leygardagur 22. oktober 1938síða 1

5 20 oyr. á 3. og 4. Lýsingaprísur fyri petitreglu: síðu. avsláttur í prisinum. 30 oyr. á forsíðuni, Við sterri lýsingum fæst Figgjarskipanin gardsbriki. Samráðingarnar um nýggja figgjarskipan fyri logling og kommunur eydnaðist sera væl, samanber uppritið av ordaskift inum á tingi aðrastaðni í blað num. Jarðaumskipanin og henda nýggja ftíggjarskipan eru óivað lær slórslu positivu hendingar í Foroya nútíðar politisku sogu. Í hesum málum hevur javnaðar- sigur, politikkurin vunnið ein sum alt Føroya fólk av sonnum kann frøn seg yvir. Vit javnaðar- menn eru tó greiðir yvir, al vil ikki eru komnir á mál. Men eilt ógvuliga stórt framsltig er stigið — og vit vilja leggja alla orkuna á at halda áfrum móti socialismunnar hoga og stóra máli: fullari frígering av teirri få- tæku fjøldini í Feroyum. Hill stórsta takið, hitt fyrsta lakið, ið fáa vinnulív okkara á fotur, fáa nú er al taka, er al fiskimonnum og arbeidsmonnum eina årsvinnu, ið av sonnum og rúm og góð økonomisk kor. kann geva honum bornum Tann gamli fiskivinnuhålturin dugir ikki. Snørisfiskarin vinnur ikki upp til minstamarkid fyri vid sínum at kunna freista eit toluliga økonomiskt golt og mentunnarligt verdugt lív. Vil megu lí leggja á annan bógv. Okkara fiskivinna má modernisernst, Eitt stig er gjørt í so mála | Í kommununum greiddist væl úr hondum í samráðingini við vrikisstyril. Eftir er nú vinnnulivid. At greiða tad megn nú allar kreftir leggjast í á tingi sum i teirri av rikis- stýrinum settu vinnulívsneynd. Her verður fyrst talan um: ÍD) Modernisering av fiskivinnuni, 2) Víðari ræsur í Grenlandi, | 3) Fremjan av feim idnadum, ið ern møgu- ligir her á landi. 4) Útskifting, moderniseran av okkara jarða- brúki: bóndabrúki, traðarbrúki, urta- við leim 5 trolarum, id Føroy- ingar hava fingið sær Tað hevur eftir hvat id frættist, gingist toluliga væl hjá teim. Teir hava vist allir staðið seg. Manningin hevur fingið ein meðalpart, sum er dupull so góður, sum parlurin snørisfiskimanninum umborð á meðulsluppini fær. Allir Foroya fiskimenn eru lí sterkt hugaðir fyri, at menn víðari á trolaraleiðini. ganga Hitt almenna, løgling, statur og fiskaribankin megu ti av ollum alvi laka undir við trolaramál- inum og veita peningaligan stuðul til at:fáa fatur á fleiri trolarar. Utr6durin frá Foroyingahavn- ini eins og skipsfiskiskapurin í Gronlandi hevur verið sera góður í ár. Utr6durin sigist al hava givið um 1100 Gl mannin sluppsfiskiskapurin um hålvt eru lí so nógv. Fiskimenninir sum rímiligt er ometiliøn sterkt interesserndir í at sleppa upp til Gronlands at rógva út. Soleidis sum vedurlag og fiski- menn megu fil likindini eru havs, åt å bankarnar — eru Í JAVNADUR Leygardasin 22. oktober 1938. megu sjálvandi byggjast so, at leir kunnu setast niður í hvonn Harvið moøguligt pláss. Maskina, bekkir annan. taka leir minst og rongir megu kunna takast ” úr leim. Á lingi er málið um at keypa móðurskipið »ÅArctic«. Tað kundi líkið nakað nógvar soleiðis særliga bygdar bátar Tær stórstu føroysku skonnart irnar kunna óivað eisini taka nakrar hvor. Allir menn, sjálvslýrismenn sum javn Foroyingar, sambands aðarmenn og vinnuflokksmenn eru samdir um al krevja stórri | veiðiræsur í Grønlandi. Og við hesum kravi má ikki linkast. Fiskiskapurin við línu og garni má roynast í slorri muni enn higartil. Snurruváðið hevur vist seg at givið islandsfarar- unum góðar inntokur. Men heri hava vil verið ov seinir. Tær konservativu kreftirnar kvaldu stórroyndina við hesum fiski skapi. Ov seint falaðu Føroya fiskimenn, at her var ein leið, BRODURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstaðum 12. árg | og skrivstovuni. Telf. 143. , ið teir skuldu "haft roynt fyri líð síðani. Nú, tá ið kraver allastaðni frá eftir snurru langari váðsbálum, er úlviklingurin stongdur vegna trot uppá fersk- fiskakvolu. stórtak at Eisini á landi et laka enn, vinnulívinum til frama. Óivað eru mognuligleikar fyri nóg so filtum ídnaðarvirkjum. Hesin spurningur eins og vinnu- lívsspurningurin í síni heild eru til viðgerðar í »Erhvervskom missionen«. Vónandi kann henda 1 nevnd koma fram vid nytandi upp kolum. Jarðalógin er eitl ómetaligt framstis. Tað er ásannað. Men hon er ikki nóg mikið. Efliri er vefrafriðingin, har ið lad er gjørligt, og at fán við framhildið úlskiftingini. TaO fremur