Sosialurinarkiv
Sosialurin 1938-05-07, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 7. mai 1938síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

yvirbragdi; tað sæst eingin kúg- an á hesum ungu, og vit kunnu illa trúgva, at hesar ungu kvinn- ur og hesir ungu menn erulætt- frændir leirra, sum fyri fáum árum síðani riðu á træhestinum píndust í hundaholinum. ella Hetta er igjøgnum og fyritøkur sínar hevur vunnið ein mannfjøld, sum organisasjónir sínar sær ikki einans fíggjarligt frælsi men eisini sálarliga frígering. snúgva sær Lata vit hugin teimum mannamúgvum i frá útheiminum, sum í dag ganga kravgongur sínar, og heim til lítla, foðiland, Føroyar, so kemur tað av sær okkara fálæka sjálvum, at vil fyrst og fremst koma til at hugsa uppá hesa bygd, Tvøroyri. Eg vil í dag bera arbeidsmannafjøldini í hes- ari bygd heilsan mina — og tøkk. — Tøkk frå mær sjålvum og tí smámannaliðið, eg eri ætt- aður ganga á odda við arbeiðsmanna frá, — tekk fyri, at tit frælsismerki. Ég vil fegin taka lut í krav- gøngu fykkara fyri at krevja tann rætt, sum hvor einasta menniskja er borin til, — rættin til at liva, men eg vil leggja aftrat: gerið tykkara skyldu! bæði ímóti samfelagnum, tykk- ara hugsjónum og tykkara fyri- tøku. Tit hava eina stóra ábyrgd, tí eg kann siga tykkum, at Før oya slilmannaeygu Foroya fiskimanna- lita arbeidsmanna- og eygu f ålvarsamari væntan á tykkum; lí tit hava sett eina á slovn, sum sovorðna fyritøku slilmenn um alt Føroyaland fegnast yvir, lí teir tråa eflir af folur gera tað sama — at seta undir egið borð. Tí verður mangastaðni spurt: Hvussu gongst Her stóra ábyrgdin, tí dettur henda fyritøka vilja lad ganga mong, mong ár, liggur tann á Tvøroyri? gg tykkara niðurfyri, so inntil slítmaðurin aftur fær høvdid fyri seg, — kann vera, hann aldri kemur uppundan aftur. Tað er altíð so, at ósemja kann koma, tað er so menniskja- ligt, men latið ikki ósemjuna — um hon skuldi komið skilja so mikið, at klovningur lemur í; latið doyggja av teirri grund, at tit ikki maður ikki fyritoku lykkara slanda saman sum ein við einum stálvilja. Standið saman — kenni vitjun- artíð tykkara! Standið saman og ekið fyritoku tykkara, soleiðis athon um ikki einans fevnir hesari bygd, men soleiðis at sjålvbjargnis- tanki arbeidsmanna fevnir um alt Føroyaland. Standið saman, gerið tykkara skyldu og krevjid lykkara rætt; kennið tykkara ábyrgd, kennið lykkara vitjunartid! Samuel Johansen. Hitt stóra álopið. Hesar seinastu dagarnar hava ikki verið stórar broytingar í Spaniu: Báðir partar sign seg at vinna eitt sindur. Men nú frættist, at Franco ein av leim fyrstu døgunum skal gera eitt veldugt álop á øllum vigvøllum. Og verður bardagin óivað harður, ti fólkaflokksmenn hava upplært nógv nýtt herfólk í seinastum og ætla at veitu ta mótstøðu, leir eru menntir. Hitler vitjar frændan Í Rom. Har man fara at spyrjast eitthvert burtur úr. Tysdagin kom Hitler í sínum privata jarnbreytsvogni til Italia. Longu við landamarkið varð hann »fagnadur« av eini mann- múgvu. Miðvikudagin kom hann til Rom, har hann varð stórliga »fagnadur« og hevdi hann fyrstu samkomu sína við Mussolini sama dagin. Týski og ítalski generalstaburin høvdu sama dagin samráðingar í Kom; men sigast hesar sam- ráðingar ikki at vera við nokrum