mánadagur 5. september 1938síða 1

FRÆLSI Nr. 36. | 20 oyr, á 3. Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, | og 4. síðu. avsláttur í prísinum. -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT Vid størri lysingum fæst | Grønlandskrøvini. Tad koma bod heim frå Grøn- landi um at leggja kravid um fiskiloyvi innanskerðs fyri vinnu nevndina. Skipini, ið boðini hava sent, Marité, Viðoy, Bjørgvin, Svínoy, Carlton. til eru: Polo, Skálanes, Telegrammið, ið komið er Skiparafelagið, hevur hetta orða- ljóðið : folgende >Videresend om- gaunende Erhvervskommissi- onen: Undertegnede Skibes Førere fremsætter herved nød- vendigt Krav om Dispensation for færøske Skibe at fiske paa Grønland Søterritoriet ved Resten af Sæsonen i Aar, da daarligt Vejr giver Udsigt til utilfredsstillende Resultat paa Bankerne. Subsidiært vil Er- hvervskommissionen tage An- svaret for Fiskeri pua Søter- Inspektionen Svar ritoriet. synes meget aktiv. udbedes omganende.« Tad hvørt f, at Føroyum er einki at ivast mannsbarn I eitt sovorid stendur aftanfyri krav. Ti vit eru oll einig i at arbeiða fyri fullum og hollum rælti til lands og til vatns í Grønlandi. Men vit megu eisini hava ans fyri, at tad skal farast fram vid Bert at inn skerini er skili. rópa upp um sleppa millum óðamannaverk; vil megu eisini rópa um at fáa vitar og kort, tí annars er skaði fyri hond. Nú eru longu 3 skip sigld á land í ár. Og tað er at vóna, at Skiparafelagið, sum skal bera hetta mål fram fyri nevndina, eisini hevur eygað opið fyri, at vitar og siglingskort tróla. Vit skilja væl kravið, ið sjó menninir senda heim, og ynskja, at teirra åheitan má verða hoyrd í loluni; men hættisligt má tað tykjast at fara inn at landi at fiska, tá bæði vitar og kort resta. Men teir, sum krevja innanskersloyvi gjøgnum tele grammið til Skiparafelagið, teir hava sjálvandi meira skil uppá hesi viðurskifti enn vit heima- fólk, og vit megu hava tað álit á teimum, at teir hava umhugsað hetta gjølla og vita, hvat teir gera. Og tað var væl, telegrammið kom; tað er soleiðis, tað skal farast fram: Har liggja skip og fáa ikki arbeitt fyri illveðri og ødrum meinbogum, og fyri at bjarga einum tøluligum úrsliti úr túrinum senda teir bod um at sleppa inn um at arbeiða, tí har eru líkindini betur. Tað er lyngd í sovorðnum. Tað er sjálvt tað tunga gerandislívið, ið talar. Hetta til og álvara; men oll hesi ødiligu » manar umhugsan geylini her gjøgnum blødini f tíð og úrtíð kunnu einki annað fora við sær enn mannminkan fyri okkum. Lat okkum lí taka undir við hesum skiparum í teirra kravi og vid hábærsligari og álvarsamari framferð skapa sóma og ans um okkara krøv, soleiðis sum lad er mentaðum monnum líkt. „Som de gamle sjunge, saa lære de unge.” Sum teir gomlu hundarnir goyguja, so taka hvelparnir eftir.“ Meðan tey stóru kapitalistablødini hvíla seg, tútar hitt pinku- litla Klakksvíkarblaðið sum hundur á húslon yvir teir donsku arbeidararnar, ti teir lovaðu arbeiðarum i Feroyum - serliga Í Vági - peningaligan styrk undir streikuni. Um føroyskar fiskimenn skriv- | teir fingið skomm og onga takka- hesi blaðið og leggur orð aftrat: >At hjálpa við peningi ar so og lova stuðul, tå streika hóttaði við, at salttrot fór at verða hjá hesum somu forum uppi í Gren- ja, tað vóru ikki til. At lata olju til tað bróðurstríðið skundaðu leir sær landi, Danir seinir til, teir ætla sær ivaleyst aftur- fyri tað eisini, men slíkt skuldu lon fyri.c Ja, soleiðis skrivar >Norðlýsiða. Hetta blaðið fer so vid og við at vísa lit. Blaðstjórin vareinaferð javnuðarmaður, men tak hann nú. Hann gevur Donum hogg teir vildu hjálpa Vág donskum arbeiðarum at bingum at fáa útbetalingarkontór. fyri Tað br6durstrid, hann skrivar um, er púra einki | hevur aldri | vit javnaðarmenn ógvuliga væl. JAVNAÐUR Mánadagin 5, september 1938. | Arbeiðs- menn í Vági ætlaðu alla tíðina verið og verður aldri. af gevn salldamparan leysan fyri ikki al larnu fískimonnunum. undirritaði Tað segði bæði og Chr. Jensen við leir, at teir máttu gera, og tað lovaðu teir. Vágs arbeiðsgevarai taptu streikuna, men teir laptu sum | menn. Ta æru eiga leir, og la fáa. Tað æru skulu teir sæst einki á teim, at teir hava tapt nakað, og innast inni eru teir óivað hjartans fegnir yvir, at kontantur er gjøgnumførdur. | Tað er einans hin gamli óvanin sum er at yvirvinna, so alt. Fyri gongur hvønn sigur, ið arbeið- araklassin og socialisman måtstødu tað óvana, teir vinnur, so ásanna aflaná, at og Hevdi blaðstjórin menninir var av domlum stirvni stóðu >Norðlýsinum“ ímóti. av kunna tað hjá honum. sagt sama, so var væl vorðið Tvoroyara arbeiðsmenn fingu sítt útbetalingarkontór, og