leygardagur 18. juni 1938síða 1

FRÆLSI "FOROYA : SOCIAL DEMOKRAT BRÓÐURSKAPUR JAVNAÐUR 20 oyr. á 3. og 4. Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, síðu. avsláttur í Við størri lýsingum fæst | prisinum. | Leygardagin 18. juní 1938. | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið verður bílagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum Telf, SKNIVSLOVUNI. | OR Á Blaðið Porto. 143. Hevur Jóanes bóndi vinnuflokksmaðurin nýggi longu gingið kanossagongu og fallið á knæ fyri sjálvstýrisflokkinum? Ella roynir sjálvstýristlokkurin at fiska fyri bord lopna høvding sín aftur? Flestir menn hildu grund vera til at gratulera sjålvstyrisflokkin vid, at vinnuflokkurin var farin avstað við Jóanes bónda høvd sein al, inga teirra. Tí sum hann astu árini hevði borið seg tað ikki belur út, enn hann sa hevdi skolid sannan sjålvstyris politikk aftur um persåns- og staltapolitikk. Og lá eisini mong } um sjålvstyrismanni lættari á | baki aflaná boðini um, at lóanes bóndi Patursson hevði >deserleraða Men tað tykist, sum um báðir yarlar geva ut, so ikki hvor | 8 tægr skal slitna, men deigið kann verðu inn aftur og saman aftur tað, ið fyri mannaeygum verunliga var støkt og slitid | burtur At tað ikki er heilt einki í hesum ber »Tingakrossur«s »interjå« við Jóanes bónda prog tyri. Her letur Jóanes sum einki var hent. Hann er tann sami, sum hann hevur verið í 30—40 ár í politikki, heldur hann. Hansara atkvøda fyri 6maga- uppskoti vinnuflokksins, hansara lop frá gomlu parlamonnum sínum, hansara gevan seg upp í ein bakstrevandi stattarpolitikk, ið einans hevur smáligar privat- persónligar interessur at verja o. s. fr. tað tykist einki at hava siga hjá honum og heldur ikki hjá málgagni sjálvstýris manna. Hann er lann sami! Og blaðið tykist einki at hava at bera ímóli, men heldur at vera fegið yvir at sleppa tigandi al ásanna og eisini latast sum einki var hent Beinar og reinar linjur dugir eingin at finna her, og ein freistast Ræðist tí at: spyrja: sjálvstýris flokkurin fyri storri fráfalli við falli — sjálvslýriskerupsins, og roynir málgagn hansara less vegna al dyrgja eflir at fáa hann borð aftur? Ella er tað åfalt, at Jóanes er so við it »uppdaga«, at hann druknar alla skundar bóndin vinnuflokkinum at með við og lí sær ganga ) kanossagongd, fyrst til »Krossin« og síðan til flokksdóm á skák num á Føroya løgtingi? Ein »rebus«, sum er uthuga ligur »psykologisk« sæð! Tað er ikki hitt minst forvitnisligasta nt | við og kanna fylgja få deyðstek ini. Al bóndans alburður og sjålvstyris- vinnuflokkurin, Jóanesar manna orkuloysi yvir fyri hesum manni eru lekin uppá syndring av sjålvstyrisafturhaldinum lað er eyðsæð „Dimma.“ - og hin viðvenda holan. Hon kom at visa okkum ranguna, tå ið hon vildi sýna ta pynta0u rættuna. Veikur kennur hann seg at slanda, ið ikki torir al vera kendur við gerningar sínar. Helta må sigast um sambandið, ífall (Í Ð seinasta »Dimmalætting« skal at sigast vera málgagn fyri i. Í oddagreinini roynir blaðstjórin fyri góðlrúnar at smyrja eina sambandsmenn ið einki lesa uttan »Dimm,« leskiliga sogu um, hvussu sambandið stendur einsamalt móli sjålvstyrismonn vinnuflokksmonnum og Blaðið um, javnaðarmonnum. lalar sum hesir tríggir flokkarnir vóru ein samanklindur meirluti! Og so roynir tað at kasta alla ábyrgd, alt andsvar frá sær bæði fyri finansplån, inntokulógir og annað, ið tingið hevur viðtikið. Máli skal vera við, um ikki verður gingið ov langt út í vesældómin. So gamalt, sum blaðið er, málti (ad skill, at tað á ongan hált fer at bera til hjá lí alt kasta alt andsvar, alla ábyrgd frá sær, sum ikki sleppst frá. Tað málli duga at rokna so frælt ål, at um so Føroy ingar yvirhøvur ikki higartil vita fulla greiðu á sambandsins støðu á lingi ley lvey seinastu árini, so vilja molslødumenn inir sum svar uppá tilikt »luskari« krjúpan frá andsvarinum G og sjálvandi greiðu lesarunum frå, at lað er Gsall, al vinnu flokkurin javnaðarmenn ÓU saman við sjålvstyrismonnum meirlutin á eru hin avgerandi tingi; tað eru kanska bara eini tvey uppskot, sum vinnuflokk urin hevur stemmad við javn | | sambands vi0, aðarmonnum, tå ið menn ikki hava verið at allir sambandsmenn greiddu innløkumålunum, lykist al alkvoðu fyri sum »Dimma.« nú vanga saman við vinnuflokkinum 34 í al ynskja deyð og fordomd til heljar; vinnuflokkurin og »Dimma.