eyga. militerum máli fyri Ifølge Fundalsens $ Hósdagin fór Hiller til Napoli, og sjálvandi varð hann eisini har fagnadur hval hava teir hann annars til? Men í Ialiu, sum ikki er stórur maður við tað er ein í fngn aðarróminum, og lað er påvin, ið ikki so lætt gloymir Hillers | gerðir móti kirkjuni í Týsklandi. Blað påvan hevur ikki so mikið sum við einum orði grett Hitlers Ítaliu-ferð. Eldar í Lafayette". frætlist, at eldur hilt ferðamannaskipið Hósdagin var komin í stóra franska »Lafayeite«, sum so tidum hevur lagt sinar um Føroyar. Eldurin kom i í maskinrúminum og breiddi seg skjótt um skipið. Sum frá er frætt, er alt skipið oyðilagt Innan. Tíðindi. Gudstænasta. 3. sunnudag eftir páskir præ- dikar J. Dahl próstur í Havnar kirkju. (Kollekt fyri kirkjuna). ferðir deles til Selskaber eller Enkeltpersoner, der vil forsøge at I | VINNULÍVSGRUNNUR FØROYA BANKA (Færøsk Erhvervsfond oprettet af Føroya Banki) Det meddeles herved, at der af de Midler, Fonden har til Disposition i 1938 vil kunne anvendes et Beløb af ea. Kr. 10.000 - til Uddeling. 9 anvendes Midlerne efter Bestyrelsens Skøn til Fremme af Færøernes Næringsliv. Ganske særlig skal de til Uddeling kommende Midler ud- skabe nye Erhvervsmuligheder navnlig paa Fiskeriets Omraade ved for- bedrede Fiskemetoder eller Fremskaffelse af nye Afsætningssteder. Endvidere til Hjælp til Uddannelse teoretisk eller praklisk for vel- begavede og uformuende Fiskere eller Handelsmænd. Ansøgninger maa være indsendt senest inden 1. Juli 1938. Ihorshavn i Maj. Bestyrelsen. Meinigheitshusid. Fundur kl. 6 sunnukveldið. Frelsens Hær. Søndag (Mors Dag) KI. (il Helliggørelsesmøde. KI. 2 Søn- Vaglet (eller 6 Børnemøde. Kl. dagsskole. Kl. 5 Lokalet). Kl. 8,15 Frelsesmøde, Emne: »Som en Moderc. Tirsdag og Fredag Vaglet. Kravgongur. Um allan heimin, ið ikki er læstur í díktatursins jarnneva, gingu arbeiðarar í lúsundutali kravgongu 1. mai. » A Tvøroyri var, so sum van- ligt hevur verið tey síðstu árini, > meltu fjøllmentir upp til hana, og hon eydnadist sera væl. Aðra- staðni í bladnum stendur ein rødan, ið hildin varð. Á fyrsta sinni hava Havnar arbeiðarar í ár gingið mai-krav- gongu. Tad kann væl vera, at tað, at leir lóku seg saman um kravgonguna mestskyldast verk- fallinum, id byrjadi henda dag. Kravgongan eydnaðist sera væl. Yvir 300 limir luttóku umframt aðrar, ið styðja vildu arbeiðaran í krovum hansara. Felagsmerk- á odda. Á Skans- ini vóru borin gingin kravgonga. Arbeiðararnir | Í anum varð hildin fundur, har fleiri talaðu. Talurnar vóru stuttar men fyndugar og kraftmiklar. sjálvandi mai- Tær vóru um dagin og verkfallið. Vinnulívsgrunnur Foroya Banka. Sum lýsing aðrastaðni í blað- num sigur frá, letur Vinnulívs- grunnur Foroya Banka aftur í ár pening til ymiskar vinnulívs- royndir. Í fjør lótu teir 11,900 kr. til: Marknaðarkannan foroyskum fiski 1000 kr., Heim- avirkið 1500 kr., sildaveiðuroynd- ir til havs 5000 kr., brugduveiðu 1000 kr., læru av ymiskum fisk- 2900 kr. og ferða- mannamál 500 kr. fyri ihættum Fiskiskapurin. Hvidbjørn telegraferar 3. mai til Beskyttrren: Galathea 3.000, Sunnbeam 13.000, Havgåsin 14.000 (motor- skada). Heim eru komin skip: Bjørn Ólafsson 4000, Tvey syst- 8000, (40 skpd). trolarin Skålaberg (10 tons). hesi kin Docea Hvalaveiðan. Hósdagin