nú hava Vágbingar fingið teirra — og hava enntá gingið eitt tet longur fram og hava fingið úti- róður inn undir sama kontórið eisini, og kvinnurnar í Vági fáa eisini kontantar pengar t6 ikki gjøgnum nakað kontor. Ég spurdi eina Vágskvinnu nú ein dagin, um fleirra arbeidsgevarar yvirhildu avgerðina um kontanta lønrindan og tad gleddi meg stórliga at hoyra, at tað gongur frálíka Hvussu er vorðið nordanfjørds? væl. Vil >Norðlýsiða gera so væl at greiða frá lí? illi maður einki,« søgdu tey gomlu. > Tá ið hver fær sítt, fær Soleiðis er vorðið í Suðuroy nú. Arbeiðsfólk keypmenn fáa sínar pengar fyri fáa sína len, og vørurnar. Alt klandur er soleiðis ruddað burtur. Teir einastu, ið missa við helta, eru sakferararnir Teir livdu betri fyrr. tá ið skrivingin var. Men >fáur harmar fúladeyða<s, søgdu tey gomlu og fáur man harmast, um ein ella tveir sakførarar noyðast at rýma úr Førovum. »Høvdu teir bara farið allir,« siga arbeid arar og fiskimenn okkara At kapitalistablødini eru heila vill í hesum døgum og vila sær ikki logið. Teir hava vart leir gomlu hverki út ella inn, er so || Óvanarnar tað gamla stirvni leir øldargomlu yvirklassa skansarnar, sum nú fella, ein fyri og annar efli neyðar afturhaldsmenn, teir standa á teim rúkandi toftunum, fyrst | rýkur takið av, og síðan rapla lað er ræðu | ligt at vera innanfyri. Tað skilja veggirnir niður BRODURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið +- Porto. Blaðið | , verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum | 12. ar. og skrivstovuni. Telf. 143. Bekendtgørelse. Det bekendtgøres herved, at Patien- indlagte, røntgenfotogra- Frk —————————— ter, der ønskes ferede, eller lysbehandlede, maa være i Besiddelse af Kaution fra vedk. Sygekasse (evt. Forevisning af Sygekassemedlemsbog) eller fra den, for hvis Regning Patientens Indlæggelse eller Behandling finder Sted. Patienter, der ikke er i Besiddelse af saadan Kaution, vil paa eget Ansvar blive afvist. Thorshavn, den 19. August 1938. Dronning Alexandrines Hospital. Um miðjan septbr. byrjar Føroya Kol a/s (a nýggju rationellu koladriflina. Tá kunnu Feroyingar fáa alt tað kolid, ið teimum tørvar, og prísurin verður læðkaður. Eingin ovnur, komfyrur ella grúgva eigir hereftir at brenna annað enn føroyskt kol. Eingin slupp eigir hereftir at fara til sjós uttan við foroyskum koli. Tí: tað er ein gava av ómetaligum virði, náttúran hevur givið okkum og sum, beinleiðis ella óbeinleiðis, kann koma at hjálpa einum og hverjum Føroyingi langt, ikki minst teimum, sum søkja sjógvin ella skulu sekja sjógvin — fyri land teirra. Tí: tað tryggjar okkum brenni í Føroyum bæði til heimini og til skipini — hvat id so skuldi hent úti f verðini. Tí: við at styðja hesa fyriteku og brúka kolið úr okkara egnu jorð, tå nýtast vit ikki meira at senda o. u. '/, millión kr. um árið út av landinum. Og hvat týðir ikki bert hetta fyri okkum ell? Tí: tað er gott, bíligt brenni og sera reinligt. ikki hvorki kek, lugar, ovn ella kamin, og oyskt kol. Tí: Statiónin á Drellnesi opnar møguligleikar fyri stóra og fyri fyrstu ferð i Føroya segu rentabla trolaradrift, fabrikks- drift o. a. Tað er eingin arbeiðari, keypmaður, fiskari ella bóndi, sum ikki av allari megi eigur at styðja hesar fyri Føroyingar og Før- oyar so ovurhonds tydningarmiklu vónir,ið knýta seg til statiånina á Drellnesi. Eisini tí, at tað samstundið óivað, peningaliga sæd, loysir seg fyri oll at brúka teirra lands kol. Førovingar! verða tit bodnir til veilslu, lá vissið tykkum fyrst, at húsmóðirin nýtir tað føroyska kolid. Fiskimenn! fara tit Gil Islands, Grønlands ella Svalbards, tå vissið tykkum fyrst, at kokkurin hevur fingið foroyskt kol um borð Ordrar kunnu sendast til mín — og til milt kantór í Tad dálkar tað er for- alls egna Torshavn. = Tvøroyri, hin 27 1938. Rich. B. Thomsen. august NB.! Kol í sekkjum verður einans latið eftir nærri avtalu og prísi. Vit hava stundum hugsað um | reiðar, men okkum dámar best at skjóta eitt sindur linari tí | at fara um við góðum. afturhaldsmenn eru eisini menn At »Nordlysid« og hini kupi- iskjur men hval skulu vit | talistablødini veita donskum ar- gera ? Land og fólk ekust á | beidarum skomm og skitna løn knøunum av tí ringa landastvi fyri hjálpina til foroyskar arbeið- inum, lí kapilalistiska stýrislag- | arar, skilja vit ógvuliga væl. Men tað vistu vit longu, áðrenn Chr. til Hvørki hann ella vit vilja hava num, sum vit liva undir. Ja, hvat skulu vit gera? Vil kunna Jensen kom Foroya. væl linka stríðið; men tær stóru kanónurnar liggja bara løddar | nakað annað enn skomm og krútið er turt alt er til last frá kapitalistablødunum —