til at arbeiða fyri sludningin, ið tit annars nú fáa ókeypis ! — Og trúgv »Dimmalætting« broytir hesa demagogisku agita- sjón. Sjálvandi fall tað ikki sambandsoddamonnunum og »Dimmu.« inn at lysa frå, at landið lá soleiðis, at fiskimanna- studningurin bert var ein fyri- bilsstudningur, sum var komin sum ein fylgja av, at danskir fiskimenn fingu ein tilikan sludning vegna ringa veiðu tey tvey seinastu árini. Studningurin vildi falla burtur, so brátt sum danskir fiskimenn komu aftur til vanligan fiskiskap — og tå vildu Feroyingar eisini missa teirra studning! Vitandi at so var, var tað, at javnaðarmenn skulu uppá eina skipan, ið kundi gera studningin til ein fastan árligan studning. orðadráttur um Harður var hetta mál. Hann endaði við, at flestir tingmenn — harímillum nógvir sambandsmenn — góvu javnaðarmonnum viðhald og greiddu alkvoðu fyri hesum uppskoti : u) Lagtinget indgaar til Rege- ringen med Andragende om, at Lov Nr. 70 — 1937 om Ydelse af midlerlidig Hjælp til vanskeligt stillede Fiskere fornyes for Finansaaret 1938/39, saaledes at stillede der til vanskeligt Fiskere paa Færøerne ydes et Beløb af 200.000 Kr. b) med Tilføjelse af, at direkte Tilskud til Fiskere saa vidt muligt skal betinges af, at vedkommende har udført Opdyrkningsarbejde for egen Regning, dog samledes, al Fiskere, der kan puavise, at de ikke har kunnet faa Opdyrkningsjord at arbejde i, ikke maa afskæres fra Tilskud. = Landbrugsraadet kan sammen med Land- brugsudvalgene føre Kon- trol med Opdyrkningsarbej- derne. Sum sæst, er eingin avskorin. Er hann ikki havt høvi til at velta, maður sjúkur, ella hevur hevur hann eins góðan rætt og hann id hevur havt jørd sjálvur ella frá ødrum at velta í. Men »Dimma,« smæist kortini ikki við at spekulera í einari demagogiskari og ómoralskari láglyndis agilasjón móti hesari av javnaðarmonnum ávístu leið til hjálp til sjálvhjálp. Men vit ivast ikki í, at henda vil raka flokk droymt er um, og kann hon við agilasjón hana og hennara harðari enn hesi rongu agitasjón enn og minni káva burtur, at »Dimm.« í greinum sínum um eina mogu- liga samgongu millum hinar donsku og foroysku arbeiðara fjøldirnar týðiligari enn ætlað sýndi arbeidarunum, at hon nervasjúk stóð við lid arbeiðs- gevarans ímóti arbeiðarunum. Hetta organisatiónirnar at foroysku síggja og duga lær minnast. Viðmerkingar. Dagblaðið roynir nú at káva út yvir sín illvilja og illavorðna álop á For- oya Kol, sum tað rópaði varskó ímóti. Særliga kraftugt varskógv- aði tað hin útlendska kapitalin, sum tad næstan í beinum orð- um segði um, at hann hevði einki at gera her á landi. Vit funnust at og undraðust á hesa stoðu »Dagbladsins« vinnuflokksins, sum dag eftir dag hava rópað og lovprisad tí privata kapitalinum sum tí ein- asta sælugerandi. >Dagblaðiðe kastar nú í síni kávan út yvir sítt álop okkum fyri, at vit ikki uppafturtóku, at tað ynskti Føroya Kol held og góðan byr. við Hetta ynski í samburði »Dagbladsins« grein í síni heild komst okkum sum hitt turra, »kyniska« háð ímóti felaginum og var ikki vert at taka upp- aftur. Tað er láturligt so hjálpaleyst blaðið er í síni kåvan útyvir. Tað veit sær eingi ráð uttan at seta okkum upp sum verjara av útlendskum kapitalistum! Vit skulu loyva okkum at siga >Dagblaðnumg, at okkum er tað eingin munur á, um kapita- listurin er enskur, ella týskur, danskur — hansara arbeidshålt- ur er tann sami. Ásannandi hetta vóru javn- aðarmenn á odda at seta upp- skot fram í seinastu løgtingssetu um al geva løgtinginum rætt og rædi til at javna og kleppa hin útlendska kapitalin — men tað var vinnuflokkurin ímóti. Foroya Kol hevur tikid sær uppá eina stóra og fyri Føroyar tydningarmikla uppgávu at loysa. Vit ynskja av sonnum, at tað ikki má eydnast hverki >Dag- bladnum« ella ødrum „ósocialum' bein fyri kyknum at spenna umskrivaðu = planum stíli, filetfa- brikk, eggjahvítafabrikk o. s. fr. Vit vóna tað, tí tílík virki geva arbeiði og tað er einans arbeiði, ið kann bjarga okkum- felagsins um kolavirki í stórum leirvirki, bunkastasjón,