komu hvalabátarnir vid Air hvali. sínum fingið inn við hver >Heykur< hevur ein hval fyrr í vikuni. „Dana“, hitt nýggja danska havrann- sóknarskipið, er komið til Fer- oyar, her tað skal granska ser- sildini. V. stakliga viðvíkjandi Taaning er vitskapligur leiðari. „Steady““, kom á Havnina mánadagin og Tað fór til Grønlands. Við ti fóru 25 dvøldi her "nakrar dagar. foroyskir fiskimenn, ið royna skulu við línu eftir toski og kalva. Tveir norskir bátar, >Gun- arbeiða skulu saman við tí í Gronlandi nar« og »Jøkul«, ið . fylgdust vesturyvir vid ti. Å ex Purkan droymur um drævid... Eg slandi í strevi vid al um- væla eilt stykki, royni at trakka rossusporini aflur sum frægast og breiði so ein vogn av lara afturi. Nú er væl Slykkid havi eg noyðst at brúka frægari! Sum veg fyri at fáa velt nakað í vår. Tað er uppgrópað og sær líkast út einum mósoyði, virði leyst at:kalla fyri í ár. Soleiðis má eg hugreiðu hann meg. grannan og Vit um út- skiftingina : komu at talast >Nú man hon fara at koma, heldur hann fyri. »Hvi tá?< svari eg aftur. Skal nevndin ferðast landið í kring ikki henda vinnulívs- at kanna hvat umbotur, torvur er á. Vís teimum hetta stykkið, og hvussu villeys vidurskiftini eru í heila tikid, so skal tå nokk síggja, at skræll kemur å.« xlú, spyr ikki la »Ja, men heldur tú, at hetta lívið og levnaðið kann ganga longur ?< Nú fer hann at illskast, »Hvi illneitast vil um leys ross? Hví dunnur? Er deilast vil um høsn og tað ikki netlupp hesin tvungni felagsskapurin, ið alla lógum og felagsviðlokum, so at niðurbrýtur virðing fyri vil nú eru vid al verda heimsins lógrespektleysasta fólk ?« Hatta var eitt herviligt orð,< sigi eg. >Men rætt haldi eg, at hvat åtskiflingini hevur tå, tó viðvíkur, vænlía vil hvorgin nakað úrslit. Tað er ov dýrt, jørðin er ikki so mikið verd,« »Ov dyrt? So, tað heldur tú! Hvussu nógv kostaði tå jørdin, vit báðir byttu um í fjør, og var ikki nóg væl bytt? Ég leggi ikki petti í alt hetta roksið, teir halda. Tað er jørdina. vit vilja hava samanlagda fyri at kunna burturúr okkara fána nakað arbeiði. Annað leggja vit einki í. Tað er ikki dýrt, ultan teir gera sær tað dýrt við vilja.c Hatta haldi eg við tær, men eg havi hoyrt »g6dar« menn síga, at úlskifting uttan kort- leggjan er av ti illa.c >So, lað siga teir! Sig mær, hvussu mangir av teimum muna noydast at arbeiða eini 4—53 kúfóður, sum liggja í 60 pettum? Og halda teir, at ein maður, ið eingi hús eigur, er ikki betur tjentur við at fáa eilt veggjahús, enn al úti fyri fuglum, HOT liggja ti hann kann ikki byggja sær tiggju og »» > tólv, trimpul og kvist við midstøduhita og gardinum í hosnahúsinum ?« Eg skal siga tær, hann verður liggjandi úti fyri fuglum. Vit fáa einki veggjarhús — onga út- skifling, nettupp ti, at gardinur hosnahúsinum. skula vera í Ég så í einum løgtingstidindi, at ein tingmadur ráddi frá at skifla út uttan kortleggjan, tí tað at verja markini, vildi verða trupult Ja, hvat heldur tú? Trupult at verja týra snørdar síður! Er hatta íkki neltupp at lata mannin liggja úti fyri fuglum? Tað må so vera meiningin, at tað er betur 1 | | | | | | | | | | at verja sum er, nú ein hevur eitt krønglutum mark- likt småbørn grifla upp å talvu. ótal av um, mest målningum, id So før hvør til sin. Hans Dalsgaard.