« ganga her og leiðast so hjartaliga, so rørandi samd, al allir sambandsmenn eru gingnir vid til finansplåns uppskotini, hitt gamlia, ið varð viðlikið, og hitt ið nú nýggja, skal viðserast niðri, meðan vinnuflokkurin stóð einsamallu: varðhundur i og goyði sum »DagblaOnum« ? at sambandsflokkurin hevur stórsta andsvarið á tingi, ti hann er stórsli flokkurin á tingi við rætti til formannin. Hetta er hin »pena« »Dimma- lællinga, hin moralska, 10 gevur seg út fyri at umboða hill værbara« og so hevur hon (flika rangu! Men tílíkur moralur man fara, og má fara at hevna seg Einar Kvaran deyður. Síðsta sunnudag doyði íslendska skaldið Einar Kvaran, 80 ára gamalur Einar Kvaran læs f Keyp- mannahavn. Var f fleiri år i Amerika, har hann var blað- stjóri á einum blaði, sum verður útgivið á íslendskum máli. Heim til blaðstjóri har blaðlív leiðir. maður var, politiskt og religiøst afturkomin Islands gjørdist hann førdi og islendskl inn å nyggjar livgevandi Frísinnaður stóð á odda í stríðnum Hann fyri íslendskum sjålvstyri og var ein harður stríðsmaður í hesum stríði. Einar Kvaran var ein slóð brótarin fyri íslendskum bók menlum; hann hevur skrivað hópin av sjónleikum (drama) og romanum. Tað var sum skald, hann hevdi stórslan tydning. Í einum skriffi, sum út kom fyri nokrum árum síðani, móltprógvar hann læt grundir, Danir framseta fyri sambandi einum politiskum Ísland Danmark millum og Henda gamla heljan hevði vunnið sær orð av al vera mæltasla skald Islands á okkara døgum, og er tað einki at ívast í, at Einar Kvaran verður sakn aður, sjálvandi mest í Íslandi, men ikki einans har, eisini í ødrum londum, og lá helst í Norðanlondunum, verður hann saknaður. Ki ir hermenn hava ; druknad. Japanskar flúgvu- sprongt burtur demmingar- | maskinur tveita sandsekkir já tødum fram við | niður til fólkið, ið arbeiðir hini gulu ánr ; vatnið | uppá at demma fyri vatn- floymir yvir dalarnar. Vatr inum. fle kist i hverjum av Henda vatnflóðin er av regninum, ið streymar niður. | teim allrastórstu, sum menn Hetta herverk Kinamanna er | vita um at siga, og eydnast at lora Japanarur Im tað ikk at steðga henni, framgongu teirra har á | áðrenn hon kemur til vetn- leið itt møguligt at | ini vid Ya kiang, hvat yðileggja kríggsfólk og am- | mequligleikarnir eru smáir boð yri, so rokna teir vid at hon Teir japansku hermenninir | verður imfatandi, sum her å leid arbeida sa vid | aldri áður er sæð, og so typpa fyr tntlod men | veit um at siga fyrr. Um tad hetta tykist at ver leyst. | ikki eydnast at typpa fyri Talid á teim, "id hava latið | floyminum, so kann (tad lív vegna tnflóðini kann | roknost við, at hann kemur kki ætlast. Japanarar siga seg | tii vetnini eimaferð sunnu- it hava mist nakað a her lag fólki, m kki sv. | Eftir Yangtsekiangånni eru 1000 kinesiskar bygdir eru | japansk herskip farin langt ilagdar av tnstreyn nn í landið, har tey hava Á Føroya løgtingi ið móti henni var vendur, var ikki grundadur. Hví skuldi i eykatingsetuni 1938. Finansplánsorðadrátturin. (Framhald.) A. Samuelsen ásannaði frágreiðingina hjá Johan Poulsen sambandsflokksins vegna. Til Mitens spurning, um hann visli nakað at við- Slúa víkjandi inntøkumålanum, svar- aði hann: Inntøkumålini vóru ongatid framløgd á ríkisdegi í vetur. Grundirnar fyri hesum vóru, helt hann, at tå ið tað nú skuldi forhandlast um finans plånin, so kundu inntøkumålini takast Fleiri samráðingar vóru hildnar við undir samráðingina. at vera óprakliskar. Vildi ingar, kundi ein tað fyri honum. ein ikki hava samráð- 10 var ikki honum stort ímóti. Hann hevði jú í sínari tíð verið hart ímóti finansplánssamráð ingum, meðan teir menn, sum nú latast at vera ímóli, vóru himmalglaðir fyri at sleppa niður til samráðingar. Viðvíkjandi = kommissiónini vildi hann síga, at tann kritikkur, | kommissiónin ikki fáa loyvi at nýla legtingshúsið? Limirnir vóru »penir« menn. Talarin spurdi tingmenninar, hvussu teir stillaðu seg til hin nýggja plánin, ífall vit fingu allar 6 milliónurnar ímóti, at vit rindaðu t. d. '/, av teim. Hvaðani takast ? skuldi peningurin Hann bar ótta fyri, at at tað. Tingið hevði jú longu disponerað tingið fór ikki klára yvir teim nýggju inntøkunum, fyri ein part id hvussu var. Falarin fanst harðliga at Chr. helt tað av H.7. fyri tær Holm-Jacobsen. Hann ikki vera samvitskufult at beyka alla skuldina ringu tidirnar á finansplánin. Hvat kundi finansplánurin gera við, at eingin fiskur var á Sudurlandinum, at kríggj var í Spania ? Fiskiskapurin hevði svikið, tí hevði eisini skattainn- tøkan hjá landinum svikið. Hetta kundi ikki roknast við í finans- plåninum; lí var roknað feil; tað men kundi henda ein og gav hvassa atfining at lí,sum vinnu- flokkurin hevdi flult fram, so blóðskeivt og galið tað var, hvønn. Talarin so eina