bóndabrúkið, traðarbrúkið og urlavarðsbrúkið. Í hesum sum í ollum føri, har ið talan er um vinnulívið, lívsnervuna, megu vit handla skjótt, lí: Skjót hjálp er dupult hjálp, OU okkara fólk má hjálpast, áðrenn ov seint er. 1938. Figgjarskipan Føroya. Sum øllum lesarum kunnugt, vóru 7 loglingsmenn niðri fyri | at samrådast við rikisstyrid um | eina fíggjarskipan fyri Føroyar. at henda fíggjar- =>. við, lá ið Ætlanin var, skipanin skuldi taka núverandi fínansplánsskipan var 1910. Tøglingid úti í hevði í seinastu selu úlarbeill ein nýggjan finans- plán. Hetta uppskot gekk hovuðs- | sakliga út uppá at jåtta til vegir, havnir, sinnissjúkrahús og onnur sjúkrahús, kostskúla og aðrar skúlasakir, »Smiril« og løgtings ræltarstovum, alt í Hertil so stydjan til kommunurnar, ið fekk í húsið við alt um 3!/, millión. kom nevndin eisini hendi at I samráðast við rikisstyrid um. Sum særligt mál var sett víðkun leir — vanlign úlróðrabálarnir, 6—8—10-mannafor, id vit nýta her heima, ov smáir har uppi. Tað verður lí ein stórspurninur at hjálpa fiskimonnum við laga- ligum láni at fáa hóskandi stórar útróðrabálar til Gronlandsútróð- urin. Aftrat hesum má skipast fyri, at:tað verður moguligt at fáa ført bålarnar upp leir av Havnini í Havn. Tann fíggjarsemja, sum var gjørd niðri, víkur nakað frå ti gamla finansplåninum, I. v. s.: hon gongur víðari og er nógv meira umfalandi. Tað er ikki beinleiðis talan um ein finansplån fyri eitt ásett áramál, men um eina figgjarlign sanering av umleggjan, eina Á Føroya løgtingi | | kommununnar figgjarvidurskift- um samstundis sum talan er ; | um slórarhbetði. Utreidslurnar við hesum upp skoti til figgjarskipan koma al liggja um 6! million roknað fyri ley fyrstu 5 árini. Heraftral koma útreiðslurnar til eina um skipun av okkara hægra skúla skapi, ællað til í 5 ár al liggja um 00.000 kr. Uppskot Gl eina lílika umskipun lovaði skúla málaráðharrin at koma við. Vit hava áður greill frá hesum uppskoti til fíggjarsállmála, og skulu vit tí bert taka uppaflur hovuðslinjurnar í honum: Kommunurnar fáa ein árligan skattalætta uppá 100.000 kr., so skattabudgettini fara niður frá um 950.000 til 550.000 í árligari álíknan. Tað eru særliga útreiðslur til skúlan, sjúkrakassar, sjúkrahús, ellisrentu, alla tílíkt, ið sociala lað forsorg verður lætt og kommununum við. Einans fyrsta flokks Sjúkrahúsini 2 kr. sjúkling. Refussiónin av epidemi- fáa í studningi uppá dagin fyri hvonn sjúkraútreiðslum og åtreidslum til sinnissjúk o. a. enn tvífaldað. Invalitnrentulåg og sjúkra- kassalógin verða tiknar upp til broytingar í 1940. Til vit rokna við ið hvussu er yvir havnir og vegir kunnu 2 milliónum tey fyrstu 5 árini. Sinnissjúkrahús verður bygl. Suðuroyggin fær sítt sjúkrahús moderniserað og »Dr. Alexandri- nes Hospital« verður víðkað. Fitt bjargingarskip verður bvgt. Okkara hægri skúlaskapur verður broyttur, so vit kunna fán ella skúlaeinheit, hvar id lærara- vóna al einu skúlasamling skúlin og eill gymnasium arbeiða við einari koslskúladeild. hetta saman Alt nógvan pening, yvir 7 milliónur vil sum nevnt kosta roknað fyri 5 ár, statinum um 5 milliónur, løgtinginum um 1.750.000 og kommununum um 330.000 (teirra partur av veg- þeninginum). Ordaskiftid: Milens greiddi frá uppskolinum, ið løg- tingsnevndin og ríkisstýrið vóru samd um. Hann rósti ríkisstýr- teim monnum, nevndin við takkaði fyri lað stóra beinasemi og for- hevði samráðing- inum og heyði samrådst og stáilsið, ríkisstýrið sýnt Førovingum undir unum. Hann helt, at tað mátti viðgangast, at ríkisstýrið var gingið nógv longri, enn nevndin hevði vænlað. Sjålvstyrisflokkurin hevdi við byrjanina av samráðingini lagt | fram sjálvstýrisstoðuna. Men tå ið ríkisslýrið og hini bæði før- oysku partiini ikki vildu — hildu seg ikki hava heimild til less taka upp samrådingar særstokum tók at royna at um lóggávuvald i foroyskum viðurskiftum, flokkurin ta støðu fúa tað best møguliga burtur úr samráðingunum. Hann og hans- ara menn vóru glaðir og takk- samir fyri úrslitið. A. Samuelsen gleddi seg yvir, at staturin vildi hoyn skosmidiuna Express, sum er full frå København til Tróndargetu Í Havn. tilfar verður nýtt. Luksusskóloy, arbeiðsskógvar og gummiskógvar verða repareraðir. Skógvar verða litaðir hjá specialist- Skjótt arbeitl og til såmuli oo & F í ir prísir. S. Holberg Jacobsen. verður meir * 5 PA serene